- O auga
- Esoforia
Esoforia
Esophoria: Fa'ailoga, Mafua'aga, Su'esu'ega, ma Togafitiga
O le Esophoria o se ituaiga o mata e faʻafefe ai le mata e tasi i totonu pe a le faʻaogaina maso mata i le taulai atu i se mea. O se ituaiga o strabismus (fa'aletonu o mata) e masani ona tupu pe a le fa'aoga fa'atasi mata e lua. O lenei tulaga e mafai ona o'o atu ai i le fa'aletonu o le va'ai, va'ai fa'alua, ma faigata i le loloto o le malamalama. O le malamalama i le esophoria ma ona mafuaʻaga e taua tele mo le suʻesuʻeina ma le togafitia lelei o le maʻi. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou suʻesuʻeina faʻamaoniga, mafuaʻaga, suʻesuʻega, ma togafitiga mo le esophoria.
O le a le Esophoria?
Esophoria e fa'atatau i le fa'agasologa o le tasi mata e alu ese i totonu, agai i le isu, ae o le isi mata o loʻo faʻaauau pea le faʻaogaina. E le pei o isi ituaiga o strabismus o loʻo faʻaauau pea le faʻaogaina, o le esophoria e masani lava ona iloa pe a le taulaʻi mata i se taulaʻi. O le tulaga atonu e natia, o lona uiga o mata e foliga mai e masani ona galue pe a taulaʻi uma mata e lua i se mea, ae o le faaletonu e tupu pe a malolo mata pe leai foi.
Mafuaaga o Esophoria
Esophoria e mafai ona mafua mai i le tele o mafuaʻaga eseese, e aofia ai mea faʻaletino ma neura. O nisi o mafuaʻaga sili ona taatele e aofia ai:
- Musele Mata vaivai: Afai e vaivai maso e nafa ma le puleaina o le gaioiga o mata, atonu latou te le faʻamaopoopo lelei, ma mafua ai ona feʻaveaʻi mata i totonu.
- Fa'asa'o Fa'aletonu Fa'asaga: O tagata e le'i fa'asa'oina le va'ai mamao (hyperopia) e ono o'o i le esophoria ona o le mana'oga e so'ona liliu o latou mata e taula'i atu i mea i se mamao.
- Strabismus: O tagata taʻitoʻatasi e maua i le strabismus, o se tulaga e le fetaui lelei ai mata, e mafai foi ona oʻo i le esophoria o se vaega o latou mata, aemaise lava pe a malosi le tasi mata nai lo le isi.
- Tulaga Neurological: I nisi tulaga, e mafai ona feso'ota'i le esophoria i tulaga fa'alenu'u e a'afia ai le mafaia e le fai'ai ona pulea maso o mata, e pei o supa o le neura po'o fa'afitauli i le neura oculomotor.
- Manua: Mata manu'a po'o le manu'a i maso e pulea ai le gaioiga o mata e mafai ona o'o atu ai i le esophoria, pe le tumau pe tumau.
- Genetics: O nisi tagata e mafai ona fa'atupuina i tulaga e pei o le esophoria, aemaise lava pe afai o isi tagata o le aiga o loʻo i ai se talaʻaga o le strabismus poʻo tulaga tutusa o mata.
Fa'ailoga Fa'atasi o Esophoria
Esophoria atonu e le o taimi uma e maua ai faʻamaoniga manino, aemaise lava pe a mafai e mata ona totogi mo le le fetaui. Ae ui i lea, o nisi tagata e mafai ona oʻo i faʻamaoniga nei:
- Va'aiga Lua: O tagata ta'ito'atasi e maua i le esophoria e ono fa'aluaina le va'ai, ae maise lava pe a latou vaivai po'o le taula'i atu i mea faitino i se mamao.
- Fua mata: O se lagona o le vaivai po o le tiga i mata e masani lava i tagata e maua i le esophoria, aemaise lava pe a uma le faitau poʻo isi galuega vavalalata.
- Faigata i le Malamalama loloto: Talu ai e le o galulue faatasi mata uma e lua, o le loloto o le malamalama e mafai ona faʻaleagaina, e oʻo atu ai i le faigata ona faʻamaonia saʻo le mamao.
- Sala ulu: O le tiga faifai pea o mata ma le va'ai lua e masani ona o'o atu ai i le tiga o le ulu po'o le ulu.
- Va'ai po'o le tapunia o le mata e tasi: O tagata e maua i le esophoria e mafai ona va'ai pe moeiini le tasi mata i se taumafaiga e fa'aitiitia le va'ai fa'alua pe fa'aleleia atili le taula'i.
