O le taotoga o le tumo o mata o se togafitiga fa'afoma'i fa'apitoa e fa'atatau i le aveeseina o tumo mai le mata po'o a'ano o lo'o siomia ai. O nei tumo e mafai ona le afaina (e le o se kanesa) pe leaga (e mafua mai i le kanesa), ma o lo latou i ai e mafai ona a'afia tele ai le va'ai ma le soifua maloloina lautele o mata. O le fa'amoemoega autu o le taotoga o le tumo o mata o le aveeseina lea o le tumo, fa'asaoina le tele o le va'ai e mafai ai, ma puipuia le salalau o le kanesa pe a talafeagai.
E mafai ona aofia ai i le faiga ni metotia eseese e fuafua i le tele o le tumo, le nofoaga, ma le ituaiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o nisi tumo e ono mafai ona maua e ala i ni metotia e le afaina tele, ae o isi e ono manaʻomia ai se taotoga tele. O le taotoga o le tumo o mata e masani ona faia e se fomaʻi tipitipi mata, o se tagata tomai faapitoa ua aʻoaʻoina i tulaga o mata ma taotoga.
O tulaga e togafitia i le taotoga o le tumo o mata e aofia ai le retinoblastoma, o se kanesa mata masani i tamaiti; melanoma, lea e mafai ona tupu i le mata; ma isi tumo eseese e ono tulaʻi mai i le orbit (le avanoa ponaivi o loʻo i ai le mata) poʻo laumata. O le taotoga e le gata ina faʻamoemoe e aveese le tumo ae faʻapea foʻi ona faʻaleleia soʻo se faʻailoga e fesoʻotaʻi, e pei o le leiloa o le vaʻai, tiga, poʻo le le toʻa.
Aiseā ua faia ai le taotoga o le kanesa o le mata?
E fautuaina le taotoga o le tumo o mata pe a iloa se tumo i le mata po o vaega o loʻo siomia ai, aemaise lava pe a lamatia ai le vaʻai poʻo le soifua maloloina lautele. O faʻailoga e ono mafua ai ona fautuaina lenei faiga e aofia ai:
- Suiga Vaaiga: Atonu e vāvāō le vaai a tagata ma'i, va'ai faalua, pe leiloa fa'afuase'i le vaai, lea e mafai ona fa'ailoa mai ai le iai o se tumo.
- Tiga po'o le Lē To'a o Mata: O le tiga faifai pea po'o le le to'a i le mata e mafai ona avea ma fa'ailoga o se fa'afitauli o lo'o i totonu, e aofia ai se tumo.
- Tuputupu Va'aia: So'o se tuputupu a'e po'o ni suiga e le masani ai i le foliga vaaia o le mata, e pei o le fula po'o suiga i le laumata, e ono mana'omia ai se su'esu'ega fa'aopoopo.
- Emo po'o Floaters: O le iai o ni emo o le malamalama po'o le fa'ateleina o mea o lo'o felelei i luga e mafai ona fa'ailoa mai ai ni fa'afitauli i le retina, e aofia ai ma ni tumo.
E masani lava, e fautuaina le taotoga o le tumo o mata pe a uma se suʻesuʻega maeʻaeʻa ma suʻega faʻamaʻi, e pei o suʻesuʻega ata (e pei o le ultrasound poʻo le MRI) ma biopsies, e faʻamaonia ai le i ai o se tumo. O le faʻaiuga e faʻaauau le taotoga e faia e faʻatatau i uiga o le tumo, e aofia ai lona tele, ituaiga, ma le nofoaga, faʻapea foʻi ma le soifua maloloina lautele o le maʻi ma mea e fiafia i ai.
Fa'ailoga mo le Ta'otoga o le Tumoro Mata
E tele tulaga faafoma'i ma fa'amaumauga o su'esu'ega e mafai ona fa'ailoa mai ai le mana'omia o se taotoga o le kanesa o le mata. E aofia ai:
- Su'esu'ega o se Tumor: O le fa'amaoniga ua fa'amaonia o se tumo e ala i su'esu'ega ata po'o le biopsy o le fa'ailoga autū lea mo se taotoga. E aofia ai tumo e le afaina (benign) ma tumo e leaga (malignant).
- Tumor Tele ma le nofoaga: O tumo tetele pe o lo'o i totonu o vaega taua o le mata e ono mana'omia ai se taotoga e puipuia ai nisi fa'afitauli.
- Faailoga: O le iai o ni faʻailoga tāua, e pei o le leiloa o le vaai, tiga, poʻo le le toʻa, e mafai ona faʻaalia ai e manaʻomia se taotoga e faʻaitiitia ai nei faʻafitauli.
