Ankthi: Kuptimi i tij, Menaxhimi i tij dhe Marrja e ndihmës

Hyrje - Çfarë është ankthi?

Ankthi është një përgjigje natyrale njerëzore ndaj stresit ose rrezikut. Është një ndjenjë frike, shqetësimi ose shqetësimi që mund të variojë nga e lehtë në të rëndë. Të gjithë ndiejnë ankth herë pas here, para një interviste pune, gjatë një provimi ose ndërsa presin rezultatet mjekësore. Megjithatë, kur ankthi bëhet i vazhdueshëm, mbytës dhe ndërhyn në jetën e përditshme, mund të jetë një shenjë e një çrregullimi ankthi.

Ankthi është një nga problemet më të zakonshme të shëndetit mendor në Indi dhe në të gjithë botën. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), mbi 38 milionë indianë vuajnë nga çrregullimet e ankthit. Lajmi i mirë? Ankthi është i trajtueshëm dhe me mbështetjen dhe udhëzimin e duhur, individët mund të mësojnë ta menaxhojnë atë në mënyrë efektive.

A është ankthi normal? Kur duhet të shqetësohemi

Ndjenja e ankthit herë pas here është krejtësisht normale. Në fakt, ankthi ndonjëherë mund të jetë i dobishëm, ju mban vigjilentë në situata të rrezikshme dhe të motivuar për t'u përgatitur për sfidat.

Por duhet të merrni në konsideratë kërkimin e ndihmës nëse:

• Ankthi është i vazhdueshëm, zgjat disa javë ose muaj.
• Ndërhyn në jetën tuaj të përditshme: në punë, në shkollë ose në marrëdhënie.
• Ju përjetoni sulme paniku ose ndiheni në ankth pa ndonjë arsye të qartë.
• Ti fillon t’i shmangësh situatat për shkak të frikës ose shqetësimit.

Llojet e çrregullimeve të ankthit

Ankthi nuk është një problem i përgjithshëm. Ekzistojnë disa lloje specifike:

1. Çrregullimi i ankthit të përgjithësuar (GAD)

Shqetësim i tepërt për ngjarjet dhe aktivitetet e përditshme, shpesh pa një arsye specifike. Njerëzit me ÇAD e kanë të vështirë të kontrollojnë shqetësimin e tyre, edhe kur e dinë se nuk ka ndonjë kërcënim të vërtetë.

2. Çrregullimi i panikut

Episode të papritura frike ose shqetësimi të fortë, të njohura si sulme paniku. Këto sulme shoqërohen me simptoma fizike si dhimbje gjoksi, rrahje të shpejta të zemrës, marramendje ose gulçim.

3. Çrregullimi i ankthit social

Frika nga gjykimi ose turpi në situata shoqërore. Kjo mund të ndikojë në marrëdhëniet personale, rritjen në karrierë dhe performancën akademike.

4. Fobi specifike

Frikë intensive nga objekte ose situata specifike (p.sh., lartësi, fluturim, gjilpëra, kafshë). Frika është jashtë proporcionit me rrezikun real.

5. Çrregullimi obsesiv-kompulsiv (OCD)

Përfshin mendime të padëshiruara (obsesione) të përsëritura dhe sjellje të përsëritura (kompulse), si larja e duarve në mënyrë të përsëritur ose kontrollimi i gjërave shumë herë.

6. Çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD)

Shkaktuar nga një ngjarje traumatike, siç është një aksident i rëndë, sulm ose fatkeqësi natyrore. Simptomat përfshijnë rikthime në të kaluarën, ankthe dhe mpirje emocionale.

Shenjat dhe simptomat e ankthit

Ankthi mund të shfaqet në trup, mendje dhe sjellje. Simptomat e zakonshme përfshijnë:

Simptomat fizike:

• Rrahje të shpejtë të zemrës
• Djersitje
• Gulçim
• Tensioni i muskujve
• Dhimbje koke
• Lodhje ose pagjumësi
• Stomaku i mërzitur ose vjellje

Simptomat emocionale dhe të sjelljes:

• Shqetësim ose frikë e vazhdueshme
• Ndjeheni të shqetësuar ose në ankth
• Vështirësi për t'u përqëndruar
• Nervozizëm
• Shmangia e situatave që shkaktojnë frikë
• Sulmet e panikut

Jo të gjithë përjetojnë të njëjtat simptoma. Disa njerëz mund të kenë vetëm simptoma fizike, ndërsa të tjerë mund të kenë probleme me mendime negative të vazhdueshme.

