COPD vs Ikọ-fèé: Àwọn ìyàtọ̀ pàtàkì tí a ṣàlàyé

Àìsí èémí déédéé, ìmí gbígbóná, àti ìfúnpọ̀ àyà lè mú kí iṣẹ́ ojoojúmọ́ rọrùn. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àmì wọ̀nyí sábà máa ń tọ́ka sí àwọn àìsàn èémí onígbà pípẹ́, mímọ àìsàn tó wà ní ìsàlẹ̀ rẹ̀ ṣe pàtàkì fún ìtọ́jú tó gbéṣẹ́. 

Méjì lára ​​àwọn àìsàn ẹ̀dọ̀fóró onígbà pípẹ́ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní àgbáyé ni àrùn ẹ̀dọ̀fóró àti àrùn ẹ̀dọ̀fóró onígbà pípẹ́ (COPD).

Ọ̀pọ̀ ènìyàn tí wọ́n ń ní ìṣòro èémí máa ń ṣe kàyéfì pé: Ṣé COPD náà jọ àrùn èémí? Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àìsàn méjèèjì ní ipa lórí ètò atẹ́gùn, wọ́n sì ń dín atẹ́gùn tó ń lọ sílẹ̀ kù, wọ́n jẹ́ àwọn àrùn tó yàtọ̀ síra pẹ̀lú àwọn ohun tó ń fa àrùn, àwọn àmì àrùn tó ń yọ lẹ́nu, àti àwọn àbájáde tó máa ń pẹ́ títí.

Kí Ni Ìyàtọ̀ Pàtàkì Láàárín Àìsàn Àìsàn Àti COPD?

Iyatọ akọkọ laarin COPD ati ikọ-fèé wa ni iyipada atẹgun ati awọn iyipada ẹdọfóró eto:

• ikọ- ni akọkọ jẹ arun igbona onibaje ti awọn ọna atẹgun ti a ṣe afihan nipasẹ idinamọ afẹfẹ ti o yatọ ati ti o le yipada. Laarin awọn ifihan ina, iṣẹ ẹdọforo le pada si deede, paapaa pẹlu itọju to yẹ.
• COPD jẹ́ àìsàn tó ń tẹ̀síwájú, tí kò ṣeé yípadà, tó ní í ṣe pẹ̀lú bronchitis onígbà pípẹ́ àti emphysema. Ó máa ń fa ìbàjẹ́ títí láé sí àsopọ̀ ẹ̀dọ̀fóró àti àpò afẹ́fẹ́, èyí tó máa ń yọrí sí ìdíwọ́ afẹ́fẹ́ tó ń lọ lọ́wọ́ tí ó sì máa ń burú sí i bí àkókò ti ń lọ.

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ikọ́ ẹ̀fọ́ nìkan ló ń ṣe àwọn ọ̀nà atẹ́gùn, COPD máa ń ba ọ̀nà atẹ́gùn jẹ́ àti ẹ̀dọ̀fóró (àsopọ tó ń fa pàṣípààrọ̀ gáàsì).

Àtẹ ìfiwéra: COPD àti Ikọ́-àrùn ní ìwòran

Láti lóye ìyàtọ̀ COPD àti ikọ-fèé kíákíá, ṣe àtúnyẹ̀wò ìfiwéra ìṣègùn ẹ̀gbẹ́-lẹ́gbẹ̀ẹ́ ní ìsàlẹ̀ yìí:

Báwo ni àwọn àmì àrùn ṣe yàtọ̀ síra láàárín àwọn ipò méjèèjì?

Mímọ ìyàtọ̀ láàárín COPD àti ikọ-fèé níí ṣe pẹ̀lú ṣíṣe àyẹ̀wò àwọn àmì àrùn, ìgbà gbogbo, àti ipa ojoojúmọ́.

