Badanie dimerów D: co może, a czego nie może powiedzieć o zakrzepach krwi

Kluczowe dania na wynos

• Badanie dimerów D jest badaniem wykluczającym, a nie potwierdzającym chorobę. Jest najbardziej przydatne, gdy wynik jest ujemny, a podejrzenie kliniczne jest niewielkie.
• Podwyższony poziom dimeru D nie potwierdza obecności zakrzepu. Infekcja, operacja, uraz, ciąża, rak, choroba wątroby i podeszły wiek – wszystkie te czynniki mogą powodować wzrost poziomu dimeru D.
• Ujemny wynik oznaczenia dimeru D nie wyklucza obecności skrzepu, gdy prawdopodobieństwo kliniczne jest wysokie; w takich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie badań obrazowych niezależnie od wyniku oznaczenia dimeru D.
• Wartości graniczne, jednostki i metody oznaczania dimerów D różnią się między laboratoriami, dlatego też wyników uzyskanych w różnych laboratoriach nie można bezpośrednio porównywać.
• Pobranie krwi trwa kilka minut. Samo badanie dimerów D nie pozwala na ustalenie, gdzie znajduje się skrzep.

W skrócie

Znany także jako

• Badanie krwi na obecność D-dimerów
• Test fragmentów degradacji fibryny
• Ilościowy test D-dimerów / test D-dimerów o wysokiej czułości
• Często zadawane w Indiach jako „test krzepnięcia”, „test DD” lub „raport D-dimerów” obok profilu krzepnięcia (PT/INR, aPTT)

Na czym polega badanie dimerów D

Kiedy organizm tworzy skrzep, tworzy siateczkę usieciowanej fibryny. Kiedy skrzep jest ponownie rozkładany przez enzym plazminę, do krwi uwalniane są małe fragmenty. Jednym z nich jest D-dimer. Test D-dimerów mierzy stężenie tych fragmentów.

Dimer D odzwierciedla zatem powstawanie i rozpad skrzepu zachodzące w organizmie. Nie określa on jednak miejsca, przyczyny, rozmiaru ani wieku skrzepu. Nie pozwala on odróżnić skrzepu w żyle kończyny dolnej od obrotu fibryny spowodowanego zapaleniem płuc, niedawną operacją lub siniakiem.

Różne laboratoria stosują różne platformy testowe. Niektóre podają wartości w jednostkach D-dimerów, a inne w jednostkach równoważnych fibrynogenu, które są mniej więcej dwukrotnie wyższe. Z tego powodu nie należy porównywać wartości z jednego laboratorium bezpośrednio z wartością z innego. Zawsze odczytaj wynik w odniesieniu do zakresu referencyjnego wydrukowanego na danym raporcie.

Dlaczego wykonuje się test D-dimerów

• Podejrzenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG): Bolesna, opuchnięta, ciepła łydka lub udo. Ujemny wynik testu D-dimeru o wysokiej czułości u pacjenta ocenionego jako mało prawdopodobny w przypadku ZŻG oznacza, że ​​ZŻG jest na tyle mało prawdopodobne, że można pominąć badanie USG nogi.
• Podejrzenie zatorowości płucnej (PE): Nagła duszność, ból w klatce piersiowej o charakterze opłucnowym, niewyjaśnione szybkie tętno. D-dimer stosuje się po ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (takiej jak Wells lub Geneva), a nie przed nią.
• Podejrzenie rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC): D-dimer stanowi jeden ze składników panelu oceny DIC, obok liczby płytek krwi, czasu protrombinowego i fibrynogenu. Sam D-dimer nie stanowi podstawy do rozpoznania DIC.
• Decyzja o czasie trwania leczenia przeciwzakrzepowego: U niektórych pacjentów z niesprowokowaną zakrzepicą żylną, oznaczenie stężenia dimeru D po zaprzestaniu leczenia przeciwzakrzepowego może pomóc specjaliście ocenić ryzyko nawrotu. Jest to decyzja specjalistyczna, a nie rutynowa.
• Podejrzenie rozwarstwienia aorty: Badanie dimerów D jest czasami stosowane w ramach oceny ryzyka, nie zastępuje jednak pilnego badania obrazowego w przypadku podejrzenia rozwarstwienia.