Kur të kërkoni ndihmë profesionale

Duhet të konsultoheni me një ekspert të shëndetit mendor nëse:

• Ankthi ndërhyn në punën, shkollën ose marrëdhëniet tuaja
• Keni sulme të shpeshta paniku
• Nuk je në gjendje të kontrollosh shqetësimin tënd
• Ndiheni të pashpresë, të depresionuar ose mendoni për vetëlëndim
• Ju shmangni detyrat thelbësore (p.sh., blerjet e ushqimeve, udhëtimin për në punë)

Në Indi, shumë spitale tani ofrojnë shërbime të shëndetit mendor, duke përfshirë telekonsulta, klinika psikiatrie dhe mbështetje terapie.

 

Çfarë e shkakton ankthin?

Ankthi mund të zhvillohet për shkak të një sërë faktorësh. Shkaqet e zakonshme përfshijnë:

1. Faktorët Biologjikë

• Kimia e trurit: Çekuilibrime në neurotransmetues si serotonina dhe dopamina
• Gjenetika: Ankthi mund të jetë i trashëguar në familje

2. Faktorët Psikologjikë

• Vetëvlerësim i ulët
• Histori traumash ose abuzimi
• Stresi kronik ose mendimi i tepërt

3. Faktorët e stilit të jetesës

• Mungesa e gjumit
• Dietë e dobët ose mbidozë e kafeinës
• Mungesa e aktivitetit fizik

4. Kushtet mjekësore

• Çrregullimet e tiroides
• Problemet e zemrës
• Sëmundjet kronike

Si ndikon ankthi në trupin dhe mendjen

Ankthi nuk është "vetëm në kokën tuaj". Ai mund të ndikojë në çdo sistem në trupin tuaj. Ja se si:

• Heart: Rrit rrahjet e zemrës dhe presionin e gjakut
• muskujt: Çon në ngurtësi, dhimbje ose lodhje
• stomak: Shkakton probleme me tretjen, të përziera ose IBS
• Sistemi i imunitetit: Dobëson rezistencën ndaj infeksioneve
• Truri: Dëmton përqendrimin, kujtesën dhe marrjen e vendimeve

Ankthi afatgjatë mund të çojë gjithashtu në depresion, abuzim me substanca dhe vështirësi në marrëdhënie.

Si diagnostikohet ankthi?

Nuk ka një test të vetëm për ankthin. Diagnoza zakonisht përfshin:

• Një intervistë e detajuar me një profesionist të shëndetit mendor
• Testet mjekësore për të përjashtuar shkaqet fizike
• Përdorimi i mjeteve të standardizuara të vlerësimit si shkalla GAD-7

Diagnoza e hershme ndihmon në zgjedhjen e metodës së duhur të trajtimit dhe parandalimin e përkeqësimit të simptomave.

Këshilla për vetëndihmë për të menaxhuar ankthin në jetën e përditshme

• Praktikoni teknikat e tokëzimit (p.sh., metoda 5-4-3-2-1)
• Përdorni një planifikues ditor për të qëndruar të organizuar
• Bisedoni me një mik ose anëtar të familjes të besuar
• Kufizoni ekspozimin ndaj lajmeve shqetësuese ose mediave sociale
• Provoni të shkruani në ditar mirënjohjeje
• Bëni pushime të shkurtra gjatë ditëve stresuese të punës
• Krijoni një rutinë të qetë për gjumë

Mundësitë e trajtimit për ankthin

Ankthi është shumë i trajtueshëm. Qasjet e zakonshme përfshijnë:

1. terapi

• Terapia Kognitive e Sjelljes (CBT) ndihmon në identifikimin dhe ndryshimin e modeleve negative të të menduarit
• Terapia e ekspozimit përdoret për fobitë dhe PTSD-në.
• Teknikat e ndërgjegjes dhe relaksimit

2. Medikamente (të përshkruara nga një psikiatër)

• Ilaçet kundër ankthit
• Antidepresantë (si SSRI-të)
• Beta-bllokues (për simptoma fizike si rrahje të shpejta të zemrës)

3. Ndryshimet e stilit të jetesës

• Ushtrime të rregullta (30 minuta në ditë)
• Higjiena e gjumit
• Shmangia e kafeinës, alkoolit dhe nikotinës
• Frymëmarrje e thellë dhe meditim

