D-dimeertest: wat deze test wel en niet kan vertellen over bloedstolsels

Key afhaalrestaurants

• De D-dimeertest is een uitsluitingstest, geen bevestigingstest. Deze test is het meest nuttig wanneer de uitslag negatief is en er al weinig klinische verdenking bestaat.
• Een verhoogde D-dimeerwaarde bevestigt niet per se een bloedstolsel. Infecties, operaties, trauma's, zwangerschap, kanker, leveraandoeningen en een hogere leeftijd kunnen allemaal de D-dimeerwaarde verhogen.
• Een negatieve D-dimeertest sluit een bloedstolsel niet uit wanneer de klinische waarschijnlijkheid hoog is; in dergelijke gevallen is beeldvormend onderzoek nodig, ongeacht de D-dimeeruitslag.
• De grenswaarden, eenheden en analysemethoden voor D-dimeer verschillen per laboratorium, waardoor resultaten van verschillende laboratoria niet direct vergelijkbaar zijn.
• Het afnemen van bloed duurt een paar minuten; de D-dimeertest zelf geeft geen uitsluitsel over de locatie van een bloedstolsel.

In een oogopslag

Ook gekend als

• D-dimeer bloedtest
• Fibrine-afbraakfragmenttest
• Kwantitatieve D-dimeer / zeer gevoelige D-dimeerbepaling
• In India wordt hier vaak naar gevraagd als "stollingstest", "DD-test" of "D-dimeerrapport", samen met het stollingsprofiel (PT/INR, aPTT).

Wat de D-dimeertest inhoudt

Wanneer het lichaam een ​​bloedstolsel vormt, legt het een netwerk van dwarsverbonden fibrine aan. Wanneer dat stolsel weer wordt afgebroken door het enzym plasmine, komen er kleine fragmenten vrij in het bloed. Een van die fragmenten is D-dimeer. De D-dimeertest meet de concentratie van deze fragmenten.

D-dimeer weerspiegelt dus de vorming en afbraak van bloedstolsels ergens in het lichaam. Het zegt niets over waar, waarom, hoe groot of hoe oud het stolsel is. Het kan geen onderscheid maken tussen een stolsel in een beenader en de afbraak van fibrine als gevolg van een longontsteking, een recente operatie of een kneuzing.

Verschillende laboratoria gebruiken verschillende testmethoden. Sommige rapporteren in D-dimeer-eenheden en andere in fibrinogeen-equivalent-eenheden, die ongeveer het dubbele zijn. Daarom mag een waarde van het ene laboratorium niet rechtstreeks worden vergeleken met een waarde van een ander laboratorium. Lees de uitslag altijd af tegen het referentiebereik dat op het betreffende rapport staat vermeld.

Waarom de D-dimeertest wordt uitgevoerd

• Vermoedelijke diepe veneuze trombose (DVT): Pijnlijke, gezwollen, warme kuit of dij. Een negatieve D-dimeertest met hoge gevoeligheid bij een patiënt bij wie diepe veneuze trombose (DVT) onwaarschijnlijk wordt geacht, maakt DVT voldoende onwaarschijnlijk om een ​​echografie van het been te vermijden.
• Vermoedelijke longembolie (PE): Plotselinge kortademigheid, pleuritisachtige pijn op de borst, onverklaarbaar snelle hartslag. D-dimeer wordt gebruikt ná een klinische waarschijnlijkheidsscore (zoals Wells of Geneva), niet ervoor.
• Vermoedelijke gedissemineerde intravasculaire stolling (DIC): D-dimeer is een van de onderdelen van een DIC-scorepanel, samen met het aantal bloedplaatjes, de protrombinetijd en fibrinogeen. D-dimeer alleen is niet voldoende om DIC te diagnosticeren.
• Beslissing over de duur van de antistollingsbehandeling: Bij sommige patiënten met een onverklaarde veneuze trombose kan een D-dimeermeting na het stoppen van de anticoagulantia een specialist helpen bij het inschatten van het recidiefrisico. Dit is een beslissing voor een specialist, geen routinematige.
• Vermoedelijke aortadissectie: D-dimeer wordt soms gebruikt als onderdeel van een risicobeoordeling, maar het vervangt geen spoedonderzoek met beeldvormend onderzoek wanneer een dissectie wordt vermoed.

