Acitretin - Uses, Dosage, Side Effects and More

Acitretin jẹ́ retinoid tí a fi ẹnu mu tí a rí láti inú Vitamin A, tí a kọ ní pàtàkì fún àwọn àrùn psoriasis líle àti keratinization tí kò dáhùn sí àwọn ìtọ́jú tí a fi ojú ṣe. Nípa ṣíṣàkóso ìdàgbàsókè àti ìyàtọ̀ sẹ́ẹ̀lì epidermal, ó ń mú kí ìyípadà sẹ́ẹ̀lì awọ ara tí ó pọ̀ jù tí a rí nínú àwọn ọgbẹ́ psoriatic pọ̀ sí i. A ń lo Acitretin lábẹ́ àbójútó ìṣègùn tí ó sún mọ́ ara nítorí àwọn ipa rẹ̀ tí ó lágbára àti ewu ìfàjẹ̀sínilára. Ìtọ́sọ́nà yìí pèsè ìwífún pípéye nípa acitretin, pẹ̀lú lílò rẹ̀, ìwọ̀n rẹ̀, àwọn ipa ẹ̀gbẹ́ rẹ̀, ìbáṣepọ̀ rẹ̀, àwọn àǹfààní rẹ̀, àti ìdáhùn sí àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè.

Kini Acitretin?

Acitretin jẹ́ retinoid oníṣẹ́dá ìran kejì, tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Vitamin A ní ìṣètò. Ó ń ṣe àtúnṣe ìyàtọ̀ àti ìdàgbàsókè sẹ́ẹ̀lì epithelial nípa dídì mọ́ àwọn olugba retinoic acid nuclear (RARs) àti àwọn olugba retinoid X (RXRs), nípa bẹ́ẹ̀ ó ń mú kí keratinization dúró déédéé àti dín ìwúwo àti ìgbóná ara kù. A máa ń mu Acitretin ní ẹnu, a sì máa ń lò ó fún psoriasis líle, àìlera àti àwọn àrùn mìíràn ti keratinization nígbà tí àwọn ìtọ́jú déédéé bá kùnà.

Awọn lilo ti Acitretin

A lo Acitretin ni iṣakoso awọn ipo awọ ara pupọ, nipataki awọn ti o kan iṣelọpọ sẹẹli awọ ara pupọ:

• Psoriasis: A maa n fun ni Acitretin fun awọn iru psoriasis ti o nira, pẹlu plaque psoriasis, pustular psoriasis, ati erythrodermic psoriasis, ti o ni ipa lori awọn agbegbe nla ti ara.
• Awọn ailera Keratinization miiran: A lo Acitretin fun awọn ipo ti o fa idagbasoke sẹẹli awọ ara ti ko dara ati keratinization (ikojọ amuaradagba ti a npe ni keratin), gẹgẹbi keratosis pilaris ati lichen planus.
• Ichthyosis: Àìsàn awọ ara yìí máa ń fa awọ ara gbígbẹ tó ní ìwúwo, èyí tó lè jẹ́ àǹfààní láti inú agbára acitretin láti mú kí àwọn sẹ́ẹ̀lì awọ ara yípadà dáadáa.
• Palmoplantar Keratoderma: Fún àwọn tí awọ ara wọn ti le koko ní àtẹ́lẹwọ́ àti ẹsẹ̀, acitretin lè dín ìkọ́pọ̀ ara kù kí ó sì mú kí awọ ara dára síi.
• Apapo si Phototherapy: Ní àwọn ìgbà míì, a máa ń lo acitretin pẹ̀lú phototherapy (ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀) láti mú kí àwọn àbájáde ìtọ́jú pọ̀ sí i fún àwọn àrùn awọ ara kan.

