- Faletusi o le Soifua Maloloina
- 10 Auala e Fa'aitiitia ai Triglycerides: Laasaga Aogā e Fa'aitiitia ai Lenei Fuainumera Taua o le Soifua Maloloina
10 Auala e Fa'aitiitia ai Triglycerides: Laasaga Aogā e Fa'aitiitia ai Lenei Fuainumera Taua o le Soifua Maloloina
Iloiloga faafoma'i e le Apollo Nutrition Team
Aiseā e Tāua ai Triglycerides mo Lou Soifua Maloloina
Atonu ua e faʻalogo i le cholesterol. Ae ua e faʻalogo ea i triglycerides? Afai na taʻua e lau fomaʻi i lau siaki mulimuli o le soifua maloloina, pe na e mauaina se lipoti o le fale suʻesuʻe ma se numera na foliga maualuga, atonu o loʻo e mafaufau po o a ia mea ma pe aisea e taua ai.
O le mea moni, e tutusa lava le taua o triglycerides ma le cholesterol pe a oo i le soifua maloloina o le fatu, ae e toatele tagata e le malamalama i ai pe iloa foi pe faapefea ona pulea. O le maualuga o triglycerides e ofo ai le taatele i Initia—aemaise lava i tagata e nonofo i aai, o loʻo galulue i galuega e le gaoioi, pe 'ai i mea'ai faʻaonaponei e tele i meaʻai gaosi ma suka.
O le tala fiafia? E le pei o nisi o tulaga tau soifua maloloina, o triglycerides maualuluga e tali lelei tele i suiga o le olaga. Mo le toatele o tagata, o suiga i meaʻai, faamalositino, ma masaniga i aso taitasi e mafai ona toe faafoi atu ai le maualuga o le triglyceride i tulaga maloloina e aunoa ma ni vailaau. E tusa lava pe e te manaʻomia ni vailaau, o nei suiga o le olaga e faateleina ai ona aafiaga ma faaleleia atili ai lou soifua maloloina lautele.
I totonu o lenei tusiga, o le a matou faʻamatalaina po o le a le triglycerides, pe aisea e taua ai, pe aisea e maualuga ai le maualuga, pe faʻapefea ona siaki e fomaʻi, ma le mea e sili ona taua, 10 auala aoga, faʻavae i faʻamaoniga e mafai ona e faʻaitiitia ai triglycerides e amata atu i le asō. O nisi o nei suiga e faigofie. O nisi e manaʻomia ai le tele o taumafaiga. Ae e mafai uma lava, ma e aoga uma lava—aemaise lava pe a faia faʻatasi.
O a Triglycerides? Malamalama i lenei Numera Taua
O Triglycerides o se ituaiga ga'o (lipid) e maua i lou toto. A e 'ai mea'ai, e liua e lou tino kalori e le mana'omia i le taimi lava lea i triglycerides. O nei triglycerides e teuina i totonu o sela ga'o ma fa'asa'oloto mo le malosi i le va o taumafataga.
Mafaufau i triglycerides o se faiga e teu ai le malosi o lou tino. O la latou galuega moni lava lea—o le saunia lea o le malosi pe a e manaʻomia. E tulaʻi mai le faʻafitauli pe a tele naua triglycerides o loʻo tafe i lou toto i soʻo se taimi.
Malamalama i fuainumera:
E fuaina e lau foma'i ia triglycerides o se vaega o le paneli o lipids i le toto (e masani lava pe a uma ona anapogi mo le 8-12 itula). O le uiga lenei o nei vaega:
- Masani: E itiiti ifo i le 150 mg/dL (milikalama i le tesilita)
- Maualuga i le tulaga tuaoi: 150–199 mg/dL
- Maualuga: 200–499 mg/dL
- Maualuga tele: 500 mg/dL pe sili atu
Afai e 150 pe sili atu fo'i le maualuga o lou triglyceride, e le na'o oe—e faitau miliona tagata Initia e maualuga le triglycerides. Ma o le tala fiafia, e mafai ona e fa'aitiitia.
Aiseā e tāua ai le triglycerides:
O le maualuga o le triglycerides e faʻateleina ai lou lamatiaga o faʻamaʻi fatu, stroke, ma faʻalavelave mai le maʻisuka. E mafai foʻi ona faʻaalia ai le metabolic syndrome - o se faʻaputuga o tulaga e faʻateleina ai le lamatiaga lautele o le soifua maloloina. O le mea e taua, e masani ona e le lagona ni faʻailoga pe a maualuga le triglycerides, o le mafuaʻaga lea e taʻua ai o mea e "leoa" ai le lamatiaga. Atonu e te lagona lelei aʻo faʻalavelaveina ou alatoto.