4. Terapitë alternative

• Yoga dhe pranayama
• Terapi e artit
• Mbajtja e një ditari ose shkrimi krijues
• Ilaçe bimore (nën mbikëqyrjen e një mjeku)

Mitet dhe faktet rreth ankthit

• Miti 1: Ankthi nuk është një sëmundje e vërtetë
  Fact: Ankthi është një gjendje mjekësore, jo një dobësi apo reagim i tepruar.
• Miti 2: Vetëm të rriturit kanë ankth
  Fact: Fëmijët dhe adoleshentët gjithashtu mund të vuajnë nga çrregullime ankthi.
• Miti 3: Medikamentet shkaktojnë varësi dhe janë të rrezikshme
  Fact: Kur merren nën mbikëqyrje, ilaçet janë të sigurta dhe efektive.
• Miti 4: Mund të "dalësh nga kjo gjendje" thjesht.
  Fact: Menaxhimi i ankthit kërkon kohë, terapi dhe mbështetje.

Ankthi tek fëmijët dhe adoleshentët

Ankthi mund të prekë njerëz të të gjitha moshave, përfshirë fëmijët dhe adoleshentët, megjithëse shpesh duket ndryshe nga mënyra se si duket tek të rriturit.

Si manifestohet ankthi tek fëmijët:

• Ankesa të shpeshta për dhimbje stomaku ose dhimbje koke pa ndonjë shkak të qartë
• Shmangia e shkollës, aktiviteteve shoqërore ose situatave të reja
• Probleme me gjumin ose ankthe
• Kapje e tepërt ndaj prindërve ose kujdestarëve
• Shqetësim i vazhdueshëm për sigurinë familjare, punën në shkollë ose performancën

Shkaktarët e zakonshëm tek fëmijët:

• Presioni akademik dhe provimet
• Konflikte ose ndryshime familjare (divorc, zhvendosje, etj.)
• Ngacmimi ose refuzimi social
• Ekspozimi i tepërt ndaj pajisjeve dixhitale dhe mediave sociale

Këshilla për prindërit:

• Jini të duruar dhe inkurajoni komunikimin e hapur
• Mbani rutina të parashikueshme
• Mos i shpërfillni frikërat e tyre, dëgjojini me empati
• Kufizoni kohën para ekranit dhe inkurajoni lojërat ose hobi në natyrë.
• Kërkoni ndihmë nga një psikolog pediatrik nëse simptomat vazhdojnë

Pro Këshillë: Nëse fëmija juaj tregon shenja paniku, tërheqjeje ose sjelljesh obsesive, konsultohuni me një ekspert të shëndetit mendor herët, ankthi i fëmijërisë është i trajtueshëm.

Ankthi tek të rriturit e moshuar

Të moshuarit mund të mos e njohin ose pranojnë gjithmonë ankthin, duke e ngatërruar shpesh me stresin e përgjithshëm, përkeqësimin e shëndetit që lidhet me moshën ose sëmundjen fizike.

Pse të moshuarit janë të cenueshëm:

• Vetmia ose humbja e bashkëshortit/bashkëshortes
• Pavarësi e reduktuar (lëvizshmëri, shikim, etj.)
• Gjendje mjekësore si demenca, sëmundjet e zemrës ose dhimbja kronike
• Shqetësime financiare ose familjare

Shenjat e zakonshme tek të rriturit e moshuar:

• Shqetësim ose nervozizëm
• Ankesa fizike pa shkak mjekësor
• Tërheqja nga ndërveprimi social
• Probleme me kujtesën (mund të mbivendosen me depresionin ose sëmundjen e Alzheimerit)

Çfarë mund të bëjnë kujdestarët:

• Inkurajoni aktivitete të lehta fizike si joga ose ecja
• Kryeni kontrolle të rregullta dhe rishikime të ilaçeve
• Angazhojini ata në biseda, muzikë ose lojëra të bazuara në kujtesë
• Ofroni shoqëri dhe mbështetje emocionale

Roli i Familjes dhe Kujdestarëve në Menaxhimin e Ankthit

Kur dikush përballet me ankth, mbështetja që merr nga të dashurit mund të ndikojë ndjeshëm në rikuperimin dhe mirëqenien e tij. Familjet dhe kujdestarët shpesh shërbejnë si linja e parë e mbështetjes emocionale.