- Lamatiaga o le Metastasis: I tulaga o ni tumo leaga, e ono fautuaina le taotoga e puipuia ai le salalau o le kanesa i isi vaega o le tino.
- Le manuia o isi Togafitiga: Afai e le'i aoga isi togafitiga, e pei o le radiation therapy po'o vaila'au, i le puleaina o le tumo, o le taotoga atonu o le isi la'asaga.
I le iuga, o le faaiuga e faaauau le taotoga o le kanesa o le mata e faia faatasi i le va o le maʻi ma le latou 'au tausi soifua maloloina, ma mafaufau i mea taua uma ma taunuuga e ono tulaʻi mai.
Ituaiga o Ta'otoga o le Tumoro Mata
E mafai ona vaevaeina taotoga o le kanesa o mata i ni ituaiga eseese e faʻatatau i metotia faʻapitoa e faʻaaogaina ma le natura o le kanesa. O nisi nei o auala ua iloa:
- Enucleation: O le taotoga lea e aveese ai le mata atoa, e masani ona faia i tulaga o ni tumo tetele pe malolosi, e pei o le retinoblastoma po'o le melanoma. E masani ona mafaufau i le enucleation pe a le mafai ona tausia le va'ai, ma e fesoasoani e puipuia ai le salalau o le kanesa.
- Fa'amamāina o aano o le tino: I lenei faiga, e aveese mea o loʻo i totonu o le mata ae tuʻu pea le atigi pito i fafo (sclera) e leʻi faaleagaina. E mafai ona faʻaaogaina lenei auala mo nisi ituaiga o tumo pe a matuā faaleagaina le mata.
- Tumor Rese: E aofia ai le aveeseina o le tumo lava ia a'o fa'asaoina le tele e mafai ai o a'ano maloloina o lo'o siomia ai. E masani ona fa'aaogaina lenei metotia mo tumo laiti e faigofie ona maua ma e mafai ona aveeseina ma le saogalemu e aunoa ma le fa'aleagaina o le va'ai.
- Cryotherapy: O lenei metotia e faʻaaogaina ai le malulu tele e faʻaumatia ai sela o le tumo. E mafai ona faʻaaogaina faʻatasi ma isi metotia taotoga pe fai ma togafitiga tutoʻatasi mo nisi ituaiga o tumo.
- Ta'otoga Laser: E mafai ona fa'aaogaina le tekinolosi laser e fa'atatau ma fa'aumatia ai sela o le tumo ma le sa'o. E masani ona fa'aaogaina lenei metotia mo tumo o lo'o i luga o le mata po'o totonu o laumata.
- Togafitiga fa'avevela: E ui e lē o se taotoga i le uiga masani, ae e mafai ona faʻaaogaina le togafitiga faʻa-radiation faʻatasi ma taotoga e togafitia ai tumo, aemaise lava tumo leaga. E mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai tumo aʻo leʻi faia le taotoga pe faʻaumatia soʻo se sela o le kanesa o totoe pe a uma le taotoga.
O ituaiga ta'otoga ta'itasi o le kanesa o mata e iai ona fa'ailoga patino, aogā, ma tulaga lamatia. O le filifiliga o le togafitiga e fa'alagolago i mea eseese, e aofia ai uiga o le kanesa, le soifua maloloina lautele o le ma'i, ma taunu'uga e mana'omia.
I le faaiuga, o le taotoga o le kanesa o mata o se togafitiga taua tele mo le puleaina o kanesa i le mata ma vaega o loo siomia ai. O le malamalama i le faiga, ona faailoga, ma ituaiga o taotoga o loo maua e mafai ona faamalosia ai tagata mamaʻi e faia ni faaiuga saʻo e uiga i a latou filifiliga togafitiga. E pei o soʻo se faiga faafomai, o le talanoaina o popolega ma fesili ma se fomai e taua tele ina ia mautinoa ai le taunuuga sili ona lelei.
Fa'asaina mo Ta'otoga o le Tumoro Mata
E ui o le taotoga o le kanesa o le mata e mafai ona avea ma se faiga e faasaoina ai ola, ae o nisi tulaga po o ni mea e ono le talafeagai ai se ma'i mo lenei ituaiga taotoga. O le malamalama i nei mea e feteenai ma le taotoga e taua tele mo ma'i ma ē tausi soifua maloloina ina ia mautinoa ai taunuuga sili ona lelei.
- Tulaga Maualuga o le Tumor: Afai ua oʻo le tumo i le mata i se tulaga ogaoga, lea ua sosolo atu ai i tua atu o le mata i isi vaega o le tino, atonu e le o se filifiliga sili lea ona lelei le taotoga. I ia tulaga, o togafitiga faʻapitoa e pei o le chemotherapy poʻo le radiation therapy atonu e sili atu ona talafeagai.