Wie zou deze test moeten ondergaan?

• Mensen met symptomen die wijzen op diepe veneuze trombose (DVT) of longembolie (PE) die door hun arts zijn onderzocht als laag of gemiddeld klinische waarschijnlijkheid.
• Patiënten die worden onderzocht op DIC in het kader van ernstige sepsis, ernstig trauma, obstetrische complicaties of bepaalde vormen van kanker.
• Geselecteerde patiënten met een onverklaarde veneuze trombo-embolie worden door een hematoloog beoordeeld op de duur van de antistollingsbehandeling.

Wie zou deze test over het algemeen niet moeten ondergaan?

• Mensen bij hoog Bij een klinische waarschijnlijkheid van longembolie of diepe veneuze trombose is direct beeldvormend onderzoek nodig, omdat een negatieve D-dimeertest geen verandering in het behandelplan teweegbrengt.
• Mensen zonder symptomen die een "bloedstolselscreening"-test willen laten doen. De D-dimeertest is geen screeningstest bij gezonde mensen en geeft vaak verhoogde waarden die leiden tot onnodige scans.
• Mensen bij wie een verhoogde uitslag vrijwel onvermijdelijk en oninterpreteerbaar is, bijvoorbeeld direct na een grote operatie, tenzij er een specifieke klinische vraag wordt gesteld.

Wat de D-dimeertest niet kan detecteren of uitsluiten

• Het apparaat kan geen bloedstolsel lokaliseren. Een verhoogde D-dimeerwaarde geeft geen informatie over welk bloedvat is aangedaan. Beeldvormend onderzoek is noodzakelijk.
• Het kan geen diepe veneuze trombose (DVT) of longembolie (PE) bevestigen. De specificiteit is laag. Veel mensen met een verhoogde D-dimeerwaarde hebben helemaal geen bloedstolsel.
• Het kan een bloedstolsel bij patiënten met een hoge waarschijnlijkheid niet betrouwbaar uitsluiten. Bij deze groep houdt een normale D-dimeerwaarde nog steeds een onaanvaardbaar restrisico in, dus wordt er toch beeldvormend onderzoek gedaan.
• Kleine, distale of oudere bloedstolsels verhogen de D-dimeerwaarde mogelijk niet voldoende. Kleine, geïsoleerde trombi in de kuitvenen, kleine subsegmentale longembolieën en stolsels die al enkele dagen of weken oud zijn, kunnen gepaard gaan met een normaal of bijna normaal resultaat.
• Anticoagulatie verlaagt de D-dimeerwaarde. Een patiënt die al heparine, warfarine of een direct oraal anticoagulans gebruikt, kan ondanks trombose een normale D-dimeerwaarde hebben.
• Het beoordeelt het bloedingsrisico niet. en is geen vervanging voor PT/INR, aPTT of het aantal bloedplaatjes.
• Het apparaat stelt geen diagnose van kanker, COVID-19, hartaanval of beroerte. ook al kan de D-dimeerwaarde bij al deze aandoeningen stijgen.

Een "niet gedetecteerd" of normale D-dimeerwaarde beschrijft wat de test op dat moment in het monster heeft gemeten. Het is niet hetzelfde als het uitsluiten van een bloedstolsel. Als uw kortademigheid, pijn op de borst of zwelling in de benen aanhoudt of verergert ondanks een normale D-dimeerwaarde, ga dan terug naar uw arts.

Verwante maar verschillende onderzoeken: een vergelijking tussen de D-dimeertest en andere onderzoeken.

Deze tests beantwoorden verschillende vragen. Geen enkele test is universeel superieur; de juiste eerste test hangt af van het klinische beeld en hoe waarschijnlijk een bloedstolsel wordt geacht.

Maak ook onderscheid tussen de kwalitatieve D-dimeerbepaling aan het bed/point-of-care en de kwantitatieve, zeer gevoelige laboratoriumtest. Alleen zeer gevoelige kwantitatieve tests zijn gevalideerd voor het veilig uitsluiten van longembolie binnen diagnostische trajecten.