Aiseā e Maualuga ai le Triglycerides: Mafua'aga Masani
E tele mafua'aga e si'itia ai le triglycerides. O le malamalama i le mafua'aga e si'itia ai lou triglycerides e fesoasoani ia te oe e foia ai le mafua'aga autū.
Mafua'aga o mea'ai (e sili ona taatele):
- 'Ai tele naua mea'ai e pei o le carbohydrate ua fa'amamaina (falaoa pa'epa'e, suka, mea'ai ua uma ona fa'agasolo)
- 'Ai tele kalori, aemaise lava mai le suka
- Inu ava malosi, aemaise lava i le tele o le ava malosi
- 'Ai tele naua mea'ai ua uma ona gaosia pe falai
- 'Ai i mea'ai e tele ai suka fa'aopoopo (sodas, mea'ai suamalie, meainu suamalie)
Mafua'aga o le olaga:
- Le lava o faʻamalositino
- O le mamafa poʻo le mamafa
- ulaula
- Le lelei o le moe po'o fa'alavelave i le moe
Mafua'aga e feso'ota'i ma le soifua maloloina:
- Ma'isuka po'o le prediabetes
- Faʻafitauli o le thyroid
- Toto fatu
- Metabolic syndrome
- Mea tau kenera (o nisi tino o tagata e masani ona gaosia le tele o triglycerides)
Vailaʻau:
- O nisi vailaʻau mo le toto maualuga
- Togafitiga o le Estrogen po'o fualaau e taofia ai le fanautama
- Corticosteroids
- O vaila'au o le ma'i suka
Tausaga ma isi mea taua:
- E masani ona fa'atupula'ia teisi le Triglycerides i le matua
- E sili atu ona taatele i alii nai lo tamaitai (seia oo ina oo tamaitai i le menopause)
- Fa'ateleina i le taimi o le maitaga
O le toʻatele o tagata e maualuga le triglycerides e mafua mai i meaʻai ma le olaga - o mea ia e mafai ona e puleaina.
Fa'ailoga ma le Taimi e Popole ai
O le mea lenei e taua ona iloa: o triglycerides maualuga e masani ona leai ni faʻailoga e mafua ai. E te le lagonaina. E te le lagona le tiga, le vaivai, poʻo ni faʻailoga lapatai. O le mafuaʻaga lea e matautia ai—e mafai ona e maua ni tulaga maualuga tele ma lagona le masani atoatoa.
Pau lava le auala e iloa ai pe maualuga au triglycerides o le faia lea o se suega toto.
Peita'i, i tulaga o triglycerides e matua maualuga lava (e sili atu i le 1000 mg/dL), atonu e te ono a'afia i:
- Xanthomas eruptive (ni pupuga laiti, mafiafia, samasama i lou paʻu, e masani lava i puimanava, tulivae, poʻo tulilima)
- Lipemia retinalis (o se foliga paʻepaʻe i totonu o vaʻa toto o ou mata, e vaaia i taimi o suʻega mata)
- Fa'alatele po'o le ate
- Paʻu o le tino
O le maualuga tele o triglycerides (aemaise lava i luga atu o le 1,000 mg/dL) e mafai ona faʻateleina ai le lamatiaga o le pancreatitis, o se tulaga ogaoga. E manaʻomia ai le vave tausiga faafomaʻi.
Va'ai se foma'i pe afai:
- E le'i siakiina lava ou triglycerides (aemaise lava pe afai e te mamafa tele, e maua i le ma'isuka, e iai sou tala'aga fa'aleaiga o fa'ama'i fatu, pe ua silia ma le 40 tausaga)
- Ua toetoe lava a maualuga ou triglycerides (150+) pe maualuga fo'i (200+)
- E iai isi ou tulaga lamatia mo faʻamaʻi fatu (toto maualuga, talafaasolopito o aiga, ulaula)
- Ua e faia ni suiga i lou olaga ae e leʻi faaleleia lava le triglycerides ina ua mavae le 3 masina.
Auala e Siaki ai e Foma'i Triglycerides: O Le Su'ega
O le siakiina o le triglycerides e faigofie ma o se vaega o se siaki masani o le soifua maloloina.
O le su'ega o le lipid panel:
E fa'atonuina e lau foma'i se suega toto e ta'ua o le lipid panel po'o le lipid profile. O le a talosagaina oe e te anapogi (aua le 'ai pe inu se mea vagana ai le vai) mo le 8-12 itula a'o le'i faia le suega—e masani lava i le po atoa. O lenei anapogi e fesoasoani e maua ai se faitauga sa'o aua o le 'aiina o mea'ai lata mai e si'itia ai le triglycerides mo sina taimi.
