- Izimpawu
- I-Eye Intraocular Pressure
Umfutho we-intraocular wamehlo
I-Eye Intraocular Pressure: Izimpawu, Izimbangela, Ukuxilongwa, Nokwelashwa
I-Eye intraocular pressure (IOP) ibhekisela ekucindezelweni okungaphakathi kweso okubangelwa ibhalansi phakathi kokukhiqizwa nokugeleza koketshezi lwangaphakathi lweso (i-aqueous humor). I-IOP evamile ibalulekile ekugcineni isimo nokusebenza kweso, kodwa i-IOP ephakeme ingaholela ezimweni ezinzima zamehlo, njenge-glaucoma. Kulesi sihloko, sizohlola izimpawu, izimbangela, ukuxilongwa, kanye nezinketho zokwelashwa ezihlobene nokucindezela okungavamile kwe-intraocular, okukusiza ukuthi uqonde ukubaluleka kokuqapha impilo yamehlo njalo.
Iyini I-Eye Intraocular Pressure?
Ukucindezela kwe-intraocular (IOP) ukucindezela koketshezi ngaphakathi kweso. Kubalulekile ukugcina inhlamvu yeso igcwele umoya nokugcina isimo seso. Iso likhiqiza uketshezi olubizwa ngokuthi i-aqueous humor, ondla i-lens ne-cornea. Lolu ketshezi lugeleza esweni futhi lukhishwe ngemigudu ku-cornea. Uma ukugeleza kwamanzi kuvinjiwe noma uma ukukhiqizwa koketshezi kukhuphuka, i-IOP ingakhuphuka, okuholela ekulimaleni okungaba khona ku-optic nerve kanye nokulahlekelwa ukubona.
Izimbangela Zokucindezela Kweso Eliphakeme Le-intraocular
Ukucindezela kwe-intraocular ephakeme kungabangelwa izimo ezihlukahlukene noma izici zokuphila, okuhlanganisa:
- I-Glaucoma: Imbangela evame kakhulu yokuphakama kwe-IOP, i-glaucoma yenzeka lapho imigudu yokukhipha amanzi esweni ivaleka, ivimbele ukuhleka okumanzi ukuthi kungaphumi kahle futhi kubangele ukunqwabelana koketshezi.
- Ukulimala Kwamehlo: Ukuhlukumezeka noma ukulimala kweso kungaholela ekwandeni kwe-IOP, noma ngokushesha ngemva kokulimala noma kamuva, ngenxa yokuvuvukala noma ezinye izinkinga.
- Ukusetshenziswa kwe-Corticosteroid: Ukusetshenziswa isikhathi eside kwe-corticosteroids (okungamaconsi esweni, amaphilisi, noma imijovo) kungabangela ukwanda kokukhiqizwa koketshezi kanye nokuncipha kokukhipha amanzi, okuholela ekukhuphukeni kwe-IOP.
- I-Genetics: Umlando womndeni we-IOP ephakeme noma i-glaucoma ungandisa ingozi yokuba nalesi simo. Izici ezizuzwe njengefa zingathonya ukwakheka kweso noma umsebenzi wohlelo lokudonsa amanzi.
- Ubudala: Njengoba abantu bekhula, ingozi yokuthola i-IOP ephakeme iyanda, ikakhulukazi ngemva kweminyaka engama-40.
- Ukucindezela Kwegazi Eliphezulu: Umfutho wegazi ophezulu noma umfutho wegazi ophakeme kungandisa ingozi yokuba ne-IOP ephakeme ngokuthinta imithambo yegazi yeso kanye nezindlela zokulawula uketshezi.
- Ezinye izimo zezokwelapha: Izimo ezifana nesifo sikashukela, i-hypothyroidism, noma ezinye izifo zesistimu zingase zikhulise amathuba okuba ne-IOP engavamile.