Hoe bereid je je voor op de D-dimeertest?

De voorbereiding is minimaal, maar de instructies worden lokaal door elk laboratorium vastgesteld. Als de instructies van uw afnamecentrum afwijken van onderstaande, volg dan de instructies van uw afnamecentrum.

• vasten: Voor de D-dimeertest is vasten over het algemeen niet nodig. Eet en drink normaal, tenzij er bij dezelfde bloedafname ook tests worden uitgevoerd waarvoor vasten wel vereist is.
• Medicijnen: Informe de aanvragende arts en de bloedafnemer over anticoagulantia (heparine, warfarine, apixaban, rivaroxaban, dabigatran), bloedplaatjesremmers en eventuele trombolytische behandelingen. Stop of wijzig geen voorgeschreven medicijnen voor deze test; overleg eerst met de voorschrijver.
• Recente gebeurtenissen: Vermeld recente operaties, trauma's, botbreuken, ziekenhuisopnames, infecties, lange reizen, actieve kankerbehandelingen of een recent miskraam of bevalling, aangezien al deze factoren de interpretatie beïnvloeden.
• Hydratatie en aderen: Voldoende vochtinname maakt de bloedafname gemakkelijker. Als u een vochtbeperking heeft vanwege hartfalen of nierziekte, verhoog uw vochtinname dan niet voor deze test, maar houd u aan de limiet die uw arts heeft vastgesteld.
• Kleding: Een losse mouw die boven de elleboog opgerold kan worden, is handig.

Zwangerschap

De D-dimeerwaarde stijgt geleidelijk gedurende een normale zwangerschap en blijft verhoogd in de vroege postpartumperiode. Standaard grenswaarden zijn tijdens de zwangerschap onvoldoende betrouwbaar en de diagnostische procedures voor vermoedelijke longembolie verschillen per geval. Vertel het team dat u zwanger bent of recent bent bevallen voordat het bloedmonster wordt afgenomen.

Kinderen

D-dimeer wordt bij kinderen veel minder vaak gebruikt en referentie-intervallen verschillen per leeftijd, met name bij pasgeborenen. Pediatrische resultaten vereisen een pediatrische interpretatie.

Oudere volwassenen

De D-dimeerwaarde stijgt met de leeftijd. Veel artsen hanteren een leeftijdsafhankelijke grenswaarde voor patiënten ouder dan 50 jaar bij de beoordeling van een vermoedelijke longembolie, wat onnodige beeldvormende diagnostiek vermindert. Of een leeftijdsafhankelijke drempelwaarde wordt toegepast, hangt af van de test en het lokale protocol.

Mensen die al anticoagulantia gebruiken

Anticoagulatie verlaagt de D-dimeerwaarde en kan een vals geruststellend resultaat opleveren. De test is veel minder informatief bij iemand die al onder behandeling is. Blijf uw voorgeschreven medicijnen gebruiken en laat uw arts weten dat u ze inneemt.

Nier- of leverziekte

De D-dimeerwaarde is doorgaans hoger bij gevorderde chronische nierziekte en chronische leverziekte, onafhankelijk van de aanwezigheid van een bloedstolsel. Dit vermindert de bruikbaarheid van een standaard grenswaarde in deze groepen.

Wat gebeurt er tijdens de D-dimeertest?

• Registratie en controle: Uw gegevens en de instructies van de aanvragende arts zijn bevestigd.
• Bloedafname: Er wordt een tourniquet aangelegd, de huid aan de binnenkant van de elleboog wordt gereinigd en er wordt bloed afgenomen in een citraatbuisje, meestal met een lichtblauwe dop. Het buisje moet tot aan de aangegeven lijn gevuld worden, omdat een te lage vulling het monster ongeldig kan maken.
• Tijdsduur: De naald blijft meestal minder dan een minuut in de ader. De hele bloedafname duurt ongeveer vijf minuten en de meeste mensen zijn binnen 15 tot 30 minuten weer weg uit de afnameruimte.
• Daarna: Er wordt een minuut of twee druk uitgeoefend en er wordt een klein verbandje aangebracht. De normale activiteiten kunnen direct worden hervat. Vermijd het tillen van zware voorwerpen met die arm gedurende ongeveer een uur als de plek pijnlijk is.
• Verwerking: Het monster wordt gecentrifugeerd en geanalyseerd met een geautomatiseerde stollingsanalysator. Op de spoedeisende hulp wordt D-dimeer vaak met spoed bepaald, omdat de uitslag direct van invloed is op beslissingen; de doorlooptijd voor routinematige poliklinische behandelingen is langer en verschilt per laboratorium.

