1. Arun Reflux Gastroesophageal (GERD)
GERD jẹ rudurudu ti ounjẹ onibajẹ ti o waye nigbati acid ikun n ṣàn pada (refluxes) sinu esophagus. Yi acid reflux le binu awọn awọ ti esophagus, nfa awọn aami aisan bi heartburn, irora àyà, ati iṣoro gbigbe. GERD ni ipa lori awọn eniyan ti gbogbo ọjọ-ori, lati awọn ọmọ ikoko si awọn agbalagba agbalagba, ati pe o jẹ ọkan ninu awọn rudurudu ti ounjẹ ti o wọpọ julọ.
Shincter esophageal ti o wa ni isalẹ (LES), oruka ti iṣan ti o ṣiṣẹ bi àtọwọdá laarin esophagus ati ikun, ni deede ṣe idilọwọ reflux. Nigbati sphincter yii ba di alailagbara tabi sinmi ni aiṣedeede, GERD le waye. Awọn nkan ti o le ṣe alabapin si GERD pẹlu isanraju, oyun, siga, ati awọn ounjẹ tabi ohun mimu kan.
Management
- Igbesi aye iyipada:
- Gbe ori ibusun soke pẹlu 6-8 inches
- Yago fun lati dubulẹ fun wakati 3 lẹhin ounjẹ
- Jeun kere, ounjẹ loorekoore
- Ṣe abojuto ilera kan
- Fifun siga
- Yago fun aṣọ wiwọ
- Awọn ayipada ijẹẹmu:
- Yago fun awọn ounjẹ ti o nfa bi lata, ọra, tabi awọn ounjẹ ekikan
- Idinwo kafeini, chocolate, ati gbigbemi oti
- Din lilo ohun mimu carbonated
Itọju iṣoogun
- Awọn oludena fifa proton, awọn blockers H2 le jẹ ilana fun.
GERD le jẹ iṣakoso nigbagbogbo nipasẹ iṣakoso igbesi aye ati oogun. Ni awọn iṣẹlẹ nibiti ko si iderun, awọn aṣayan iṣẹ-abẹ gẹgẹbi Fundoplication, nibiti oniṣẹ abẹ naa ti fi ipari si oke ikun ni ayika sphincter esophageal isalẹ lati mu iṣan naa pọ ati ki o ṣe idiwọ isọdọtun le ṣee gbiyanju.
idena
- Ṣe abojuto ilera: Iwọn ti o pọju yoo fi titẹ si ikun, titari awọn akoonu inu sinu esophagus.
- Tẹle ounjẹ iwontunwonsi: Tẹnumọ awọn eso, ẹfọ, awọn irugbin odidi, ati awọn ọlọjẹ ti o tẹẹrẹ.
- Yago fun onjẹ: Awọn okunfa ti o wọpọ pẹlu lata, ọra, tabi awọn ounjẹ ekikan, chocolate, Mint, ati awọn ọja ti o da lori tomati.
- Jeun ni akiyesi: Jẹ ounjẹ daradara ki o jẹun laiyara lati ṣe iranlọwọ tito nkan lẹsẹsẹ.
- Idinwo oti ati caffeine: Awọn mejeeji le sinmi sphincter esophageal isalẹ.
- Olodun -siga Siga mimu le ṣe irẹwẹsi sphincter esophageal isalẹ.
- Ṣakoso wahala: Wahala le mu iṣelọpọ acid pọ si ati mu awọn aami GERD buru si.
- Wọ aṣọ ti ko ni ibamu: Aṣọ wiwọ le fi titẹ si ikun rẹ ati sphincter esophageal isalẹ.
- Ṣe akoko ounjẹ rẹ: Yago fun jijẹ awọn ounjẹ nla ti o sunmọ akoko sisun.
- Duro ni pipe lẹhin jijẹ: Duro o kere ju wakati mẹta lẹhin ounjẹ ṣaaju ki o to dubulẹ.
Nipa imuse iṣakoso wọnyi ati awọn ilana idena, ọpọlọpọ awọn eniyan ti o ni GERD le dinku awọn aami aisan wọn ni pataki ati mu didara igbesi aye wọn dara.