Àwọn Àmì Àmì Ikọ́-ẹ́fèé

• Ìṣẹ̀dá Ẹ̀yà Àkókò: Àwọn àmì àrùn náà máa ń wáyé nígbà tí ìbúgbàù bá bẹ̀rẹ̀ (ìkọlù ikọ́ ẹ̀fọ́) tí ó wà láàárín àkókò mímí déédé pátápátá.
• Àwọn Ohun Tó Ń Fa Àwọn Ohun Tó Ń Fa Pàtàkì: Eruku, eruku adodo, awọ ẹranko, adaṣe, afẹ́fẹ́ tútù, tàbí àkóràn kòkòrò àrùn ni ó máa ń fa ìgbóná ara.
• Àìlera Àárọ̀: Ikọ́ àti ìmí mímu sábà máa ń dá oorun dúró ní òwúrọ̀ kùtùkùtù tàbí ní alẹ́.
• Ikọaláìdúró gbígbẹ: Ikọ́ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀ sábà máa ń gbẹ, pẹ̀lú ìmí gbígbóná tí ó ń jáde.

Àwọn Àmì Àìsàn COPD

• Àìsí èémí tó ń bá a lọ: Àìsí ìmí kíákíá (dyspnoea) máa ń ṣẹlẹ̀ lójoojúmọ́, pàápàá jùlọ nígbà tí a bá ń fi ara ṣe iṣẹ́ àṣekára bíi rírìn lórí àtẹ̀gùn.
• Ikọ́ Oníṣẹ́-ọwọ́ Onígbà-pípẹ́: Ikọ́ jẹ́ ohun tí ó máa ń jáde nígbà gbogbo, ó sì sábà máa ń mú kí omi tàbí ìfun pọ̀ sí i.
• Àìlera tó ń tẹ̀síwájú: Àìsí atẹ́gùn àti ìsapá mímí tó pọ̀ sí i máa ń fa àárẹ̀ tó ń wáyé nígbà gbogbo.
• Àkóràn Àyà Lóòrèkóòrè: Àwọn aláìsàn sábà máa ń ní àrùn bronchitis tó le gan-an ní ìgbà òtútù àti àkóràn àyà.

Kí ni àwọn okùnfà pàtàkì àti àwọn okùnfà ewu?

Lílóye àwọn ohun tó ń fa àrùn yìí ń ran àwọn èèyàn lọ́wọ́ láti mọ ìyàtọ̀ tó wà láàárín àrùn ẹ̀dọ̀fóró àti àrùn COPD.

Awọn okunfa Ewu ikọ-fèé

• Àtọ̀pí àti Àléjì: Ìtàn ìdílé nípa àrùn ẹ̀gbà, rhinitis àléjì, tàbí ikọ́ ẹ̀gbẹ tí ó lè fa àrùn náà pọ̀ sí i ní pàtàkì.
• Àwọn ohun tí ó ń fa ẹ̀dùn-ọkàn sí àyíká: Fífarahan sí àwọn ohun tí ó lè fa àléjì nínú ilé (ẹrù eruku, ewéko) àti ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ àyíká.
• Idahun oju-ọna afẹfẹ: Àwọn ọ̀pá ìfọ́mọ́ ara tí ó ní ìwúwo púpọ̀ tí ó máa ń yí padà tí ó sì máa ń gbọ̀n.

Àwọn Okùnfà Ewu COPD

• Ẹfin taba: Sígá, páìpù, àti sìgá mímu ló fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀ràn kárí ayé.
• Awọn ifihan Ayika: Èéfín tábà kejì, èéfín epo biomass láti inú sísè oúnjẹ inú ilé, àti èéfín ilé iṣẹ́.
• Àìtó Àìtó Àrùn Àrùn Alpha-1: Àìsàn ìbílẹ̀ kan tí ó máa ń mú kí àwọn tí kì í mu sìgá ní àrùn emphysema ní ìbẹ̀rẹ̀.
• Àwọn ohun tó ń fa àyíká àti àwọn ewu iṣẹ́ pàtàkì ni wọ́n ń fa àwọn ohun tó ń fa ìṣòro iṣẹ́. Awọn okunfa ti arun COPD, tí ó ń mú kí ìbàjẹ́ ẹ̀dọ̀fóró yára sí i fún ìgbà pípẹ́.

Báwo ni àwọn dókítà ṣe ń ṣe ìwádìí COPD àti ikọ-fèé?

