Chiyambi: Kodi Lisinopril ndi chiyani?
Lisinopril ndi mankhwala omwe amagwiritsidwa ntchito makamaka pochiza kuthamanga kwa magazi (kuthamanga kwa magazi) ndi kulephera kwa mtima. Ndi m'gulu la mankhwala omwe amadziwika kuti ACE inhibitors (Angiotensin-Converting Enzyme inhibitors). Mwa kupumula mitsempha yamagazi, Lisinopril imathandiza kuchepetsa kuthamanga kwa magazi, zomwe zimapangitsa kuti mtima uzitha kupopa magazi mosavuta. Nthawi zambiri amapatsidwa yekha kapena kuphatikiza ndi mankhwala ena kuti athetse matenda a mtima bwino.
Kugwiritsa ntchito kwa Lisinopril
Lisinopril yavomerezedwa kuti igwiritsidwe ntchito m'njira zosiyanasiyana zachipatala, kuphatikizapo:
- Hypertension: Kawirikawiri amalembedwa kuti achepetse kuthamanga kwa magazi, kuchepetsa chiopsezo cha matenda a mtima ndi sitiroko.
- Kulephera kwa Mtima: Lisinopril imathandiza kuchepetsa zizindikiro za matendawa ndikuwonjezera kuchuluka kwa anthu omwe ali ndi vuto la mtima.
- Pambuyo pa Kuvulala kwa Mtima: Amagwiritsidwa ntchito kuti apititse patsogolo moyo pambuyo pa matenda a mtima.
- Matenda a shuga a nephropathy: + Lisinopril ingathandize kuteteza impso mwa odwala matenda a shuga.
Mmene Ntchito
Lisinopril imagwira ntchito poletsa ntchito ya enzyme yotchedwa ACE, yomwe imagwira ntchito yofunika kwambiri mu dongosolo la renin-angiotensin m'thupi. Dongosololi limawongolera kuthamanga kwa magazi mwa kulamulira kutsekeka kwa mitsempha yamagazi. ACE ikatsekedwa, kupanga angiotensin II (chinthu chomwe chimachepetsera mitsempha yamagazi) kumachepa. Zotsatira zake, mitsempha yamagazi imamasuka ndikukulirakulira, zomwe zimapangitsa kuti kuthamanga kwa magazi kuchepe komanso kuchepa kwa ntchito pamtima.
Mlingo ndi Utsogoleri
Mlingo wokhazikika wa Lisinopril umasiyana kutengera matenda omwe akuchiritsidwa:
- Hypertension: Mlingo woyambira wa akuluakulu ndi 10 mg kamodzi patsiku, womwe ungasinthidwe kufika pa 40 mg kutengera momwe magazi amayendera.
- Kulephera kwa Mtima: Mlingo woyamba nthawi zambiri umakhala 5 mg kamodzi patsiku, womwe ungawonjezeke kufika 20 mg kapena kuposerapo ngati pakufunika.
- Kugwiritsa Ntchito Ana: Kwa ana azaka 6 kapena kuposerapo, mlingo woyambira nthawi zambiri umakhala 0.07 mg/kg kamodzi patsiku, osapitirira 5 mg.
Lisinopril imapezeka m'mapiritsi ndipo imatengedwa pakamwa, nthawi zambiri kamodzi patsiku, ngakhale mutadya kapena musanadye.
Zotsatirapo za Lisinopril
Zotsatira zoyipa zomwe Lisinopril imagwiritsa ntchito ndi izi:
- Chizungulire kapena kuwala pang'ono
- Kukuda
- kutopa
- mutu
- nseru
Zotsatira zoyipa zimatha kuchitika, monga:
- Angioedema (kutupa kwa nkhope, milomo, kapena pakhosi)
- Mavuto a impso (kuchuluka kwa urea nitrogen m'magazi kapena creatinine)
- Kuthamanga kwa magazi (hypotension)
- Hyperkalemia (kuchuluka kwa potaziyamu m'thupi)
Odwala ayenera kupita kuchipatala mwamsanga ngati akukumana ndi mavuto aakulu.