Uw D-dimeerrapport begrijpen

Vergelijk het getal met het referentiebereik en de eenheid die op uw eigen rapport staat vermeld. Twee zaken moeten overeenkomen voordat een vergelijking zinvol is: het eenheidssysteem (DDU of FEU) en het analyseplatform.

• Resultaat onder de laboratoriumgrenswaarde: Bij een patiënt bij wie de arts de kans op een bloedstolsel al onwaarschijnlijk acht, maakt dit diepe veneuze trombose (DVT) of longembolie (PE) zo onwaarschijnlijk dat beeldvormend onderzoek vaak niet nodig is. Dit betekent echter niet dat er helemaal geen bloedstolsel kan bestaan.
• Resultaat boven de laboratoriumgrenswaarde: Dit betekent dat er ergens fibrine wordt afgebroken. Het komt vaak voor, heeft meestal geen andere oorzaak dan een bloedstolsel en is op zichzelf geen diagnose. De gebruikelijke vervolgstap is gerichte beeldvorming op basis van de symptomen: Doppler-onderzoek van de benen bij verm vermoeden van diepe veneuze trombose (DVT), CT-angiografie van de longen (CTPA) of ventilatie/perfusiescan (V/Q-scan) bij vermoeden van longembolie (PE).
• Zeer hoge resultaten: Hogere waarden hangen statistisch gezien vaker samen met trombose, maar geen enkele waarde bevestigt een bloedstolsel, en er is geen drempelwaarde waarboven beeldvormend onderzoek achterwege kan worden gelaten.

De D-dimeertest wordt nooit op zichzelf geïnterpreteerd. De arts die de test heeft aangevraagd, interpreteert de resultaten in samenhang met uw symptomen, de bevindingen van het lichamelijk onderzoek, risicofactoren en de klinische waarschijnlijkheidsscore. De uitkomsten variëren afhankelijk van de individuele klinische omstandigheden.

Wanneer D-dimeerresultaten misleidend kunnen zijn

Oorzaken van een vals verhoogde of niet-specifiek verhoogde D-dimeerwaarde

• Toenemende leeftijd, zelfs zonder ziekte
• Zwangerschap en de periode na de bevalling
• Recente operatie, trauma, breuk of ernstige kneuzing
• Infecties en sepsis, waaronder ernstige longontsteking en dengue.
• Actieve kanker
• Chronische leverziekte en gevorderde chronische nierziekte
• Recent hartinfarct, beroerte, boezemfibrillatie of hartfalen
• Ontstekings- en auto-immuunziekten
• Uitgebreid hematoom, brandwonden of recente trombolyse
• Reumafactor en bepaalde heterofiele antilichamen die de test verstoren
• Sterk gehemolyseerde of lipemische monsters, afhankelijk van het platform.

Oorzaken van een onterecht verlaagde D-dimeerwaarde

• De antistollingsbehandeling is reeds gestart.
• Een klein bloedstolsel dat beperkt is tot de distale kuitvenen of subsegmentaal is.
• De symptomen houden vele dagen aan, tegen die tijd kan de D-dimeerwaarde gedaald zijn.
• Een onvoldoende gevulde citraatbuis voor het verdunnen van het monster.
• Vertraagd transport of onjuiste opslag van het monster.
• Zeer hoge lipiden- of bilirubinespiegels die sommige optische analyses verstoren.
• Het "haakeffect" treedt zelden op bij extreem hoge concentraties in bepaalde analyses.

Risico's en veiligheid van de D-dimeertest

Voor de D-dimeertest is slechts een standaard veneus bloedmonster nodig. De risico's zijn gelijk aan die van elke andere bloedafname en zijn doorgaans gering.

