Yankho lachindunji
Kujambula kwa CT (computed tomography, komwe kumatchedwanso CAT scan) kumagwiritsa ntchito ma X-ray otengedwa kuchokera mbali zosiyanasiyana, omangidwanso ndi kompyuta kukhala zithunzi za mafupa, ziwalo, mitsempha yamagazi ndi minofu yofewa. CT ndi yachangu komanso yolongosoka, ndipo imagwiritsidwa ntchito kwambiri pamavuto amisala, sitiroko, chifuwa ndi m'mimba. CT imagwiritsa ntchito ma radiation a ionizing ndipo singathe kuyankha mafunso onse azachipatala.
Njira zazikulu
- CT ndi mayeso okhudzana ndi vuto. Njira yojambulira, dera la thupi ndi kugwiritsa ntchito kusiyanitsa zimasankhidwa pa funso lachipatala lomwe lafunsidwa.
- CT imagwiritsa ntchito ma radiation a ionizing. Mlingo umadalira dera lomwe lafufuzidwa, kuchuluka kwa magawo ndi sikirini; chifukwa chake komanso momwe mlingo wake ulili ndizofunikira, makamaka kwa ana komanso pakufufuzidwa mobwerezabwereza.
- Kuyeza CT sikutanthauza kuti palibe cholakwika. CT ikhoza kuphonya matenda oyambirira kapena osakhala achilengedwe, ndipo matenda ena amafunika MRI, ultrasound, endoscopy kapena kuyezetsa magazi m'malo mwake.
- Kusiyanitsa kumasintha zomwe CT imatha kuwona. Kusiyanitsa kwa mitsempha ya magazi komwe kuli ayodini kumathandiza kuwunika mitsempha yamagazi, zotupa, matenda ndi kutupa, koma sikugwiritsidwa ntchito pa kafukufuku aliyense ndipo kuli ndi zinthu zake zomwe ziyenera kuganiziridwa.
- Malamulo okonzekera ndi ofanana ndi a gulu lina. Nthawi yosala kudya, njira zosiyanitsira zinthu, ndi malangizo okumana ndi dokotala zimasiyana malinga ndi zipatala ndi makina ojambulira, malangizo olembedwa a chipangizo chanu chojambulira zithunzi ndi omwe amafunikira kwambiri.
Pang'onopang'ono
| mbali | tsatanetsatane |
|---|---|
| Chomwe chiri | Chithunzi cha X-ray chojambulidwa ndi kompyuta |
| Mphamvu yogwiritsidwa ntchito | Ma radiation a Ionizing (X-ray) |
| Madera odziwika | Mutu, khosi, chifuwa, mimba, chiuno, msana, miyendo, mitsempha ya mtima, sinuses, njira ya mkodzo |
| siyanitsani | Ikhoza kukhala yothiridwa ndi ayodini m'mitsempha (yomwe imalowetsedwa m'thupi), pakamwa, m'malo olumikizirana mafupa, kapena osagwiritsidwa ntchito, kutengera njira yogwiritsira ntchito. |
| Nthawi yodziwika bwino mu sikani | Kawirikawiri sizitenga mphindi imodzi kuti munthu afufuze bwino; nthawi yonse yokumana ndi dokotala nthawi zambiri imatenga pafupifupi mphindi 15-45 kuphatikizapo kukonzekera. |
| Maphunziro a magawo ambiri kapena osiyana | Zingatenge nthawi yayitali, chifukwa zithunzi zimapezeka nthawi ndi nthawi mutalandira jakisoni. |
| Positioning | Kawirikawiri kugona pansi pa tebulo loyenda lomwe limadutsa mu mphete yayifupi, yotseguka (osati ngalande) |
| Kugwira mpweya | Kawirikawiri amafunika pofufuza pachifuwa ndi m'mimba |
| Ndani akupempha | Dokotala aliyense wochiza; zotsatira zake zimatanthauziridwa ndi katswiri wa radiology ndipo zimawerengedwa malinga ndi momwe mukuonera kuchipatala. |
Amadziwikanso monga
- Kujambula kwa CT, tomography yowerengera
- Kujambula kwa CAT (kompyuta ya axial tomography, mawu akale)
- Mimba ya CT, chifuwa cha CT, ubongo wa CT, CT KUB, CT angiography (mayina enieni a chigawo omwe amagwiritsidwa ntchito pa mankhwala ku India)
- "City scan", katchulidwe kofala kwambiri m'madipatimenti operekera odwala ku India
- Mayeso a Sonography, MRI ndi CT ndi osiyana, ngakhale kuti onse atatu nthawi zambiri amatchedwa "scan" m'mawu a tsiku ndi tsiku.
Kodi CT scan ndi chiyani?
Pa nthawi ya CT scan, chubu cha X-ray chimazungulira thupi lonse pamene tebulo likudutsa mu scanner. Kompyuta imasintha miyeso yambirimbiri kukhala zidutswa zopyapyala, zomwe katswiri wa radiology amatha kuziwona paliponse, ndipo ngati n'kofunikira, ngati zokonzanso zamitundu itatu.
Poyerekeza ndi X-ray wamba, CT imalekanitsa ziwalo zomwe zimagwirizana ndipo imawonetsa minofu yofewa, mafuta, madzi, magazi, mafupa ndi calcium m'njira yodziwika bwino. Makina ojambulira amakono amapeza deta mwachangu, zomwe zimapangitsa CT kukhala yothandiza wodwala akadwala, akumva kupweteka, akupuma movutikira kapena sangathe kugona chete kwa nthawi yayitali.
CT si mayeso amodzi okha. CT KUB ya matenda a impso omwe akuganiziridwa kuti ndi otupa, CT pulmonary angiogram ya matenda a m'mapapo omwe akuganiziridwa kuti ndi otupa, ndi CT ubongo wamba wa matenda a sitiroko umagwiritsa ntchito malo osiyanasiyana, zisankho zosiyana za kusiyana kwa maselo ndi mlingo wosiyana wa ma radiation. Kupempha njira yolakwika kungapangitse kuti pakhale scan yabwinobwino yomwe siyankha funso lachipatala.