Kto powinien wykonać to badanie

• Osoby z objawami sugerującymi zakrzepicę żył głębokich lub zatorowość płucną, u których lekarz ocenił niski lub średni prawdopodobieństwo kliniczne.
• Pacjenci poddawani ocenie pod kątem DIC w kontekście ciężkiej sepsy, poważnego urazu, powikłań położniczych lub niektórych nowotworów.
• Wybrani pacjenci z niesprowokowaną żylną chorobą zakrzepowo-zatorową poddawani ocenie hematologa w celu ustalenia, jak długo należy kontynuować leczenie przeciwzakrzepowe.

Kto generalnie nie powinien wykonywać tego badania

• Ludzie o godz wysoka klinicznego prawdopodobieństwa wystąpienia zatorowości płucnej lub zakrzepicy żył głębokich, konieczne jest bezpośrednie obrazowanie, gdyż ujemny wynik badania dimeru D nie zmienia sposobu leczenia.
• Osoby bezobjawowe, poszukujące badania przesiewowego w kierunku zakrzepicy. Badanie D-dimerów nie jest badaniem przesiewowym u zdrowych osób i często daje podwyższone wyniki, co prowadzi do niepotrzebnych badań.
• Osoby, u których podwyższony wynik jest niemal nieunikniony i niemożliwy do zinterpretowania, na przykład bezpośrednio po poważnych zabiegach chirurgicznych, chyba że zadawane jest konkretne pytanie kliniczne.

Czego test D-dimerów nie może wykryć ani wykluczyć

• Nie potrafi zlokalizować skrzepu. Podwyższony poziom dimeru D nie daje informacji o tym, które naczynie jest dotknięte chorobą. Wymagane jest obrazowanie.
• Nie można potwierdzić zakrzepicy żył głębokich ani zatorowości płucnej. Swoistość jest niska. U wielu osób z podwyższonym poziomem D-dimerów w ogóle nie występuje skrzep.
• Nie można wiarygodnie wykluczyć wystąpienia zakrzepu u pacjentów z wysokim prawdopodobieństwem jego wystąpienia. W tej grupie prawidłowy poziom dimeru D nadal pozostawia niedopuszczalne ryzyko resztkowe, dlatego badania obrazowe wykonuje się mimo wszystko.
• Małe, dystalne lub starsze skrzepy mogą nie powodować wystarczającego wzrostu poziomu dimerów D. Małe, izolowane zakrzepy żył łydki, małe, podsegmentowe zatory płucne i skrzepy mające kilka dni lub tygodni mogą wiązać się z wynikiem prawidłowym lub prawie prawidłowym.
• Leczenie przeciwzakrzepowe obniża poziom D-dimerów. U pacjentów przyjmujących heparynę, warfarynę lub doustny lek przeciwzakrzepowy stężenie D-dimerów może być prawidłowe, mimo wystąpienia zakrzepicy.
• Nie ocenia ryzyka krwawienia i nie zastępuje wskaźników PT/INR, aPTT ani liczby płytek krwi.
• Nie diagnozuje raka, COVID-19, zawału serca ani udaru mózgu, chociaż w każdym z nich może wzrastać poziom D-dimerów.

Określenie „nie wykryto” lub „prawidłowy” dimer D opisuje wynik pomiaru w danej próbce w danym momencie. Nie oznacza to wykluczenia skrzepu. Jeśli duszność, ból w klatce piersiowej lub obrzęk nóg utrzymują się lub nasilają pomimo prawidłowego poziomu dimeru D, należy ponownie udać się do lekarza.

Powiązane, ale różne badania: porównanie testu dimerów D

Testy te odpowiadają na różne pytania. Żaden z nich nie jest uniwersalnie lepszy; właściwy pierwszy test zależy od obrazu klinicznego i prawdopodobieństwa wystąpienia zakrzepu.

Należy również odróżnić jakościowy test przyłóżkowy/punktowy D-dimeru od ilościowego testu laboratoryjnego o wysokiej czułości. Tylko testy ilościowe o wysokiej czułości są walidowane pod kątem bezpiecznego wykluczania PE w ramach ścieżek diagnostycznych.