- Ma'i Tulaga Fa'apitoa: O gasegase e iai ni faʻafitauli tau soifua maloloina tuga, e pei o faʻamaʻi fatu ogaoga, maʻi suka e le pulea, poʻo faʻafitauli o le mānava, atonu e le talafeagai mo se taotoga. O nei tulaga e mafai ona faʻateleina ai le lamatiaga o faʻalavelave i le taimi ma le maeʻa ai o le taotoga.
- Va'aiga Le Lelei: Afai ua mafua ona faaleagaina le mata e le tumo pe afai e le lelei le tulaga mo le toe faaleleia o le vaai, e ono sili atu le lamatiaga o taotoga nai lo faamanuiaga e ono maua. I ia tulaga, e ono fautuaina le tausiga faapaleni.
- Fa'ama'i po'o le Fua: E mafai e fa'ama'i pipisi po'o le mumū ogaoga i totonu po'o tafatafa o le mata ona faigata ai le taotoga. E mana'omia ona togafitia ma fo'ia nei tulaga a'o le'i mafaufau i filifiliga mo taotoga.
- Fa'aletonu o le toto: O gasegase e iai fa'aletonu o le toto pe o lo'o fa'aaogaina vaila'au e fa'aitiitia ai le toto e ono feagai ma ni tulaga lamatia fa'ateleina i le taimi o taotoga. E taua tele se iloiloga mae'ae'a o le tulaga o le toto toto o le gasegase a'o le'i fa'aauauina le taotoga.
- Fa'aa'i ile ma'i: O se talaaga o ni tali atu i le ma'ale'ale tuga i vaila'au fa'agase po'o ni mea e fai ai taotoga e mafai fo'i ona avea ma se mea e lē talafeagai. E mafai ona su'esu'eina isi auala e fai ai vaila'au fa'agase, ae i nisi tulaga, e ono manatu o le taotoga e lamatia tele.
- Mana'oga mo tagata ma'i: I le iuga, e taua tele le filifiliga patino a le maʻi. Afai e leʻi sauni se maʻi mo se taotoga pe i ai ni popolega e uiga i le faiga, e taua tele le talanoaina o nei lagona ma le 'au tausi soifua maloloina e suʻesuʻe ai isi auala togafitiga.
Auala e Sauniuni ai mo le Ta'otoga o le Tumoro Mata
O le sauniuniga mo le taotoga o le kanesa o le mata o se laasaga taua tele lea e mafai ona aafia ai le taunuuga o le taotoga. O nisi nei o faatonuga taua a'o le'i amataina le taotoga, suega, ma puipuiga e mafaufau i ai:
- Fa'atalanoaga A'o le'i Gaioiina: Fa'atulaga se taimi atofaina e te feiloa'i ai ma lau foma'i mata po'o le foma'i o le kanesa. O lenei taimi atofaina o le a aofia ai le talanoaina o le taotoga, tulaga lamatia e ono tula'i mai, ma taunuuga e ono fa'amoemoeina. O se avanoa fo'i lea e fai ai ni au fesili e te ono maua.
- Iloiloga Tala'aga Fa'afoma'i: Ia sauni e tuʻuina atu se talaʻaga atoa o le soifua maloloina, e aofia ai soʻo se vailaʻau o loʻo e faʻaaogaina nei, mea e te maʻi ai, ma taotoga na e faia muamua. O nei faʻamatalaga e fesoasoani i le 'au fomaʻi e iloilo ai lou agavaa mo se taotoga.
- Suʻega Suʻega: Atonu e fa'atonuina e lau foma'i ni nai su'ega a'o le'i faia le taotoga, e aofia ai su'esu'ega fa'ata'ita'i e pei o le MRI po'o le CT scan e iloilo ai le tele ma le nofoaga o le tumo. E mafai fo'i ona faia su'ega toto e iloilo ai lou soifua maloloina lautele ma le galuega a ou totoga.
- Fetuunaiga o Vailaau: Atonu e manaʻomia ona e taofi le faʻaaogaina o nisi vailaʻau, aemaise lava vailaʻau e faʻamama ai le toto, i ni nai aso aʻo leʻi faia le taotoga. Mulimuli ma le faʻaeteete i faʻatonuga a lau fomaʻi e tusa ai ma soʻo se suiga i au vailaʻau faʻaaoga.
- Faatonuga Anapogi: O le tele o taotoga o mata e manaʻomia ai le anapogi mo se vaitaimi patino aʻo leʻi faia le taotoga. E masani lava, o le a faʻatonuina oe e aua le 'ai pe inu se mea pe a mavae le vaeluaga o le po aʻo leʻi oʻo i le aso o lau taotoga. E taua tele lenei mea ina ia faʻaitiitia ai le lamatiaga o faʻalavelave i le taimi o le faʻagase.
