- Ziekten en aandoeningen
- Botkanker - Vroege tekenen, risicofactoren, diagnose en behandeling uitgelegd
Botkanker - Vroege tekenen, risicofactoren, diagnose en behandeling uitgelegd
Botkanker ontstaat wanneer abnormale cellen in het bot ongecontroleerd beginnen te groeien, wat kan leiden tot pijn, zwelling en fracturen. Hoewel het relatief zeldzaam is in vergelijking met andere vormen van kanker, is inzicht in de aandoening belangrijk voor effectieve behandeling. Deze uitgebreide gids biedt duidelijke, meelevende en gemakkelijk te begrijpen informatie over botkanker – over de symptomen, hoe het wordt gediagnosticeerd, behandelingsopties en wat u gedurende het traject kunt verwachten. Ons doel is om u te helpen u geïnformeerd, ondersteund en gesterkt te voelen om deze aandoening met vertrouwen en hoop tegemoet te treden.
Wat is botkanker?
Botkanker is een kwaadaardige tumor die ontstaat in de botcellen. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen 'primaire' en 'secundaire' botkanker.
- Primaire botkanker: Dit is een zeldzame vorm van kanker die in het bot ontstaat. Het is goed voor minder dan 1% van alle kankers. Hoewel het een ernstige diagnose kan zijn, is het goede nieuws dat dankzij moderne behandelingen de prognose voor primaire botkanker aanzienlijk is verbeterd.
- Secundaire botkanker (gemetastaseerde botkanker): Dit komt veel vaker voor dan primaire botkanker. Secundaire botkanker ontstaat wanneer kanker vanuit een ander deel van het lichaam, zoals de borst, longen of prostaat, zich uitzaait naar de botten. De behandeling van secundaire botkanker is anders en richt zich op de behandeling van de primaire kanker. Dit artikel richt zich op primaire botkanker, ook wel botsarcoom genoemd.
Omdat primaire botkanker zo zeldzaam is, is behandeling door een team van specialisten met uitgebreide ervaring met dit specifieke type kanker cruciaal. Vroege opsporing en deskundige zorg kunnen de resultaten aanzienlijk verbeteren.
Soorten botkanker
Er zijn verschillende soorten primaire botkanker, en het type wordt bepaald door het soort cel waarin de kanker is ontstaan. De meest voorkomende soorten zijn:
- Osteosarcoom: Dit is de meest voorkomende vorm van primaire botkanker, vooral bij kinderen, tieners en jongvolwassenen. Het begint in de cellen die botweefsel vormen. Osteosarcoom ontwikkelt zich meestal in de lange botten van armen en benen, met name rond de knie. Het kan ook voorkomen bij ouderen, vaak in combinatie met de ziekte van Paget.
- chondrosarcoom: Dit is de op één na meest voorkomende vorm van primaire botkanker. Het begint in de kraakbeencellen. Chondrosarcoom treft meestal volwassenen tussen de 30 en 60 jaar. Het groeit meestal langzaam en komt het meest voor in de heupen, ribben of schouderbladen.
- Ewing-sarcoom: Dit is een zeer zeldzame en agressieve botkanker. Het komt het meest voor bij kinderen en tieners. Het begint vaak in de lange botten, zoals de dij of bovenarm, maar kan ook voorkomen in het bekken, de ribben of de wervelkolom.
Andere, veel zeldzamere vormen van botkanker zijn fibrosarcoom, kwaadaardig fibreus histiocytoom van het bot en chordoom.
Wat zijn de oorzaken en risicofactoren voor botkanker?
De exacte oorzaak van de meeste botkankers is onbekend. Het wordt niet veroorzaakt door één enkele factor, maar door een combinatie van genetische en omgevingsfactoren die leiden tot DNA-mutaties in de botcellen.
Belangrijkste risicofactoren:
1. Genetica en erfelijke syndromen: Een klein aantal mensen wordt geboren met bepaalde zeldzame erfelijke genetische aandoeningen die hun risico op botkanker verhogen. Deze omvatten:
- Li-Fraumeni-syndroom: Een zeldzame aandoening die het risico op verschillende soorten kanker, waaronder osteosarcoom, aanzienlijk verhoogt.