Chifukwa chiyani CT scan imachitika
- Zovuta: kuwunika kuvulala kwa mutu, kuvulala pachifuwa ndi m'mimba, komanso kutuluka magazi mkati kapena kusweka kwa mafupa.
- Zizindikiro zazikulu za ubongo: Ubongo wamba wa CT nthawi zambiri ndiye mayeso oyamba ojambulira zithunzi za sitiroko yoopsa, makamaka kuti adziwe kutuluka magazi ndikuwongolera zisankho za chithandizo mwachangu.
- Mavuto pachifuwa: kufotokoza mithunzi ya m'mapapo yomwe imawoneka pa X-ray, kuwunika matenda a m'mapapo a interstitial, chibayo chovuta, ndi pulmonary embolism yomwe ikuganiziridwa (mosiyana).
- Kupweteka m'mimba ndi m'chiuno: Matenda a appendicitis omwe akuganiziridwa kuti ndi otupa, diverticulitis, kutsekeka kwa matumbo, thumba lotupa, mavuto a kapamba ndi miyala ya mkodzo.
- Chisamaliro cha khansa: kupeza chotupa, kuwunika kufalikira, kukonzekera opaleshoni kapena radiotherapy, ndikuyang'anira momwe chithandizocho chikuchitikira.
- Kuwunika kwa mitsempha yamagazi: Angiography ya CT ya aneurysm ya aorta kapena kusweka kwa mitsempha, komanso matenda a mitsempha yamagazi.
- Malangizo a ndondomeko: Kufufuza ndi CT-guipson ndi kutulutsa madzi m'thupi.
- Tsatanetsatane wa mafupa ndi mafupa: Kusweka kwa mafupa ovuta kapena osawoneka bwino pa X-ray.
Ndani ayenera kuchita mayesowa?
CT ndi yoyenera pamene dokotala akuona kuti chidziwitso chomwe chapezedwa chisintha kasamalidwe, komanso ngati funso lachipatala likugwirizana ndi kujambula zithunzi pogwiritsa ntchito X-ray. Kawirikawiri, CT imaganiziridwa kuti ndi:
- Anthu omwe ali ndi vuto lalikulu, makamaka mutu, chifuwa, m'mimba kapena msana.
- Akuluakulu omwe ali ndi kufooka mwadzidzidzi, nkhope yofooka, kulankhula movutikira kapena mutu waukulu mwadzidzidzi, komwe kumafunika kujambula ubongo mwachangu.
- Odwala omwe ali ndi ululu waukulu kapena wosamvetsetseka m'mimba pomwe akukayikiridwa kuti pali chifukwa cha kapangidwe kake.
- Akuluakulu omwe ali ndi ululu waukulu wa mbali imodzi ya m'mbali amasonyeza mwala wa mkodzo, pomwe CT KUB yochepa yopanda kusiyana nthawi zambiri imagwiritsidwa ntchito kwa akuluakulu omwe si apakati.
- Anthu omwe ali ndi X-ray ya pachifuwa yosazolowereka, chifuwa chosatha chokhala ndi zizindikiro zina zosokoneza, kapena omwe akuganiziridwa kuti ali ndi vuto la pulmonary embolism.
- Odwala omwe akulandira chithandizo cha khansa amafunika kuyesedwa nthawi ndi nthawi kapena kutsatiridwa ndi gulu la oncology.
Kuyeza CT nthawi zambiri si njira yoyamba yoyenera: kuyezetsa munthu wathanzi popanda zizindikiro kapena kuwunika zoopsa; mavuto ambiri a bondo, phewa kapena msana (MRI nthawi zambiri imakhala yabwino); kuyezetsa mimba yapakati kapena mimba ya ana komwe nthawi zambiri kumakonda ultrasound; ziphuphu za chithokomiro kapena mawere; ndi zizindikiro zambiri za ndulu, komwe ultrasound nthawi zambiri imakhala mayeso oyamba. Zotsatira zimasiyana malinga ndi momwe matenda amachitikira.
Zimene CT scan singathe kuzizindikira kapena kuzichotsa
CT ndi yolongosoka, koma si yolongosoka. Kudziwa bwino malo omwe ili osawoneka bwino kumathandiza kuti munthu asamadzidandaule.
- Kuyeza kwa CT kwabwinobwino sikuchotsa matenda. "Palibe cholakwika chomwe chapezeka" zikutanthauza kuti palibe cholakwika chomwe chawonedwa pazithunzizo pogwiritsa ntchito njira imeneyo. Sizofanana ndi "kuchotsedwa".
- Matenda a mtima otchedwa ischemic stroke. Ubongo wamba wa CT womwe umachitika nthawi yomweyo zizindikiro zikayamba, umaoneka bwino ngakhale pamene infarct ikuyamba. CT imachitika makamaka kuti izindikire kutuluka magazi ndi zina zomwe zapezeka mwachangu; MRI imakhala yothandiza kwambiri pa infarcts yoyambirira kapena yaying'ono, komanso pa stroke ya posterior circulation.
- Kapangidwe ka minofu yofewa ndi khungu louma. CT ndi yofooka kwambiri pa mitsempha, menisci, cartilage, msana, edema ya m'mafupa ndi matenda ambiri a muubongo. MRI ndiye chida chabwino kwambiri pa izi.
- Matenda a mucosal. CT siilowa m'malo mwa endoscopy kapena colonoscopy. Zilonda zoyambirira za m'mimba, m'mero kapena m'matumbo sizingawonekere pa CT.
- Matenda a mitsempha ya mtima ndi ntchito ya mtima. Kuyeza kwa CT pachifuwa nthawi zonse sikuyesa mitsempha ya mtima kapena ntchito ya mtima. Kuyeza kwa CT coronary angiography kumayesa kapangidwe ka thupi ndi stenosis koma sikuyesa kufunika kwa kuchepa kwa magazi; kuchuluka kwa calcium m'magazi kapena kugunda kwa mtima kosakhazikika kungachepetse kafukufukuyu. Kuyeza kwa CT pachifuwa sikuchotsa angina.