- Fa'atonuga o felauaiga: Talu ai e foliga mai o le a e mauaina se vai fa'agase, e taua tele le fa'atulagaina o se tasi e ave oe i le fale pe a uma le togafitiga. Atonu e te lagona le vaivai pe le mautonu, ma e le saogalemu ai le aveina o se taavale.
- Fuafuaga Tausiga Pe a uma le taotoga: Talanoa i lau foma'i e uiga i lau fuafuaga tausiga pe a uma le taotoga. E ono aofia ai fa'atonuga i le tausiga o mata, vaila'au mo le puleaina o le tiga, ma taimi atofaina e mata'ituina ai lou toe malosi.
- Sauniuniga Faalelagona: E mafai ona avea le taotoga ma se aafiaga faalelagona. Mafaufau e talanoaina ou lagona ma se uo po o se tagata o le aiga e te faatuatuaina, po o se tagata tomai faapitoa foi i le soifua maloloina o le mafaufau, e fesoasoani e faaitiitia ai so o se popolega e te ono maua.
Ta'otoga o le Tumoro Mata: Faiga Fa'asolosolo i lea La'asaga ma lea La'asaga
O le malamalama i mea e faʻamoemoeina i le taimi o le taotoga o le kanesa o le mata e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le popole ma saunia oe mo le aafiaga. O se aotelega laʻasaga i lea laʻasaga o le faiga:
- Sauniuniga A'o le'i Gaioiina: I le aso o le taotoga, o le a e taunuu i le nofoaga e fai ai taotoga po'o le falema'i. A mae'a ona e siakiina, o le a ave oe i se nofoaga a'o le'i faia le taotoga lea o le a e sui ai lou ofu taotoga. Atonu e tu'u se laina intravenous (IV) i lou lima e tu'u ai vaila'au.
- Fa'atonuga ole fa'ama'i: A'o le'i amataina le taotoga, o le a tu'uina atu ia te oe le vai fa'agase. E fuafua i le faigata o le faiga, e mafai ona avea ma vai fa'agase fa'alotoifale (fa'agase le vaega o lo'o siomia ai le mata) po'o le vai fa'agase lautele (fa'amoe oe). O le a mata'ituina e le foma'i fa'agase ou fa'ailoga taua i le taimi atoa o le faiga.
- Ta'otoga Fa'agasologa: O le taimi lava e te lagona ai le toʻa ma ua aoga le vai faʻagase, ona amata loa lea e le fomaʻi tipitipi le faiga. O laasaga patino o le a faʻalagolago i le ituaiga o le tumo o le mata ma le auala e faia ai le taotoga. O metotia masani e aofia ai:
- Ave'esea: E aveese e le foma'i tipitipi le tumo fa'atasi ai ma se pito o le a'ano maloloina ina ia mautinoa le aveesea atoa.
- Cryotherapy: O lenei metotia e faʻaaogaina ai le malulu tele e faʻaumatia ai sela o le tumo.
- Ta'otoga Laser: E mafai ona fa'aaogaina leisa e taula'i ma fa'aumatia ai sela o le tumo ma le sa'o lelei.
- tapunia: A uma ona aveese le tumo, o le a tapuni ma le faaeteete e le fomai tipitipi le tipi e faaaoga ai ni su'i po o ni fasi mea faapipii. I nisi tulaga, e ono tuu se talita puipui i luga o le mata.
- Potu Toe Fa'aleleia: A maeʻa le taotoga, o le a aveina oe i se potu e malolo ai lea o le a mataʻituina ai oe e le aufaigaluega faafomaʻi aʻo e ala i luga mai le tui faʻagase. Atonu e te lagona le vaivai, ma e masani lava ona e lagona sina le toʻa poʻo se tiga itiiti.
- Fa'atonuga pe a uma le taotoga: O le taimi lava e te malosi ai, o le a tuʻuina atu e lau 'au tausi soifua ia te oe ni faʻatonuga mo le tausiga pe a uma le taotoga. E ono aofia ai ni taʻiala i le tausiga o mata, vailaʻau e pulea ai le tiga, ma faʻailoga o faʻalavelave e mataʻituina.
- Tofiga tulitatao: E manaʻomia ona e faʻatulaga ni taimi atofaina e siaki ai lou toe malosi ma iloilo le manuia o le taotoga. O le a siaki e lau fomaʻi soʻo se faʻailoga o faʻalavelave ma talanoaina laʻasaga e sosoo ai i lau fuafuaga togafitiga.