Izimpawu Zokucindezela Kweso Eliphakeme Le-intraocular
I-IOP ephakeme ayihlali ibangela izimpawu eziphawulekayo ezigabeni zokuqala. Abantu abaningi bangase babe ne-IOP ephezulu ngaphandle kwezimpawu eziyisixwayiso, yingakho ukuhlolwa kwamehlo okuvamile kubalulekile. Kodwa-ke, lapho kuvela izimpawu, zingabandakanya:
- Umbono Olufifi: Ukungaboni kahle kungase kwenzeke lapho i-IOP ephezulu iholela ekulimaleni kwenzwa ye-optic noma ezinye izingxenye zeso.
- Ubuhlungu bekhanda: Ukuphakama kwe-IOP kungabangela ubuhlungu beso obuqhubekayo kanye nekhanda, ikakhulukazi ekuseni noma ngemva kwesikhathi eside sokugxila.
- Umbono we-Halo: Abantu abane-IOP ephakeme, ikakhulukazi labo abane-glaucoma, bangabona ama-halo azungeze izibani, ikakhulukazi ebusuku.
- Ukulahleka Kombono We-peripheral: Ezimeni ze-glaucoma ethuthukisiwe, i-IOP ephezulu ingaholela ekulahlekelweni kancane kancane kombono we-peripheral, okwenza kube nzima ukubona izinto eceleni.
- Ububomvu beso noma ukungakhululeki: Amehlo angase abebomvu noma acasuke, futhi kungase kube nomuzwa wengcindezi noma ukugcwala kweso, ikakhulukazi uma i-IOP iphezulu kakhulu.
Kufanele Ufune Nini Ukunakekelwa Kwezokwelapha
Nakuba i-IOP ephakeme ingase ingabangeli izimpawu ezisobala ngaso sonke isikhathi, kubalulekile ukufuna usizo lwezokwelapha uma uhlangabezana nanoma yikuphi kwalokhu okulandelayo:
- Umbono Olufifi: Uma ubona ngokuzumayo noma okuqhubekayo okuqhubekayo, ikakhulukazi ngemva kwesikhathi eside sokugxila, kungase kube uphawu lwe-IOP ephakeme.
- Ubuhlungu bekhanda nobuhlungu bamehlo: Ubuhlungu bekhanda obuvamile kanye nokungakhululeki emehlweni noma eduze kwamehlo kungahlotshaniswa ne-IOP ephezulu, ikakhulukazi uma kuba kubi ngokuhamba kwesikhathi.
- I-Halos Around Lights: Ukubona ama-halo ezungeze izibani, ikakhulukazi ebusuku, kungase kubonise ukucindezela okukhulayo emehlweni futhi kudinga ukuhlolwa ngokushesha.
- Ukulahleka Kombono We-peripheral: Uma ubona noma yikuphi ukuncipha kwekhono lakho lokubona izinto eceleni, kubalulekile ukubonana nochwepheshe wokunakekelwa kwamehlo ngoba lokhu kungase kube uphawu lwe-glaucoma.
Ukuxilongwa Kwengcindezi Yeso Eliphakeme Le-intraocular
Ukuxilonga ingcindezi ye-intraocular ephakeme, uchwepheshe wokunakekelwa kwamehlo uzohlola izivivinyo eziningana, okuhlanganisa:
- I-Tonometry: Ukuhlolwa okuyinhloko kokulinganisa i-IOP. I-tonometer isetshenziselwa ukukala ingcindezi ngaphakathi kweso. Lena inqubo elula futhi engenabuhlungu.
- I-Ophthalmoscopy: Ukuhlolwa okuphelele kwe-optic nerve, ngokuvamile okwenziwa ngesisetshenziswa esikhethekile esibizwa nge-ophthalmoscope. Lokhu kuhlola kusiza ukuthola noma yimuphi umonakalo ku-optic nerve obangelwa i-IOP ephezulu.