- Ntchito motsutsana ndi kapangidwe kake. CT imasonyeza momwe ziwalo zimagwirira ntchito, osati momwe ziwalo zimagwirira ntchito. Kugwira ntchito kwa impso, chiwindi kapena mapapo kumafuna kuyezetsa magazi, kuyezetsa mkodzo kapena kuyezetsa ntchito ya mapapo.
- Zilonda zazing'ono kapena zathyathyathya. Zilonda zomwe sizili pansi pa kutsimikizika kwa kafukufukuyu, kapena popanda kusiyana kwa kuchulukana kwa minofu yozungulira, sizingawonekere. Kafukufuku wosakhala wosiyana makamaka amatha kuphonya zilonda zomwe zimangowonekera pambuyo pa kusiyana.
- Chifukwa cha kupeza. CT ingasonyeze kukhuthala, chiphuphu, lymph node kapena gulu la ziwalo, koma nthawi zambiri singathe kunena ngati ndi khansa, matenda, chifuwa chachikulu kapena china chake chosaopsa. Kufufuza, kupanga ma culture kapena mayeso ena nthawi zambiri kumafunika.
- Ululu wopanda chifukwa chokhazikika. Mavuto ambiri ofala, matenda a m'mimba, mutu waching'alang'ala, ululu wambiri wa minofu ndi mafupa, ululu wa mitsempha, ndi ma CT scan abwinobwino.
Ngati zizindikiro zanu zikupitirira, zikuipiraipira kapena zikusintha ngakhale mutalandira lipoti la CT labwinobwino, bwererani kwa dokotala amene anapempha kuti mufufuze. Zotsatira zabwinobwino sizimathetsa mayeso.
Mayeso ofanana koma osiyana
| mayeso | Funso limene limayankhidwa bwino kwambiri | Kusiyana kwakukulu |
|---|---|---|
| X-ray wamba | Kodi pali kusweka koonekeratu, kulimbitsana kwa mapapo, mpweya womasuka kapena vuto lalikulu? | Mlingo wofulumira, wotsika, wotsika mtengo, wopezeka paliponse; kapangidwe kolumikizana kamalepheretsa tsatanetsatane. Nthawi zambiri mayeso oyamba, ndi CT yogwiritsidwa ntchito pamene X-ray siikwanira. |
| Ultrasound (USG, sonography) | Chikhodzodzo, impso, chiberekero ndi mazira, machende, chithokomiro, ziphuphu zakunja, madzi, kuyenda kwa magazi | Palibe ma radiation a ayoni, nthawi yeniyeni, imadalira dokotala; imachepetsedwa ndi mpweya wa m'mimba, momwe thupi limakhalira komanso mafupa. Imakonda kwambiri kukhala yoyamba panthawi ya mimba komanso nthawi zambiri kwa ana. |
| MRI | Ubongo ndi msana, mitsempha ndi chichereŵechereŵe, mafuta a m'mafupa, minofu yofewa ya m'chiuno, mawonekedwe a chilonda cha chiwindi, mtengo wa ndulu | Palibe ma radiation a ayonizing; kusiyana kwa minofu yofewa kwambiri; pang'onopang'ono, phokoso, mantha kwambiri, komanso kusinthasintha kwa kayendedwe. Zipangizo zoyikiramo ndi zida zimafunika kuyesedwa kwa chitetezo cha MRI musanazijambule. |
| CT yopanda kusiyana | Kutuluka magazi kwambiri, miyala ya mkodzo, fupa, mapapo, kuvulala mutu kwambiri | Sikufunika jakisoni; sizingadziwike matenda ambiri a mitsempha yamagazi kapena minofu yofewa. |
| CT yowonjezereka | Mitsempha, mawonekedwe a chotupa ndi kufalikira kwake, thumba, kutupa, matenda a m'matumbo | Kufunika kosiyanitsa kwa ayodini m'mitsempha ndi kuyezedwa koyenera kuchipatala pasadakhale. |
| CT angiography | Kapangidwe ka mitsempha yamagazi, kugawanika kwa mtsempha wamagazi, aneurysm, pulmonary embolism, mitsempha yamagazi ya m'mphepete mwa mitsempha | Kulandira jakisoni wosiyanitsa nthawi yake; kumafuna njira yabwino yopezera mitsempha yamagazi komanso kugwirizana ndi kugwira mpweya. |
| Kuyezetsa magazi motsogozedwa ndi CT kapena kuchotsa madzi m'thupi | Kupeza minofu kapena kutulutsa madzi m'thumba | Njira yochizira matenda, osati kusanthula matenda; imaphatikizapo kuyika singano, mankhwala oletsa ululu, chilolezo komanso chiopsezo cha kutuluka magazi kapena matenda. |
| Chithunzi cha PET-CT | Kagayidwe kachakudya ka zilonda, makamaka pakuwunika momwe khansa imayendera komanso momwe imayankhira | Imawonjezera chowunikira chomwe chimabayidwa; imaphatikiza chidziwitso chogwira ntchito komanso cha thupi. Kukonzekera kosiyanasiyana, kuphatikiza zofunikira za shuga m'magazi. |
| CT coronary angiography | Kapangidwe ka mitsempha ya mtima ndi stenosis | Njira yapadera yodziwira mtima, nthawi zambiri yokhala ndi kugunda kwa mtima; yosiyana ndi njira yachizolowezi yoyezera chifuwa cha CT. |
Mayeso awa amayankha mafunso osiyanasiyana. Palibe amene ali abwino kuposa onse. Chomwe chimabwera poyamba chimadalira momwe zinthu zilili, mwachitsanzo, kupweteka kwa m'mimba chakumanja komwe kumasonyeza kuti miyala ya m'matumbo nthawi zambiri imayamba ndi ultrasound, mutu waukulu mwadzidzidzi nthawi zambiri umayamba ndi CT ubongo wamba, ndipo kutsekeka kwa bondo pambuyo popotoka nthawi zambiri kumafuna MRI osati CT.
Momwe mungakonzekerere
Kukonzekera kumadalira kwathunthu dera la thupi, njira yogwirira ntchito komanso ngati pali kusiyana pakati pa ntchito. Izi ndi nkhani zogwirira ntchito zomwe zimasiyana pakati pa zipatala ndi ma scanner. Tsatirani malangizo olembedwa kapena olankhulidwa kuchokera ku chipangizo chomwe chikuchita scan yanu; malangizo amenewo amaposa malangizo onse omwe alipo pano.