Lamatiaga ma Fa'afitauli o le Ta'otoga o le Tumoro Mata
E pei o so'o se taotoga, o taotoga o le kanesa o le mata e iai ni tulaga lamatia ma ni fa'alavelave fa'afuase'i. E taua tele le iloa o nei mea ina ia faia ai se fa'ai'uga sa'o e uiga i lau togafitiga. O nisi nei o tulaga lamatia masani ma e seasea ona tupu e feso'ota'i ma le taotoga:
- Tulaga masani:
- Faʻafitauli: E iai le lamatiaga o le pipisi o siama i le vaega o le taotoga, lea e masani ona mafai ona taulimaina i vailaau fa'ama'i.
- Totototo: E ono tupu sina toto i le taimi o le taotoga pe a uma foi, ae e seasea ona tele se toto e alu ese.
- Tiga ma Fa'aletonu: E masani ona maua tiga māmā i le feololo pe a uma le taotoga, ae e masani lava ona mafai ona taulimaina i vailaʻau faʻamaʻi tiga ua faʻatonuina.
- Fufula ma Manu'a: O le fulafula i autafa o le mata o se mea masani ma e masani ona mou atu i totonu o ni nai aso.
- Lamatiaga e Fesootaʻi ma le Vaai:
- Suiga Vaaiga: Atonu e iai ni suiga tumau pe le tumau i le vaai a nisi o gasegase pe a uma le taotoga. E mafai ona aofia ai le le manino pe faigata foi ona taula'i.
- Fa'ate'a ole Retina: I nisi tulaga e seasea tupu, e mafai e le taotoga ona oʻo atu ai i le vavaeʻesega o le retina, lea e manaʻomia ai le fesoasoani vave faʻafomaʻi.
- Tulaga Seseasea:
- Fa'alavelave fa'ama'i: E ui lava e seasea, e mafai ona tupu faʻalavelave mai faʻamaʻi faʻamaʻi, e aofia ai faʻafitauli faʻafefe poʻo faʻafitauli manava.
- Ma'ila E ono tupu ni ma'ila i le vaega o le taotoga, lea e mafai ona aafia ai le foliga vaaia o mata.
- Tumor Toe Tu'u: E iai le avanoa e ono toe foʻi mai ai le tumo, ma manaʻomia ai nisi togafitiga.
- Aafiaga Faalelagona ma le Mafaufau: O le su'esu'eina ma le togafitia o se tumo i le mata e mafai ona faigata fa'alagona. Atonu e oo i tagata mama'i le popole po'o le loto mafatia, lea e tatau ona foia i le lagolago talafeagai.
I le faaiuga, e ui o le taotoga o le tumo o mata e mafai ona avea ma se laasaga taua i le togafitia o tumo o mata, ae e taua tele le malamalama i mea e le talafeagai mo le taotoga, laasaga sauniuni, faagasologa o le taotoga, ma tulaga lamatia e ono aofia ai. O fesootaiga tatala ma lau 'au tausi soifua maloloina e mafai ona fesoasoani e faamautinoa ua e malamalama lelei ma ua e sauni mo lau malaga i luma.
Toe Fa'aleleia Ina ua Mae'a le Ta'otoga o le Tumoro Mata
O le toe malosi mai le taotoga o le tumo o mata o se vaega taua tele e manaʻomia ai le gauai atu ma le faaeteete ina ia mautinoa le faamalologa sili ona lelei ma taunuuga sili ona lelei. E mafai ona fesuisuiaʻi le taimi e toe malosi ai e fuafua i le ituaiga taotoga e faia, le tele ma le nofoaga o le tumo, ma le soifua maloloina o le tagata maʻi. I se tulaga lautele, e mafai e tagata maʻi ona faʻamoemoe i le taimi e toe malosi ai lenei:
Tausiga Vave pe a uma le Ta'otoga (Uluai Itula e 24)
A maeʻa le taotoga, e masani ona mataʻituina gasegase mo ni nai itula aʻo leʻi tuʻua le falemaʻi. E masani ona iai ni lagona le toʻa, fulafula, poʻo ni manuʻa i tafatafa o le mata. E taua tele le puleaina o le tiga, ma e ono fautuaina e lau fomaʻi ni vailaʻau e faʻaitiitia ai le tiga. E tatau i gasegase ona ʻalofia ni gaioiga mamafa ma faʻamautu o latou ulu e faʻaitiitia ai le fulafula.