Ole fua ole su'ega:
- Aofaʻi o le suka
- LDL cholesterol (le cholesterol leaga)
- HDL cholesterol (cholesterol lelei)
- Triglycerides
E aveese le toto mai lou lima, ma auina atu i se fale suʻesuʻe, ma e maua mai taunuuga i totonu o ni nai aso. E leai se tiga ma e faigofie.
O le a le tele o taimi e fai ai le suega:
Afai e masani au triglycerides, fesili i lau foma'i pe fa'afia ona e toe siaki—e masani lava i le 4-6 tausaga pe afai e te malosi. Afai e maualuga, e te faia ni suega e sili atu ona soo (i le 3-6 masina) e mata'ituina ai le alualu i luma pe a uma ona faia ni suiga pe amata ni vaila'au.
10 Auala e Fa'aitiitia ai le Triglycerides
O le mea e fa'amalosiauina ai e uiga i le maualuga o triglycerides, o le sili atu lea o le tali atu i suiga o le olaga nai lo so'o se isi lava tulaga tau soifua maloloina. O nisi nei o fuafuaga e 10 ua fa'amaonia:
Fa'aitiitia le Carbohydrates Fa'amamaina ma Suka Fa'aopoopo
O le suiga aupito sili lea ona aoga i mea'ai e fa'aitiitia ai triglycerides. O mea'ai e maua mai i le suka e pei o le falaoa pa'epa'e, araisa pa'epa'e, mea'ai suamalie, meainu suamalie, ma mea suamalie e vave ona liua i triglycerides i lou tino.
Aisea e aoga ai: A e 'ai ni ga'o fa'amamaina (refined carbohydrates), e vave ona fa'avasega e lou tino ia ga'o i le kulukose (suka), lea e vave ona ulufale atu i lou toto. Ona liua lea e lou ate lenei kulukose tele i triglycerides. O le fa'aitiitia o lenei faiga mai le puna e matua malosi lava.
Faʻafefea ona fai:
- Suia le araisa pa'epa'e i le araisa enaena, quinoa, po'o le millets
- Filifili le falaoa saito atoa nai lo le falaoa paʻepaʻe
- Fa'aitiitia meainu suamalie, sua o fuala'au 'aina e fa'aopoopo i ai le suka, ma le lauti suamalie
- Fa'atapula'a mea'ai suamalie, keke, pisiketi, ma lole
- Siaki fa'ailoga - suka fa'aopoopo i totonu o yogurts, granola, sosi, ma mea'ai "maloloina" ua afifiina
E tāua tele: E oo lava i le fa'aitiitia o meainu suamalie mai lau taumafataga e mafai ona fa'aitiitia tele ai triglycerides. Ua fa'aalia i su'esu'ega le fa'aitiitia o le 20-30% pe a fa'aitiitia tele e tagata le 'ai o mea'ai e pei o carbohydrates ua fa'amamaina.
Fa'ateleina le 'Ai o le Alava: O Le Tauiviga Malū o le Triglyceride
O le fiber, aemaise lava le fiber soluble, e fesoasoani e fa'aitiitia ai triglycerides. E fa'amalieina ai fo'i lou lagona o le ma'ona, ma fa'aitiitia ai le aofa'i o kalori e 'ai.
Aisea e aoga ai: O le fiber soluble (e maua i le oats, pi, fualaau ʻaina, ma fualaau faisua) e fusifusia ma vailaʻau e tele ai le triglyceride i totonu o lau auala o meaʻai ma aveese ai mai lou tino.
Faʻafefea ona fai:
- Fa'aopoopo le oati i le taeao
- Fa'aopoopo i ai pi (dal, pi, chickpeas) i taumafataga i ni nai taimi i le vaiaso
- 'Ai fuala'au faisua i le aoauli ma le afiafi
- Filifili fuala'au 'aina e iai le pa'u (apu, pea, kuava) nai lo le sua
- Fa'aopopo fatu flax eleele i le yogurt po'o smoothies
- Taumafa i nati ma fatu
E tāua tele: Taumafai e 'ai le 25-30 kalama o le fiber i aso ta'itasi. O le to'atele o tagata Initia e na'o le 10-15 kalama e maua, o lea o le fa'ateleina o le taumafaina o mea'ai e iai sona a'afiaga tele.
Fa'aitiitia le mamafa pe afai e te mamafa tele: Fa'aitiitia le mamafa, fa'aitiitia le triglycerides
Afai e te mamafa tele, o le pa'ū o le 5-10% o lou mamafa o le tino e mafai ona fa'aitiitia ai le triglycerides. O le mamafa tele o le tino e fa'ateleina ai le gaosiga o le triglyceride.