Si mund të ndihmojnë familjet:

• Dëgjoni pa gjykuar: Lejoni personin të shprehë frikën dhe shqetësimet e tij pa u përpjekur menjëherë t'i "rregulloni" ato.
• Inkurajoni ndihmën profesionale: Udhëzojini butësisht ata që të flasin me një mjek, terapist ose këshilltar nëse simptomat po ndërhyjnë në jetën e përditshme.
• Krijoni një mjedis të qetë: Zvogëloni kaosin në shtëpi duke mbajtur rutinat të qëndrueshme dhe duke shmangur konfliktet e panevojshme.
• Qëndroni të informuar: Mësoni rreth ankthit në mënyrë që të dalloni simptomat, të shmangni shkaktarët e zakonshëm dhe të reagoni në mënyrë të përshtatshme.

Çfarë nuk duhet t’i thoni dikujt që vuan nga ankthi:

• "Thjesht relaksohu" ose "Qetësohu"
• “Po e tepron me të”
• “Është gjithçka në kokën tënde”
• "Të tjerët e kanë më keq, ji mirënjohës"

Këto fraza, ndonëse shpesh me qëllime të mira, mund të zhvlerësojnë ndjenjat e personit dhe ta bëjnë atë të ndihet më keq.

Lodhja e kujdestarit është reale:

Nëse po kujdeseni për dikë me ankth të rëndë, mos harroni të kujdeseni edhe për veten. Lodhja emocionale, ndjenja e fajit dhe frustrimi janë të zakonshme. Merrni në konsideratë bashkimin me një grup mbështetës, kërkimin e këshillave profesionale ose edhe marrjen e pushimeve kur është e nevojshme.

Mbështetja nuk do të thotë zgjidhje e problemeve të tyre, do të thotë të qëndrosh pranë tyre ndërsa ata gjejnë forcën për t'u përballuar.

Ankthi në vendin e punës - Një shqetësim në rritje në Indi

Me rritjen e konkurrencës, pasigurinë në punë, pritjet jorealiste dhe kulturën e punës "gjithmonë aktive", ankthi në vendin e punës është bërë një shqetësim i madh, veçanërisht në mjediset korporative dhe teknologjike me ritëm të shpejtë të Indisë.

Shkaktarët e zakonshëm në punë:

• Afate të ngjeshura dhe orë të gjata
• Vlerësime të performancës ose frika nga dështimi
• Kulturë pune toksike ose jo mbështetëse
• Mungesa e ekuilibrit punë-jetë
• Komunikim i dobët ose role të paqarta

Shenjat e ankthit në vendin e punës:

• Shqetësim i vazhdueshëm për detyrat ose reagimet
• Ndjeheni të tensionuar ose të shqetësuar në zyrë
• Zvarritje, afate të humbura ose performancë e reduktuar
• Vështirësi në të folur në takime ose në bashkëpunim me kolegët
• Simptoma fizike para punës (p.sh., dhimbje koke, shqetësime në stomak)

Çfarë mund të bëjnë punonjësit:

• Vendosni kufij, shmangni email-et pas orarit të punës, përveç nëse janë urgjente.
• Bëni pushime të shkurtra në ekran dhe shëtitje gjatë shikimit të ekranit.
• Përdorni teknika relaksimi (frymëmarrje të thellë, muzikë, meditim)
• Flisni me HR ose një mbikëqyrës nëse jeni të mbingarkuar
• Kërkoni terapi profesionale nëse ankthi ndikon në performancën tuaj në punë

Si mund të mbështesin punëdhënësit shëndetin mendor:

• Promovoni ndërgjegjësimin për shëndetin mendor dhe zvogëloni stigmën
• Ofroni Programe Ndihme për Punonjësit (EAP) ose seanca këshillimi falas
• Inkurajoni pushime të rregullta dhe një mjedis pune fleksibël
• Sigurohuni që ngarkesa e punës të jetë e drejtë dhe rolet të jenë të përcaktuara mirë

Një vend pune i shëndetshëm mendërisht nuk është i mirë vetëm për punonjësit, por rrit produktivitetin, angazhimin dhe mbajtjen e tyre në punë.

Ndikimi i të ushqyerit, gjumit dhe ushtrimeve fizike në ankth

Stili juaj i jetesës luan një rol më të madh në menaxhimin e ankthit nga sa e kuptojnë shumica e njerëzve. Ndryshimet e vogla të përditshme mund të çojnë në përmirësime të mëdha në mirëqenien mendore.