- Erfelijk retinoblastoom: Een zeldzame vorm van oogkanker bij kinderen die het risico op osteosarcoom kan vergroten.
- Ziekte van Paget: Een goedaardige aandoening waarbij nieuw bot sneller dan normaal oud bot vervangt. Dit kan het risico op osteosarcoom bij ouderen verhogen.
2. Blootstelling aan straling: Een voorgeschiedenis van hoge doses radiotherapie voor de behandeling van een eerdere vorm van kanker kan het risico op botkanker in het behandelde gebied jaren later licht verhogen. Het risico is het hoogst als de bestraling als kind is toegediend.
3. Eerdere chemotherapie: Uit sommige onderzoeken blijkt dat mensen die bepaalde chemotherapiemedicijnen hebben gekregen om eerder kanker te behandelen, een groter risico lopen op het ontwikkelen van botkanker.
4. Leeftijd en geslacht: Sommige soorten botkanker komen vaker voor bij bepaalde leeftijdsgroepen. Osteosarcoom en Ewing-sarcoom komen het meest voor bij kinderen en jongvolwassenen, terwijl chondrosarcoom vaker voorkomt bij volwassenen van middelbare leeftijd. Botkanker komt ook iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
Het is belangrijk om te onthouden dat het hebben van een risicofactor niet betekent dat u botkanker krijgt. Veel mensen met deze risicofactoren ontwikkelen de ziekte nooit, en veel mensen die botkanker krijgen, hebben geen bekende risicofactoren.
Wat zijn de symptomen van botkanker?
De symptomen van botkanker kunnen vaag zijn en worden vaak verward met andere, meer voorkomende aandoeningen zoals sportblessures of groeipijnen. Als u deze symptomen ervaart, vooral als ze aanhouden, is het echter belangrijk om een arts te raadplegen voor een goede beoordeling.
Veelvoorkomende vroege tekenen:
- Botpijn of gevoeligheid: Het meest voorkomende symptoom is aanhoudende pijn in het aangetaste bot. De pijn kan in het begin komen en gaan, maar kan constant worden en 's nachts of bij inspanning verergeren.
- Een knobbel of zwelling: Er kan een opvallende bult of zwelling in het getroffen gebied ontstaan, die al dan niet pijnlijk kan zijn.
- Problemen met beweging: Als de kanker zich dicht bij een gewricht bevindt, kan het ervoor zorgen dat u mank gaat lopen of dat u het gewricht moeilijk kunt bewegen.
- Onverklaarbare botbreuk (fractuur): In zeldzame gevallen kan een bot door de kanker zo verzwakt raken dat het breekt na een kleine val of verwonding.
Geavanceerde symptomen:
Naarmate de kanker vordert, kunnen er andere symptomen optreden:
- Onverklaarbaar gewichtsverlies: Afvallen zonder te proberen.
- Koorts: Een aanhoudende, onverklaarbare koorts.
- Vermoeidheid: U voelt zich ongewoon moe of heeft een algemeen gebrek aan energie.
Als u of een geliefde aanhoudende botpijn heeft die niet overgaat, vooral als de pijn 's nachts erger wordt, is het van groot belang om zo snel mogelijk een arts te raadplegen voor een nauwkeurige diagnose.
Hoe wordt botkanker vastgesteld?
De diagnose botkanker vereist een reeks onderzoeken om de aanwezigheid van kanker te bevestigen, het type kanker te bepalen en te kijken of er uitzaaiingen zijn. Het proces begint vaak met een lichamelijk onderzoek en een uitgebreide bespreking van uw symptomen.
Diagnostische stappen en tests:
1. Lichamelijk onderzoek en medische geschiedenis: Uw arts zal vragen stellen over uw symptomen en risicofactoren. Hij of zij zal ook een lichamelijk onderzoek doen om te controleren op een knobbel, zwelling of pijn.