- Tengani mapepala anu: fomu yolembera mankhwala kapena yopempha, ma scan ndi malipoti am'mbuyomu, ndi mndandanda wa mankhwala omwe muli nawo panopa.
- Uzani gululo pasadakhale Ngati mudayamba mwakumanapo ndi vuto la kusiyana kwa ayodini, muli ndi mphumu, matenda a impso, matenda a chithokomiro, myeloma, muli ndi pakati kapena mukuganiza kuti mwina muli ndi pakati, kapena mukuyamwitsa.
- Kusala kudya: Njira zina zoyezera kusiyanitsa kwa m'mimba zimaphatikizapo nthawi yosala kudya; ma scan ambiri osasiyanitsa, monga ubongo wamba wa CT, safuna kusala kudya konse. Funsani chipangizo chanu chomwe chikugwirizana ndi scan yanu.
- Kusiyana kwa pakamwa: Pa kafukufuku wina wa m'mimba, mungapemphedwe kuti mumwe mankhwala osiyanitsa khungu kwa nthawi yoikika musanayesedwe. Izi zimatalikitsa nthawi yokumana ndi dokotala.
- Mayeso a magazi: Kuyezetsa kwaposachedwa kwa ntchito ya impso (serum creatinine kapena eGFR) kungapemphedwe musanayesere intravenous contrast, makamaka kwa okalamba, anthu odwala matenda a shuga, matenda a impso kapena omwe akumwa mankhwala enaake.
- Zovala ndi zitsulo: Mungapemphedwe kuti muvale diresi ndi kuchotsa zodzikongoletsera, mapini a tsitsi, magalasi, mano opangidwa ndi mano, zothandizira kumva ndi chitsulo chilichonse pafupi ndi malo ojambulira.
- Bweretsani wina ndi inu ngati mukukonzekera kukupatsani mankhwala ochepetsa ululu, kapena ngati simuli bwino kapena simuli bwino.
Ngati muli ndi pakati kapena muli ndi pakati
Uzani katswiri wa radiographer ndi radiologist musanayese. CT imakhudza ma radiation a ionizing, ndipo mafunso ambiri okhudza mimba ndi ultrasound kapena MRI. CT si yoletsedwa pa nthawi ya mimba, pazochitika zazikulu monga kuvulala kwakukulu kapena kukayikira kwa pulmonary embolism, mayesowo akhoza kukhala oyenera, ndipo mlingo wake umakhala wochepa momwe angathere. Chisankhocho ndi cha munthu payekha ndipo chimapangidwa ndi dokotala wa ana oyembekezera komanso katswiri wa radiology. Musaganize kuti scan iyenera kukanidwa kapena iyenera kuchitidwa; funsani.
Ngati mukuyamwitsa
Mankhwala a CT okhala ndi ayodini amalowa mu mkaka wa m'mawere pang'ono kwambiri ndipo matumbo a mwana samuyamwa bwino. Malangizo ambiri amathandiza kupitiriza kuyamwitsa mwana atatha kugwiritsa ntchito ayodini. Tsimikizirani ndi dokotala wanu komanso chipangizo chojambulira zithunzi.
Ngati muli ndi matenda a shuga
Musasiye, musalumphe kapena kusintha mankhwala aliwonse a shuga nokha. Mayunitsi ena amapereka malangizo enieni okhudza metformin yokhudzana ndi kusiyana kwa ayodini, makamaka pamene ntchito ya impso yachepa. Malangizo awa amasiyana malinga ndi gawo komanso momwe impso yanu imagwirira ntchito, funsani dokotala amene akukupatsani malangizo kapena chipangizo chojambulira. Ngati mwapemphedwa kuti musala kudya ndipo mukumwa insulin kapena sulfonylurea, funsani mwachindunji momwe mungasamalire mlingo wanu ndi zomwe mungachite ngati shuga wanu watsika, ndipo nyamulani gwero la shuga.
Ngati muli ndi matenda a impso
Kusiyanitsa kwa ayodini m'mitsempha kumafuna kuwunika momwe impso zimagwirira ntchito. Kwa anthu omwe impso zawo sizigwira ntchito bwino, gululo lingasankhe njira yosiyana, njira ina yoyesera, kuchuluka kwa kusiyana, kapena kutenga njira zoyezera madzi m'thupi. Ngati muli pa dialysis, uzani chipangizocho kuti nthawi yokonzekera igwirizane ndi nthawi yanu yoyezera dialysis.
Ngati muli ndi vuto la mtima kapena muli ndi vuto la madzi m'thupi
Malangizo aliwonse oti mumwe madzi kapena mankhwala osiyanitsa ayenera kufufuzidwa kuti agwirizane ndi kuchuluka kwa madzi omwe mumamwa. Uzani gulu lojambula zithunzi ndi dokotala wanu kuti musinthe kuchuluka kwa madzi ndi dongosolo la madzi omwe mumamwa.
ana
Kuyeza kwa CT kwa ana kumachitika pokhapokha ngati chidziwitsocho chikufunikiradi, pogwiritsa ntchito njira zochepetsera mlingo wa ana. Ultrasound kapena MRI ndi njira yabwino kwambiri yomwe ingayankhe funsoli. Kupatsa mwana mankhwala oletsa ululu kapena oletsa ululu amagwiritsidwa ntchito pokhapokha ngati mwana sangathe kukhala chete ndipo njira zina zotetezeka sizili zoyenera; zikagwiritsidwa ntchito, zimafunika kuwunika asanapereke mankhwala oletsa ululu, malangizo osala kudya, kuyang'aniridwa ndi nthawi yochira. Kusokonezeka, kupezeka kwa kholo ndi kufotokozera mosamala nthawi zambiri kumapewa kupatsa mwana mankhwala oletsa ululu, chifukwa nthawi yeniyeni yowunikira nthawi zambiri imakhala yochepa kwambiri.