• Algemene en minder belangrijke aspecten: Een kortstondig branderig gevoel, een kleine blauwe plek en lichte pijn op de prikplek.
• Minder gebruikelijk: Een flauw gevoel of duizeligheid, een grotere blauwe plek (vaker voorkomend bij gebruik van bloedplaatjesremmers), een tweede poging nodig als de ader moeilijk te bereiken is.
• Ongewoon: Een kleine ophoping van bloed onder de huid, een plaatselijke infectie of tijdelijke zenuwirritatie die tintelingen veroorzaakt.

Vertel de bloedafnemer van tevoren of u in het verleden bent flauwgevallen tijdens bloedonderzoeken, een bloedingsstoornis heeft, bloedverdunners gebruikt of lymfoedeem of een dialysefistel in één arm heeft, waardoor de andere arm wordt gebruikt.

Bijzondere situaties

Zwangerschap en de periode na de bevalling

De D-dimeerwaarde stijgt normaal gesproken gedurende de trimesters, dus een verhoogde waarde tijdens de zwangerschap weerspiegelt vaak de zwangerschap zelf. Een vermoeden van longembolie tijdens de zwangerschap wordt beoordeeld met behulp van speciaal voor zwangerschap ontwikkelde protocollen, die eerst een Doppler-onderzoek van de benen kunnen omvatten, gevolgd door een ventilatie-perfusiescan (V/Q-scan) of CT-angiografie met aandacht voor de stralingsdosis. Beslissingen hierover worden gezamenlijk genomen door het verloskundig en internistisch team.

Kinderen

Veneuze trombose komt zelden voor bij kinderen en treedt meestal op in combinatie met een centraal veneuze katheter, een ernstige infectie of een onderliggende aandoening. De D-dimeerbepaling is bij kinderen niet zo uitgebreid gevalideerd als bij volwassenen, waardoor beslissingen in de pediatrie veel meer gebaseerd zijn op beeldvorming en klinisch onderzoek.

Oudere volwassenen

Omdat de basale D-dimeerwaarde stijgt met de leeftijd, wordt een vaste grenswaarde gebruikt om veel gezonde ouderen als afwijkend te bestempelen. Bij een vermoeden van longembolie boven de 50 jaar wordt vaak een leeftijdsafhankelijke drempelwaarde gebruikt om onnodige scans te voorkomen, wanneer de testuitslag dit ondersteunt.

Mensen met diabetes

Voor de D-dimeertest hoeft u uw bloedglucoseverlagende medicatie niet aan te passen, aangezien vasten meestal niet nodig is. Als de bloedafname gecombineerd wordt met vastentests, overleg dan eerst met uw arts over het tijdstip van toediening van insuline of sulfonylurea om hypoglykemie te voorkomen.

Chronische nierziekte

De D-dimeerwaarde is vaak verhoogd bij gevorderde chronische nierziekte zonder stolsel. Indien beeldvormend onderzoek nodig is, moet het gebruik van contrastmiddel voor CTPA worden afgewogen tegen de nierfunctie, die door het behandelteam zal worden beoordeeld.

Hartfalen

De D-dimeerwaarde kan verhoogd zijn bij gedecompenseerd hartfalen en atriumfibrillatie, en kortademigheid door hartfalen kan lijken op een longembolie. Verhoog uw vochtinname niet vóór het onderzoek als u een vochtbeperking volgt.

Kanker

Actieve kanker verhoogt zowel de D-dimeerwaarde als het daadwerkelijke risico op bloedstolsels, waardoor de test veel van zijn onderscheidend vermogen verliest. Bij mensen met kanker wordt vaak eerder gekozen voor beeldvormend onderzoek.