Jak przygotować się do badania dimerów D

Przygotowanie jest minimalne, ale instrukcje są ustalane lokalnie przez każde laboratorium. Jeśli instrukcje Twojego punktu pobrań różnią się od poniższych, postępuj zgodnie z instrukcjami tego punktu.

• Post: Zazwyczaj nie jest to wymagane do badania dimerów D. Należy jeść i pić normalnie, chyba że pobieranie krwi obejmuje badania wymagające bycia na czczo.
• Leki: Poinformuj lekarza zlecającego badanie i flebotomistę o lekach przeciwzakrzepowych (heparynie, warfarynie, apiksabanie, rywaroksabanie, dabigatranie), lekach przeciwpłytkowych i wszelkich lekach trombolitycznych. Nie przerywaj ani nie zmieniaj przepisanych leków na to badanie. Najpierw porozmawiaj z lekarzem.
• Ostatnie wydarzenia: wspomnij o niedawnej operacji, urazie, złamaniu, pobycie w szpitalu, infekcji, dalekiej podróży, aktywnym leczeniu raka lub niedawnej stracie ciąży lub porodzie, ponieważ wszystkie te czynniki mają wpływ na interpretację.
• Nawodnienie i żyły: Odpowiednie nawodnienie ułatwia pobranie płynu. Jeśli masz ograniczenie płynów z powodu niewydolności serca lub choroby nerek, nie zwiększaj ilości przyjmowanych płynów do tego badania – trzymaj się limitu wyznaczonego przez lekarza.
• Odzież: luźny rękaw, który można zwinąć powyżej łokcia, pomaga.

Ciąża

Poziom dimeru D wzrasta stopniowo w trakcie prawidłowej ciąży i pozostaje podwyższony we wczesnym okresie poporodowym. Standardowe wartości graniczne są nieskuteczne w ciąży, a ścieżki postępowania w przypadku podejrzenia PE w ciąży różnią się. Poinformuj zespół badawczy, że jesteś w ciąży lub niedawno urodziłaś, przed pobraniem próbki.

Dzieci

U dzieci D-dimery stosuje się znacznie rzadziej, a przedziały referencyjne różnią się w zależności od wieku, szczególnie u noworodków. Wyniki pediatryczne wymagają interpretacji pediatrycznej.

Starsi dorośli

Stężenie dimeru D rośnie wraz z wiekiem. Wielu klinicystów stosuje próg odcięcia skorygowany wiekowo dla pacjentów powyżej 50. roku życia, oceniając podejrzenie PE, co ogranicza konieczność wykonywania zbędnych badań obrazowych. To, czy próg skorygowany wiekowo zostanie zastosowany, zależy od rodzaju badania i lokalnego protokołu.

Osoby już przyjmujące leki przeciwzakrzepowe

Antykoagulacja obniża poziom dimeru D i może dawać fałszywie optymistyczne wyniki. Badanie jest znacznie mniej wiarygodne u osób już leczonych. Należy kontynuować przyjmowanie przepisanych leków i poinformować lekarza o ich przyjmowaniu.

Choroba nerek lub wątroby

Poziom D-dimerów jest zazwyczaj wyższy w zaawansowanej przewlekłej chorobie nerek i przewlekłej chorobie wątroby, niezależnie od obecności zakrzepu. To obniża przydatność standardowej wartości granicznej w tych grupach.

Co dzieje się podczas badania dimerów D

• Rejestracja i sprawdzenie: Twoje dane i zalecenia lekarza składającego wniosek zostały potwierdzone.
• Pobieranie krwi: Zakłada się opaskę uciskową, oczyszcza skórę po wewnętrznej stronie łokcia i pobiera krew do probówki z cytrynianem, zazwyczaj z jasnoniebieską końcówką. Probówka musi być wypełniona do zaznaczonej linii, ponieważ niedopełnienie może unieważnić próbkę.
• Czas trwania: Igła zazwyczaj pozostaje w żyle przez mniej niż minutę. Całe pobranie krwi trwa około pięciu minut, a większość osób wchodzi i wychodzi z miejsca pobrania w ciągu 15–30 minut.
• Następnie: Ucisk utrzymuje się przez minutę lub dwie, a następnie zakłada się niewielki opatrunek. Można natychmiast powrócić do normalnej aktywności. Jeśli miejsce jest bolesne, należy unikać podnoszenia ciężarów tą ręką przez około godzinę.
• Przetwarzanie: Próbka jest wirowana i analizowana na automatycznym analizatorze krzepnięcia. Na oddziałach ratunkowych badanie dimeru D jest zazwyczaj wykonywane w trybie pilnym, ponieważ wynik wpływa na natychmiastowe decyzje; rutynowy czas oczekiwania na wynik badania ambulatoryjnego jest dłuższy i ustalany indywidualnie przez każde laboratorium.

