Ọrọ Iṣaaju: Kini litiumu?
Lithium jẹ nkan ti o wa ni erupe ile ti o nwaye ti o jẹ lilo akọkọ bi oogun lati tọju awọn ipo ilera opolo kan, paapaa rudurudu bipolar. O ti wa ni ipin bi imuduro iṣesi ati pe o ti lo fun awọn ọdun mẹwa lati ṣe iranlọwọ ṣakoso awọn iyipada iṣesi pupọ ti o ni nkan ṣe pẹlu ipo yii. Litiumu ṣiṣẹ nipa ni ipa lori sisan ti iṣuu soda nipasẹ nafu ati awọn sẹẹli iṣan ninu ara, eyiti o ṣe pataki fun mimu iduroṣinṣin iṣesi.
Awọn lilo ti Lithium
Lithium ni akọkọ fọwọsi fun itọju ti:
- Arun Bipolar: O jẹ lilo pupọ julọ lati ṣe itọju manic ati awọn iṣẹlẹ irẹwẹsi ti rudurudu bipolar, ṣe iranlọwọ lati mu iṣesi duro ati dena awọn iṣẹlẹ iwaju.
- Arun Ibanujẹ nla: Nigbakuran, litiumu ni a lo bi itọju alafaramo fun iṣoro aibanujẹ nla, paapaa nigbati awọn itọju miiran ko ti munadoko.
- Ẹjẹ Schizoaffective: O tun le ṣee lo ni itọju ailera schizoaffective, eyiti o pẹlu awọn ami aisan ti schizophrenia mejeeji ati awọn rudurudu iṣesi.
Bawo ni O Nṣiṣẹ
Ilana gangan ti Lithium ti iṣe ko ni oye ni kikun, ṣugbọn o gbagbọ pe o ni ipa lori ọpọlọpọ awọn neurotransmitters ninu ọpọlọ, pẹlu serotonin ati norẹpinẹpirini. Nipa imuduro awọn kemikali wọnyi, litiumu ṣe iranlọwọ lati ṣe iwọntunwọnsi iṣesi ati dinku igbohunsafẹfẹ ati iwuwo awọn iyipada iṣesi. O tun ṣe igbelaruge awọn ipa neuroprotective, eyiti o le ṣe iranlọwọ ninu iṣakoso igba pipẹ ti awọn rudurudu iṣesi.
Doseji ati ipinfunni
Iwọn lilo litiumu yatọ da lori awọn iwulo ẹni kọọkan ati ipo ti a nṣe itọju.
Iwọn Iwọn Agbalagba:
Iwọn ibẹrẹ akọkọ fun awọn agbalagba jẹ 900 si 1200 miligiramu fun ọjọ kan, pin si awọn iwọn meji tabi mẹta. Iwọn iwọn lilo le ṣe atunṣe da lori awọn ipele ẹjẹ ati idahun ile-iwosan.
Iwọn lilo Awọn ọmọde:
Fun awọn ọmọde ati awọn ọdọ, iwọn lilo jẹ igbagbogbo da lori iwuwo ara, deede lati 15 si 30 mg / kg / ọjọ.
Ipo ti Isakoso:
Lithium wa ni orisirisi awọn fọọmu, pẹlu awọn tabulẹti, awọn capsules, ati awọn ojutu olomi. O maa n mu ni ẹnu, pẹlu tabi laisi ounjẹ, lati dinku awọn ipa ẹgbẹ nipa ikun.
Awọn ipa ẹgbẹ ti Lithium
Awọn ipa ẹgbẹ ti o wọpọ ti lithium le pẹlu:
- Nikan
- Ikuro
- Dizziness
- Iwuwo iwuwo
- Tremors
- Alekun ongbẹ ati ito
Awọn ipa ẹgbẹ to ṣe pataki le pẹlu:
- Bibajẹ kidinrin
- Awọn iṣoro tairodu
- Awọn aati inira to lagbara
- Majele ti lithium, eyiti o le fa idamu, ijagba, ati coma
Awọn ibaraẹnisọrọ Drug
Lithium le ṣe ajọṣepọ pẹlu ọpọlọpọ awọn oogun ati awọn nkan, pẹlu:
- Diuretics: Iwọnyi le ṣe alekun awọn ipele litiumu ninu ẹjẹ, igbega eewu ti majele.
- Awọn NSAIDs: Awọn oogun apakokoro ti kii ṣe sitẹriọdu tun le mu awọn ipele litiumu pọ si.
- Awọn Antippressants: Diẹ ninu awọn antidepressants le mu awọn ipa ti litiumu pọ si, nilo abojuto abojuto.
- Gbigba iyọ: Awọn iyipada ninu gbigbe iyọ le ni ipa awọn ipele litiumu, nitorina mimu ijẹẹmu deede jẹ pataki.
Awọn anfani ti Litiumu
Awọn anfani ile-iwosan ti lilo litiumu pẹlu:
- Iduroṣinṣin Iṣesi: O ni imunadoko dinku igbohunsafẹfẹ ati biba awọn iṣẹlẹ iṣesi ni rudurudu bipolar.