Achikulire achikulire
Kugona pansi, kugwira mpweya ndi kusamutsa patebulo ndi patebulo kungakhale kovuta. Uzani ogwira ntchito za vuto la kumva, kupuma movutikira, kupweteka kwa msana, kunjenjemera kapena kusokonezeka kuti mukonzekere thandizo lowonjezera. Kugwira ntchito kwa impso nthawi zambiri kumachepa ndi ukalamba, zomwe zimakhudza zisankho zotsutsana.
Zomwe zimachitika pa CT scan
- Kulembetsa ndi chilolezo: Chidziwitso chanu, dera lomwe mwapempha, ndi mbiri yanu ya matenda zatsimikizika. Ngati pali kusiyanasiyana komwe kwakonzedwa, mbiri ya ziwengo, ntchito ya impso, ndi mankhwala zimawunikidwanso.
- Cannula: Pa kafukufuku wosiyanitsa, kansalu kakang'ono kamayikidwa mumtsempha, nthawi zambiri m'dzanja.
- Kuyika: Mumagona patebulo, nthawi zambiri chagada. Zingwe kapena zothandizira zingagwiritsidwe ntchito kuti musakhale chete.
- Chindodo: Tebulo limadutsa mu mphete yotseguka. Chojambulira chimapanga mawu ozungulira. Mungamve malangizo olembedwa kuti mupume mpweya ndikusunga mpweya wanu.
- Jakisoni wosiyanitsa: Pamene kusiyana kwa mankhwalawa kwaperekedwa, anthu ambiri amamva kutentha, kukoma kwachitsulo, kapena kumva ngati akutuluka mkodzo. Maganizo amenewa amatha pakangopita masekondi ochepa. Uzani ogwira ntchito nthawi yomweyo ngati mukumva kuyabwa, kutupa kwa nkhope kapena milomo, kusowa mpweya, kupuma movutikira, nseru mwadzidzidzi, kapena kupweteka pamalo omwe jakisoniyo waperekedwa.
- Kuwunika: Pambuyo pa kusiyana, mungapemphedwe kudikira kwa kanthawi kochepa musanachotse cannula.
Njirayi imatenga nthawi yayitali bwanji
- Kusanthula kwenikweni: Kwa kafukufuku wambiri wa m'chigawo chimodzi, kupeza X-ray kumatenga masekondi osachepera mphindi imodzi.
- Kuyang'ana nthawi yonse, popanda kusiyanitsa: nthawi zambiri zimatenga pafupifupi mphindi 10-20, kuphatikizapo kusintha malo, kuika zinthu pamalo oyenera komanso kuyang'ana.
- Kusankhidwa konse, kusanthula kosiyanitsa: Kawirikawiri imatenga pafupifupi mphindi 30-45, zomwe zimathandiza kuti munthu achotsedwe m'thupi, nthawi yobayira jakisoni, magawo angapo komanso nthawi yochepa yowonera.
- Ma protocol otsutsana pakamwa: akhoza kuwonjezera ola limodzi kapena kuposerapo, popeza yankho limatengedwa pang'onopang'ono musanayese.
- Kuyezetsa magazi motsogozedwa ndi CT kapena kutulutsa madzi m'thupi: nthawi yayitali kwambiri, nthawi zambiri ola limodzi kapena kuposerapo, kuphatikiza kuchira ndi kuwona.
- Ana ogonekedwa kapena ogonekedwa ndi mankhwala oletsa ululu: Kujambula kumakhala kwakanthawi, koma ulendo wonse umaphatikizapo kuwunika, kupumitsa thupi komanso nthawi yochira.
Nthawi yodikira patsikulo ndi nthawi yobwezera malipoti zimasiyana malinga ndi malo ochitira kafukufuku ndipo zimadalira ngati kusanthulako kuli kofulumira, kogonera kuchipatala kapena kochitika nthawi zonse. Funsani gulu lanu nthawi ndi momwe mudzalandirire lipotilo ndi zithunzi.
Kumvetsetsa lipoti lanu la CT
Lipoti la CT nthawi zambiri limakhala ndi gawo la njira (lomwe limafufuzidwa m'dera, kusiyana komwe kumagwiritsidwa ntchito), gawo la zomwe zapezeka zomwe zikufotokoza chiwalo chilichonse kapena kapangidwe kake, ndi chithunzi kapena mapeto omwe amafotokoza mwachidule tanthauzo la katswiri wa radiology ndi malingaliro aliwonse.
- Chiwonetserocho ndi chofunika kwambiri: koma yalembedwa kwa dokotala wotumiza, malinga ndi chidziwitso chachipatala chomwe chaperekedwa pa fomu yopempha.
- "Kupeza mwangozi" zikutanthauza kuti china chake chinaoneka chomwe sichinali chogwirizana ndi chifukwa chojambulidwa. Zambiri zomwe zapezeka mwadzidzidzi, monga ziphuphu zosavuta za impso, zilonda zazing'ono za chiwindi komanso miyala yaying'ono yosatseka, sizifunikira chithandizo. Zina zimafunika kujambula zithunzi zina.
- Mawu ofotokozera si matenda. "Hypodense lesion", "ground-glass opacity", "fat stranding" kapena "prominent lymph node" amafotokoza maonekedwe. Matendawa amapangidwa pophatikiza mawonekedwe ndi zizindikiro, kufufuza ndi mayeso.
- Miyeso ya kukula ili ndi malire olakwika. Kusintha kwa mamilimita angapo pakati pa ma scan kungasonyeze kusiyana kwa muyeso kapena njira m'malo mwa kukula kwenikweni, ndichifukwa chake nthawi zotsatila zimasankhidwa mosamala.
- Kuyerekeza ndi ma scan akale n'kofunika kwambiri. Khalani ndi zithunzi zakale; kukhazikika pakapita nthawi nthawi zambiri kumakhala kolimbikitsa kuposa mawonekedwe aliwonse.
- Osadzitanthauzira wekha. Lipoti la CT liyenera kuwerengedwa ndi dokotala amene wapempha. Dokotala ameneyo ndiye amasankha zomwe ziyenera kuchitika, ngati pali chilichonse, kenako.