Ka siwaju
2. Aisan Ifun Irritable (IBS)
IBS jẹ iṣọn-ẹjẹ ikun ti o wọpọ ti o wọpọ nipasẹ irora ikun ti nwaye ati awọn iyipada ninu awọn iwa ifun. O ni ipa lori ifun titobi nla (colon) ati pe o le fa ọpọlọpọ awọn aami aisan ti o wa pẹlu cramping, bloating, gas, gbuuru, ati àìrígbẹyà.
IBS jẹ ipo onibaje ti o nilo iṣakoso igba pipẹ, botilẹjẹpe awọn aami aisan le wa ki o lọ ni akoko pupọ. Idi gangan ko jẹ aimọ, ṣugbọn awọn okunfa ti o le ṣe ipa kan pẹlu awọn ihamọ iṣan ninu ifun, awọn aiṣedeede eto aifọkanbalẹ, ikolu ti o lagbara, ati awọn iyipada ninu awọn microbes ninu ikun. Wahala, awọn ounjẹ kan, ati awọn iyipada homonu le fa tabi buru si awọn aami aisan.
Management
- Awọn atunṣe ounjẹ:
- Tẹle ounjẹ FODMAP kekere labẹ itọsọna ti onimọran ounjẹ
- Mu gbigbe okun pọ si diẹdiẹ lati dinku àìrígbẹyà
- Duro omi mimu nipa mimu ọpọlọpọ omi
- Idinwo kafeini, oti, ati awọn ounjẹ ti o sanra
- Isakoso idaamu:
- Ṣe adaṣe awọn ilana isinmi bii mimi jin tabi iṣaro
- Kopa ninu idaraya deede
- Wo itọju ailera ihuwasi (CBT) tabi hypnotherapy
- Awọn apẹrẹ: Diẹ ninu awọn igara ti awọn probiotics le ṣe iranlọwọ lati dinku awọn aami aisan IBS, botilẹjẹpe ẹri naa ti dapọ
idena
Lakoko ti a ko le ṣe idiwọ IBS nigbagbogbo, awọn ọgbọn pupọ le ṣe iranlọwọ lati ṣakoso awọn aami aisan ati dinku awọn ifunpa:
- Ṣe idanimọ ati yago fun awọn ounjẹ ti o nfa: Tọju iwe-iranti ounjẹ kan lati tọpa iru awọn ounjẹ ti o buru si awọn aami aisan.
- Je ounjẹ deede: Yago fun foo ounjẹ tabi jijẹ ni yarayara.
- Duro si mimọ: Mu omi pupọ ni gbogbo ọjọ.
- Idaraya deede: Ṣe ifọkansi fun o kere ju ọgbọn iṣẹju ti iṣẹ ṣiṣe iwọntunwọnsi julọ awọn ọjọ ti ọsẹ.
- Ṣakoso wahala: Dagbasoke awọn ilana iṣakoso wahala ti o munadoko gẹgẹbi iṣaro, yoga, tabi adaṣe deede.
- Gba oorun ti o to: Ṣe ifọkansi fun awọn wakati 7-9 ti oorun didara ni alẹ kan.
- Ro awọn afikun okun: Diėdiė mu gbigbe okun pọ si lati ṣe iranlọwọ lati ṣe atunṣe awọn gbigbe ifun.
- Yago fun caffeine ati oti: Iwọnyi le fa awọn ifun ati ki o buru si gbuuru.
- Olodun -siga Siga mimu le mu awọn aami aisan IBS pọ si.
- Ṣe adaṣe awọn ihuwasi yara isinmi to dara: Maṣe foju ifọkanbalẹ lati ni gbigbe ifun ati gba akoko ti o to fun awọn abẹwo si baluwe.
- Wo awọn probiotics: Lakoko ti ẹri jẹ adalu, diẹ ninu awọn eniyan wa iderun pẹlu awọn afikun probiotic.
Ka siwaju
3. Arun Ifun Ifun (IBD)
Arun Ifun Inflammatory (IBD) jẹ ọrọ kan ti o ni awọn ipo onibaje akọkọ meji: Arun Crohn ati Ulcerative Colitis. Iwọnyi jẹ awọn rudurudu autoimmune ti o ni ijuwe nipasẹ iredodo onibaje ti apa ikun ati inu. Lakoko ti wọn pin diẹ ninu awọn ibajọra, wọn ni ipa lori awọn ẹya oriṣiriṣi ti eto ounjẹ.