Aisea e aoga ai: O tino e mamafa tele e masani ona tete'e i le insulin—e le tali lelei ou sela i le insulin. O lenei mea e mafua ai ona gaosia e lou ate le tele o triglycerides. O le pa'u o le mamafa e fa'aleleia atili ai le maaleale o le insulin ma fa'aitiitia sa'o ai le gaosiga o le triglyceride.
Faʻafefea ona fai:
- Taula’i atu i suiga i mea’ai o lo’o i totonu o lenei lisi (fa’aitiitia o mea’ai e pei o le carbohydrates ua fa’amamaina, fiber, ga’o maloloina)
- Fa'aopoopo le gaioiga ma fa'amalositino (tagai #4)
- Ia faia se fa'aitiitiga taua o kalori—e te le mana'omia se fa'atapula'aina tele
- Ia onosaʻi—o le paʻu mamafa faifai pea ma le faifai malie (0.5-1 kg i le vaiaso) e sili atu ona gafataulimaina
E tāua tele: O le pa'ū o le mamafa e 5-10% e masani ona iloa ai le fa'aitiitia o le triglyceride. O kilokalama ta'itasi e pa'ū e fesoasoani.
Faamalositino Soo: O le Fealua’i o se Vaila’au
O gaoioiga faaletino o se tasi lea o auala sili ona mamana e faʻaitiitia ai triglycerides. E oʻo lava i faamalositino feololo e maua ai ni taunuuga lelei.
Aisea e aoga ai: E fesoasoani faamalositino i ou maso e faaaoga triglycerides mo le malosi nai lo le teuina i lou toto. E faaleleia atili ai le lagona o le insulin ma fesoasoani i le puleaina o le mamafa. O gaoioiga masani e faaleleia atili ai foi le fua faatatau o le "lelei" HDL cholesterol i triglycerides, lea e taua mo le soifua maloloina o le fatu.
Faʻafefea ona fai:
- Taumafai e fa'atino ni gaioiga fa'amalositino feololo e tusa ma le 150 minute i le vaiaso (savali vave, tietie uila, 'a'au, siva, tamo'e vave)
- Pe 75 minute o gaoioiga malosi (tamoe, faamalositino HIIT)
- Fa'aopoopo fa'amalositino malosi 2-3 taimi i le vaiaso
- E fesoasoani fo'i ni nai mea laiti—o le savali e 30 minute i le tele o aso e iai sona aafiaga lelei
E tāua tele: Ua faaalia i suesuega e mafai e faamalositino faifai pea ona faaitiitia ai le triglycerides i le 20-30% pe sili atu foi, aemaise lava pe a tuufaatasi ma le pa'u o le mamafa ma suiga i mea'ai.
Filifili Ga'o Maloloina: E Le o Ga'o Uma e Leaga
E te lē manaʻomia ona aveese gaʻo mai lau meaʻai. E te manaʻomia gaʻo saʻo. O le suia o gaʻo lē lelei i gaʻo maloloina e faʻaitiitia ai le triglycerides.
Aisea e aoga ai: O ga'o fa'atumu (i le pata, ghee, aano o manufasi) ma ga'o trans (i mea'ai falai, mea'ai tao ua uma ona fa'agasolo) e fa'ateleina ai le triglycerides. O ga'o unsaturated (i i'a, nati, fatu, suau'u) e fa'aleleia atili ai le maualuga o le triglyceride ma lagolagoina le soifua maloloina o le fatu.
Faʻafefea ona fai:
- 'Ai i'a ga'o 2-3 taimi i le vaiaso (salmon, mackerel, sardines)—e matuā aogā tele omega-3s
- Faaaoga suāuu e pei o le suāuu olive, suāuu canola, po'o le suāuu sinapi nai lo le ghee po'o le pata pe a mafai
- 'Ai nati ma fatu (almonds, walnuts, flaxseeds, chia seeds)
- Filifili aano o manu ma moa e leai ni ga'o
- Fa'atapula'a mea'ai falai ma mea'ai mama ua uma ona fa'agasolo
- Faaaoga auala kuka e pei o le tunu i le ogaumu, tao i totonu o le ogaumu, kuka i le ausa, ma le fa'apuna nai lo le falai loloto.
E tāua tele: O le sui o ni nai vaega o aano o manu i le vaiaso mo i'a e mafai ona i ai se eseesega tele. Aua le 'ai ni ga'o—na'o le filifili o ni ga'o e sili atu ona lelei.