Pamene zotsatira za CT zingakhale zosokeretsa
Zomwe zapezeka zomwe zinganenedwe molakwika kapena kukokomeza
- Kapangidwe ka zinthu zoyendera ndi kupuma Zingayambitse kusawoneka bwino komwe kumafanana ndi chilonda, kusweka kwa chibwano kapena matenda a m'mapapo.
- Zinthu zopangidwa ndi zitsulo ndi mano Kuchokera ku ma implants, ma prostheses, ma clip opareshoni, ma coil kapena ntchito ya mano kumapanga mizere yomwe imabisa kapena imasonyeza molakwika kuti pali vuto.
- Chomangira mipiringidzo ndi zinthu zina zomangira mikwingwirima pafupi ndi fupa, makamaka pansi pa chigaza ndi posterior fossa, zimatha kutsanzira kapena kubisa zilonda za muubongo.
- Zolakwika za nthawi yosiyana Zingapangitse mitsempha yamagazi kuoneka yosazolowereka kapena kupangitsa minofu yachibadwa kuoneka yolimba kapena yosakonzedwa bwino.
- Mawonekedwe abwino omwe amaganiziridwa kuti ndi matenda aakulu: Mapapo omwe agwa koma ali ndi thanzi labwino, mapapo omwe amadalira kusintha kuchokera pakugona pansi, chikhodzodzo chonse, ndowe zambiri, kapena ma lymph nodes okhudzidwa ndi matendawa onse amatha kufotokozedwa mopitirira muyeso.
Zomwe zapezeka zomwe sizingakhalepo kapena zosadziwika bwino
- Kusanthula msanga kwambiri mu matenda: matenda oyamba a infarct, appendicitis yoyambirira, osteomyelitis yoyambirira kapena kutupa koyambirira sikungawonetse kusintha kwa CT.
- Palibe kusiyana pamene kusiyana kumafunika: Zotupa zina, matuza ndi zilonda za mitsempha sizimaoneka bwino pa CT yopanda kusiyana.
- Ndondomeko kapena chigawo cholakwika: Kafukufuku wokhudza kapangidwe kolakwika ka thupi, kapena popanda gawo lofunikira, akhoza kubwerera "mwachibadwa" pamene akuphonya vutolo.
- Mafuta ochepa ozungulira mwa anthu oonda komanso mwa ana amachepetsa kusiyana kwachilengedwe pakati pa kapangidwe ka thupi, zomwe zimapangitsa kuti zinthu zobisika zikhale zovuta kuziona.
- Chizolowezi cha thupi lalikulu kumawonjezera phokoso la chithunzi ndipo kungachepetse chidaliro cha matenda.
- Kuchuluka kwa voliyumu mu zidutswa zokhuthala zimatha kubisa zilonda zazing'ono kwambiri.
Mayendedwe onse awiri a cholakwika ndi zifukwa zosungira chithunzi cha matenda pakati. Ngati scan ndi zizindikiro sizikugwirizana, zizindikirozo ziyenerabe kufotokozedwa.
Zoopsa ndi chitetezo
Maphunziro osiyanasiyana a CT ali ndi mitundu yosiyanasiyana ya zoopsa. Ubongo wamba wa CT, CT ya m'mimba yowonjezeredwa ndi kusiyana kwa zizindikiro ndi biopsy ya mapapo yotsogozedwa ndi CT sizofanana pa chiopsezo, ndipo siziyenera kufotokozedwa ndi chiganizo chimodzi cha chitetezo.
Mafunde
CT imagwiritsa ntchito ma radiation a ionizing, ndipo mlingo wake ndi wokwera kuposa wa X-ray wamba wa dera lomwelo. Mlingowo umadalira gawo la thupi, kuchuluka kwa magawo, scanner ndi njira yomwe imagwiritsidwa ntchito. Kwa munthu wamkulu woyesedwa pazifukwa zomveka bwino zachipatala, phindu la chidziwitso chodziwira matenda nthawi zambiri limaposa chiopsezo chaching'ono cha nthawi yayitali. Nkhawa zimawonjezeka ndi scan mobwerezabwereza, ndi scan mwa ana ndi achinyamata, komanso ndi scan zomwe sizinali zofunikira kuchipatala. Njira zoyenera zomwe mungachite: sungani makope a scan yanu kuti maphunziro asabwerezedwe mosafunikira, ndipo funsani dokotala wanu zomwe scan idzasinthe.
CT yopanda kusiyana
Kuyeza kwa CT kosagwiritsa ntchito mphamvu ya dzuwa sikuphatikizepo jakisoni. Kupatula pa kukhudzana ndi kuwala kwa dzuwa, mavuto akuluakulu ndi othandiza, kusamva bwino m'malo mwake komanso kufunikira kugona chete.
Kusiyana kwa ayodini m'mitsempha
- Zotsatira zofala komanso zochepa: kutentha, kufinya, kukoma kwachitsulo, nseru yochepa.
- Zochitika za mtundu wa ziwengo kuyambira kuyabwa ndi ziphuphu mpaka, mwachilendo, zotsatirapo zoopsa zomwe zimakhudza kupuma ndi kuthamanga kwa magazi. Zipangizo zojambulira zithunzi zili ndi zida ndi antchito oti azisamalira izi, ndichifukwa chake mumawonedwa mutalandira jakisoni.
- Kuchuluka kwa zinthu: Kutuluka kwa magazi m'mitsempha yozungulira mitsempha kumayambitsa kupweteka ndi kutupa; uzani ogwira ntchito nthawi yomweyo ngati mukumva izi.
- Zotsatira za impso: Kuvulala kwa impso komwe kumakhudzana ndi kusiyana kwa matendawa sikwachilendo kwa anthu omwe ali ndi vuto la impso, koma chiopsezo chimaganiziridwa pochepetsa vuto la impso, kutaya madzi m'thupi ndi mankhwala ena.
- Chithokomiro: Kusiyanitsa kwa ayodini kungakhudze ntchito ya chithokomiro mwa anthu omwe ali pachiwopsezo chachikulu; tchulani matenda odziwika a chithokomiro.