Vaiaso Muamua
I le vaiaso muamua, e tatau i gasegase ona mulimulita'i ma le toto'a i fa'atonuga a le foma'i tipitipi ina ua mae'a le taotoga. E aofia ai le fa'aaogaina o mataua mata ua fa'atonuina e puipuia ai fa'ama'i ma fa'aitiitia ai le mumū. E taua le 'alo 'ese mai le milimiliina o mata ma ia ofuina ni mata puipui pe a fautuaina. E mafai e le to'atele o gasegase ona toe fo'i i gaoioiga mama i totonu o ni nai aso, ae e tatau ona 'alo 'ese mai fa'amalositino mamafa ma le si'itia o mea mamafa.
Lua i le Fa Vaiaso
I le vaiaso lona lua, e toatele gasegase ua matauina se faaitiitia tele o le fula ma le le to’a. E taua tele taimi e toe faia ai se asiasiga i le taimi lea e mata’ituina ai le faamalologa ma siaki ai so’o se fa’alavelave. E mafai e le toatele o gasegase ona toe amata malie lava a latou galuega masani, e aofia ai galuega, ae e tatau lava ona ‘alo’ese mai gaoioiga e ono fa’alavelave ai mata, e pei o le faitau tusi mo se taimi umi po’o le fa’aaogaina soo o lau komepiuta.
Tasi le masina ma tua atu
A maeʻa le tusa ma le masina, e mafai e le toʻatele o gasegase ona toe foʻi i a latou masaniga masani, e aofia ai faamalositino ma le avetaʻavale, pe afai ua latou maua le faʻatagaga mai le latou fomaʻi. Peitaʻi, o nisi gasegase e ono aʻafia i ni aafiaga tumau, e pei o mata mago poʻo le maaleale i le malamalama, lea e ono tele ai se taimi e foʻia ai. O asiasiga masani e fesoasoani e faʻamautinoa ai o loʻo lelei le faagasologa o le faʻamalologa.
Fautuaga mo Tausiga
- Mulimuli i Faatonuga: Ia tausisi ma le toto'a i fa'atonuga tausiga a lau foma'i tipitipi pe a uma le taotoga.
- Fomaʻi: Inu vailaʻau faʻatonuina e pei ona faʻatonuina, e aofia ai vailaʻau faʻamaʻi ma vailaʻau e teteʻe ai i le mumū.
- Aloese mai mea fa'afefe: 'Alo'ese mai le asu, pefu, ma isi mea fa'a'ono'ono e ono a'afia ai le fa'amalologa.
- Malologa: Ia mautinoa e te lava le malolo e fesoasoani ai i le toe malosi.
- Fa'asusu ma Mea'ai: Tausi se taumafa paleni ma ia inu vai e lagolago ai le faamalologa.
Aogā o le Ta'otoga o le Tumoro i Mata
O le taotoga o le kanesa o mata e ofoina atu ai ni fa'aleleia atili taua i le soifua maloloina ma le tulaga lelei o le olaga mo gasegase. O nisi nei o fa'amanuiaga autu:
- Ave'esea le Tumor: O le aogā aupito tāua o le aveeseina lea o le tumo, lea e mafai ona puipuia ai isi faʻafitauli, e aofia ai le leiloa o le vaʻai poʻo le sosolo atu i isi vaega o le tino.
- Faasaoina o le Vaaiga: I le tele o tulaga, e mafai e taotoga ona fa'asaoina pe toe fa'afo'isia fo'i le va'ai, e fuafua i le tulaga ma le tele o le tumo. E taua tele le vave faia o togafitiga mo le fa'ateleina o taunuuga o va'ai.
- Siitia le Tulaga o le Ola: E masani ona lipotia mai e gasegase se tulaga lelei o le olaga pe a uma le taotoga. O le aveeseina o le tumo e mafai ona faʻaitiitia ai faʻailoga e pei o le tiga, le toʻa, ma le popole e fesoʻotaʻi ma le faʻamaoniga.
- Mata'ituina masani: A maeʻa le taotoga, e masani ona tuʻuina atu gasegase i lalo o se faasologa masani o le mataituina, lea e fesoasoani i le vave iloa o soʻo se toe tupu mai poʻo ni faʻafitauli fou, ma faʻamautinoa ai le faʻaauauina o le puleaina o le soifua maloloina.
- Toomaga o le mafaufau: E mafai ona matuā tāua le avega tau mafaufau o le ola faatasi ma se tumo i le mata. E mafai e le taotoga ona maua ai le filemu o le mafaufau, faʻaitiitia ai le popole ma mafai ai e gasegase ona taulaʻi atu i le toe faʻaleleia ma o latou olaga i aso faisoo.
- Fuafuaga Togafitiga Fa'apitoa: A maeʻa le taotoga, e mafai e gasegase ona galulue faʻatasi ma le latou 'au tausi soifua maloloina e atiaʻe ni fuafuaga togafitiga faʻapitoa, e aofia ai le radiation therapy poʻo le chemotherapy pe a manaʻomia, e faʻatatau i o latou manaʻoga patino.