- Ukuhlolwa Kwenkundla Okubukwayo: Lokhu kuhlola kuhlola umbono wakho we-peripheral (uhlangothi), okungenzeka kuthintwa i-IOP ephakeme. Ingasiza ekutholeni izimpawu zokuqala ze-glaucoma.
- I-Pachymetry: Lokhu kuhlola kulinganisa ukushuba kwe-cornea, njengoba abantu abanama-cornea azacile bangase babe sengozini enkulu yokuba ne-IOP ephakeme noma i-glaucoma.
- I-Gonioscopy: Lokhu kuhlola kuhilela ukusebenzisa ilensi ekhethekile ukuhlola i-angle yokukhipha amanzi yeso, kusize ukunquma imbangela ye-IOP ephakeme kanye nokuxilonga izinhlobo ezahlukene ze-glaucoma.
Izinketho Zokwelashwa Zokucindezela Kweso Eliphakeme Le-intraocular
Ukwelashwa komfutho ophakeme we-intraocular kuncike kumbangela yakhona, ubunzima besimo, kanye nengozi yokuthuthukisa ezinye izinkinga njenge-glaucoma. Izinketho zokwelapha zihlanganisa:
- Imithi: Amaconsi esweni anikezwe udokotela ayindlela ejwayelekile yokwelapha yokunciphisa i-IOP. Lawa maconsi angasiza ekunciphiseni ukukhiqizwa kwamahlaya ane-aqueous noma athuthukise ukugeleza kwawo. Imithi yomlomo ingase futhi inqunywe kwezinye izimo.
- I-Laser Therapy: Izinqubo ze-laser, ezifana ne-laser trabeculoplasty, zingasetshenziswa ukuvula imigudu yokukhipha amanzi emehlweni nokunciphisa i-IOP. Lokhu kuvame ukusetshenziswa lapho imithi ingasebenzi.
- Ukuhlinzwa: Ezimweni ezimbi kakhulu, kungase kudingeke ukuhlinzwa ukuze kwakhiwe indlela entsha yokukhipha amanzi ukuze kuhlaziywe amanzi noma ukunciphisa ukukhiqizwa koketshezi. Izinqubo zokuhlinzwa ezifana ne-trabeculectomy noma ukuhlinzwa kweshubhu lokudonsa amanzi ngokuvamile zisetshenziselwa iziguli ze-glaucoma.
- Izinguquko Zendlela Yokuphila: Ukuzivocavoca njalo, ukunciphisa ukudla okune-caffeine, nokugcina ukudla okunempilo kungasekela impilo yamehlo iyonke futhi kungasiza ukwehlisa i-IOP ngokuhamba kwesikhathi. Ukuphatha izimo ezifana nomfutho wegazi ophezulu kanye nesifo sikashukela nakho kubalulekile ekwehliseni ubungozi be-IOP ephakeme.
Izinganekwane Namaqiniso Mayelana Nengcindezi Ye-Eye Intraocular
Kunezinganekwane ezivamile mayelana nengcindezi ye-eye intraocular ezidinga ukucaciswa:
- Inganekwane: I-IOP ephakeme ihlale iholela ebumpumputheni.
- Iqiniso: Nakuba i-IOP ephakeme ingandisa ingozi ye-glaucoma, engabangela ukulahlekelwa umbono, ukutholwa kusenesikhathi nokwelashwa okufanele kungavimbela umonakalo omkhulu futhi kulondoloze ukubona.
- Inganekwane: Abantu abane-IOP ephezulu kuphela abathola izimpawu.
- Iqiniso: I-IOP ephezulu ngokuvamile inganakwa, ikakhulukazi ezigabeni zokuqala. Ukuhlolwa kwamehlo okuvamile kubalulekile ukuze kutholwe i-IOP ephakeme ngaphambi kokuthi kudale umonakalo omkhulu.