Kusiyana kwa pakamwa ndi m'makoswe
Kawirikawiri zimalekerera bwino. Zingayambitse nseru, kutupa kapena ndowe zotayirira. Kusiyana kwa rectum kumabweretsa kusasangalala kwakanthawi komanso kumva kukhuta.
Kugonetsa ndi kuletsa ululu
Amagwiritsidwa ntchito pokhapokha ngati pakufunika kutero, nthawi zambiri kwa ana aang'ono kapena anthu omwe sangathe kukhala chete. Zoopsa zimakhudzana ndi kupuma ndi njira yopumira, kotero kuyezetsa kusanachitike, kusala kudya, kuyang'anira ndi malo ochiritsira ndikofunikira.
Njira zotsogozedwa ndi CT
Kufufuza za matenda a m'mapapo ndi kutuluka kwa magazi kumabweretsa zoopsa zina kuphatikizapo kutuluka magazi, matenda, kupweteka, komanso, pa kafukufuku wa m'mapapo, pneumothorax. Njirazi zimaphatikizapo chilolezo chosiyana ndi dongosolo linalake la chisamaliro pambuyo pake. Zotsatira zimasiyana malinga ndi momwe matenda alili.
Mbendera zofiira
Zadzidzidzi tsopano: imbani ntchito zadzidzidzi kapena pitani ku dipatimenti yadzidzidzi yapafupi
- Pa nthawi kapena pambuyo pake: kupuma movutikira, kupuma movutikira, kutupa kwa milomo, lilime kapena pakhosi, ziphuphu zofalikira, kukomoka kapena kugwa.
- Kupweteka kwambiri pachifuwa mwadzidzidzi, kupuma movutikira, kapena kukoka magazi.
- Kufooka mwadzidzidzi kapena dzanzi la nkhope, mkono kapena mwendo, kuvutika kulankhula mwadzidzidzi, kutaya masomphenya mwadzidzidzi, kapena mutu woopsa kwambiri "woipitsitsa" mwadzidzidzi.
- Pambuyo pa CT-guided pulmonary biopsy: kupuma movutikira kapena kupweteka kwambiri pachifuwa.
- Pambuyo pa opaleshoni iliyonse yotsogozedwa ndi CT: kutuluka magazi ambiri, kukomoka, kapena kupweteka kwambiri komwe kumakulirakulira.
Tsiku lomwelo: funsani dokotala wanu kapena gulu lojambula zithunzi lero
- Kufalitsa ziphuphu, kuyabwa kapena kutupa pang'ono pankhope kuyambira maola angapo pambuyo pa kusiyana kwa zizindikiro.
- Kuwonjezeka kwa ululu, kufiira kapena kutupa komwe kumawonekera pamalo omwe jakisoniyo adabayidwa.
- Kuchepa kwa mkodzo, kapena kutupa kwatsopano kwa miyendo, m'masiku otsatira kafukufuku wosiyana ngati muli ndi matenda a impso.
- Malungo, kuzizira kapena kupweteka kowonjezereka pambuyo pa CT-guided biopsy kapena drainage.
- Lipoti la CT lomwe linanena kuti katswiri wa radiology wanena kuti pali mgwirizano wachangu pakati pa matenda, ndipo simunalankhule ndi dokotala wanu.
Kukumana ndi dokotala nthawi zonse: konzani nthawi ndi nthawi ndi dokotala wanu
- Kukambirana za zomwe zapezeka mwadzidzidzi, monga chotupa chosavuta kapena chotupa chaching'ono chooneka ngati chosaopsa.
- Kukonza nthawi iliyonse yowunikira yomwe ikulimbikitsidwa.
- Zizindikiro zosatha kapena zosasintha ngakhale kuti muli ndi lipoti la CT labwinobwino.
- Mafunso okhudza kuwala kochuluka kuchokera ku kujambula mobwerezabwereza, kapena ngati kuyesa kwina kungakhale bwino nthawi ina.
Zinthu zapadera
Pregnancy
Ultrasound ndi MRI nthawi zambiri zimakondedwa panthawi ya mimba. Ngati CT ikufunika kuchipatala, imachitidwa ndi mlingo wochepa momwe zingathere komanso ndi gulu la oyembekezera lomwe likukhudzidwa. Pa miyala ya mkodzo yomwe ikukayikiridwa kuti ndi yoyezedwa panthawi ya mimba, ultrasound ndiye mayeso oyamba wamba osati CT KUB. Nthawi zonse uzani ogwira ntchito ngati n'kotheka kutenga mimba.
Ana ndi achinyamata
Katswiri wa CT wa ana amagwiritsa ntchito njira zochepa zoyezera kulemera ndi kukula ndipo amangoyang'ana pazochitika zomwe zingasinthe kasamalidwe. Pa matenda a appendicitis omwe akuganiziridwa kuti ndi a ana, ultrasound nthawi zambiri imakhala gawo loyamba lojambula zithunzi m'mayunitsi ambiri, ndipo CT kapena MRI imasungidwa kwa milandu yosatsimikizika.
Matenda a shuga pa chithandizo chochepetsa shuga m'magazi
Malangizo okhudza kusala kudya ndi upangiri wokhudzana ndi metformin zonse ziyenera kusinthidwa payekhapayekha. Lankhulani ndi dokotala musanasinthe chilichonse. Nyamulani mankhwala anu achizolowezi ndi gwero la shuga kupita ku nthawi yokumana.
matenda aakulu impso
Kugwira ntchito kwa impso kumatsimikiza ngati kusiyanitsa kwa mtsempha kumagwiritsidwa ntchito, kuchuluka kwake, komanso njira zodzitetezera. Njira zina monga ultrasound, MRI kapena CT protocol yopanda kusiyana nthawi zambiri zimapezeka. Odwala omwe ali ndi dialysis amafunika kulinganiza nthawi.
Kulephera kwa mtima
Kugona pansi kungawonjezere vuto la kupuma; uzani antchito kuti akonzekere malo ndi nthawi. Kuchuluka kwa madzi m'thupi ndi kusiyanasiyana kwa madzi m'kamwa kuyenera kulemekeza kuletsa kulikonse kwa madzi m'thupi.