De D-dimeertest in de Indiase context

• Verhogingen als gevolg van infecties komen vaak voor. Dengue, tyfus, tuberculose, ernstige longontsteking en sepsis verhogen allemaal de D-dimeerwaarde. Bij een patiënt met koorts wordt een verhoogde D-dimeerwaarde vaak verklaard door de infectie zelf en niet door een bloedstolsel.
• Testgewoonten na COVID. Tijdens de pandemie werd de D-dimeerbepaling veelvuldig aangevraagd en deze wordt nog steeds wel eens gevraagd bij mensen zonder symptomen van een bloedstolsel. Buiten acute klinische situaties leidt een D-dimeerbepaling bij een gezond persoon vaak tot onrust en onnodige CT-scans in plaats van duidelijkheid.
• Veneuze trombo-embolie wordt vaak niet herkend. Diepveneuze trombose (DVT) en longembolie (PE) werden historisch gezien als zeldzaam beschouwd bij Zuid-Aziaten, en die aanname vertraagt ​​nog steeds de diagnose. Trombose na een operatie, na de bevalling en door immobiliteit komt wel degelijk voor en moet worden overwogen wanneer de symptomen daarop aansluiten.
• Reumatische hartziekte en atriumfibrillatie komen relatief vaak voor en kunnen gepaard gaan met een verhoogde D-dimeerwaarde en met cardio-embolische voorvallen.
• Bloedarmoede en hemolytische monsters. Moeilijkheden bij het afnemen van monsters en hemolyse van het monster kunnen sommige testplatformen beïnvloeden; mogelijk wordt een herhaald monster aangevraagd.
• Variatie in meetresultaten tussen laboratoria. Indiase laboratoria gebruiken verschillende platforms en eenheidssystemen. Neem het originele rapport mee in plaats van alleen het cijfer wanneer u een nieuwe arts bezoekt, en verwacht een herhaling in plaats van een directe vergelijking.

Kosten en verzekering in India

De D-dimeertest is een veelvoorkomende laboratoriumtest, waarvan de prijs relatief laag tot gemiddeld is voor stollingsonderzoek. De tarieven kunnen sterk variëren tussen steden, tussen zelfstandige afnamecentra en ziekenhuislaboratoria, en tussen standaard- en spoedverwerking. Vraag het laboratorium naar het actuele tarief voordat het monster wordt afgenomen.

Wat beïnvloedt de prijs:

• Afhankelijk van het gebruikte testplatform zijn zeer gevoelige kwantitatieve tests over het algemeen duurder dan kwalitatieve tests.
• Spoedverwerking versus standaard batchverwerking
• Of de test nu losstaand is of onderdeel uitmaakt van een stollings- of spoedtestpanel
• Prijsvergelijking tussen ziekenhuis en zelfstandig laboratorium, en de verschillen per stad.
• kosten voor het afnemen van monsters aan huis
• Accreditatiestatus van het laboratorium

Verzekering: wanneer de D-dimeertest wordt uitgevoerd tijdens een ziekenhuisopname of dagbehandeling, wordt deze meestal vergoed als onderdeel van de ziekenhuiskosten, afhankelijk van de polisvoorwaarden. Poliklinische onderzoeken worden vaak alleen vergoed als de polis een poliklinische dekking of een specifieke diagnostische dekking omvat. Er kunnen bepalingen gelden met betrekking tot reeds bestaande aandoeningen en wachttijden. Neem contact op met uw verzekeraar of de verzekeringsafdeling van het ziekenhuis voordat u een verzekering afsluit.

Mythen en feiten

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt de D-dimeertest gebruikt?

De D-dimeertest helpt artsen te bepalen of de kans op diepe veneuze trombose of longembolie klein genoeg is om beeldvormend onderzoek te vermijden, bij patiënten die al als laag of gemiddeld risico zijn ingeschat. De D-dimeertest draagt ​​ook bij aan scoringssystemen voor gedissemineerde intravasculaire stolling, samen met het aantal bloedplaatjes, de protrombinetijd en het fibrinogeen.

Hoe lang duurt de D-dimeertest?

Het bloedprikken zelf duurt ongeveer vijf minuten, en de meeste mensen brengen 15 tot 30 minuten door in het afnamecentrum, inclusief registratie. Laboratoriumanalyse is snel met geautomatiseerde analyseapparatuur, en spoedeisende hulpafdelingen verwerken D-dimeer meestal met spoed. De tijd die nodig is voor het rapporteren van de resultaten aan poliklinische patiënten verschilt per laboratorium; vraag hiernaar wanneer u het monster afgeeft.

Moet ik vasten voor een D-dimeertest?