2. Beeldvormingstests: Beeldvormende scans zijn van cruciaal belang om afwijkingen in het bot te ontdekken.
- X-ray: Vaak is een röntgenfoto het eerste onderzoek dat wordt gebruikt om een bottumor te ontdekken.
- CT-scan (computertomografie): Een CT-scan levert gedetailleerde dwarsdoorsnedebeelden van het bot en het omliggende weefsel op. Een CT-scan van de borstkas wordt ook gebruikt om te controleren of de kanker zich heeft verspreid naar de longen, de meest voorkomende locatie voor uitzaaiingen.
- MRI-scan (Magnetic Resonance Imaging): Met een MRI-scan kunnen artsen nog gedetailleerdere beelden maken van het bot en de weke delen, waardoor ze de grootte en de omvang van de tumor beter kunnen bepalen.
- PET-scan (Positron Emissie Tomografie): Een PET-scan kan erg nuttig zijn omdat hiermee actieve kankercellen in het hele lichaam kunnen worden opgespoord.
3. Biopsie (de definitieve test): Een biopsie is de enige manier om botkanker definitief te diagnosticeren. Een klein stukje weefsel uit het verdachte gebied wordt afgenomen en naar een laboratorium gestuurd voor onderzoek door een patholoog.
- Naaldbiopsie: Een lange, dunne naald wordt door de huid ingebracht om een weefselmonster van de tumor te verkrijgen.
- Chirurgische (open) biopsie: Een chirurg maakt een kleine snee om een stukje weefsel uit de tumor te halen.
Het is sterk aan te raden om de biopsie te laten uitvoeren in een gespecialiseerd kankercentrum met een team dat ervaring heeft met de zorg voor botkanker. Een onjuiste biopsie kan namelijk toekomstige behandelingen compliceren.
Stadiëring en gradering van botkanker
Door kanker te stadiëren en te graderen, kunnen artsen de ernst ervan inschatten en de beste behandeling plannen.
Grading: De graad geeft aan hoe agressief de kankercellen er onder de microscoop uitzien.
- Laagwaardig (G1): De kankercellen lijken sterk op normale, gezonde botcellen. Ze groeien meestal langzaam en hebben minder kans op uitzaaiing.
- Hoogwaardig (G2, G3): Kankercellen zien er heel anders uit dan normale cellen. Ze delen zich snel en hebben een grotere kans op groei en verspreiding.
Enscenering: Het stadium beschrijft hoe ver de kanker zich in het lichaam heeft verspreid. Het meest gebruikte stadiëringssysteem is een systeem met vier stadia.
- Fase I: De tumor is laaggradig en heeft zich niet buiten het bot verspreid.
- Fase II: De tumor is van een hoog gradatieniveau, maar heeft zich nog niet buiten het bot verspreid.
- Fase III: De kanker is uitgezaaid naar meerdere plekken in hetzelfde bot, maar niet naar andere delen van het lichaam.
- Fase IV: De kanker is uitgezaaid naar andere lichaamsdelen, meestal de longen.
Wat zijn de behandelingsopties voor botkanker?
Het behandelplan voor botkanker is zeer persoonlijk en hangt af van het specifieke type kanker, de graad, het stadium en de algehele gezondheid van de patiënt. Een multidisciplinair team van specialisten, waaronder een orthopedisch oncoloog, een medisch oncoloog en een radiotherapeut, werkt samen om een behandelplan op te stellen.
1. Chirurgie
Een operatie is de primaire behandeling voor de meeste botkankers. Het doel is om de volledige tumor te verwijderen, met een rand gezond weefsel eromheen, zodat er geen kankercellen achterblijven.
- Ledemaatsparende chirurgie: Bij tumoren in de armen of benen is dit de meest gebruikelijke aanpak. De chirurg verwijdert het botdeel met de tumor en vervangt dit door een metalen implantaat (prothese) of een bottransplantaat uit een ander lichaamsdeel. Hierdoor kan de patiënt zijn of haar ledemaat behouden.