Fa'atapula'a le 'Ava Malosi: E Fesoota'i Vavalalata le 'Ava Malosi ma Triglycerides
O le ava malosi, aemaise lava pe a soona inu tele, e faʻateleina ai le triglycerides. E oʻo lava i sina vaega itiiti e mafai ona aʻafia ai nisi tagata.
Aisea e aoga ai: E fa'agasolo e lou ate le 'ava malosi ma liua i triglycerides. O le tele o le 'ava malosi e mafai ona fa'ateleina ai le maualuga o le triglyceride—o nisi taimi e o'o atu i tulaga maualuluga ma mata'utia.
Faʻafefea ona fai:
- Afai e te inu, fa'atapula'a i le aofa'i talafeagai: e o'o atu i le 1 inu i le aso mo fafine, e o'o atu i le 2 mo ali'i
- Tasi le inu = 12 oz pia, 5 oz uaina, po'o le 1.5 oz ava malosi
- Afai e maualuga ou triglycerides, fesili i lau fomaʻi pe tatau ona e aloese atoa mai le ava malosi
- Filifili filifiliga e maualalo le ava malosi pe afai e te inuina
E tāua tele: Mo nisi tagata e maualuga le triglycerides, o le na o le aveesea o le ava malosi e mafai ona faʻaitiitia ai le triglycerides i le 20-30%. Afai e matua maualuga lava lau triglycerides (e sili atu i le 500), e ono fautuaina malosi e lau fomaʻi le aloese mai le ava malosi.
'Ai i ni vaega laiti, ia tele taimi: Pulea le aofa'i o kalori e 'ai
E masani ona mafua le maualuga o triglycerides i le 'ai tele o kalori, ae le na'o kalori sese. E tāua tele le puleaina o le tele o kalori e 'ai.
Aisea e aoga ai: O kalori e tele naua—mai so'o se punaoa—e liua i triglycerides ma teuina. O le 'ai i vaega talafeagai, e te puipuia ai lenei tele naua.
Faʻafefea ona fai:
- Faaaoga ni ipu laiti
- Faatumu le afa o lau ipu i fualaau faisua
- Fuafua vaega se'ia e atiina ae le malamalama
- 'Ai malie—e 20 minute e fa'amautu ai e lou fai'ai lou tumu
- Aua le 'ai a'o e fa'alavelaveina lou mafaufau (matamata TV pe galue)
- Ia fuafua lelei taumafataga nai lo le 'ai i le vao i le aso atoa
- 'Alo'ese mai le tu'uina o mea'ai mama e maualuga kalori e va'aia pe faigofie ona maua
E tāua tele: E to'atele tagata e 'ai e 20-30% le tele nai lo le mea latou te mafaufauina. E o'o lava i le puleaina la'ititi o le aofa'i o mea'ai (fa'aitiitia e 10-15%) e fesoasoani tele.
Fa'aitiitia le Masima ma Mea'ai Fa'agasolo: E masani ona fesoota'i Triglycerides ma le mumū
E ui e lē si'itia sa'o e le masima le triglycerides, o mea'ai gaosi e tele ai le masima e masani lava ona tele ai fo'i i mea'ai e maua ai le suka fa'amamaina, ga'o e le lelei mo le soifua maloloina, ma suka fa'aopoopo—o ia mea uma e si'itia ai le triglycerides.
Aiseā e aogā ai: O mea'ai ua uma ona gaosia e mafua ai le mumū, lea e fa'ateteleina ai le lamatiaga o fa'ama'i fatu e feso'ota'i ma le triglyceride. O mea'ai atoa, e le'i tele se gaosiga, e iai se aafiaga fa'atasi—latou te fa'aitiitia ai le triglycerides MA fa'aitiitia ai le mumū.
Faʻafefea ona fai:
- Kuka i le fale i le tele o taimi
- Fa'aitiitia mea'ai mama ua uma ona afifiina, lialia vave, ma aano o manufasi ua uma ona fa'agasolo
- Faitau fa'ailoga—o le tele o mea'ai "maloloina" ua afifiina e iai le tele o suka ma masima e ofo ai
- Faaaoga laau afu fou ma mea manogi mo le tofo nai lo le masima faaopoopo
- Saunia taumafataga i ni vaega ina ia mafai ona e saunia mea'ai maloloina
E tāua tele: O le suia mai le 60% o meaʻai ua uma ona gaosia i le 80% o meaʻai atoa e mafai ona maua ai ni faʻaleleia atili taua i faʻailoga uma o le toto, e aofia ai ma triglycerides.