Le Taimi e Su'e ai Togafitiga Fomai
Afai e te maua soʻo se faʻailoga e fesoʻotaʻi ma le esophoria, e taua le sailia o togafitiga faafomaʻi e puipuia ai le faʻalavelave vaʻaia poʻo faʻalavelave. E tatau ona e fa'afeso'ota'i se tausi soifua maloloina pe afai:
- Vaaiga Faalua Tumau: Afai e te o'o i le fa'aauauina po'o le fa'ateteleina o le va'ai fa'alua, aemaise lava pe a uma ona e taula'i atu i mea lata ane, e taua le fa'afeso'ota'i se foma'i mata mo le toe iloiloga.
- Mata ma le vaivai: O mata fa'aletonu pea po'o le vaivai e a'afia ai lou gafatia e galue pe fa'atino galuega i aso uma e ono mana'omia ai togafitiga fa'apolofesa.
- Sala ulu: O le tiga masani pe ogaoga ulu, aemaise lava i latou e fesoʻotaʻi ma le faʻaleagaina o le vaʻaia, e tatau ona iloiloina e iloa ai pe o le esophoria poʻo se isi tulaga o le mafuaʻaga autu.
- Faigata i le Va'ai po'o le Taulai: So'o se fa'afitauli e taula'i atu i mea faitino po'o le va'aia o le va'ai va'ai e tatau ona fo'ia e se tausi soifua maloloina.
Su'esu'ega ole Esophoria
O le su'esu'eina o le esophoria e masani lava ona aofia ai se faasologa o su'ega mata e faia e se foma'i mata po'o se foma'i mata. Ole faiga ole su'esu'ega e mafai ona aofia ai:
- Su'ega o le Vaaia: O nei su'ega e siaki ai le lelei e te va'ai ai i mamao eseese ma e mafai ona fesoasoani e fa'ailoa mea sese fa'afoliga e pei o le va'ai mamao e saofagā i le esophoria.
- Su'ega Ufiufi: I le taimi o lenei suʻega, e ufiufi le tasi mata ae vaʻaia le isi mata mo faʻailoga o le le fetaui. E mafai e le foma'i ona su'e le fa'afefe i totonu e feso'ota'i ma le esophoria pe a aveese le ufiufi.
- Su'ega Convergence: O lenei su'ega e fuaina ai le malosi o mata e galulue fa'atasi pe a taula'i atu i se mea latalata. O le faigata i le faʻatasi e mafai ona faʻaalia ai le esophoria.
- Su'ega Gaioi Mata: O nei su'ega e iloilo ai le gaioiga o mata e iloa ai fa'aletonu i le fa'amaopoopo po'o le pulea o maso mata.
- Su'esu'ega o le Neurology: Afai e masalomia se mafuaʻaga o le neurology, e mafai ona faʻaogaina nisi suʻega e pei ole MRI poʻo le CT scan e faʻamaonia ai tulaga o le faiʻai e aʻafia ai maso mata.
Togafitiga Filifiliga mo Esophoria
Togafitiga mo le esophoria e fa'alagolago i le mafua'aga autu ma le ogaoga o le ma'i. O le sini autu o togafitiga o le faʻaleleia lea o le faʻamaopoopoina o mata ma faʻaitiitia faʻamaoniga e pei o le vaʻaia faʻalua ma le faʻalavelave mata. O togafitiga masani e aofia ai:
- Mata tioata po'o tioata fa'afeso'ota'i: Afai e feso'ota'i le esophoria i mea sese fa'afoliga e pei o le va'ai mamao, e mafai ona fesoasoani tioata fa'asa'o e fa'aleleia atili le taula'i ma fa'aitiitia le fe'avea'i o mata i totonu.
- Togafitiga Va'ai: O togafitiga faʻaaliga, poʻo faʻamalositino mata, e masani ona faʻaaogaina e fesoasoani e faʻaleleia le faʻamaopoopoina o mata, faʻamalosia maso mata, ma faʻaitiitia ai faʻamaoniga o le esophoria. O nei fa'amalositino e masani ona va'aia e se foma'i mata.
- Mata tioata Prism: O tioata Prism o mata tioata fa'apitoa e mafai ona fesoasoani e fa'aoga mata e ala i le punou o le moli, e fa'afaigofie ai mo le fai'ai ona fa'agaoioia fa'amatalaga va'aia ma fa'aitiitia ai le va'ai fa'alua.
- Taʻaloga: I tulaga e sili atu ona ogaoga, e mafai ona fautuaina le taotoga o maso mata e faʻasaʻo ai le le fetaui ma faʻaleleia le faʻamaopoopoina o mata. E masani ona iloiloina le taotoga pe a le aoga isi togafitiga.