Dieta dhe Ankthi: Çfarë duhet të hani dhe çfarë duhet të shmangni

Ushqimet që mund të ndihmojnë në lehtësimin e ankthit:

• Zarzavatet me gjethe (spinaq, methi) – të pasura me magnez
• Bananet – përmbajnë prekursorë të dopaminës dhe vitamina B
• Kos dhe gjizë - probiotikët mbështesin lidhjen zorrë-tru
• Arra dhe fara (bajame, fara kungulli) – të mbushura me zink dhe magnez
• Peshq të yndyrshëm (salmon, sardele) – të pasur me acide yndyrore omega-3
• Shafran i Indisë (haldi) – veti anti-inflamatore dhe antioksiduese

Ushqimet që duhen kufizuar ose shmangur:

• Kafeina - mund të shkaktojë sulme paniku tek individët e ndjeshëm
• Sheqeri – rritjet dhe rëniet e sheqerit në gjak përkeqësojnë humorin
• Ushqime të përpunuara - të ulëta në lëndë ushqyese, të larta në aditivë
• Alkooli – mund të mpirë përkohësisht ankthin, por e përkeqëson atë në planin afatgjatë.

Gjumi dhe Ankthi: Pse Pushimi është i Rëndësishëm

Gjumi i dobët dhe ankthi formojnë një rreth vicioz, ankthi prish gjumin dhe gjumi i dobët përkeqëson ankthin.

Këshilla për një gjumë më të mirë:

• Ndiqni një orar të qëndrueshëm gjumi
• Shmangni ekranet të paktën 1 orë para gjumit
• Praktikoni frymëmarrje të thellë ose yoga të butë para gjumit
• Kufizoni stimuluesit si kafeina pas orës 16:00
• Mbajeni dhomën tuaj të gjumit të freskët, të qetë dhe të errët

Ushtrime dhe lehtësim ankthi

Aktiviteti fizik çliron endorfina, kimikate të trurit që rrisin humorin dhe ulin hormonet e stresit si kortizoli.

Ushtrimet më të mira për ankthin:

• Ecje ose vrapim i shpejtë
• Yoga dhe pranayama (frymëmarrje e thellë)
• Çiklizëm ose not
• Fitnes në grup (rrit lidhjen sociale)

Edhe 20-30 minuta në ditë, 5 herë në javë, mund të bëjnë një ndryshim të dukshëm.

Ndryshimet në stilin e jetës nuk janë zgjidhje të shpejta, por me kalimin e kohës, ato forcojnë aftësinë tuaj për të përballuar ankthin natyrshëm dhe në mënyrë holistike.

Teknologjia dhe Shëndeti Mendor – Shpatë me Dy Tehe?

Në botën e sotme të hiperlidhur, teknologjia është bërë si burim lehtësimi ashtu edhe shkaktar i ankthit. Të kuptuarit se si ta përdorësh teknologjinë me vetëdije është thelbësore për ruajtjen e mirëqenies mendore.

Si ndihmon teknologjia në menaxhimin e ankthit:

• Aplikacionet e shëndetit mendor si Headspace, Calm, Wysa dhe InnerHour ofrojnë meditime të udhëhequra, ushtrime frymëmarrjeje dhe monitorim të humorit.
• Platformat e terapisë online (p.sh., Practo, BetterHelp, YourDOST) e bëjnë këshillimin më të arritshëm.
• Telemjekësia i ndihmon individët të konsultohen me psikiatër ose psikologë pa stigmë.
• Kanalet e jogas dhe ushtrimeve në YouTube ofrojnë rutina që lehtësojnë stresin në shtëpi.
• Aplikacionet e ditarit dixhital ndihmojnë në gjurmimin e modeleve të mendimit dhe reflektimin mbi shkaktarët emocionalë.

Këshillë: Zgjidhni aplikacione që bazohen në prova, janë të lehta për t’u përdorur dhe të rishikuara nga profesionistë.

Si mund ta përkeqësojë teknologjia ankthin:

• Doomscrolling (ekspozim i tepërt ndaj lajmeve negative)
• Krahasimi me rrjetet sociale çon në dyshime në vetvete dhe vetëvlerësim të ulët
• Mbingarkesa e njoftimeve që krijon shpërqendrim dhe vigjilencë të vazhdueshme
• Higjiena e dobët e gjumit për shkak të kohës para ekranit natën

Zakone të shëndetshme teknologjike për t'u adoptuar:

• Vendosni kufijtë e kohës para ekranit duke përdorur mjetet e integruara (si Mirëqenia Dixhitale ose Modaliteti i Fokusit)
• Praktikoni "zonat pa telefon" gjatë vakteve, gjumit ose kohës familjare
• Përdorni modalitetin e shkallës së gri ose veçoritë "mos shqetëso" për të zvogëluar mbistimulimin
• Zëvendësoni lëvizjen e shpejtë të faqeve natën vonë me lexim ose shënim në ditar

Pyetje të Shpeshta mbi Ankthin

P1. Cili është ndryshimi midis stresit dhe ankthit?