Arun Crohn le ni ipa lori eyikeyi apakan ti ikun ikun lati ẹnu si anus, ṣugbọn pupọ julọ jẹ opin ifun kekere ati ibẹrẹ ti oluṣafihan. Ulcerative Colitis, ni apa keji, ni opin si oluṣafihan ati rectum. Awọn ipo mejeeji le fa gbuuru nla, irora inu, rirẹ, ati pipadanu iwuwo.
Idi gangan ti IBD jẹ aimọ, ṣugbọn o gbagbọ pe o jẹ abajade lati ibaraenisepo eka laarin awọn Jiini, eto ajẹsara, ati awọn ifosiwewe ayika. IBD le ni idagbasoke ni eyikeyi ọjọ ori ṣugbọn nigbagbogbo bẹrẹ ni ọdọ agbalagba.
Management
- Awọn atunṣe ounjẹ:
- Ṣe idanimọ ati yago fun awọn ounjẹ ti nfa
- Wo awọn ounjẹ kan pato bi Ounjẹ Carbohydrate Specific tabi ounjẹ FODMAP kekere labẹ abojuto iṣoogun
- Rii daju pe ounjẹ to peye ati hydration
- Isakoso idaamu:
- Ṣe adaṣe awọn ilana isinmi
- Wo itọju ailera ihuwasi imọ
- Kopa ninu adaṣe deede bi a ti farada
Awọn oogun
Iru oogun ti o mu da lori awọn aami aisan rẹ ati agbegbe ti oluṣafihan rẹ ti o kan:
- Awọn oogun egboogi-iredodo: Iwọnyi nigbagbogbo jẹ igbesẹ akọkọ fun ìwọnba si iwọntunwọnsi ulcerative colitis. Awọn apẹẹrẹ pẹlu aminosalicylates bi mesalamine, balsalazide, ati olsalazine.
- Awọn Corticosteroids: Awọn wọnyi ni awọn sitẹriọdu amúṣantóbi ti o lagbara ti a fun ni awọn iwọn nla ati lẹhinna silẹ. Wọn yẹ ki o lo nikan ni igba diẹ nitori awọn ipa ẹgbẹ pataki.
- Immunomodulators: Awọn wọnyi ni idinamọ aiṣedeede ti ajẹsara ti o nyorisi iredodo. Awọn apẹẹrẹ pẹlu azathioprine ati 6-mercaptopurine.
- Biologics: Awọn wọnyi dina awọn kemikali eto ajẹsara ti o nfa igbona. Awọn apẹẹrẹ pẹlu Remicade, Inflectra, Humira, Cimzia, Entyvio, Stelara, ati Xeljanz.
Isẹ abẹ
Eyi le ṣee ṣe lati yọ kuro tabi faagun awọn agbegbe ti ifun ti o ti ni ipa pupọ. O jẹ igbagbogbo ni imọran lẹhin awọn itọju miiran ti kuna.
idena
Lakoko ti IBD ko le ṣe idiwọ patapata, ọpọlọpọ awọn ọgbọn le ṣe iranlọwọ lati dinku eewu tabi ṣakoso ipo naa:
- Ṣetọju igbesi aye ilera:
- Idaraya deede
- Iwontunwonsi onje ọlọrọ ninu awọn eso, ẹfọ, ati awọn ọlọjẹ ti o tẹẹrẹ
- Orun to peye
- Yago fun awọn okunfa ti a mọ:
- Jeki iwe-iranti ounjẹ lati ṣe idanimọ awọn ounjẹ iṣoro
- Ṣakoso wahala ni imunadoko
- Maṣe mu siga: Siga jẹ ipalara paapaa fun Arun Crohn
- Wo afikun Vitamin D: Diẹ ninu awọn ijinlẹ daba ọna asopọ laarin aipe Vitamin D ati IBD
- Awọn apẹrẹ: O le ṣe iranlọwọ ni mimu idariji, paapaa ni ulcerative colitis
- Awọn ayẹwo deede: Colonoscopies lati ṣe atẹle iṣẹ ṣiṣe aisan ati iboju fun akàn colorectal
- Awọn ẹgbẹ atilẹyin: Sisopọ pẹlu awọn miiran ti o ni IBD le pese atilẹyin ẹdun ati awọn imọran to wulo
Ka siwaju
4. Arun ọgbẹ peptic
Arun Ulcer peptic (PUD) jẹ ipo ti o jẹ ifihan nipasẹ awọn ọgbẹ ti o dagbasoke lori awọ inu ti inu ati apa oke ti ifun kekere. Awọn okunfa ti o wọpọ julọ jẹ ikolu pẹlu kokoro arun Helicobacter pylori (H. pylori) ati lilo igba pipẹ ti awọn oogun egboogi-iredodo ti kii ṣe sitẹriọdu (NSAIDs) gẹgẹbi aspirin ati ibuprofen.