- Amputatie: In zeldzame gevallen, als de tumor erg groot is, vitale zenuwen of bloedvaten is binnengedrongen, of niet volledig verwijderd kan worden met een beensparende operatie, kan amputatie noodzakelijk zijn. Amputatie is een laatste redmiddel en dankzij moderne chirurgische technieken komt het veel minder vaak voor.
2. Medische behandeling (chemotherapie, doelgerichte therapie, immunotherapie)
- chemotherapie: Chemotherapie maakt gebruik van krachtige medicijnen om kankercellen in het hele lichaam te doden. Het is een essentieel onderdeel van de behandeling van ernstige botkankers zoals osteosarcoom en Ewing-sarcoom. Het wordt vaak vóór een operatie gegeven om de tumor te verkleinen en na de operatie om resterende kankercellen te doden.
- Gerichte therapie: Deze medicijnen zijn ontworpen om specifieke genetische veranderingen in kankercellen aan te pakken. Ze worden onderzocht voor gebruik bij verschillende vormen van botkanker en kunnen voor sommige patiënten een optie zijn.
- immunotherapie: Immunotherapie helpt het immuunsysteem van de patiënt om kankercellen te herkennen en aan te vallen. Hoewel de rol ervan bij botkanker nog in ontwikkeling is, is het een belangrijk onderzoeksgebied.
3. Bestralingstherapie
Radiotherapie maakt gebruik van hoogenergetische straling om kankercellen te doden. Het is geen primaire behandeling voor de meeste botkankers, maar het is een essentieel onderdeel van de behandeling van sommige vormen van kanker, met name Ewing-sarcoom. Het kan ook worden gebruikt om:
- Een tumor verkleinen vóór een operatie.
- Behandel een tumor die niet operatief verwijderd kan worden.
- Verlicht pijn in vergevorderde gevallen.
4. Protonentherapie
Protontherapie is een zeer geavanceerde vorm van bestraling die gebruikmaakt van protonenbundels in plaats van röntgenstraling. In tegenstelling tot röntgenstraling, die energie over de gehele lengte van de stralingsbaan afgeeft, kunnen protonen nauwkeurig worden gericht om een hoge dosis straling rechtstreeks op de tumor af te geven. Dit vermindert de hoeveelheid straling die nabijgelegen gezonde weefsels en organen bereikt, wat met name gunstig kan zijn voor tumoren in de buurt van gevoelige structuren zoals de wervelkolom of het hart.
Prognose en overlevingskansen voor botkanker
De prognose (de waarschijnlijke afloop van de ziekte) voor botkanker is de afgelopen decennia drastisch verbeterd. De vooruitzichten zijn afhankelijk van het specifieke type kanker, de graad, het stadium, de leeftijd en de algehele gezondheid van de patiënt.
Prognostische factoren: De belangrijkste factoren die de prognose beïnvloeden, zijn het specifieke type kanker, de graad van de tumor (laaggradig versus hooggradig) en het stadium van de kanker bij diagnose (gelokaliseerd versus gemetastaseerd). Jongere patiënten hebben over het algemeen betere resultaten.
Overlevingskansen: De 5-jaarsoverlevingskans voor alle primaire botkankers samen is ongeveer 68%. Dit cijfer kan echter misleidend zijn.
- Bij gelokaliseerd osteosarcoom bedraagt de 5-jaarsoverleving ongeveer 70%.
- Bij gelokaliseerd Ewing-sarcoom bedraagt de 5-jaarsoverleving ongeveer 75%.
- Bij gelokaliseerd chondrosarcoom bedraagt de 5-jaarsoverlevingskans meer dan 80%.
Het is belangrijk om uw specifieke prognose te bespreken met uw oncologieteam, omdat zij op basis van uw individuele geval een nauwkeuriger beeld kunnen geven.
Screening en preventie van botkanker
Er zijn geen routinematige screeningstests voor botkanker in de algemene bevolking. De beste manier om uw risico te verminderen, is door bekende risicofactoren te vermijden en op de symptomen te letten.
Preventiestrategieën:
- Genetische counseling: Als er in uw familie sprake is van een bekend genetisch syndroom dat uw risico vergroot, zoals het Li-Fraumeni-syndroom, kan uw arts een persoonlijk monitoringsplan aanbevelen.