Kuyanjana kwa Mankhwala
Lisinopril imatha kuyanjana ndi mankhwala ndi zinthu zina zingapo, kuphatikizapo:
- Okodzetsa: Zingathandize kuchepetsa kuthamanga kwa magazi.
- Zowonjezera Potaziyamu: Zingawonjezere chiopsezo cha hyperkalemia.
- NSAIDs: Mankhwala oletsa kutupa omwe si a steroidal angachepetse mphamvu ya Lisinopril ndikuwonjezera chiopsezo cha mavuto a impso.
- Lithiyamu: Lisinopril imatha kuwonjezera kuchuluka kwa lithiamu m'thupi, zomwe zimapangitsa kuti munthu adwale kwambiri.
Nthawi zonse muzidziwitsa dokotala wanu za mankhwala ndi zowonjezera zomwe mukumwa.
Ubwino wa Lisinopril
Lisinopril ili ndi zabwino zingapo zachipatala komanso zothandiza:
- Kuletsa Kuthamanga kwa Magazi Mogwira Mtima: Ndi yothandiza kwambiri pochepetsa kuthamanga kwa magazi komanso kuthana ndi vuto la mtima.
- Chitetezo cha Impso: Zimathandiza kuteteza ntchito ya impso mwa odwala matenda a shuga.
- Mlingo wa kamodzi patsiku: Kupereka mankhwala kamodzi patsiku kumathandiza kuti wodwalayo azitsatira malangizo ake.
- Kulekerera Bwino: Odwala ambiri amalekerera bwino Lisinopril, ndipo zotsatira zake zimakhala zosavuta kuzimvetsa.
Zotsutsana za Lisinopril
Anthu ena ayenera kupewa Lisinopril, kuphatikizapo:
- Azimayi Oyembekezera: Zingavulaze mwana wosabadwayo, makamaka m'miyezi itatu yachitatu ndi yachiwiri.
- Odwala omwe ali ndi mbiri ya angioedema: Anthu omwe adakumanapo ndi angioedema yokhudzana ndi chithandizo cha ACE inhibitor sayenera kumwa Lisinopril.
- Kuwonongeka Kwambiri kwa Impso: Odwala omwe ali ndi vuto lalikulu la impso ayenera kupewa mankhwalawa.
Kusamala ndi machenjezo
Odwala asanayambe kugwiritsa ntchito Lisinopril ayenera kuganizira izi:
- Impso Ntchito: Kuwunika ntchito ya impso nthawi zonse n'kofunika kwambiri, makamaka kwa odwala omwe ali ndi vuto la impso.
- Miyezo ya Electrolyte: Kuyezetsa magazi kungafunike kuti muwone kuchuluka kwa potaziyamu m'thupi.
- Zomwe Zingachitike: Uzani dokotala wanu za mbiri iliyonse ya ziwengo za mankhwala.
Ibibazo
- Kodi ndiyenera kuchita chiyani ngati ndaphonya mlingo wa Lisinopril? Ngati mwaphonya mlingo, imwani mwamsanga mukangokumbukira. Ngati nthawi yoti mutenge mlingo wotsatira yayandikira, dumphani mlingo womwe mwaphonya ndipo pitirizani ndi nthawi yanu yanthawi zonse. Musawonjezere kawiri mlingo.
- Kodi ndingatenge Lisinopril pamodzi ndi mankhwala ena? Inde, koma uzani dokotala wanu za mankhwala onse omwe mukumwa kuti mupewe kuyanjana ndi mankhwala ena.
- Kodi Lisinopril imagwira ntchito nthawi yayitali bwanji? Lisinopril imayamba kuchepetsa kuthamanga kwa magazi mkati mwa maola ochepa, koma zingatenge milungu ingapo kuti iwonetse mphamvu yonse.