- Idena ipaniyan: Awọn ijinlẹ daba pe litiumu le dinku eewu igbẹmi ara ẹni ni awọn ẹni-kọọkan pẹlu awọn rudurudu iṣesi.
- Lilo Igba pipẹ: Lithium ni itan-akọọlẹ gigun ti lilo ati pe a gba itọju laini akọkọ fun rudurudu bipolar nitori imunadoko rẹ ti a fihan.
Contraindications ti litiumu
Lithium yẹ ki o yago fun ni awọn olugbe kan, pẹlu:
- Awọn obinrin ti o loyun: Lithium le fa awọn eewu si ọmọ inu oyun ti o ndagba, paapaa lakoko oṣu mẹta akọkọ.
- Awọn ẹni-kọọkan pẹlu Arun Àrùn: Awọn ti o ni iṣẹ kidirin alailagbara ko yẹ ki o gba litiumu nitori eewu ti ibajẹ kidinrin siwaju sii.
- Awọn rudurudu Tairodu: Awọn alaisan ti o ni awọn iṣoro tairodu ti ko ni itọju yẹ ki o yago fun lithium, bi o ṣe le mu awọn ipo wọnyi pọ sii.
Awọn iṣọra ati Ikilọ
Ṣaaju ki o to bẹrẹ litiumu, awọn alaisan yẹ ki o ṣe awọn idanwo ẹjẹ deede lati ṣe atẹle awọn ipele litiumu, iṣẹ kidirin, ati iṣẹ tairodu. O ṣe pataki lati duro ni omi ati ṣetọju gbigbemi iyọ deede, bi gbigbẹ tabi awọn ayipada pataki ninu ounjẹ le ni ipa awọn ipele litiumu.
FAQs
- Kini lithium ti a lo fun? Lithium jẹ akọkọ ti a lo lati ṣe itọju rudurudu bipolar ati pe o tun le ṣee lo fun rudurudu irẹwẹsi nla ati rudurudu schizoaffective.
- Bawo ni lithium ṣiṣẹ? Lithium ṣe iduro iṣesi nipasẹ ni ipa awọn neurotransmitters ninu ọpọlọ, ṣe iranlọwọ lati dọgbadọgba awọn iyipada iṣesi.
- Kini awọn ipa ẹgbẹ ti o wọpọ ti lithium? Awọn ipa ẹgbẹ ti o wọpọ pẹlu ríru, gbuuru, dizziness, ati pupọjù ongbẹ.
- Bawo ni a ṣe mu lithium? A mu litiumu ni ẹnu ni irisi awọn tabulẹti, awọn capsules, tabi awọn ojutu olomi.
- Kini MO le ṣe ti MO ba padanu iwọn lilo kan? Ti o ba padanu iwọn lilo kan, mu ni kete ti o ba ranti. Ti o ba fẹrẹ to akoko fun iwọn lilo atẹle rẹ, foju iwọn lilo ti o padanu ki o tẹsiwaju pẹlu iṣeto deede rẹ.
- Njẹ lithium le fa iwuwo iwuwo bi? Bẹẹni, ere iwuwo jẹ ipa ẹgbẹ ti o wọpọ ti itọju litiumu.
- Ṣe litiumu ailewu lakoko oyun? Litiumu ni gbogbogbo ko ṣe iṣeduro lakoko oyun nitori awọn eewu ti o pọju si ọmọ inu oyun.
- Igba melo ni MO nilo awọn idanwo ẹjẹ lakoko ti o wa lori litiumu? Awọn idanwo ẹjẹ deede ni a nilo ni gbogbo oṣu diẹ lati ṣe atẹle awọn ipele lithium ati iṣẹ kidinrin.
- Ṣe Mo le mu ọti lakoko mimu litiumu? O ni imọran lati ṣe idinwo tabi yago fun ọti-lile, bi o ṣe le ṣe alekun ewu awọn ipa ẹgbẹ ati ni ipa lori iduroṣinṣin iṣesi.
- Kini MO le ṣe ti MO ba ni iriri awọn ipa ẹgbẹ? Kan si olupese ilera rẹ lẹsẹkẹsẹ ti o ba ni iriri awọn ipa ẹgbẹ ti o lagbara tabi awọn aami aiṣan ti majele lithium.
Awọn orukọ iyasọtọ
Diẹ ninu awọn orukọ iyasọtọ pataki fun lithium pẹlu:
- Lithobid
- Eskalith
- Lithonates
- Lithotabs
ipari
Lithium jẹ okuta igun ile ni itọju ti rudurudu bipolar ati awọn rudurudu iṣesi miiran nitori imunadoko rẹ ni imuduro iṣesi ati idilọwọ awọn iṣẹlẹ iṣesi ti o lagbara. Lakoko ti o ni awọn ipa ẹgbẹ ti o ni agbara ati awọn ibaraenisepo, pẹlu ibojuwo to dara ati iṣakoso, o le ṣe ilọsiwaju didara igbesi aye fun ọpọlọpọ awọn ẹni-kọọkan. Nigbagbogbo kan si alagbawo pẹlu olupese ilera fun imọran ti ara ẹni ati awọn aṣayan itọju.
Ile-iwosan ti o dara julọ nitosi mi Chennai