Fa'aleleia le Tulaga Lelei o le Moe: E A'afia e le Moe Lou Metabolism
E feso'ota'i le le lava o le moe ma le maualuga o le triglycerides ma le tupu a'e o le mamafa. E fesoasoani le moe lelei e fa'atonutonu ai hormones e pulea ai le metabolism.
Aisea e aoga ai: A o e moe, e fa'atonutonu e lou tino ni homone e pei o le cortisol (popolega) ma le insulin. A fa'alavelaveina le moe, e le paleni nei homone, ma mafua ai ona fa'ateleina le gaosiga ma le teuina o triglyceride.
Faʻafefea ona fai:
- Taumafai e moe mo le 7-9 itula i le po
- Ia tausisia se faasologa masani o le moe (taimi e moe ai ma taimi e ala ai e tutusa)
- Fausia se potumoe pogisa, malūlū, ma filemu
- 'Alo'ese mai le fa'aaogaina o laupepa mo le 30-60 minute a'o le'i moe
- Fa'agata caffeine pe a uma le 2 PM
- Faamalositino i le ao (ae aua le faia a o lei moe)
- Pulea le atuatuvale—e faʻalavelaveina e le popole le moe
E tāua tele: O tagata e momoe mo le 5-6 itula e maualuga tele ai o latou triglycerides nai lo i latou e momoe mo le 7-9 itula. O le fa'aleleia atili o le lelei o le moe e mafai ona fa'aitiitia ai triglycerides ma lagolago ai le pa'u o le mamafa.
Pulea le Lotovaivai: O le Lotovaivai Tumau e Faʻateleina ai le Triglycerides
O homone o le atuatuvale e pei o le cortisol e faʻateleina ai le gaosiga o le triglyceride. O le atuatuvale faifai pea o se mea e lamatia ai le soifua maloloina.
Aisea e aoga ai: I lalo o le atuatuvale, e fa'asa'oloto e lou tino le cortisol, lea e fa'ailoa atu i lou ate e gaosia nisi triglycerides (o lo'o sauniuni mo le "tau po'o le sola ese"). E ui o le atuatuvale i se taimi pu'upu'u e masani, ae o le atuatuvale tumau e fa'agaoioia ai lenei faiga, ma fa'atumauina ai le maualuga o triglycerides.
Faʻafefea ona fai:
- Fa'ata'ita'i le mafaufau loloto, yoga, po'o le mānava loloto mo le 10-20 minute i aso ta'itasi
- Fai ni malologa masani mai le galuega—savalivali i fafo
- Faamalositino—o le puleaina o le atuatuvale ma le faaitiitia o le triglyceride
- Faaalu se taimi ma tagata e te alofa i ai
- Auai i mea e te fiafia i ai ma gaoioiga e te fiafia i ai
- Fa'atulaga ni tapula'a e uiga i le galuega ma masini numera
- Saili se fesoasoani pe afai ua lofituina oe i le popole po o le loto mafatia—aua le onosaia na o oe
E tāua tele: E oo lava i ni nai metotia laiti e faʻaitiitia ai le atuatuvale (5-10 minute i le aso o le mānava filemu) e mafai ona fesoasoani. A faʻatasi ma isi suiga, o le puleaina o le atuatuvale e faʻateleina ai taunuuga.
Aiseā e Galulue Fa'atasi ai Nei Fuafuaga e 10
O le mea e malie ai, o nei auala e 10 e lē galulue na o ia. Latou te faʻateleina le tasi ma le isi:
- E fesoasoani faamalositino e fa'aitiitia ai lou mamafa MA fa'aitiitia sa'o ai triglycerides
- O le pa'ū o le mamafa e fa'aleleia ai le moe MA fa'aitiitia ai hormones o le atuatuvale
- O le moe lelei e lagolagoina ai filifiliga taumafa maloloina
- O mea'ai e fa'aitiitia ai le suka fa'amamaina e fa'aitiitia ai le triglycerides MA lagolagoina ai le pa'u o le mamafa
- E fesoasoani le puleaina o le atuatuvale i le moe MA faʻaitiitia ai le gaosiga o le triglyceride e mafua mai i le cortisol
A e tuufaatasia tusa lava pe 3-4 o nei fuafuaga, e masani ona sili atu le aafiaga nai lo le aofaiga o vaega uma.
Auala Aogā e Faatino ai Nei Suiga
Aua le taumafai e fai mea uma i le taimi e tasi. E iʻu ai i le lofituina ma le toilalo.
Vaiaso 1-2: Amata i le tasi suiga. Fa'aitiitia meainu suamalie. Fai savalivali i aso uma. Soo se mea e sili ona faigofie.
Vaiaso 3-4: Fa'aopoopo se isi suiga. Fa'aopoopo pi i taumafataga. Fa'aleleia a'oa'oga moe.
