Ẹdọfóró ohun

Awọn ohun ẹdọfóró: Loye Awọn Okunfa, Ayẹwo, ati Itọju

Awọn ohun ẹdọfóró jẹ itọkasi pataki ti ilera atẹgun. Awọn olupese ilera nigbagbogbo n tẹtisi awọn ohun ti a ṣe nipasẹ ẹdọforo lakoko mimi lati ṣe ayẹwo ipo ti awọn ọna atẹgun ati ẹdọforo. Awọn ohun ẹdọfóró aijẹ deede, gẹgẹbi mimi, fifun, tabi stridor, le tọka si ọpọlọpọ awọn ipo atẹgun ti o le nilo akiyesi. Ninu àpilẹkọ yii, a yoo ṣawari awọn oriṣiriṣi awọn ohun ti ẹdọfóró, awọn okunfa ti o pọju wọn, ati bi a ṣe ṣe ayẹwo ati itọju wọn.

Kini Awọn Ohun Ẹdọfóró?

Awọn ohun ẹdọfóró, ti a tun mọ ni awọn ohun ẹmi, jẹ awọn ariwo ti o waye nigbati afẹfẹ ba n wọle ati jade ninu ẹdọforo. Awọn ohun wọnyi ni a maa n rii ni lilo stethoscope lakoko idanwo ti ara. Awọn ohun ẹdọfóró deede jẹ idakẹjẹ deede ati deede, ṣugbọn awọn ohun ajeji le jẹ itọkasi ti ọran atẹgun ti o wa labẹ. Awọn ohun ẹdọfóró ajeji ti pin si awọn ẹka meji: awọn ohun adventitious (eyiti o jẹ ajeji) ati awọn ohun vesicular (eyiti o jẹ deede).

Wọpọ Orisi ti ẹdọfóró Ohun

Awọn ohun ẹdọfóró le yatọ si da lori ipo ti o kan ẹdọforo. Diẹ ninu awọn oriṣi ti o wọpọ ti awọn ohun ẹdọfóró ajeji pẹlu:

• Mimi: Ohun ti o ga yii nwaye nigbati afẹfẹ ba nṣan nipasẹ awọn ọna atẹgun ti o dín, nigbagbogbo ti ikọ-fèé fa, arun ti o ni idena ti ẹdọforo (COPD), tabi ikolu ti atẹgun.
• Crackles (Rales): Iwọnyi jẹ kukuru, awọn ohun agbejade ni igbagbogbo gbọ lakoko ifasimu. Wọn le jẹ ami ti ito ninu ẹdọforo, nigbagbogbo ni nkan ṣe pẹlu awọn ipo bii pneumonia, ikuna ọkan, tabi fibrosis ẹdọforo.
• Rhonchi: Awọn ohun orin kekere wọnyi ni a ṣe nigbati afẹfẹ ba nlọ nipasẹ awọn ọna atẹgun ti dina. Wọn le gbọ ni awọn ipo bii anm tabi emphysema.
• Stridor: Ohùn lile, ohun ti o ga ni igbagbogbo gbọ lakoko ifasimu. Stridor le ṣe afihan idinamọ ọna atẹgun oke, gẹgẹbi awọn ọna atẹgun ti dina tabi larynx, ati pe o jẹ pajawiri iṣoogun kan.
• Pleural Rub: Ohun yii ni a ṣẹda nigbati pleura (ikun ni ayika ẹdọforo) di inflamed, bi a ti rii ni awọn ipo bii pleuritis tabi pneumonia. O dabi awọn ege alawọ meji ti wọn n pa pọ.

