Stroke - Zizindikiro, Zoyambitsa ndi Chithandizo

Sitiroko yomwe imatchedwanso ngozi ya cerebral vascular ngozi ikupezeka kuti ndiyo yachinayi yomwe imayambitsa imfa padziko lonse lapansi. Zimachitika pamene kuperekedwa kwa magazi ku ubongo kwasokonekera. Kutsekeka kwa magazi ndi chotsekeka kumatha kuchitika mumtsempha wamagazi ndipo nthawi zina pamakhala kutuluka magazi mu minofu yaubongo. Chithandizo cha sitiroko chiyenera kuperekedwa nthawi yomweyo chifukwa mwayi wochiza odwala sitiroko ndi maola atatu okha. Munthu amene wadwala sitiroko ayenera kupita naye kuchipatala mkati mwa mphindi 60, kuti asapitirire Chithandizo cha mutu kulumala. Ndicho chifukwa chake kuli kofunika kuti tonsefe tidziwe zizindikiro zochenjeza za sitiroko ndi momwe tingachitire ngati zitachitika mwadzidzidzi.

Zizindikiro zowonjezera zomwe zingayambitse sitiroko ndi monga:

• Dzanzi mwadzidzidzi kapena kufooka kwa nkhope.
• Infarction ya msana
• Kupweteka kwa mkono kapena mwendo, makamaka mbali imodzi ya thupi
• Kusokonezeka mwadzidzidzi
• Intercostal mitsempha block
• Mapu a Ubongo
• Vuto ladzidzidzi kuwona m'maso amodzi kapena onse awiri
• Mitsempha yotupa
• Mwadzidzidzi vuto kuyenda
• chizungulire
• Opaleshoni ya ubongo
• Kusokonekera kapena kusamvana
• Kuvuta kuyankhula kapena kumvetsetsa
• Mwadzidzidzi kapena mwamphamvu mutu popanda chifukwa chodziwika
• Mseru ndi kusanza
• Opaleshoni Yowopsa
• Kusintha kosadziwika bwino kwa umunthu
• Kuyiwala kwachilendo
• Chigamulo chosokoneza

Zizindikiro za sitiroko mwa Amayi

Sitiroko ndi yachitatu yomwe imayambitsa imfa pakati pa amayi. Zizindikirozi ndizopadera kwa amayi zomwe zimapangitsa kuti zikhale zovuta kuti azindikire zizindikiro adakali aang'ono. Zizindikiro zodziwika bwino za sitiroko zomwe akazi amakumana nazo ndi izi:

• Kutaya
• Kufooka kwakukulu
• Kupuma pang'ono
• chisokonezo
• Kusayankha
• Kusintha kwadzidzidzi kwamakhalidwe
• Kukwiya
• Kuzindikira
• Nsowa kapena kusanza
• ululu
• Kugonjetsa
• Zovuta

Kupewa ndikwabwinoko kuposa kuchiza. Nthawi zonse yesani kuchepetsa chiopsezo cha sitiroko posintha moyo wathanzi. Zotsatirazi ndi zomwe zingakuthandizeni kuchepetsa chiopsezo cha stroke:

• Kusunga wabwinobwino osiyanasiyana  kuthamanga kwa magazi
• Pewani kusuta
• Sungani mulingo wabwinobwino wa shuga wamagazi (glucose)
• Chitani wanu matenda a mtima, ngati alipo
• Sungani milingo ya cholesterol yanu pamalo oyenera
• Chepetsani kulemera kwanu
• Khalani achangu
• Idyani bwino
• Chitani masewera olimbitsa thupi kwambiri chifukwa icho chokha chimayima ngati chochepetsera chodziyimira pawokha.

Chilonda yakhala yakupha kwambiri ndipo imawonedwa ngati ngozi yachipatala. Funsani chithandizo chamankhwala mwamsanga ngati mukukumana ndi zizindikiro za sitiroko. Komabe, zizindikiro zomwe zimapezeka zimatha kusiyana pakati pa munthu ndi munthu, malingana ndi chikhalidwe chakuti ngati sitiroko imayambitsidwa ndi a magazi kuundana mu ubongo kapena kutuluka magazi. Kuchuluka kwa zizindikiro za sitiroko kumadalira kuopsa kwa matenda anu. Mwachitsanzo, chachikulu magazi magazi zimapangitsa kuti zizindikiro ziziwoneka mkati mwa masekondi. Nthawi zina, mtsempha wocheperako ungayambitse zizindikiro mumphindi, maola kapena masiku kuti ziwonekere.

CHINSINSI

FAST ndi chidule cha kukumbukira zizindikiro zoyambirira za sitiroko. Izi zimakuthandizani kuzindikira zizindikiro za sitiroko mwamsanga kuti muthe kuchepetsa kuwonongeka kwa ubongo.

Kugwa nkhope: Mukamwetulira, mbali imodzi ya nkhope imagwedera kapena yazizinzi kapena yosagwirizana.

Kufooka kwa mkono: Mukakweza manja onse awiri, mkono umodzi umamva kufooka kapena dzanzi kapena udzagwedezeka pansi.

Kuvuta kulankhula: Mudzakhala ndi vuto polankhula, ndi mawu omveka bwino. Mudzakhala ndi vuto lolankhula mukabwereza chiganizo chosavuta monga "Kuthambo kuli buluu."

nthawi: Nthawi yofunafuna chithandizo chamankhwala mwamsanga. Ngati muwona chimodzi mwa zizindikiro zomwe zili pamwambazi, pitani kwa dokotala mwamsanga. Mikwingwirima yambiri imatha kupewedwa ngati muchita “FAST.” Kupimidwa kwachipatala ndi kusankha kukhala ndi moyo wathanzi kungalepheretse sitiroko.

Kutsiliza

Chonde kumbukirani kuti musamamwe mankhwala aliwonse odzipangira nokha ngati aspirin nokha. Si nthawi zonse njira yothetsera matenda a sitiroko ndipo ingapangitse vutoli kukhala loipitsitsa. Inuyo kapena wokondedwa wanu mukangokumana ndi zizindikiro za sitiroko izi, thamangirani kuchipatala ndikulembera dokotala pa intaneti kuti mukalandire chithandizo.

Stroko ndi kuukira mwadzidzidzi komwe kumakhala ndi zizindikiro zochepa zochenjeza. Simungathe kuletsa kuchitika kwa sitiroko koma mutha kuchepetsa mwayi wopangitsa kuti ziipire kwambiri potengera wodwalayo kapena inuyo kuchipatala pakapita nthawi. Kuchiza koyambirira kwa sitiroko ndikofunikira chifukwa kuwerengera kwa sekondi iliyonse mukawona zizindikiro zochenjeza za sitiroko mumakumana ndi Neurologist wabwino kwambiri ku India kuti alandire chithandizo cha sitiroko.