Vaiaso 5-6: Fa'aopoopo le tasi vaetolu. Fa'aitiitia mea'ai ua uma ona fa'agasolo. Fa'aopopo le fiber.
I le faia o le tasi suiga i vaiaso uma e 2, i totonu o masina e 2-3 o le a e lalagaina ai ni fuafuaga e 4-6 i lou olaga. E masani lava ona lava lena e vaʻaia ai ni faʻaleleia atili e mafai ona fuaina i triglycerides.
Siaki au suiga:
- Tausi se api faigofie o mea'ai e matauina ai mamanu o mea'ai
- Ia mātau ou lagona—faʻateleina le malosi, moe lelei, lagona lelei
- Fa'atulaga se toe faia o su'ega i le 3 masina e iloa ai pe ua fa'aleleia atili le triglycerides
- Ia faamanatu le alualu i luma, tusa lava pe le atoatoa ia fuainumera
Puipuiga: Tausia o le Soifua Maloloina o Triglycerides
Afai e masani au triglycerides i le taimi nei, o nei taʻiala e taofia ai lo latou siʻitia:
- Faʻaaofiofia le mamafa o le soifua maloloina
- Tumau malosi faaletino
- 'Ai tele lava mea'ai atoa, ma mea'ai e le tele ni mea ua uma ona fa'agasoloina
- Fa'atapula'a suka fa'aopoopo ma carbohydrates fa'amamaina
- Filifili ga'o maloloina
- Pulea le atuatuvale ma moe lelei
- Ia siaki soo ou triglycerides (i tausaga uma e 4-6 pe afai e masani)
- Afai e iai sou tala'aga faaleaiga o le maualuga o le triglycerides po'o fa'ama'i fatu, siaki soo
Ola ma Triglycerides Maualuga: Pulega mo se Taimi Umi
Afai e maualuga ou triglycerides, ia e iloa o le puleaina o ia mea o se tautinoga mo se taimi umi, ae le o se fofo mo se taimi puupuu. O le tala fiafia, o suiga e te faia e avea ma masaniga.
Fa'amoemoega moni:
- Atonu e te vaʻaia ni faʻaleleia atili i totonu o le 2-4 vaiaso (malosi, lagona, moe)
- E masani ona faaleleia le maualuga o le Triglyceride i totonu o le 6-12 vaiaso o taumafaiga faifai pea
- Afai e te manaʻomia ni vailaʻau, ia inu e pei ona faʻatonuina—e sili ona lelei pe a faʻatasi ma ni suiga i le olaga
- E te manaʻomia ni suʻega faifai pea e mataʻituina ai tulaga
- Afai e te toe foʻi i masaniga tuai, e ono toe siʻitia foʻi triglycerides, ae o laasaga lava e tasi o le olaga e mafai ona fesoasoani e toe faʻaitiitia ai.
Vaega o le soifua maloloina o le mafaufau: O le puleaina o se tulaga tumau e pei o le maualuga o le triglycerides e mafai ona lagona ai le fa'alavelave po'o le mamafa. Ia agalelei ia te oe lava. Alualu i luma i le atoatoa. E le fa'aleaogaina e le taumafataga lelei e tasi lau taumafaiga atoa, ma e le soloia e le taumafataga fiafia e tasi vaiaso o filifiliga lelei.
Talafatu vs. Mea Moni e uiga i Triglycerides
Myth 1: E lē tāua tele le maualuga o triglycerides e pei o le maualuga o le cholesterol.
Faʻamatalaga: E tutusa lava le tāua o triglycerides maualuluga mo le soifua maloloina o le fatu. O le mea moni, o le fua faatatau o triglycerides i le HDL cholesterol atonu o se faailoilo malosi atu lea o le lamatiaga o faamai fatu nai lo na o le LDL cholesterol.
Myth 2: E mafai ona ou faʻaitiitia le triglycerides e ala i le naʻo le inuina o vailaʻau.
Faʻamatalaga: E ui e fesoasoani vailaʻau, ae o suiga i le olaga e masani ona sili atu ona aogā ma faʻaleleia atili ai le soifua maloloina lautele. E sili ona lelei le aoga o vailaʻau pe a faʻatasi ma suiga i meaʻai ma faamalositino.
Myth 3: Afai e maualuga oʻu triglycerides, e tatau ona ou aveese uma gaʻo mai laʻu meaʻai.
Faʻamatalaga: E te manaʻomia ni gaʻo maloloina. O le faʻafitauli o gaʻo le lelei ma kalori e tele naua, ae le o le gaʻo lava ia. O Omega-3 mai iʻa e fesoasoani moni e faʻaitiitia ai triglycerides.