A: Stresi zakonisht është afatshkurtër dhe i lidhur me një situatë specifike. Ankthi është më i vazhdueshëm dhe mund të ndodhë pa një shkaktar të qartë.

P2. A mund të shërohet plotësisht ankthi?

A: Ndërsa disa njerëz shërohen plotësisht, të tjerë e menaxhojnë atë afatgjatë me terapi dhe ndryshime në stilin e jetës.

P3. A ka ndonjë kurë natyrale për ankthin?

A: Meditimi, joga, ushtrimet dhe gjumi i duhur mund të ndihmojnë. Megjithatë, trajtimi profesional mund të jetë ende i nevojshëm.

P4. A mund të ndikojë dieta në ankth?

A: Po. Zvogëlimi i sheqerit, kafeinës dhe ushqimeve të përpunuara mund të zvogëlojë simptomat e ankthit.

P5. Çfarë duhet të bëj nëse mendoj se fëmija im ka ankth?

A: Bisedoni me një psikolog ose këshilltar pediatrik. Mbështetja e hershme bën një ndryshim të madh.

P6. A mund të shkaktojë ankthi probleme shëndetësore fizike me kalimin e kohës?

A: Po. Ankthi kronik mund të kontribuojë në presionin e lartë të gjakut, problemet me tretjen (si IBS), imunitetin e dobësuar dhe çrregullimet e gjumit.

P7. Cili është ndryshimi midis ankthit dhe depresionit?

A: Ankthi karakterizohet nga shqetësim ose frikë e tepërt; depresioni përfshin trishtim të vazhdueshëm, energji të ulët dhe humbje interesi. Shumë njerëz i kanë të dyja.

P8. A mund të trashëgohet ankthi?

A: Gjenetika mund të luajë një rol. Nëse ankthi ekziston në familjen tuaj, mund të jeni më të prekshëm, por stili i jetës, mentaliteti dhe aftësitë përballuese gjithashtu kanë rëndësi.

P9. A mund ta menaxhoj ankthin pa ilaçe?

A: Ankthi i lehtë deri në të moderuar shpesh mund të menaxhohet me terapi dhe ndryshime në stilin e jetës. Medikamentet mund të nevojiten në raste të rënda ose rezistente ndaj trajtimit.

P10. Si mund të flas me një të dashur për ankthin e tij/saj?

A: Zgjidhni një kohë të qetë, përdorni empati, shmangni gjykimin dhe inkurajoni ndihmën profesionale me butësi. Të thuash "Unë jam këtu për ty" mund të të ndihmojë shumë.

Përfundim - Menaxhimi i Ankthit me Vetëbesim

Ankthi mund të duket i tepërt, por është i menaxhueshëm. Pavarësisht nëse po përballeni me nervozizëm të rastit apo me një çrregullim ankthi të plotë, dijeni se ndihma është në dispozicion. Me kombinimin e duhur të kujdesit profesional, përpjekjeve personale dhe mbështetjes nga të dashurit, është plotësisht e mundur të jetoni një jetë të qetë dhe të përmbushur.

Nëse keni vështirësi, mos hezitoni të kontaktoni një ekspert të shëndetit mendor. Mos harroni, kërkimi i ndihmës nuk është shenjë dobësie, është shenjë force.

Ankthi mund të jetë shqetësues, por nuk është një dënim me burgim të përjetshëm. Me mjetet, ndërgjegjësimin dhe mbështetjen e duhur, mund të mësoni të menaxhoni ankthin në mënyrë efektive dhe të jetoni një jetë kuptimplotë dhe produktive.

• Ankthi është i zakonshëm dhe i trajtueshëm
• Njihni simptomat herët
• Kërkoni ndihmë nga terapistë, këshilltarë ose psikiatër
• Bëni ndryshime në stilin e jetës, dieta, gjumi dhe ushtrimet janë aleatët tuaj
• Mos hezitoni ta përdorni teknologjinë me kujdes për mbështetje
• Kultura familjare dhe e punës luajnë një rol të madh në rimëkëmbje

Mbani mend: Kërkimi i mbështetjes është shenjë guximi, jo dobësie.