Awọn adaijina peptic waye nigbati Layer mucus aabo ti o wa ninu apa ti ounjẹ ti dinku, gbigba acid ikun lati ba awọn ohun elo ti o wa ni isalẹ jẹ. Awọn aami aisan le pẹlu sisun irora ikun, rilara ti kikun, bloating, heartburn, ríru, ati ailagbara si awọn ounjẹ ọlọra. Ni awọn iṣẹlẹ ti o nira, awọn ọgbẹ le ja si awọn ilolu to ṣe pataki gẹgẹbi ẹjẹ tabi perforation ti ikun tabi ogiri inu.
Management
- Awọn oogun:
- Awọn oludena fifa Proton (PPI) lati dinku acid inu
- H2 receptor blockers bi yiyan si PPIs
- Antacids fun iderun iyara ti awọn aami aisan
- Awọn aṣoju cytoprotective bii sucralfate lati daabobo awọ inu ati ifun kekere
- Pa H. pylori kuro: Ni deede pẹlu apapọ awọn oogun apakokoro ati awọn ipanu acid
- Idaduro awọn NSAIDs:
- Ti o ba ṣeeṣe, da tabi dinku lilo awọn NSAID
- Ti awọn NSAID ba ṣe pataki, lo iwọn lilo ti o munadoko ti o kere julọ
- Igbesi aye iyipada:
- Yago fun awọn ounjẹ ti o fa idamu
- Fifun siga
- Idinwo oti mimu
- Ṣakoso wahala nipasẹ awọn ilana isinmi tabi imọran
- Atẹle endoscopy: Lati rii daju iwosan ti ọgbẹ, paapaa ti o ba tobi tabi idiju
idena
- Idiwọn lilo awọn NSAIDs:
- Ti lilo deede ba jẹ dandan, mu pẹlu ounjẹ ki o lo iwọn lilo to munadoko ti o kere julọ
- Wo awọn olutura irora miiran nigbati o ṣee ṣe
- Dabobo lodi si H. pylori:
- Ṣe adaṣe mimọ to dara, paapaa fifọ ọwọ
- Yẹra fun ounjẹ tabi omi ti o le jẹ alaimọ
- Maṣe mu siga: Siga mimu le mu ikun acid pọ si ati ṣe ailagbara awọ aabo ti ikun
- Fi opin si mimu ọti-waini: Ọtí àmujù lè bínú, ó sì lè mú kí ìkùn inú rẹ̀ dà nù
- Ṣakoso wahala: Lakoko ti aapọn ko fa ọgbẹ, o le mu awọn aami aisan buru si
- Je ounjẹ ti o ni ilera: Fi awọn eso, ẹfọ, ati awọn irugbin odidi kun. Yago fun awọn ounjẹ ti o fa idamu
- Duro si mimọ: Mu omi pupọ ni gbogbo ọjọ
- Ayẹwo deede: Ti o ba ni itan-itan ti awọn ọgbẹ, awọn ayẹwo iwosan deede le ṣe iranlọwọ lati mu ati tọju awọn atunṣe ni kutukutu
- Awọn apẹrẹ: Awọn ijinlẹ daba pe awọn probiotics le ṣe iranlọwọ lati dena ikolu H. pylori
Ka siwaju
5. Arun Diverticular
Arun Diverticular n tọka si ipo kan nibiti awọn apo kekere ti o ni bulging (diverticula) ti ndagba ninu awọ ara ti eto ounjẹ, ti o wọpọ julọ ni apa isalẹ ti ifun nla (colon). Nigbati awọn apo kekere wọnyi ba di inflamed tabi akoran, ipo naa ni a npe ni diverticulitis.