Iwọn lilo ti Acitretin

Iwọn lilo acitretin yatọ si da lori bi ipo naa ṣe le to, idahun alaisan, ati ifarada ẹni kọọkan. Awọn itọsọna gbogbogbo pẹlu:

• Ìwọ̀n Ìbẹ̀rẹ̀ fún Àwọn Àgbàlagbà: Iwọn lilo ibẹrẹ deede jẹ 25 miligiramu si 50 miligiramu ti a mu lẹẹkan lojojumọ pẹlu ounjẹ. Olupese ilera le ṣatunṣe iwọn lilo da lori idahun alaisan ati ifarada.
• Iwọn itọju: Fun itọju igba pipẹ, a le ṣatunṣe iwọn lilo si iwọn lilo ti o munadoko julọ, nigbagbogbo laarin 10 miligiramu si 50 miligiramu lojoojumọ.
• Awọn ilana iṣakoso: Ó yẹ kí a mu Acitretin pẹ̀lú oúnjẹ láti mú kí ó pọ̀ sí i. Ó ṣe pàtàkì láti tẹ̀lé ìwọ̀n tí a kọ sílẹ̀ dáadáa kí a má sì pàdánù ìwọ̀n tí a lò.

A maa n fun ni oogun Acitretin fun itọju igba pipẹ ṣugbọn o yẹ ki a maa ṣe abojuto nigbagbogbo nitori awọn ipa ẹgbẹ ti o le ni. O yẹ ki a yago fun idaduro lojiji ayafi ti olupese ilera ba paṣẹ.

Bawo ni Acitretin Ṣiṣẹ

Acitretin so mọ́ àwọn olugba nuclear intracellular (RARs àti RXRs), èyí tó ní ipa lórí ìfarahàn jínì tó ń ṣe àkóso ìdàgbàsókè àti ìyàtọ̀ keratinocyte. Èyí dín ìdàgbàsókè púpọ̀, ìgbóná ara, àti ìwúwo kù nínú psoriasis àti àwọn àrùn tó jọra. Ó tún ń dín ìfúnpọ̀ epidermal kù, ó sì ń mú kí awọ ara bàjẹ́, ó sì ń mú kí awọ ara rọ̀ dáadáa, kí ó sì ní ìlera tó dára sí i bí àkókò ti ń lọ.

Awọn ipa ẹgbẹ ti Acitretin

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé acitretin munadoko nínú ìtọ́jú àwọn àrùn awọ ara tó le koko, ó lè fa onírúurú àbájáde, èyí tí àwọn kan lára ​​wọn lè burú sí i.

Awọn ipa ẹgbẹ ti o wọpọ:

• Gbígbẹ ètè, ẹnu, ojú, àti awọ ara (cheilitis àti xerosis)
• Irun tinrin tabi pipadanu irun fun igba diẹ
• Àwọn èékánná tó rọ̀
• Awọn fọtowaworan
• Ẹ̀jẹ̀ imú nítorí gbígbẹ mucosa
• Arthralgia ati myalgia
• Awọn ipele idaabobo awọ ati triglyceride ti o pọ si

Àwọn Àbájáde Ẹ̀gbẹ́ Tó Lò Púpọ̀ tàbí Tó Ṣọ́wọ́:

• Hepatotoxicity: Àwọn enzymu ẹ̀dọ̀ tó ga tàbí ìgbóná ẹ̀dọ̀; ó nílò LFTs lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan.
• Teratogenicity: Ewu giga ti awọn abawọn ibimọ - oyun ko ni idiwọ lakoko itọju ati fun ọdun mẹta lẹhin idaduro oogun naa.
• Pseudotumor cerebri (haipatensonu inu ọkan): Paapa ti a ba darapọ mọ awọn tetracyclines.
• Awọn iyipada ninu iṣesi tabi ihuwasi: Ìrẹ̀wẹ̀sì tàbí ìyípadà ìmọ̀lára ní àwọn ọ̀ràn tó ṣọ̀wọ́n.
• Àwọn àyípadà egungun: Lilo igba pipẹ le fa hyperostosis tabi irora egungun.

Nítorí àwọn ipa ẹ̀gbẹ́ wọ̀nyí, àtẹ̀lé déédéé pẹ̀lú olùtọ́jú ìlera jẹ́ pàtàkì láti rí i dájú pé ìtọ́jú náà kò léwu àti pé ó gbéṣẹ́.