Láti mọ ìyàtọ̀ láàárín COPD àti ikọ-fèé, a nílò àyẹ̀wò ìṣègùn tó péye láti ọ̀dọ̀ onímọ̀ nípa ẹ̀dọ̀fóró.

1. Ìdánwò Spirometry pẹ̀lú Ìyípadà Bronchodilator: Àyẹ̀wò iṣẹ́ ẹ̀dọ̀fóró àkọ́kọ́ yìí ń ṣe àyẹ̀wò iye afẹ́fẹ́ tí o lè mí jáde àti bí ó ṣe yára tó. Dókítà náà ń ṣe àyẹ̀wò ìpìlẹ̀ rẹ, ó ń ṣe bronchodilator tí a fà sínú, ó sì tún ṣe àyẹ̀wò:
   • Ikọ-fèé: Ó fi ìdàgbàsókè pàtàkì hàn nínú ìwọ̀n ìgbóná tí a fipá mú ($FEV_1$) lẹ́yìn lílo oògùn.
   • COPD: Ó ń fi ìdíwọ́ fún afẹ́fẹ́ tí ń lọ sílẹ̀ hàn pẹ̀lú ìdàgbàsókè díẹ̀ lẹ́yìn bronchodilator.
2. Ìtàn Ìṣègùn àti Ìfarahàn: Àkókò àkókò tó kún fún àlàyé nípa àwọn àmì àrùn ikọ́ ẹ̀fọ́ ìgbà ọmọdé, ìtàn sìgá mímu, àti ìfarahàn kẹ́míkà níbi iṣẹ́.
3. Aworan Aisan: Àwọn àwòrán X-ray àyà àti àwọn ìwòran Computed Tomography (CT) tó ní ìpele gíga ń ran lọ́wọ́ láti mọ ìfọ́sífó ...

Kí ni Àwọn Ọ̀nà Ìtọ́jú fún Ọ̀kọ̀ọ̀kan?

Bí àwọn ipa ọ̀nà ìgbóná ara nínú COPD àti ikọ-fèé ṣe yàtọ̀ síra ní ìpele sẹ́ẹ̀lì, àwọn ọgbọ́n ìtọ́jú ìlera ni a ṣe pàtó fún àrùn kọ̀ọ̀kan.

Iṣakoso Ikọ-fèé

• Awọn Corticosteroids ti a fa simu (ICS): Ipìlẹ̀ ìtọ́jú ikọ́ ẹ̀fọ́, tí ó ń fojúsùn ìgbóná eosinophilic láti dènà àwọn ìkọlù.
• Àwọn Oníṣègùn Beta-Agonists (SABA) Tó Ń Ṣiṣẹ́ Kúkúrú: Àwọn afẹ́fẹ́ Albuterol/salbutamol ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oògùn ìtura kíákíá nígbà tí àwọn ìkọlù líle bá dé.
• Awọn Itọju Ẹjẹ: Àwọn èròjà ara tí ó ń dènà àrùn monoclonal fún àìsàn tó le koko, tó ń bá a lọ tàbí àrùn ikọ́ ẹ̀gbẹ eosinophilic.

Isakoso COPD

• Àwọn ẹ̀rọ ìtọ́jú bronchodilator tí ó ń ṣiṣẹ́ fún ìgbà pípẹ́: Àwọn oníjàgídí ...
• Idaduro mimu mimu: Igbesẹ pataki julọ lati da idinku iyara ninu iṣẹ ẹdọfóró duro.
• Isọdọtun Ẹdọforo: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ eré ìdárayá, ìmọ̀ràn oúnjẹ, àti àwọn ọ̀nà mímí láti mú kí ara ẹni balẹ̀ síi.
• Atẹ́gùn Àfikún: A ti paṣẹ ni awọn ipele ilọsiwaju lati ṣetọju ẹjẹ to peye ipele atẹgun.

Àkíyèsí: Àwọn aláìsàn kan ní àwọn àmì tó jọra ti àwọn àìsàn méjèèjì, irú ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí a pè ní Asthma-COPD Overlap (ACO).