Zrozumienie raportu dotyczącego dimerów D

Porównaj liczbę z zakresem referencyjnym i jednostką wydrukowaną na własnym raporcie. Aby jakiekolwiek porównanie miało sens, muszą być zgodne dwie rzeczy: układ jednostek (DDU lub FEU) oraz platforma analityczna.

• Wynik poniżej granicy laboratoryjnej: U pacjenta, u którego lekarz już uznał zakrzepicę za mało prawdopodobną, zakrzepica żył głębokich (ZŻG) lub zatorowość płucna (PE) są na tyle mało prawdopodobne, że badanie obrazowe często nie jest konieczne. Nie oznacza to jednak, że zakrzepica nie może istnieć.
• Wynik powyżej granicy laboratoryjnej: Oznacza to, że gdzieś dochodzi do rozpadu fibryny. Jest to częste zjawisko, często ma przyczynę inną niż skrzep i samo w sobie nie stanowi diagnozy. Zazwyczaj kolejnym krokiem jest celowane obrazowanie oparte na objawach, badanie dopplerowskie kończyny dolnej w przypadku podejrzenia ZŻG, tomografia komputerowa tętnicy płucnej (CTPA) lub scyntygrafia komorowo-komorowa (V/Q) w przypadku podejrzenia ZP.
• Bardzo wysokie wyniki: wyższe wartości statystycznie wiążą się z większym prawdopodobieństwem wystąpienia zakrzepicy, ale żadna pojedyncza wartość nie potwierdza wystąpienia zakrzepu i nie ma progu, powyżej którego obrazowanie można pominąć.

Testu dimerów D nigdy nie interpretuje się w oderwaniu od innych badań. Interpretuje go lekarz zlecający badanie, uwzględniając objawy, wyniki badań, czynniki ryzyka i prawdopodobieństwo kliniczne. Wyniki różnią się w zależności od indywidualnych okoliczności klinicznych.

Kiedy wyniki badań D-dimerów mogą być mylące

Przyczyny fałszywie podwyższonego lub niespecyficznie podwyższonego poziomu dimeru D

• Coraz starszy wiek, nawet bez choroby
• Ciąża i okres poporodowy
• Niedawna operacja, uraz, złamanie lub znaczne siniaki
• Zakażenie i sepsa, w tym ciężkie zapalenie płuc i denga
• Aktywny rak
• Przewlekła choroba wątroby i zaawansowana przewlekła choroba nerek
• Niedawny zawał serca, udar mózgu, migotanie przedsionków lub niewydolność serca
• Choroby zapalne i autoimmunologiczne
• Rozległy krwiak, oparzenia lub niedawna tromboliza
• Czynnik reumatoidalny i niektóre przeciwciała heterofilne zakłócające badanie
• Próbki wyraźnie zhemolizowane lub lipemiczne, w zależności od platformy

Przyczyny fałszywie obniżonego poziomu D-dimeru

• Leczenie przeciwzakrzepowe już rozpoczęte
• Skrzep mały, zlokalizowany w żyłach dystalnych łydki lub podsegmentowy
• Objawy utrzymują się przez wiele dni, w tym czasie może nastąpić spadek dimeru D.
• Niedopełniona probówka z cytrynianem rozcieńczająca próbkę
• Opóźniony transport lub nieprawidłowe przechowywanie próbki
• Bardzo wysoki poziom lipidów lub bilirubiny zakłócający niektóre testy optyczne
• Rzadko, „efekt haka” występuje przy ekstremalnie wysokich stężeniach w niektórych testach

Ryzyko i bezpieczeństwo testu D-dimerów

Do badania dimerów D potrzebna jest jedynie standardowa próbka krwi żylnej. Ryzyko jest takie samo jak w przypadku każdego nakłucia żyły i zazwyczaj jest niewielkie.