- Iniseti Botox: Mo nisi tulaga o le esophoria, botulinum toxin (Botox) tui e mafai ona faʻaoga e faʻamalo le tumau maso mata ma toe faʻaleleia atili le faʻaogaina, aemaise lava pe afai o le tulaga e mafua mai i maso le paleni.
Talafatu ma mea moni e uiga i le Esophoria
E tele manatu sese e uiga i le esophoria e manaʻomia le faʻamalamalamaina:
- Talafatu: Esophoria ose tulaga e seasea maua.
- Faʻamatalaga: E ui o le esophoria atonu e le lauiloa e pei o isi tulaga mata, e masani lava, aemaise lava i tagata taʻitoʻatasi e iai ituaiga o strabismus poʻo faʻaaliga vaʻaia.
- Talafatu: E na'o tamaiti e a'afia ai le Esophoria.
- Faʻamatalaga: Esophoria e mafai ona aʻafia ai tagata taʻitoʻatasi o vaitausaga uma, e ui lava e masani ona maua i le tamaititi poʻo le matua matua.
Fa'alavelave ole Esophoria
Afai e le togafitia, esophoria e mafai ona oʻo atu ai i le tele o faʻalavelave, e aofia ai:
- Fa'ateteleina o Fa'afitauli Va'aiga: Afai e le o faʻaalia le mafuaʻaga autu o le esophoria, o le le faʻaogaina o mata e mafai ona oʻo atu ai i faʻafitauli faʻaletonu o le vaʻai, e pei o le vaʻaia faʻalua faifai pea.
- Amblyopia (Mata Paie): I tamaiti, o le esophoria e le togafitia e mafai ona fesoasoani i le amblyopia, o se tulaga e vaivai ai le tasi mata ona o le le lelei o le faʻaogaina o mata ma le atinaʻeina o le vaʻaia.
- Faigata i Gaoioiga i Aso Ta'itasi: O fa'ailoga faifai pea e pei o le tiga o mata, va'ai fa'alua, ma faigata i le loloto o le malamalama e mafai ona fa'alavelave i galuega i aso uma, e aofia ai le faitau, aveta'avale, ma le galue.
FAQ e uiga i le Esophoria
1. E mafai ona alu ese le esophoria na o ia?
I nisi tulaga, o le esophoria vaivai e mafai ona faʻaleleia na o ia, ae e masani ona manaʻomia togafitiga e pulea ai faʻamaoniga ma puipuia ai isi faʻalavelave. O togafitiga o le va'ai, tioata fa'asa'o, po'o se taotoga atonu e mana'omia mo ni tulaga ogaoga.
2. E tutusa le esophoria ma le strabismus?
O le Esophoria o se ituaiga o strabismus, ae e le pei o isi ituaiga o mata e le masani ai, o le esophoria o se foliga latent lea e na o le iloa pe a malolo mata pe le taulaʻi atu i se taulaiga.
3. E faapefea ona togafitia le esophoria?
Togafitiga mo le esophoria e mafai ona aofia ai tioata faʻasaʻo, togafitiga vaʻaia, tioata prism, poʻo ni tulaga ogaoga, taotoga e faʻasaʻo ai le faʻaogaina o mata. O le togafitiga talafeagai e faalagolago i le ogaoga o le tulaga ma le mafuaaga autu.
4. E mafai e le esophoria ona mafua ai le leiloa tumau o le vaai?
O le Esophoria lava ia e le masani ona mafua ai le leiloa tumau o le vaai. Ae peita'i, afai e le togafitia, e mafai ona saofagā i le amblyopia po'o le fa'ateteleina o fa'afitauli o le va'ai. O togafitiga vave o le ki lea e puipuia ai faʻalavelave umi.
5. E mana'omia le taotoga mo le esophoria?
Ole taotoga e le manaʻomia i taimi uma mo le esophoria. E masani ona mafaufau pe a le aoga isi togafitiga, e pei o tioata faʻasaʻo poʻo togafitiga vaʻai, i le faʻatalanoaina o le tulaga.
iʻuga
O le Esophoria ose tulaga e mafai ona fa'afoeina e mafai ona matua a'afia ai le lelei o le olaga o se tagata pe a le togafitia. O su'esu'ega vave ma togafitiga e taua tele e puipuia ai fa'alavelave e pei o le va'ai fa'alua, mata tiga, ma le amblyopia. Afai e te a'afia i fa'ailoga ole esophoria, fa'afeso'ota'i ma se foma'i mata e su'esu'e ai togafitiga ma saili le fofo sili ona aoga mo lou tulaga.
Falema'i Sili e Latalata ia te a'u Chennai