Tau o le Ta'otoga o le Tumoro Mata i Initia
O le tau averesi o taotoga o le kanesa o le mata i Initia e mai le ₹50,000 i le ₹2,00,000. Mo se faʻatatauga saʻo, faʻafesoʻotaʻi matou i le asō.
Fesili e Masani Ona Fesiligia e uiga i le Ta'otoga o le Tumoro Mata
- O le a se mea e tatau ona ou ai a o lei faia le taotoga?
A'o le'i faia le taotoga, e taua tele le tausia o se taumafa paleni e tele ai fualaau 'aina, fualaau faisua, porotini manifinifi, ma saito atoa. 'Alo'ese mai taumafataga mamafa ma le 'ava malosi i le po a'o le'i faia le taotoga. Mulimuli i fa'atonuga fa'apitoa a lau foma'i tipitipi mo mea'ai, aemaise lava e uiga i le anapogi a'o le'i faia le taotoga.
- E mafai ona ou inuina a'u vailaau masani a'o lei faia le taotoga?
Fa'afeso'ota'i lau foma'i e uiga i au vaila'au masani. O nisi vaila'au, aemaise lava vaila'au e fa'amama toto, atonu e mana'omia ona taofi a'o le'i faia se taotoga. Ia mulimuli i taimi uma i fautuaga a lau foma'i tipitipi e uiga i le puleaina o vaila'au.
- O le a le umi ou te manaʻomia e nofo ai i le falemaʻi?
O le tele o taotoga o le kanesa o mata e fai i fafo atu o le falema'i, o lona uiga e mafai ona e toe fo'i i le fale i le aso lava lea. Peita'i, o nisi tulaga e ono mana'omia ai se nofo i le po mo le mata'ituina. O le a tu'uina atu e lau foma'i tipitipi ni ta'iala fa'apitoa e fa'atatau i lou tulaga.
- O a gaoioiga e tatau ona ou aloese mai ai pe a uma le taotoga?
A uma le taotoga, 'alo'ese mai galuega mamafa, si'i mea mamafa, ma le punou mo le itiiti ifo ma le vaiaso. Puipui ou mata mai moli susulu ma 'alo'ese mai laupepa mo se taimi umi e fa'aitiitia ai le tiga.
- O afea e mafai ai ona ou toe foʻi i le galuega?
E eseese le taimi e toe foʻi ai i le galuega. E mafai e le toʻatele o gasegase ona toe foʻi i galuega mama i totonu o le vaiaso e tasi, ae o i latou e iai galuega e faigata ai le tino atonu e manaʻomia se taimi umi. Faʻafesoʻotaʻi lau fomaʻi mo fautuaga patino.
- E faʻapefea ona ou tausia oʻu mata pe a uma le taotoga?
Mulimuli i fa'atonuga a lau foma'i tipitipi pe a uma le togafitiga, e ono aofia ai le fa'aaogaina o mataua mata ua fa'atonuina, 'alo'ese mai le milimiliina o ou mata, ma le ofuina o mata tioata puipui. Ia tausisia au taimi atofaina e siaki ai le fa'amalologa.
- O a fa'ailoga o fa'alavelave e tatau ona ou mata'ituina?
Vaavaai mo faailoga o le pipisi, e pei o le faateleina o le mumu, fulafula, po o le tafe mai o le vai mai le mata. Afai e te lagonaina le tiga tele, suiga i le vaai, po o le le to'a tumau, faafesootai loa lau fomai.
- E mafai ona ou aveina se taavale pe a uma se taotoga o le kanesa o le mata?
Atonu e fa'atapula'aina le aveta'avale mo ni nai aso pe a uma le taotoga, aemaise lava pe a a'afia lau va'ai. Ia maua pea se fa'atagaga mai lau foma'i a'o le'i toe amata le aveta'avale.
- E masani ea ona mago mata pe a uma se taotoga?
Ioe, o nisi gasegase e ono mago o latou mata pe a uma le taotoga. E mafai ona le tumau lenei mea ma e ono faaleleia pe a faaaogaina loimata faapitoa po o vailaau mata ua faatonuina. Talanoaina soo se faailoga tumau ma lau fomai.
- Ae fa'apefea pe a iai sa'u fanau? E fa'apefea ona ou tausia i latou i le taimi o lo'u toe malosi?
Afai e iai sau fanau, ia fuafua se fesoasoani i le taimi o lou toe malosi, aemaise lava i le vaiaso muamua. Fa'atapula'a gaoioiga e mana'omia ai le si'itia o mea mamafa po'o le tamo'e solo. Ia mautinoa ua latou malamalama i le taua o le agamalu i ou mata.