Ibaṣepọ pẹlu Awọn oogun miiran

Acitretin le ṣe ajọṣepọ pẹlu ọpọlọpọ awọn oogun miiran, eyiti o le fa si awọn ipa ẹgbẹ ti o pọ si tabi dinku ipa. Awọn ibaraẹnisọrọ pataki pẹlu:

• Awọn afikun Vitamin A: Lílo Vitamin A afikún pẹ̀lú acitretin lè mú kí ewu majele Vitamin A pọ̀ sí i. Yẹra fún lílo àwọn wọ̀nyí láìsí ìmọ̀ràn dókítà.
• Awọn egboogi Tetracycline: Tí a bá lò ó pẹ̀lú acitretin, àwọn tetracyclines lè mú kí ewu ẹ̀jẹ̀ ríru nínú ara (ìfúnpá gíga nínú agbárí) pọ̀ sí i. Yẹra fún lílo àwọn oògùn wọ̀nyí papọ̀.
• Ọtí: Ó yẹ kí a yẹra fún ọtí líle nígbà ìtọ́jú àti lẹ́yìn ìtọ́jú, nítorí ó lè yí acitretin padà sí èròjà mìíràn tí ó máa ń wà nínú ara fún ìgbà pípẹ́, èyí tí yóò sì mú kí ewu àwọn àbájáde búburú pọ̀ sí i.
• Àwọn oògùn ìdènà ìdènà ẹnu (Progestin nìkan): Acitretin le dinku ipa ti awọn oogun idena oyun progestin nikan, nitorinaa o gba ni niyanju lati lo awọn ọna miiran ti iṣakoso ibimọ.
• Warfarin ati awọn oogun miiran ti o lodi si coagulant: Acitretin le ni ipa lori didi ẹjẹ, nitorinaa o nilo abojuto pẹkipẹki ti a ba mu pẹlu awọn oogun anticoagulants.

Nigbagbogbo sọfun olupese ilera rẹ nipa gbogbo awọn oogun, awọn vitamin, ati awọn afikun ti o mu ṣaaju bẹrẹ acitretin. Eyi ṣe iranlọwọ idilọwọ awọn ibaraẹnisọrọ ati idaniloju lilo ailewu.

Awọn anfani ti Acitretin

Acitretin pese awọn anfani pupọ fun awọn ẹni-kọọkan ti o ni awọn rudurudu awọ ara lile:

• Mu doko fun Psoriasis ti o nira: Acitretin ṣe àǹfààní pàtàkì fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní psoriasis líle tàbí tí ó tàn kálẹ̀ tí wọn kò tíì dáhùn dáadáa sí àwọn ìtọ́jú mìíràn.
• Mu awọ ara ati irisi dara si: Nípa dídín ìwúwo àti ìwúwo awọ ara kù, acitretin mú kí gbogbo ara àti ìrísí àwọn ibi tí ó ní ipa dára síi.
• Isakoso Igba pipẹ: Láìdàbí ìtọ́jú ara, acitretin ní ipa lórí ara, èyí tó mú kí ó dára fún ìṣàkóso àwọn àrùn awọ ara fún ìgbà pípẹ́.
• Ó dín àìní fún àwọn oògùn míràn kù: Fún àwọn aláìsàn kan, acitretin lè dín tàbí kí ó dín àìní fún àwọn oògùn mìíràn kù, bíi corticosteroids.
• Anfani gẹgẹbi afikun si Phototherapy: Nígbà tí a bá so a pọ̀ mọ́ phototherapy, acitretin mú kí ìtọ́jú náà lágbára sí i, pàápàá jùlọ ní àwọn ọ̀ràn tí ó lè ṣòro láti lò.