• Zwykłe i drobne: krótkie pieczenie, mały siniak, lekki ból w miejscu nakłucia.
• Mniej popularne: uczucie omdlenia lub zawrotów głowy, większy siniak (bardziej prawdopodobne, jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe), konieczność podjęcia drugiej próby, jeśli żyła jest trudna do udrożnienia.
• Niezwykły: niewielkie nagromadzenie krwi pod skórą, miejscowe zakażenie lub przejściowe podrażnienie nerwu powodujące mrowienie.

Poinformuj wcześniej flebotomistę, jeśli w przeszłości zemdlałeś podczas pobierania krwi, masz zaburzenia krzepnięcia krwi, przyjmujesz leki rozrzedzające krew lub masz obrzęk limfatyczny lub przetokę dializacyjną w jednej ręce, przez co pobierana jest krew z drugiej ręki.

Sytuacje specjalne

Ciąża i okres poporodowy

Poziom D-dimeru wzrasta prawidłowo w kolejnych trymestrach, dlatego podwyższony wynik w ciąży często odzwierciedla samą ciążę. Podejrzenie PE w ciąży diagnozuje się za pomocą metod opracowanych dla ciąży, które mogą obejmować najpierw badanie dopplerowskie kończyn dolnych, a następnie scyntygrafię wentylacyjną i czynnościową (V/Q) lub tomografię komputerową (CTPA) z uwzględnieniem dawki. Decyzje w tym zakresie podejmuje wspólnie zespół położniczy i medyczny.

Dzieci

Zakrzepica żylna rzadko występuje u dzieci i zazwyczaj występuje w przypadku założenia wkłucia centralnego, poważnej infekcji lub choroby współistniejącej. Badania D-dimerów u dzieci nie zostały przeprowadzone tak, jak u dorosłych, dlatego decyzje pediatryczne opierają się w większym stopniu na badaniach obrazowych i ocenie klinicznej.

Starsi dorośli

Ponieważ wyjściowy poziom dimeru D rośnie wraz z wiekiem, ustalona wartość odcięcia oznacza u wielu zdrowych osób starszych nieprawidłowe wyniki. W przypadku podejrzenia PE powyżej 50. roku życia często stosuje się próg skorygowany o wiek, aby ograniczyć konieczność wykonywania badań diagnostycznych, gdy badanie to potwierdza.

Osoby z cukrzycą

Do badania stężenia dimerów D nie jest konieczna zmiana leków obniżających poziom glukozy, ponieważ zazwyczaj nie jest wymagane pozostawanie na czczo. Jeśli pobieranie krwi jest łączone z badaniami na czczo, należy najpierw omówić z lekarzem czas podania insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika, aby uniknąć hipoglikemii.

Przewlekłą chorobę nerek

Stężenie dimeru D jest często wyższe w zaawansowanej PChN bez skrzepu. Jeśli konieczne jest obrazowanie, użycie środka kontrastowego do CTPA wymaga porównania z funkcją nerek, którą oceni zespół leczący.

Niewydolność serca

Poziom D-dimerów może być podwyższony w przypadku dekompensacji niewydolności serca i migotania przedsionków, a duszność spowodowana niewydolnością serca może imitować zatorowość płucną. Nie należy zwiększać podaży płynów przed badaniem, jeśli pacjent stosuje ograniczenie płynów.

Rak

Aktywny nowotwór podnosi zarówno poziom dimeru D, jak i ryzyko wystąpienia zakrzepicy, przez co badanie traci znaczną część swojej zdolności różnicowania. U osób z nowotworem często decyduje się na wcześniejsze wykonanie badań obrazowych.