- E mafai ona ou ofuina ni teuga mata pe a uma le taotoga?
E sili ona 'alo 'ese mai le fa'aaogaina o vali mata mo le itiiti ifo i le lua vaiaso talu ona mae'a le taotoga ina ia puipuia ai le itaitagofie ma le pipisi. Fa'afeso'ota'i lau foma'i mo ni fautuaga fa'apitoa e fa'atatau i lou toe malosi.
- O le ā le umi e alu ai ona fa'amautu lea o la'u va'ai?
E eseese le fa'amautuina o le va'ai mai lea ma'i i lea ma'i. Atonu e matauina e nisi ni fa'aleleia atili i totonu o ni vaiaso, ae o isi atonu e alu ai ni masina. O le siakiina soo o le va'ai o le a fesoasoani e siaki ai lou alualu i luma.
- Pe ou te mana'omia ni togafitiga faaopoopo pe a uma le taotoga?
E fuafua i le ituaiga ma le tulaga o le tumo, atonu e manaʻomia ni togafitiga faaopoopo e pei o le radiation poʻo le chemotherapy. O le a talanoaina e lau 'au tausi soifua le fuafuaga sili ona lelei mo lou tulaga.
- O le a se mea e tatau ona ou faia pe a ou lagona le popole i le taotoga?
E masani lava ona e lagona le popole a'o le'i faia le taotoga. Talanoa i lau foma'i e uiga i ou popolega, o ē e mafai ona ofoina atu le lagolago ma punaoa e fesoasoani e pulea ai le popole.
- E mafai ona ou malaga pe a uma le taotoga?
Atonu e fa'atapula'aina femalagaa'iga mo ni nai vaiaso pe a uma le taotoga, aemaise lava pe afai e aofia ai ni malaga uumi po'o ni gaioiga mamafa. Fa'afeso'ota'i lau foma'i mo ni fautuaga fa'apitoa mo femalagaa'iga.
- Ae fa'afefea pe a iai nisi tulaga fa'alesoifua maloloina?
Fa'ailoa i lau foma'i tipitipi so'o se isi fa'afitauli tau soifua maloloina o lo'o ia te oe, aua e ono a'afia ai lau taotoga ma lou toe malosi. O le a fa'atulaga e lau 'au tausi soifua lau tausiga e tusa ai.
- E mafai faapefea ona ou lagolagoina lo'u toe manuia?
Lagolago lou toe malosi e ala i le mulimuli i faʻatonuga a lau fomaʻi, tausia o meaʻai maloloina, inu vai i le vai, ma ia lava le malolo. Aloese mai le atuatuvale ma faia ni gaoioiga mama e pei ona e taliaina.
- E iai se lamatiaga o le toe foʻi mai o le tumo?
E ui o le fa'amoemoega o le taotoga o le aveese atoa lea o le tumo, ae e iai le avanoa e toe tupu ai. O su'esu'ega masani ma le mata'ituina e taua tele mo le vave iloa ma le puleaina.
- O a ni suiga i le olaga e tatau ona ou mafaufau i ai pe a uma le taotoga?
A maeʻa le taotoga, mafaufau e faʻatino se olaga soifua maloloina, e aofia ai se taumafa paleni, faamalositino masani, ma le ʻalofia o le ulaula tapaʻa ma le tele o le ava malosi. O nei suiga e mafai ona faʻaleleia atili ai le soifua maloloina lautele ma faʻaitiitia ai le lamatiaga o faʻafitauli tau soifua maloloina i le lumanaʻi.
- E mafai faapefea ona ou pulea le tiga pe a uma le taotoga?
Mulimuli i le fuafuaga e pulea ai le tiga a lau fomaʻi, lea e ono aofia ai vailaʻau faʻatonuina. Atonu foʻi e fautuaina ni vailaʻau e faʻaitiitia ai le tiga e mafai ona faʻatau fua. Afai e tumau pea pe faʻateteleina le tiga, faʻafesoʻotaʻi lau fomaʻi.
iʻuga
O le taotoga o le kanesa o mata o se faiga taua tele e mafai ona faaleleia atili ai le soifua maloloina ma le tulaga lelei o le olaga o gasegase. O le malamalama i le faagasologa o le toe faaleleia, faamanuiaga, ma tulaga lamatia e taua tele mo le faia o faaiuga poto. Afai o oe po o se tasi e pele ia te oe o feagai ma lenei taotoga, e taua tele le talanoa ma se fomaʻi e talanoaina lou tulaga patino ma ia mautinoa le tausiga sili ona lelei.
Falema'i Sili e Latalata ia te a'u Chennai