- Kodi Lisinopril ndi yotetezeka panthawi ya mimba? Ayi, Lisinopril si yotetezeka panthawi ya mimba ndipo iyenera kupewedwa, makamaka m'miyezi itatu yachitatu ndi yachiwiri.
- Kodi ndiyenera kuchita chiyani ngati ndili ndi chifuwa pamene ndikumwa Lisinopril? Ngati mukuyamba kutsokomola kosalekeza, funsani dokotala wanu, chifukwa izi zitha kukhala zotsatirapo za mankhwalawo.
- Kodi ndingathe kumwa mowa ndikumwa Lisinopril? Ndi bwino kuchepetsa kumwa mowa, chifukwa kungapangitse kuti munthu ayambe kudwala matenda a kuthamanga kwa magazi komanso chizungulire.
- Kodi zizindikiro za vuto la Lisinopril ndi ziti? Zizindikiro zake zingakhale monga ziphuphu, kuyabwa, kutupa, kapena kuvutika kupuma. Pitani kuchipatala nthawi yomweyo ngati mukumva zizindikirozi.
- Kodi Lisinopril ingayambitse kunenepa kwambiri? Kunenepa si vuto lofala la Lisinopril. Ngati muwona kusintha kwakukulu kwa kulemera, funsani dokotala wanu.
- Kodi Lisinopril iyenera kusungidwa bwanji? Sungani Lisinopril kutentha kwa chipinda, kutali ndi chinyezi ndi kutentha, ndipo isungeni kutali ndi ana.
- Kodi ndingasiye kumwa Lisinopril mwadzidzidzi? Musasiye kumwa Lisinopril popanda kufunsa dokotala wanu, chifukwa izi zingayambitse kukwera kwadzidzidzi kwa kuthamanga kwa magazi.
Mayina A Brand
Lisinopril imapezeka m'mafakitale osiyanasiyana, kuphatikizapo:
- Prinivil
- Zestril
- Lisinopril/Hydrochlorothiazide (mankhwala osakaniza)
Kutsiliza
Lisinopril ndi mankhwala ofunikira kwambiri pochiza kuthamanga kwa magazi ndi kulephera kwa mtima, omwe amapereka maubwino ambiri komanso chitetezo chodziwika bwino. Kumvetsetsa momwe amagwiritsidwira ntchito, zotsatira zake, komanso momwe amagwirizanirana ndikofunika kwambiri kuti chithandizo chikhale chothandiza. Nthawi zonse funsani dokotala wanu kuti akupatseni upangiri woyenera komanso musanayambe kapena kusiya kumwa mankhwala aliwonse.
Zangowonjezedwa posachedwa
Chodzikanira:
Zomwe zaperekedwa patsamba lino cholinga chake ndi kupereka chidziwitso ndi maphunziro okha. Ngakhale tikuyesetsa kuonetsetsa kuti chidziwitsocho ndi cholondola, chodalirika, komanso chowunikidwa nthawi zonse, sichiyenera kuonedwa ngati cholowa m'malo mwa upangiri wa akatswiri azachipatala, matenda, kapena chithandizo.
Zizindikiro, zomwe zimayambitsa, kuopsa kwake, kupita patsogolo kwake, ndi njira zochiritsira matenda kapena vuto zingasiyane malinga ndi munthu aliyense. Chidziwitso chomwe chaperekedwa sichingakhudze mbali zonse za vutoli kapena njira iliyonse yothandizira.
Musagwiritse ntchito izi podziyesa nokha kapena kudzichiritsa nokha. Chonde funsani katswiri wazachipatala wodziwa bwino ntchito kuti akupatseni chithandizo cholondola komanso upangiri kutengera thanzi lanu.
Ngati mukukumana ndi zizindikiro zoopsa, zadzidzidzi, kapena zoipiraipira, pitani kuchipatala nthawi yomweyo.
Kuti mudziwe zambiri za momwe zinthu zathu zachipatala zimapangidwira, kuunikidwanso, kusinthidwa, ndi kusamalidwa, chonde werengani [Ndondomeko Yolemba] yathu.