The Pathbreaker

Dókítà Sanjay, olùgbà àkọ́kọ́ tí ó gba àmújáde ẹ̀dọ̀ ọmọdé ní India ní 1998 ṣe ọ̀nà láti mú àkókò tuntun wá nínú Iṣẹ́ abẹ Tranplant

Àwọn òpin ikú ń mú wa láti wá àwọn ọ̀nà tuntun, ìtàn sì ti fihàn wá pé ìpọ́njú ń mú ohun tó dára jùlọ wá nínú aráyé. Agbára ọpọlọ ènìyàn kọjá ààlà. Láti jẹ́ olùrànlọ́wọ́ nínú kẹ́míkà ìdàgbàsókè jẹ́ ọlá ńlá. Gẹ́gẹ́ bí ayé ṣe ń ṣe ayẹyẹ Louis Brown gẹ́gẹ́ bí ọmọ àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìwádìí tube, India ń ṣe ayẹyẹ Sanjay Kandasamy gẹ́gẹ́ bí olùgbà ìtọ́jú ẹ̀dọ̀ ọmọdé tó ṣe àṣeyọrí àkọ́kọ́.

A bí Sanjay pẹ̀lú àrùn biliary atresia, àrùn ọmọ ọwọ́ tí ó ń ṣe nǹkan bí ọ̀kan nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (15,000) ọmọ ọwọ́. Tí ọmọ bá ní àrùn biliary atresia, ìṣàn bile láti ẹ̀dọ̀ sí inú ìfun kò sí tàbí kí ó dí. Ètò biliary jẹ́ àpapọ̀ àwọn ọ̀nà àti àwọn ọ̀nà tí ó ń fa bile láti inú àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀dọ̀ sí inú àpò ìtọ̀. Lẹ́yìn náà, bile yóò tú sí inú ìfun. Bile ń ran lọ́wọ́ láti jẹ ọ̀rá àti láti gbé àwọn ohun ìdọ̀tí fún ìyọkúrò. Nínú biliary atresia, ó máa ń di mọ́ inú ẹ̀dọ̀, èyí tí ó ń fa ìbàjẹ́ àti àpá tí ó ń yọrí sí cirrhosis . Bí ẹ̀dọ̀ ṣe ń di àpá, ó máa ń tẹ̀ mọ́ àwọn ògiri àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, ẹ̀jẹ̀ kò sì lè kọjá wọn dáadáa. Àbájáde rẹ̀ ni portal haipatensonu (ìfúnpá gíga nínú iṣan ẹnu ọ̀nà). Biliary atresia ní ọdún 1997 jẹ́ ìdájọ́ ikú ní orílẹ̀-èdè wa àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá àgbáyé.

Lílóye lẹ́yìn ọdún kan sí méjì kò ṣeé ṣe láti lóye. Ìrètí kan ṣoṣo ni iṣẹ́ abẹ Kasai tí ó ń ran lọ́wọ́ láti tún ṣàtúnṣe ìṣàn omi láti inú ẹ̀dọ̀ sí inú nípa sísopọ̀ mọ́ àwọn méjèèjì tààrà. Ó ní ìwọ̀n àṣeyọrí tí kò dára tí a bá pẹ́ ju oṣù méjì sí mẹ́ta lọ. Nígbà tí a bá dé àyẹ̀wò, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọdé yóò ti dàgbà jù fún àbájáde rere. Kódà pẹ̀lú iṣẹ́ abẹ tí ó yọrí sí rere, ọmọ náà yóò ní ìṣòro ẹ̀dọ̀ ní ọ̀pọ̀ ọdún ní nǹkan bí 70 sí 80% àwọn ọ̀ràn náà.

Sanjay ní àrùn jaundice ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn ìbí rẹ̀. Bí àrùn jaundice ṣe ń pọ̀ sí i, ó ṣe ìwádìí, wọ́n sì ṣe àyẹ̀wò àrùn biliary atresia. Wọ́n ní kí ó lọ ṣe iṣẹ́ abẹ Kasai, wọ́n sì ṣe iṣẹ́ abẹ náà fún un ní ọjọ́ méjìlélọ́gọ́ta tí ó lò láyé, ṣùgbọ́n ẹ̀dọ̀ rẹ̀ ti bàjẹ́. Ó ń ní àrùn jaundice, ó sì tún ní àìsàn ibà àti ìfúnpọ̀ ikùn. Nígbà tí ó pé oṣù méjìdínlógún, ó ní àrùn jaundice tó le gan-an, ó ní àrùn jaundice gidigidi, gbogbo rẹ̀ sì wú nítorí pé ẹ̀dọ̀ rẹ̀ tó ní àrùn kò lè mú èròjà protein tó yẹ jáde, èyí sì mú kí omi ara rẹ̀ kó jọ.