Nigbagbogbo bi Ìbéèrè

• Báwo ni mo ṣe lè mu acitretin? A: O yẹ kí a mu Acitretin ní ẹnu lẹ́ẹ̀kan lojoojúmọ́ pẹ̀lú oúnjẹ. Tẹ̀lé ìlànà ìwọ̀n tí dókítà rẹ fún ọ kí o má sì pàdánù ìwọ̀n oògùn fún àbájáde tó dára jùlọ.
• Ṣé acitretin lè fa àbùkù ìbí? A: Bẹ́ẹ̀ni, acitretin ní ipa lórí ìlera tó lágbára, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé ó lè fa àbùkù ìbímọ tó le gan-an. Àwọn obìnrin tó wà ní ọjọ́ orí ìbímọ gbọ́dọ̀ yẹra fún oyún nígbà àti fún o kere tán ọdún mẹ́ta lẹ́yìn tí wọ́n bá ti dá ìtọ́jú dúró.
• Kini MO le ṣe ti MO ba padanu iwọn lilo kan? A: Tí o bá pàdánù ìwọ̀n oògùn kan, mu ún ní kété tí o bá rántí rẹ̀ àyàfi tí ó bá sún mọ́ ìwọ̀n oògùn tí o fẹ́ lò lẹ́ẹ̀kan sí i. Má ṣe mu ún ní ìlọ́po méjì.
• Ṣe mo le mu ọti-lile nigba ti mo ba n mu acitretin? A: Rárá, a gbọ́dọ̀ yẹra fún ọtí líle nígbà ìtọ́jú àti fún oṣù méjì lẹ́yìn tí a bá ti dá acitretin dúró. Ọtí líle lè mú kí àkókò àti ewu acitretin pọ̀ sí i.
• Igba melo ni o gba ki acitretin to fi awọn esi han? A: Awọn esi yatọ si ara wọn, ṣugbọn a maa n ri ilọsiwaju laarin oṣu meji si mẹta ti a ba lo wọn nigbagbogbo. Awọn anfani kikun le gba akoko pipẹ lati han.
• Ǹjẹ́ acitretin nílò àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé? A: Bẹ́ẹ̀ni, a nílò àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé láti ṣe àyẹ̀wò iṣẹ́ ẹ̀dọ̀, cholesterol, àti triglyceride, nítorí pé acitretin lè ní ipa lórí ìwọ̀nyí.
• Ṣe mo le lo awọn ọja awọ ara miiran pẹlu acitretin? A: Ó dára láti yẹra fún àwọn ohun èlò awọ ara mìíràn àyàfi tí olùtọ́jú ìlera rẹ bá dámọ̀ràn rẹ̀. Àwọn ọjà kan lè mú kí gbígbẹ tàbí ìbínú pọ̀ sí i.
• Ṣé ìdanù irun láti inú acitretin yóò wà títí láé? A: Irun ti n rẹ tabi pipadanu lati inu acitretin maa n jẹ igba diẹ ati pe o maa n yipada lẹhin ti o ba ti dawọ oogun naa duro.
• Àwọn orúkọ ìforúkọsílẹ̀ wo ni acitretin? A: A ta Acitretin labẹ awọn orukọ iyasọtọ Soriatane ati Neotigason?.

ipari

Acitretin (Soriatane?) jẹ́ retinoid oral alágbára tí a ń lò láti ṣàkóso psoriasis líle àti àwọn àrùn keratinization. Nípa ṣíṣe àtúnṣe ìdàgbàsókè àti ìyàtọ̀ sẹ́ẹ̀lì awọ ara, ó ń mú kí ìwúwo ara, ìgbóná ara, àti ìrísí ara sunwọ̀n síi. Síbẹ̀síbẹ̀, nítorí agbára ìlera rẹ̀ tó lágbára, ìpalára àrùn hepatotoxicity, àti àwọn ipa ìṣiṣẹ́ ara, a gbọ́dọ̀ kọ acitretin pẹ̀lú àbójútó ìṣègùn tó lágbára, àbójútó ẹ̀jẹ̀ déédéé, àti ìdènà oyún tó munadoko fún àwọn obìnrin tí wọ́n ní agbára ìbímọ. Tí a bá lò ó dáadáa, ó lè mú kí ìṣàkóso àrùn àti ìgbésí ayé aláìsàn sunwọ̀n síi.