- Ken uw symptomen: Als u of een geliefde aanhoudende botpijn heeft, vooral als de pijn 's nachts erger is, raadpleeg dan onmiddellijk een arts.
Voor internationale patiënten: uw naadloze reis naar Apollo Hospitals
Apollo Hospitals is een toonaangevende medische bestemming voor internationale patiënten die hoogwaardige en betaalbare kankerzorg zoeken. Ons toegewijde International Patient Services-team staat klaar om ervoor te zorgen dat uw hele ervaring zo soepel en comfortabel mogelijk verloopt, van uw eerste aanvraag tot uw terugkeer naar huis. We hebben uitgebreide ervaring met de behandeling van patiënten met complexe aandoeningen, waaronder botkanker.
Onze diensten voor internationale patiënten omvatten:
- Reis- en visumhulp: Wij sturen u een uitnodigingsbrief voor een visum en helpen u met de reisarrangementen.
- Luchthaventransfers: Wij regelen dat een auto u ophaalt van het vliegveld.
- Gepersonaliseerde zorg: Een toegewijde patiëntencoördinator is uw aanspreekpunt en helpt u met uw ziekenhuisopname, tolkdiensten en alle andere zaken die u nodig heeft.
- Accommodatie: Wij helpen u graag bij het boeken van geschikte accommodatie voor u en uw gezin in de buurt van het ziekenhuis.
- Follow-up na de behandeling: Wij blijven na uw thuiskomst contact met u houden om ervoor te zorgen dat uw herstel voorspoedig verloopt.
Veelgestelde vragen (FAQ's) over botkanker
V1: Is botkanker te genezen?
A: Ja, botkanker is te genezen. Met moderne, intensieve behandelingen is de genezingskans zeer hoog, vooral in een vroeg stadium. Zelfs bij verder gevorderde gevallen kan een combinatie van chirurgie, chemotherapie en bestraling leiden tot een langdurige remissie of volledige genezing.
Vraag 2: Wat is de overlevingskans bij botkanker?
A: De overlevingskans bij botkanker varieert aanzienlijk per type en stadium. De totale vijfjaarsoverleving voor primaire botkanker bedraagt ongeveer 5%. Dit percentage is veel hoger bij gelokaliseerde ziekte en lager bij gemetastaseerde ziekte. Uw arts kan op basis van uw specifieke geval een nauwkeurigere prognose geven.
Vraag 3: Wat zijn de bijwerkingen van een botkankerbehandeling?
A: Bijwerkingen variëren afhankelijk van het type behandeling. Chemotherapie kan vermoeidheid, misselijkheid, haaruitval en een verzwakt immuunsysteem veroorzaken. Een operatie kan pijn veroorzaken en een lange hersteltijd vereisen. Bestraling kan huidirritatie veroorzaken. Uw medisch team zal nauw met u samenwerken om deze bijwerkingen te beheersen.
V4: Kan botkanker terugkomen?
A: Ja, er is een risico op recidief, vooral bij tumoren met een hoge graad. Regelmatige controles en monitoring zijn daarom cruciaal voor het vroegtijdig opsporen van een recidief.
Vraag 5: Hoe lang duurt het herstel na een botkankeroperatie?
A: De hersteltijd is afhankelijk van de complexiteit van de operatie. Bij een beensparende operatie kan volledig herstel enkele maanden of langer duren en is vaak een langetermijnplan voor fysiotherapie nodig. Uw chirurg zal een gedetailleerd herstelplan opstellen.
V6: Wat is het verschil tussen primaire botkanker en secundaire botkanker?
A: Primaire botkanker begint in het bot, terwijl secundaire botkanker elders in het lichaam ontstaat (zoals in de borst of long) en zich naar het bot verspreidt. Ze worden op verschillende manieren behandeld, omdat secundaire botkanker zich richt op de behandeling van de oorspronkelijke kanker.
Beste ziekenhuis bij mij in de buurt in Chennai