Ireti rẹ nikan fun iwalaaye jẹ ẹdọ titun kan. Awọn obi rẹ mọ pe ko ni diẹ sii ju oṣu diẹ lọ ni pupọ julọ. Awọn dokita wọn ti mẹnuba o ṣeeṣe ki wọn ṣe isọ-ẹdọ ni okeere. Aṣayan yẹn jẹ ọna ti o kọja agbara inawo wọn. Eto eto gbigbe ẹdọ kan ti bẹrẹ ni Ile-iwosan Apollo, Delhi ni ayika akoko yẹn ṣugbọn ọmọ kan ṣoṣo ti a gbin (ti o ti gba ẹdọ cadaver ti ko ṣiṣẹ) ko ye.

Won wa ninu atayanyan. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìṣòro ìṣúnná owó ti borí bí ilé ìwòsàn ṣe fẹ́ mú àwọn ẹ̀sùn náà kúrò, síbẹ̀ wọn ò dá wọn lójú. Wọn ko fẹ ki ọmọ wọn ku ni ijiya ni ile-iwosan, ti o jinna si ilu abinibi rẹ ati idile rẹ. Ṣé ó yẹ kí wọ́n jẹ́ kí ó máa gbé ní àlàáfíà níwọ̀n ìgbà tó bá lè ṣe bẹ́ẹ̀? Èrò náà pé wọ́n lè parí sí pàdánù àwọn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ó ní jẹ́ kí ọkàn rẹ̀ bà jẹ́. Ṣe wọn yoo ni anfani lati gbe pẹlu ẹbi yẹn? Obi yoo ni lati ṣe iṣẹ abẹ nla kan lati ṣetọrẹ apakan ẹdọ kan. Lati tẹ ararẹ si abẹ-abẹ ti a ko tii ṣe ni India nrin ni ọna dudu, ọna aimọ. Bí wọ́n bá pàdánù ọmọkùnrin wọn àti alájọṣepọ̀ wọn ńkọ́?

Iṣipopada ẹdọ jẹ ọna ti o nira ati ti ko ni idaniloju, sibẹsibẹ, o jẹ ọkan ti o ṣe afihan ray ti ileri. Ni ireti lodi si ireti, wọn faramọ itanna kekere yẹn. Pẹlu igboya nla wọn gbe gbogbo awọn ibẹru wọn mì ati yan lati fi gbogbo ohun ti wọn ni wewu lati fun Sanjay ni aye. Lẹhinna, ifẹ nla ati awọn aṣeyọri nla kan pẹlu eewu nla.

O jẹ ipinnu kan ti wọn ṣe ayẹyẹ titi di oni nigbati ọmọ wọn gbá wọn mọra. Iya rẹ tun rii pe o nira lati da omije rẹ duro nigbati o ranti awọn ọjọ rẹ ni ile-iwosan. Sanjay ni iṣẹ ikẹkọ ti o ni idiju pupọ ati pe o wa ni ile-iwosan fun oṣu mẹrin lẹhin gbigbe rẹ. O beere fun atẹgun gigun, ni idagbasoke perforation leralera ti ifun rẹ ti n ṣe iṣẹ abẹ ni igba marun. O nilo awọn oogun iwọn lilo giga lati ṣe itọju ijusile ẹdọ bi eto ajẹsara ti ara rẹ ja ẹdọ tuntun. Awọn iṣẹ-abẹ ti o leralera ati ategun igba pipẹ yori si ikolu ti o jẹ ipenija miiran lati bori. Ṣùgbọ́n ó ṣẹ́gun, olúkúlùkù àti gbogbo ìdíwọ́ tí a dà sí ọ̀nà tirẹ̀.

Loni, ọdun 22 ni isalẹ laini, o nireti lati jẹ oniṣẹ abẹ kan funrarẹ ti o ti pari ayẹyẹ ipari ẹkọ iṣoogun rẹ tẹlẹ lati di dokita kan. O tẹsiwaju lati ṣe iyanilẹnu awọn idile ti nkọju si aṣayan asopo ati awọn dokita nigbati awọn oju iṣẹlẹ ile-iwosan ti o nira daund wọn. Oun gan-an ni olupa-ọna.