Izinkinga Zokucindezela Kweso Eliphakeme Le-intraocular
Uma ishiywe ingalashwa, ukucindezela kwe-intraocular ephakeme kungaholela ezinkingeni eziningana ezinkulu, ezihlanganisa:
- I-Glaucoma: Inkinga evame kakhulu futhi ebucayi ye-IOP ephakeme, i-glaucoma iyiqembu lezimo zamehlo ezilimaza i-optic nerve futhi ezingaholela ekulahlekelweni kokubona okungenakuhlehliswa.
- Ukulimala Kwezinzwa Zamehlo: Ukuphakama kwe-IOP isikhathi eside kungabangela ukulimala okungenakulungiseka ku-optic nerve, okuholela ekulahlekelweni kokubona, ikakhulukazi emkhakheni we-peripheral.
- Umbono Wehlisiwe: I-IOP ephakeme inganciphisa kancane kancane ukubona uma ingelashwa, ikakhulukazi uma iholela ekuthuthukisweni kwe-glaucoma noma ukulimala kwenzwa ye-optic.
Imibuzo Evame Ukubuzwa Mayelana Nokucindezela Kwe-Eye Intraocular
1. Liyini izinga elijwayelekile lomfutho we-intraocular?
Umfutho ojwayelekile we-intraocular ngokuvamile usukela kumamilimitha ayi-10 kuye kwangama-21 we-mercury (mmHg). Izingcindezi eziphakeme zingakhombisa ingozi ye-glaucoma noma ezinye izimo zamehlo.
2. Ngingakwazi yini ukuvimbela umfutho we-intraocular ophakeme weso?
Nakuba ungeke uhlale uvimbela i-IOP ephakeme, ukuhlolwa kwamehlo okuvamile nokulawula izici eziyingozi ezifana nomfutho wegazi ophakeme, isifo sikashukela, nomlando womndeni we-glaucoma kungasiza ekunciphiseni ubungozi.
3. Ngingehlisa kanjani ingcindezi ye-intraocular yamehlo ami?
Imithi, ukwelapha nge-laser, kanye nezinguquko zendlela yokuphila njengokuvivinya umzimba njalo nokudla okunempilo kungasiza ukuphatha nokunciphisa umfutho we-intraocular. Ukulandela izincomo zikadokotela wakho kubalulekile ukuze ugcine ukucindezeleka kwamehlo okunempilo.
4. Ingabe ukucindezeleka kungathinta ingcindezi ye-eye intraocular?
Nakuba ingcindezi ngokwayo ingabangeli ngokuqondile i-IOP ephakeme, ingabhebhethekisa izimo ezingaphansi njengomfutho wegazi ophakeme, okungase kuthinte ngokungaqondile umfutho we-intraocular.
5. Ingabe ingcindezi ye-eye intraocular ihlobene nombala wamehlo?
Umbala wamehlo awuthinti ngokuqondile ukucindezela kwe-intraocular, kodwa abantu abanemibala yamehlo ekhanyayo, njengoluhlaza okwesibhakabhaka noma oluhlaza okotshani, bangase babe sengozini enkulu yokuba nezinhlobo ezithile ze-glaucoma.
Isiphetho
Ukucindezela kwe-intraocular yamehlo kuyisici esibalulekile ekugcineni impilo yamehlo, futhi amazinga angavamile angaholela ezimweni ezimbi njenge-glaucoma uma ingalawulwa ngendlela efanele. Ukuhlolwa kwamehlo okuvamile nokutholwa kusenesikhathi kwe-IOP ephakeme kubalulekile ukuze kulondolozwe ukubona. Uma usola ukuthi i-IOP ephakeme noma unokukhathazeka mayelana nempilo yamehlo akho, thintana nochwepheshe wokunakekelwa kwamehlo ukuze uhlole izinketho zokwelapha futhi uvikele ukubona kwakho.
Isibhedlela Esingcono Kakhulu Esiseduze Nami eChennai