Awọn okunfa ti Awọn ohun Ẹdọfóró Aiṣedeede

Awọn ohun ẹdọfóró ajeji le fa nipasẹ ọpọlọpọ awọn ipo ti o ni ipa lori eto atẹgun. Diẹ ninu awọn idi ti o wọpọ ati ti ko wọpọ pẹlu:

• Ikọ-fèé: Ipo onibaje yii nfa iredodo ati idinku awọn ọna atẹgun, eyiti o yori si mimi ati iṣoro mimi.
• Arun Idilọwọ Onibaje (COPD): COPD, pẹlu emphysema ati bronchitis onibaje, le fa mimi, crackles, ati rhonchi nitori awọn ọna atẹgun ti o ni idinamọ ati ikun ti o pọju.
• Àìsàn òtútù àyà: Àkóràn tó máa ń jẹ́ kí omi máa hù nínú ẹ̀dọ̀fóró, tó máa ń yọrí sí ìró tí ń dún àti ìnira mímu.
• Ikuna Ọkàn: Nigbati ọkan ko ba le fa ẹjẹ silẹ ni imunadoko, omi le ṣajọpọ ninu ẹdọforo, ti o nfa awọn iyẹfun lakoko ifasimu.
• Fibrosis ẹdọforo: Ipo kan nibiti iṣan ẹdọfóró ti di aleebu, ti o yori si awọn ẹrẹkẹ ati iṣoro mimi bi awọn ẹdọforo ṣe padanu agbara wọn lati faagun ati adehun daradara.
• Bronchitis: Ipalara ti awọn tubes bronchial, eyiti o le fa rhonchi ati mimi bi afẹfẹ ṣe n gbiyanju lati kọja nipasẹ awọn ọna atẹgun dín.
• Ẹdọgbọn Ẹdọgbọn: Idinku ẹjẹ kan ninu ẹdọforo le ja si awọn ohun aiṣedeede gẹgẹbi mimi tabi awọn ẹrẹkẹ ati pe o le jẹ eewu aye.
• Idilọwọ Opopona Afẹfẹ Oke: Awọn ipo bii paralysis okun ohun, edema laryngeal, tabi itara ara ajeji le ja si stridor, lile, ohun ti o ga nigbati o ba simi.

Nigbawo Lati Wa Ifojusi Iṣoogun

O ṣe pataki lati wa itọju ilera ti a ba gbọ awọn ohun ẹdọfóró ajeji tabi ti o ba ni iriri eyikeyi ninu awọn ami aisan wọnyi:

• Kúrú mímí tó le gan-an: Ti o ba ni iṣoro mimi tabi lero pe o ko le gba ẹmi rẹ, o ṣe pataki lati wa iranlọwọ lẹsẹkẹsẹ.
• Ìrora àyà: Ìrora àyà, paapaa nigba ti a ba ni idapo pẹlu iṣoro mimi tabi awọn ohun ẹdọfóró ajeji, le ṣe afihan ipo pataki kan, gẹgẹbi ikọlu ọkan tabi iṣọn-ẹjẹ ẹdọforo.
• Ikọaláìdúró ẹjẹ: Ikọaláìdúró ẹjẹ tabi ikun ẹjẹ jẹ aami aisan to ṣe pataki ti o nilo itọju ilera ni kiakia.
• Stridor: Ti o ba ni iriri ohun ti o ga lakoko ifasimu, paapaa pẹlu iṣoro mimi, wa itọju ilera lẹsẹkẹsẹ, nitori eyi le ṣe afihan ọna atẹgun ti dina.
• Mimi to leralera: Ti mimi ba tẹsiwaju tabi buru si, o le jẹ ami ikọ-fèé ti ko ni iṣakoso, COPD, tabi ipo atẹgun miiran.

Ayẹwo ti Awọn ohun ẹdọfóró

Ṣiṣayẹwo idi ti awọn ohun ẹdọfóró aidara jẹ pẹlu igbelewọn pipe nipasẹ olupese ilera kan. Nigbagbogbo ilana naa pẹlu:

• Itan Iṣoogun: Olupese ilera rẹ yoo beere nipa awọn aami aisan rẹ, itan iwosan, awọn nkan igbesi aye (gẹgẹbi siga), ati eyikeyi itan-ẹbi ti awọn ipo ẹdọfóró.
• Idanwo ti ara: Olupese ilera yoo lo stethoscope kan lati tẹtisi awọn ẹdọforo rẹ, ṣayẹwo fun awọn ohun ẹdọfóró ajeji ati ṣe ayẹwo ipo wọn ati idibajẹ.
• X-ray ti aya tabi CT Scan: Awọn idanwo aworan ni a lo nigbagbogbo lati wo awọn ẹdọforo ati iranlọwọ ṣe iwadii awọn ipo bii pneumonia, fibrosis ẹdọforo, tabi iṣọn ẹdọforo.
• Pulse Oximetry: Idanwo ti kii ṣe apaniyan yii ṣe iwọn awọn ipele atẹgun ninu ẹjẹ rẹ lati ṣe ayẹwo bi o ti buruju ti awọn ọran atẹgun.
• Awọn idanwo ẹjẹ: Awọn idanwo ẹjẹ le ṣee ṣe lati ṣayẹwo fun ikolu, igbona, tabi awọn ipo abẹlẹ miiran ti o kan ilera ẹdọfóró.
• Spirometry: Spirometry jẹ idanwo iṣẹ ẹdọforo ti o ṣe iwọn agbara ẹdọfóró ati ṣiṣan afẹfẹ lati ṣe iranlọwọ ṣe iwadii awọn ipo bii ikọ-fèé tabi COPD.

Awọn aṣayan itọju fun Awọn ohun Ẹdọfóró Aiṣedeede

Itoju fun awọn ohun ẹdọfóró ajeji da lori idi ti o fa. Diẹ ninu awọn aṣayan itọju ti o wọpọ pẹlu:

• Awọn oogun: Ti o da lori idi ti o fa, awọn oogun bii bronchodilators, corticosteroids, awọn oogun apakokoro, tabi awọn oogun ajẹsara le ni ogun lati tọju iredodo, ikolu, tabi idena ọna afẹfẹ.
• Itọju Atẹgun: Fun awọn ipo bii pneumonia, ikuna ọkan, tabi iṣan ẹdọforo, itọju ailera atẹgun le ṣee lo lati ṣe iranlọwọ lati mu awọn ipele atẹgun pọ si ninu ẹjẹ ati irọrun mimi.
• Fisiotherapy ti oya: Awọn ilana bii idominugere postural, percussion, ati itọju ailera gbigbọn le ṣe iranlọwọ ko mucus kuro ninu ẹdọforo, paapaa ni awọn ipo bii anm tabi COPD.
• Isẹ abẹ: Ni awọn igba miiran, iṣẹ abẹ le nilo lati yọ awọn èèmọ kuro, awọn polyps, tabi awọn ara ajeji ti o nfa idena ọna atẹgun tabi awọn ọran atẹgun ti o lagbara.
• Isọdọtun Ẹdọforo: Fun awọn ipo aiṣan bii COPD tabi fibrosis ẹdọforo, awọn eto isọdọtun ẹdọforo ti o pẹlu adaṣe, awọn ilana mimi, ati eto-ẹkọ le ṣe iranlọwọ lati mu iṣẹ ẹdọforo dara ati didara igbesi aye.

Awọn arosọ ati Awọn Otitọ Nipa Awọn ohun ẹdọfóró

Awọn aburu pupọ lo wa nipa awọn ohun ẹdọfóró ti o yẹ ki o ṣe alaye:

• Adaparọ: Gbogbo mimi nfa nipasẹ ikọ-fèé.
• O daju: Lakoko ti mimi jẹ aami aisan ti o wọpọ ti ikọ-fèé, o tun le fa nipasẹ awọn ipo bii COPD, awọn akoran, tabi ifojusọna ara ajeji.
• Adaparọ: Awọn ohun ẹdọfóró jẹ pataki nikan lakoko awọn akoran ti atẹgun.
• O daju: Awọn ohun ẹdọfóró le jẹ itọkasi ti ọpọlọpọ awọn ipo, lati awọn arun atẹgun onibaje si awọn iṣẹlẹ nla bii iṣọn-ẹdọforo tabi ikuna ọkan.