Test D-dimerów w kontekście indyjskim

• Podwyższenia spowodowane infekcją są częste. Denga, dur brzuszny, gruźlica, ciężkie zapalenie płuc i sepsa powodują wzrost poziomu dimeru D. U pacjentów z gorączką podwyższony poziom dimeru D często tłumaczy się infekcją, a nie skrzepem.
• Nawyki związane z testowaniem po COVID-19. Badanie dimerów D stało się powszechnie zlecane podczas pandemii i nadal jest czasami zlecane u osób bez objawów zakrzepicy. Poza ostrymi problemami klinicznymi, badanie dimerów D u osoby w dobrym stanie zdrowia często wywołuje niepokój i niepotrzebne tomografie komputerowe, zamiast rozjaśnić sytuację.
• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa jest niedostatecznie rozpoznawana. Zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna (ZP) były historycznie uważane za rzadkie u osób pochodzących z Azji Południowej, a to założenie nadal opóźnia diagnozę. Zakrzepica pooperacyjna, poporodowa i związana z unieruchomieniem występują i należy je brać pod uwagę, gdy występują objawy.
• Choroba reumatyczna serca i migotanie przedsionków pozostają stosunkowo powszechne i mogą wiązać się z podwyższonym poziomem D-dimerów oraz zdarzeniami kardioembolicznymi.
• Anemia i próbki z hemolizą. Utrudnione pobieranie próbek i hemoliza próbki mogą mieć wpływ na działanie niektórych platform analitycznych. Może być konieczne powtórzenie próbki.
• Różnice w wynikach badań pomiędzy laboratoriami. Indyjskie laboratoria korzystają z kilku różnych platform i systemów jednostek. Podczas wizyty u nowego lekarza należy mieć przy sobie oryginalny raport, a nie tylko numer, i oczekiwać powtórzenia, a nie bezpośredniego porównania.

Koszt i ubezpieczenie w Indiach

Badanie dimerów D to powszechnie dostępne badanie laboratoryjne, którego cena mieści się w przedziale od niskiej do średniej, stosowane w badaniach układu krzepnięcia. Opłaty różnią się znacznie w zależności od miasta, między niezależnymi punktami pobrań a laboratoriami szpitalnymi oraz między procedurą rutynową a pilną. Przed pobraniem próbki należy zapytać laboratorium o aktualną stawkę.

Co wpływa na cenę:

• Platforma testowa używana, testy ilościowe o wysokiej czułości są zazwyczaj droższe od jakościowych
• Przetwarzanie pilne lub statystyczne w porównaniu z rutynowym przetwarzaniem wsadowym
• Niezależnie od tego, czy test jest samodzielny, czy też jest częścią panelu koagulacji lub badań ratunkowych
• Ceny w szpitalach i niezależnych laboratoriach oraz poziom miejski
• Opłaty za pobranie próbek w domu
• Status akredytacji laboratorium

Ubezpieczenie: jeśli badanie dimerów D jest wykonywane podczas hospitalizacji lub w oddziale dziennym, zazwyczaj jest ono objęte ubezpieczeniem szpitalnym, zgodnie z warunkami polisy. Badania ambulatoryjne są często objęte ubezpieczeniem tylko wtedy, gdy polisa obejmuje świadczenie ambulatoryjne lub konkretną diagnostykę. Mogą obowiązywać klauzule dotyczące chorób przewlekłych i okresy karencji. Przed objęciem ubezpieczeniem należy skontaktować się z ubezpieczycielem lub punktem ubezpieczeń w szpitalu.

Mity i fakty

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Do czego służy badanie dimerów D?

Badanie dimerów D pomaga lekarzom ocenić, czy zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna są na tyle mało prawdopodobne, że należy unikać badań obrazowych u pacjentów z niskim lub średnim ryzykiem. Badanie dimerów D jest również wykorzystywane w systemach punktacji rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, obok liczby płytek krwi, czasu protrombinowego i fibrynogenu.

Jak długo trwa badanie dimerów D?

Samo pobranie krwi trwa około pięciu minut, a większość osób spędza w punkcie pobrań 15-30 minut, łącznie z rejestracją. Analiza laboratoryjna jest szybka w przypadku analizatorów automatycznych, a na oddziałach ratunkowych zazwyczaj wykonuje się badanie D-dimerów w trybie pilnym. Rutynowy czas zgłoszenia się do placówki ambulatoryjnej jest ustalany przez każde laboratorium, należy zapytać o niego przy oddawaniu próbki.

Czy muszę być na czczo przed badaniem poziomu D-dimerów?