Idi gangan ti arun diverticular ko ni oye ni kikun, ṣugbọn o gbagbọ pe o ni ibatan si ounjẹ kekere-fiber, ti ogbo, ati o ṣee ṣe awọn okunfa jiini. Ipo naa wọpọ julọ ni awọn agbalagba agbalagba ati ni awọn orilẹ-ede nibiti awọn ounjẹ jẹ deede ni isalẹ ni okun.
Diverticulosis (iwaju diverticula) nigbagbogbo ko fa awọn aami aisan, ṣugbọn diverticulitis le fa irora ikun ti o lagbara, iba, ọgbun, ati awọn iyipada ninu awọn iwa ifun.
Management
- Awọn atunṣe ounjẹ:
- Ounjẹ fiber-giga lati ṣe idiwọ àìrígbẹyà ati dinku titẹ ninu oluṣafihan
- Imudara to peye lati ṣe iranlọwọ fun okun ṣiṣẹ ni imunadoko
- Awọn apẹrẹ: Le ṣe iranlọwọ lati ṣetọju iwọntunwọnsi ilera ti awọn kokoro arun ikun
- Isinmi ati ounjẹ olomi: Lakoko awọn ifunpa nla ti diverticulitis
- Idaraya deede: Lati ṣe igbelaruge awọn gbigbe ifun deede ati ilera ounjẹ ounjẹ gbogbogbo
- Yẹra fun awọn ounjẹ ti o nfa: Diẹ ninu awọn eniyan rii pe awọn ounjẹ kan (fun apẹẹrẹ, eso, awọn irugbin, guguru) nmu awọn aami aisan buru si, botilẹjẹpe iwadii aipẹ ṣe imọran pe iwọnyi le ma jẹ iṣoro bi a ti ro tẹlẹ.
- Awọn oogun:
Awọn olutura irora: Paracetamol le ṣe iranlọwọ fun irora irora. O yẹ ki o yago fun aspirin tabi ibuprofen, eyiti o le mu inu rẹ ru.
Awọn oogun apakokoro: Onisegun le fun awọn oogun apakokoro lati tọju diverticulitis kekere.
Antispasmodics: Awọn oogun wọnyi le ṣe iranlọwọ pẹlu awọn inira inu.
Awọn laxatives ti n ṣe olopobobo: Awọn wọnyi le ṣe iranlọwọ pẹlu àìrígbẹyà ati gbuuru.
Isẹ abẹ:
A le ṣe iṣeduro iṣẹ abẹ ti o ba ti ni awọn ilolu to ṣe pataki, gẹgẹ bi rupture, idina afun, tabi ẹjẹ diverticular.
idena
- Ounjẹ ti fiber-giga:
- Ṣe ifọkansi fun 25-30 giramu ti okun lojoojumọ
- Fi ọpọlọpọ awọn eso, ẹfọ, awọn irugbin odidi, ati awọn ẹfọ kun
- Duro si mimọ: Mu o kere ju awọn gilaasi 8 ti omi lojoojumọ lati ṣe iranlọwọ iṣẹ okun ni imunadoko
- Idaraya deede: Ṣe ifọkansi fun o kere ju ọgbọn iṣẹju ti iṣẹ ṣiṣe iwọntunwọnsi julọ awọn ọjọ ti ọsẹ
- Ṣe abojuto ilera: Isanraju jẹ ifosiwewe eewu fun arun diverticular
- Yago fun igara lakoko gbigbe ifun:
- Maṣe foju ifọkanbalẹ lati ni gbigbe ifun
- Yago fun joko lori igbonse fun igba pipẹ
- Olodun -siga Siga mimu ni nkan ṣe pẹlu eewu ti o pọ si ti diverticulitis
- Fi opin si jijẹ ẹran pupa: Gbigbe giga ti ẹran pupa ti ni nkan ṣe pẹlu eewu ti o pọ si
- Wo awọn afikun okun: Ti o ba tiraka lati gba okun to lati inu ounjẹ rẹ nikan
- Ṣakoso wahala: Wahala onibaje le mu eewu diverticulitis flare-ups pọ si
- Ayẹwo deede: Paapa ti o ba ni itan-akọọlẹ ti arun diverticular
Ka siwaju
6. Celiac Arun
Arun Celiac jẹ aiṣedeede autoimmune nibiti jijẹ ti giluteni yorisi ibajẹ ninu ifun kekere. Gluteni jẹ amuaradagba ti a rii ni alikama, barle, ati rye. Nigbati awọn eniyan ti o ni arun celiac ba jẹ giluteni, ara wọn gbe idahun ajẹsara ti o kọlu ifun kekere, ti o bajẹ villi, awọn asọtẹlẹ ika kekere ti o ni laini ifun kekere ati igbelaruge gbigba ounjẹ.