Kuopa claustrophobia ndi nkhawa
Chojambulira cha CT ndi mphete yayifupi, yotseguka osati ngalande yayitali, ndipo nthawi yojambulira ndi yochepa, kotero nthawi zambiri CT imaloledwa bwino kuposa MRI ndi anthu omwe ali ndi mantha otseguka. Uzani antchito pasadakhale ngati muli ndi nkhawa.
Kusiyanitsa kodziwika kale
Uzani chipangizocho msanga. Kutengera mtundu ndi kuopsa kwa zomwe zachitika poyamba, gululo lingagwiritse ntchito njira yosagwiritsa ntchito kusiyana, kusankha mayeso osiyana, kugwiritsa ntchito mankhwala osiyana otsutsana, kapena kukonzekera kukonzekera mankhwala okonzekera ndi kuyang'anira.
Kujambula kwa CT mu India
- Terminology: Mankhwala nthawi zambiri amalembedwa kuti "CT brain plain", "CECT abdomen" (CT yowonjezereka), "CT KUB" kapena "HRCT chest". "CECT" imangotanthauza kuti contrast inagwiritsidwa ntchito. Odwala nthawi zambiri amanena kuti "city scan", ndipo angagwiritse ntchito "scan" mosinthana pa CT, MRI ndi sonography, zomwe zimafotokoza bwino kuti ndi mayeso ati omwe alangizidwa.
- TB: TB ndi yofala ku India ndipo imatha kupanga timibulu ta m'mapapo, mabowo, kuphatikizika kwa minofu, kukula kwa ma lymph nodes, kusintha kwa m'mimba ndi msana komwe kumafanana kwambiri ndi khansa ndi matenda ena pa CT. CT yokha nthawi zambiri singathe kusiyanitsa TB ndi khansa; kuyezetsa makoswe, mayeso a mamolekyu, kutengera minofu ndi kuwunika kuchipatala nthawi zambiri kumafunika.
- Kudzifotokozera nokha ndi kujambula mobwerezabwereza: Kufufuza kwa CT popanda kuyezetsa kuchipatala n'kofala. Izi zitha kutanthauza kuwala kosafunikira, nkhawa yosafunikira pa zomwe zapezeka mwadzidzidzi, komanso kusanthula kawiri. Kufufuza kwa CT kumathandiza kwambiri dokotala akafunsa funsolo kaye.
- Tengani chithunzi chanu chakale. Kusunga mafilimu, ma CD kapena makope a digito a ma scan akale nthawi zambiri kumapewa kubwerezabwereza ndipo kumathandiza kuona ngati zomwe zapezeka ndi zatsopano.
- Lamulo la PC-PNDT, 1994: Lamuloli limayang'anira kugwiritsa ntchito njira zodziwira matenda pozindikira kugonana kwa mwana wosabadwayo. Kuzindikira kugonana kwa mwana wosabadwayo n'koletsedwa ku India. Ngakhale kuti lamuloli nthawi zambiri limakambidwa pankhani ya ultrasound, palibe mayeso ojambulira omwe angagwiritsidwe ntchito pozindikira kugonana kwa mwana wosabadwayo, ndipo malo olembetsedwa amagwira ntchito motsatira malamulo okhwima okhudza zikalata.
- Lamulo la radiation: Kuyika ma CT ku India kumagwira ntchito motsatira malamulo a chitetezo cha radiation omwe amayang'aniridwa ndi Atomic Energy Regulatory Board, kuphatikizapo malamulo olembetsa zida ndi malamulo ogwiritsira ntchito chitetezo.
- Zinsinsi za data: Zithunzi ndi malipoti anu ojambulira ndi deta yaumoyo waumwini. Motsatira Digital Personal Data Protection Act, 2023, malo ogwiritsira ntchito deta yanu ali ndi maudindo okhudzana ndi chilolezo ndi kugwiritsa ntchito.
- Kufikira: Kupezeka kwa njira zamakono monga CT coronary angiography, dual-energy CT kapena CT-guided intervention kumasiyana kwambiri pakati pa mizinda, madera ndi malo osiyanasiyana.
Mtengo ndi inshuwalansi ku India
Mitengo ya CT ku India imasiyana kwambiri ndipo palibe mtengo umodzi wa dziko. M'malo motchula chiwerengero, ndibwino kumvetsetsa chomwe chimayendetsa mtengo.
- Chigawo cha thupi ndi chiwerengero cha madera Kusanthula, CT ya dera limodzi imawononga ndalama zochepa poyerekeza ndi kafukufuku wa madera ambiri.
- Kugwiritsa ntchito kusiyanitsa: maphunziro owonjezera kusiyana kwa zinthu komanso a magawo ambiri amawononga ndalama zambiri kuposa ma scan osasiyanitsa zinthu chifukwa cha chothandizira, zinthu zogwiritsidwa ntchito komanso nthawi yowonjezera.
- Kuvuta kwa protocol: CT angiography, CT coronary angiography, dual-energy CT, CT enterography ndi 3D reconstructions ndi okwera mtengo kuposa maphunziro wamba.
- Kupanga sikana: kuchuluka kwa zidutswa zambiri ndipo ma scanner atsopano nthawi zambiri amakhala ndi mitengo yosiyana.
- kolowera: zipatala za boma ndi zothandizidwa ndi boma, malo oyeretsera matenda okhaokha, ndi zipatala zamakampani zimasiyana kwambiri. Mitengo ya odwala omwe amagonekedwa m'chipatala imasiyana ndi mitengo ya odwala omwe amagonekedwa m'chipatala.
- Mzinda ndi maloMitengo ya metro nthawi zambiri imasiyana ndi mizinda yaying'ono.
- Kufunika kwachangu ndi nthawi yake: ntchito zadzidzidzi, ntchito za pambuyo pa maola ogwira ntchito komanso malipoti a tsiku lomwelo zitha kubweretsa ndalama zina.
- Zowonjezera: kugonetsa kapena kuletsa ululu, kuyezetsa magazi musanayesedwe, cannula ndi zogwiritsidwa ntchito, makope a filimu kapena ma CD, ndi malipoti a radiologist kapena ndalama zothandizira maganizo achiwiri.
- Kulowererapo