Awọn ilolu ti Awọn ohun Ẹdọfóró Aiṣedeede

Ti a ko ba ni itọju, awọn ipo ti o fa awọn ohun ẹdọfóró ajeji le ja si awọn ilolu to ṣe pataki, pẹlu:

• Ikuna Ẹmi: Awọn ipo ẹdọfóró ti ko ni itọju le ṣe ailagbara mimi, ti o yori si awọn ipele atẹgun kekere ati ikuna atẹgun, eyiti o le nilo isunmi ẹrọ.
• Àìsàn òtútù àyà: Awọn akoran ẹdọfóró onibaje tabi ti a ko tọju le ja si ẹdọfóró, ipo ti o fa iredodo ati ikojọpọ omi ninu ẹdọforo.
• Ikuna Ọkàn: Awọn ipo ẹdọfóró gẹgẹbi haipatensonu ẹdọforo tabi ikojọpọ omi ninu ẹdọforo le buru si ikuna ọkan ati ja si awọn ilolu.
• Bibajẹ Ẹdọfóró Yẹ: Awọn arun atẹgun onibaje, bii COPD, le ja si ibajẹ ẹdọfóró ti ko le yipada ati isonu iṣẹ ẹdọfóró ti a ko ba ṣakoso daradara.

FAQs About Lung Ohun

1. Kí ló máa ń fa ìró ẹ̀dọ̀fóró tí kò tọ́?

Awọn ohun ẹdọfóró ajeji le fa nipasẹ awọn ipo oriṣiriṣi, pẹlu awọn akoran, ikọ-fèé, COPD, ikuna ọkan, awọn èèmọ ẹdọfóró, ati awọn rudurudu ti iṣan ti o ni ipa lori mimi.

2. Bawo ni a ṣe ṣe ayẹwo awọn ohun ẹdọfóró?

Aisan ayẹwo ni igbagbogbo pẹlu idanwo ti ara, gbigbọ awọn ohun ẹdọfóró pẹlu stethoscope, awọn idanwo aworan bi awọn egungun X tabi awọn ọlọjẹ CT, awọn idanwo ẹjẹ, ati awọn idanwo iṣẹ ẹdọforo.

3. Kini itọju fun awọn ohun ẹdọfóró ajeji?

Itọju da lori idi ti o fa ṣugbọn o le pẹlu awọn oogun, itọju ailera atẹgun, physiotherapy àyà, isodi ẹdọforo, tabi iṣẹ abẹ ni awọn igba miiran.

4. Njẹ awọn ohun ẹdọfóró ajeji le jẹ ami ti ipo pataki kan?

Bẹẹni, awọn ohun aiṣan ti ẹdọfóró le ṣe afihan awọn ipo to ṣe pataki, gẹgẹbi ẹdọfóró, iṣan ẹdọforo, tabi akàn ẹdọfóró. O ṣe pataki lati wa imọran iṣoogun fun ayẹwo to dara ati itọju.

5. Nigba wo ni MO yẹ ki n wa itọju ilera fun awọn ohun ẹdọfóró ajeji bi?

Ti o ba ni iriri mimi ti o tẹsiwaju, kukuru ti ẹmi, irora àyà, tabi Ikọaláìdúró pẹlu ẹjẹ, o yẹ ki o wa itọju ilera lẹsẹkẹsẹ lati ṣe akoso awọn ipo to ṣe pataki.

ipari

Awọn ohun ẹdọfóró n pese oye ti o niyelori si ilera atẹgun ati pe o le ṣe iranlọwọ fun awọn olupese ilera lati ṣe iwadii awọn ipo lọpọlọpọ. Loye awọn oriṣiriṣi awọn ohun ti ẹdọfóró ati awọn okunfa ti o pọju wọn ṣe pataki fun idamo awọn ọran atẹgun ni kutukutu. Ti o ba ṣe akiyesi awọn ohun ẹdọfóró ajeji tabi ni iriri iṣoro mimi, o ṣe pataki lati kan si olupese ilera kan fun igbelewọn ati itọju.