Arun Celiac le dagbasoke ni eyikeyi ọjọ ori lẹhin ti awọn eniyan bẹrẹ jijẹ ounjẹ tabi awọn oogun ti o ni giluteni. Ti a ko ba ni itọju, arun celiac le ja si awọn iṣoro ilera to ṣe pataki, pẹlu aijẹ aijẹun, osteoporosis, infertility, awọn ipo iṣan, ati ni awọn iṣẹlẹ to ṣe pataki, akàn.
Awọn aami aisan le yatọ pupọ ati pe o le pẹlu awọn iṣoro ounjẹ ounjẹ (irora inu, bloating, gbuuru, àìrígbẹyà), rirẹ, pipadanu iwuwo, ẹjẹ, ati diẹ sii. Diẹ ninu awọn eniyan ti o ni arun celiac le ko ni awọn aami aisan rara.
Management
- Ounjẹ ti ko ni giluteni ti o muna:
- Mu gbogbo awọn orisun ti giluteni kuro, pẹlu awọn orisun ti o farapamọ ninu awọn ounjẹ ti a ṣe ilana ati awọn oogun
- Ṣiṣẹ pẹlu onijẹẹmu ti o forukọsilẹ lati rii daju pe iwọntunwọnsi, ounjẹ onjẹ
- Iṣe afikun ounjẹ:
- Le jẹ pataki lati ṣe atunṣe awọn aipe, paapaa ni awọn alaisan ti o ṣẹṣẹ ṣe ayẹwo
- Awọn afikun ti o wọpọ pẹlu irin, kalisiomu, Vitamin D, zinc, ati awọn vitamin B
- Awọn atẹle iṣoogun deede: Lati ṣe atẹle iwosan ati ṣakoso eyikeyi awọn ilolu
- Ṣiṣayẹwo iwuwo egungun: Lati ṣayẹwo fun osteoporosis, eyiti o wọpọ ni arun celiac
- Awọn oogun: Ti ifun kekere rẹ ba bajẹ pupọ tabi ti o ni arun celiac refractory, awọn sitẹriọdu le ni iṣeduro lati ṣakoso iredodo. Awọn sitẹriọdu le ṣe irọrun awọn aami aiṣan ti arun celiac nigba ti ifun n ṣe iwosan.Awọn oogun miiran, gẹgẹbi azathioprine tabi budesonide, le ṣee lo.
idena
Lakoko ti a ko le ṣe idiwọ arun celiac, bi o ṣe jẹ aiṣedeede autoimmune pẹlu paati jiini, awọn ilana wa lati ṣe idiwọ awọn ilolu ati ṣakoso ipo naa daradara:
- Ifaramọ to muna si ounjẹ ti ko ni giluteni: Eyi ni itọju ti o munadoko nikan fun arun celiac
- Awọn ayẹwo iwosan deede: Lati ṣe atẹle iwosan ati yẹ eyikeyi awọn ilolu ni kutukutu
- Kọ awọn ọmọ ẹgbẹ ẹbi: Awọn ibatan-akọkọ yẹ ki o ṣe ayẹwo fun arun celiac
- Ṣọra nipa ibajẹ agbelebu: Lo awọn ohun elo sise lọtọ ati awọn agbegbe igbaradi fun awọn ounjẹ ti ko ni giluteni
- Ka awọn akole daradara: Gluteni le farapamọ ni ọpọlọpọ awọn ounjẹ ti a ṣe ilana ati paapaa diẹ ninu awọn oogun
- Gbero nigbati o ba jẹun ni ita: Pe awọn ile ounjẹ ni ilosiwaju lati jiroro awọn aṣayan ti ko ni giluteni
- Ṣetọju ilera gbogbogbo: Idaraya deede, iṣakoso wahala, ati oorun to peye le ṣe atilẹyin alafia gbogbogbo
Ka siwaju