Zazwyczaj nie jest wymagane pozostawanie na czczo do badania poziomu dimerów D, więc możesz normalnie jeść i pić. Jeśli ta sama wizyta obejmuje badanie poziomu lipidów lub glukozy na czczo, postępuj zgodnie z tymi instrukcjami. Jeśli przyjmujesz insulinę lub tabletki na cukrzycę i zostaniesz poproszony o pozostanie na czczo, najpierw omów czas z lekarzem.

Mój poziom D-dimerów jest podwyższony, ale skan był prawidłowy. Co teraz?

To częsta i zazwyczaj uspokajająca kombinacja. Podwyższony poziom dimeru D przy prawidłowym obrazowaniu celowanym najczęściej wskazuje na infekcję, stan zapalny, niedawną operację, ciążę, wiek lub inną przyczynę niezwiązaną z zakrzepicą. Lekarz będzie szukał wyjaśnienia. Należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia lub nasilenia duszności, bólu w klatce piersiowej lub obrzęku nóg.

Czy wynik badania dimerów D może być błędny?

Test na obecność dimerów D jest czuły, ale nieswoisty, dlatego podwyższone wyniki często występują bez obecności skrzepu. Fałszywie niskie wyniki mogą wystąpić w przypadku stosowania leków przeciwzakrzepowych, obecności małych lub dystalnych skrzepów, objawów utrzymujących się przez wiele dni lub niedostatecznie wypełnionej probówki. Interpretacja zawsze zależy od prawdopodobieństwa klinicznego ocenionego przez lekarza.

Czy D-dimer to to samo, co profil krzepnięcia lub PT/INR?

Nie. PT/INR i aPTT mierzą, jak dobrze krew formuje skrzep i pomagają ocenić ryzyko krwawienia lub dawkowanie warfaryny. Test D-dimerów mierzy fragmenty pozostałe po rozpadzie skrzepu. Odpowiadają one na przeciwstawne pytania i nie są zamienne, chociaż oba mogą być zlecone razem.

Czy powinnam wykonać badanie dimerów D, jeśli czuję się dobrze, ale obawiam się zakrzepów?

Generalnie nie. Test D-dimerów nie jest zatwierdzony jako badanie przesiewowe u osób bezobjawowych. U osób zdrowych często zwraca on nieznacznie podwyższony, niewyjaśniony wynik, co prowadzi do niepokoju i konieczności wykonania tomografii komputerowej, której można uniknąć. Zamiast tego należy omówić z lekarzem konkretne czynniki ryzyka.

Czy przyjmowanie leków rozrzedzających krew ma wpływ na wynik poziomu D-dimerów?

Tak. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak heparyna, warfaryna, apiksaban, rywaroksaban i dabigatran, obniżają poziom D-dimerów i mogą dawać fałszywie optymistyczne wyniki. Poinformuj laboratorium i lekarza zlecającego badanie o przyjmowanych lekach. Nie przerywaj ani nie zmieniaj dawki żadnego leku przeciwzakrzepowego przed badaniem bez konsultacji z lekarzem przepisującym badanie.

Dlaczego w czasie ciąży mam wysoki poziom D-dimerów?

Ciąża naturalnie zwiększa aktywność czynników krzepnięcia i obrót fibryny, dlatego poziom D-dimerów wzrasta w kolejnych trymestrach i utrzymuje się na podwyższonym poziomie po porodzie. Standardowe wartości graniczne są zatem mało skuteczne w ciąży. Podejrzenie zakrzepicy w ciąży ocenia się za pomocą specyficznych dla ciąży metod, często rozpoczynając od badania USG Doppler kończyn dolnych.

Źródła

• Narodowy Instytut Doskonałości Opieki Zdrowotnej (NICE), wytyczne dotyczące żylnych chorób zakrzepowo-zatorowych: diagnostyka, leczenie i badania w kierunku trombofilii (NG158).
• Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące diagnostyki i leczenia ostrej zatorowości płucnej.
• Wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Hematologicznego dotyczące żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej: diagnostyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
• Wytyczne Międzynarodowego Towarzystwa Zakrzepicy i Hemostazy dotyczące diagnostyki i leczenia rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.
• Wytyczne Instytutu Norm Klinicznych i Laboratoryjnych dotyczące badań krzepnięcia, pobierania próbek i wypełniania probówek cytrynianowych.