Voor de D-dimeertest is vasten meestal niet nodig, dus u kunt gewoon eten en drinken. Als er tijdens hetzelfde consult ook vastentests worden uitgevoerd, zoals een lipidenmeting of een nuchtere bloedglucosemeting, volg dan de instructies daarvoor. Als u insuline of diabetesmedicatie gebruikt en u wordt gevraagd om te vasten, overleg dan eerst met uw arts of apotheker over het tijdstip van de test.

Mijn D-dimeerwaarde is verhoogd, maar de scan was normaal. Wat moet ik nu doen?

Dit is een veelvoorkomende en meestal geruststellende combinatie. Een verhoogde D-dimeerwaarde met normale beeldvormende diagnostiek wijst meestal op een infectie, ontsteking, recente operatie, zwangerschap, leeftijd of een andere oorzaak die niets met bloedstolsels te maken heeft. Uw arts zal naar die verklaring zoeken. Kom onmiddellijk terug als kortademigheid, pijn op de borst of zwelling van de benen ontstaat of verergert.

Kan de D-dimeertest onjuist zijn?

De D-dimeertest is gevoelig maar niet specifiek, waardoor verhoogde resultaten vaak voorkomen zonder dat er sprake is van een bloedstolsel. Vals lage resultaten kunnen voorkomen bij gebruik van anticoagulantia, kleine of distale stolsels, symptomen die meerdere dagen aanhouden of een onvoldoende gevuld bloedafnamebuisje. De interpretatie is altijd afhankelijk van de klinische waarschijnlijkheid die door uw arts wordt beoordeeld.

Is D-dimeer hetzelfde als een stollingsprofiel of PT/INR?

Nee. PT/INR en aPTT meten hoe goed bloed stolt en helpen bij het inschatten van het bloedingsrisico of de warfarinedosering. De D-dimeertest meet de fragmenten die overblijven nadat een bloedstolsel is afgebroken. Ze beantwoorden tegenovergestelde vragen en zijn niet uitwisselbaar, hoewel ze wel samen aangevraagd kunnen worden.

Moet ik een D-dimeertest laten doen als ik me goed voel, maar me zorgen maak over bloedstolsels?

Over het algemeen niet. De D-dimeertest is niet gevalideerd als screeningstest bij mensen zonder symptomen. Bij gezonde mensen geeft de test vaak een licht verhoogde, onverklaarbare waarde die tot angst en een onnodige CT-scan kan leiden. Bespreek uw specifieke risicofactoren liever met een arts.

Heeft het gebruik van bloedverdunners invloed op de D-dimeerwaarde?

Ja. Anticoagulantia zoals heparine, warfarine, apixaban, rivaroxaban en dabigatran verlagen de D-dimeerwaarden en kunnen een vals geruststellend resultaat geven. Vertel het laboratorium en de aanvragende arts welke anticoagulantia u gebruikt. Stop of pas de dosering van uw anticoagulantia niet aan voor een test zonder overleg met de voorschrijver.

Waarom is mijn D-dimeerwaarde verhoogd tijdens mijn zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap neemt de activiteit van stollingsfactoren en de fibrineomzet van nature toe, waardoor de D-dimeerwaarde stijgt gedurende de trimesters en verhoogd blijft na de bevalling. Standaard grenswaarden zijn daarom minder geschikt voor zwangerschap. Een vermoedelijke bloedstolling tijdens de zwangerschap wordt beoordeeld aan de hand van zwangerschapsspecifieke methoden, vaak beginnend met een Doppler-echografie van de benen.

Bronnen

• Richtlijn van het National Institute for Health and Care Excellence (NICE) betreffende veneuze trombo-embolische aandoeningen: diagnose, behandeling en trombofilieonderzoek (NG158).
• Richtlijnen van de European Society of Cardiology voor de diagnose en behandeling van acute longembolie.
• Richtlijnen van de American Society of Hematology betreffende veneuze trombo-embolie: diagnose van veneuze trombo-embolie.
• Richtlijnen van de International Society on Thrombosis and Haemostasis voor de diagnose en behandeling van gedissemineerde intravasculaire stolling.
• Richtlijnen van het Clinical and Laboratory Standards Institute voor stollingsonderzoek, monstername en het vullen van citraatbuizen.