Myth 4: E mafai ona e lagonaina le maualuga o le triglycerides.
Faʻamatalaga: E leai ni fa'ailoga e mafua mai i le maualuga o le triglycerides. E na'o le faia o su'ega e te iloa ai. Aua le fa'atali mo ni fa'ailoga—ia faia se su'ega pe afai e iai ni ou tulaga lamatia.
Myth 5: E lē mafai ona toe foʻi i le tulaga maualuga o triglycerides.
Faʻamatalaga: O le maualuga o triglycerides o se tasi lea o tulaga tau soifua maloloina e sili ona mafai ona toe faaleleia. Faatasi ai ma suiga i le olaga, e toatele tagata e toe faafoi atu le maualuga mai le 300+ i le tulaga masani i totonu o ni nai masina.
Myth 6: O le taimi lava e toe tutusa ai oʻu triglycerides ma aʻu, e mafai ona ou toe foʻi i aʻu masaniga tuai.
Faʻamatalaga: O le a toe si'itia le Triglycerides pe afai e te toe fo'i i masaniga na mafua ai ona si'itia i le amataga. O nei suiga i le olaga e avea ma ou "masani fou."
Ae fa'apefea vaila'au? Pe a fautuaina e foma'i
Mo le toatele o tagata, o suiga i le olaga e mafai ona faʻaitiitia ai le triglycerides. Peitaʻi, afai e tumau pea le maualuga o ou tulaga e ui lava i taumafaiga faifai pea, pe afai foi e matua maualuga lava (e sili atu i le 500 mg/dL), e ono fautuaina e lau fomaʻi ni vailaʻau faʻatasi ai ma ou suiga i le olaga.
E mafai e ni vailaʻau eseese ona fesoasoani e faʻaitiitia ai triglycerides, e eseese auala e galue ai. E masani ona fautuaina muamua le faʻaaogaina o statins (e pei o le atorvastatin poʻo le rosuvastatin), aemaise lava pe afai e maualuga foʻi lou LDL cholesterol; e masani ona latou faʻaitiitia le triglycerides i le 20-40%. E sili ona aoga le Fibrates (e pei o le fenofibrate) pe a maualuga tele le triglycerides, e masani ona faʻaitiitia i le 30-50%.
O le omega-3 fatty acids e fa'atonuina e le foma'i (e pei o le Vascepa) o se isi filifiliga e mafai ona fa'aitiitia ai le triglycerides ma e ono ofoina atu ai le puipuiga fa'aopoopo o le fatu. E mafai e le Niacin (vitamin B3) ona fesoasoani ae e seasea fa'aaogaina i aso nei ona o ni a'afiaga e ono tula'i mai.
O le a filifilia e lau fomaʻi ni vailaʻau e faʻatatau i lou tulaga patino—le maualuga o ou triglycerides, isi mea e lamatia ai oe i faʻamaʻi fatu, lou LDL ma le HDL cholesterol, ma soʻo se tulaga faʻalesoifua maloloina. O le manatu autū, o vailaʻau e sili ona aoga pe a tuʻufaʻatasia ma suiga o le olaga o loʻo talanoaina i lenei tusiga. E te le o filifilia i le va o vailaʻau poʻo suiga o le olaga—ae o le faʻaaogaina faʻatasi o ia mea uma e lua mo ni taunuuga sili ona lelei.
O afea e vaʻai ai i se fomaʻi
E ui o nei fuafuaga e aoga mo le toatele o tagata, ae vaai se fomaʻi:
- A'o le'i amataina se polokalame faamalositino fou pe afai o lo'o e maua i le ma'i fatu, maualuga tele o le triglycerides, po'o isi fa'afitauli tau soifua maloloina.
- Afai e le faaleleia le triglycerides pe a mavae le 3 masina o suiga faifai pea i le olaga—atonu e te manaomia ni vailaau po o ni suesuega faaopoopo.
- Afai e maualuga tele ou triglycerides (e sili atu i le 500 mg/dL)—e manaʻomia ai se fesoasoani faafomaʻi, ma atonu e manaʻomia ai ni vailaʻau e puipuia ai ni faʻafitauli.
- Afai e iai isi ou faʻafitauli e pei o le maʻisuka, faʻamaʻi fatu, poʻo faʻafitauli o le thyroid—o nei mea e aʻafia ai le puleaina o le triglyceride ma manaʻomia ai ni taʻiala patino.
- Afai o loʻo e faʻaaogaina ni vailaʻau e ono aʻafia ai le triglycerides—e mafai e lau fomaʻi ona fetuʻunaʻi pe a manaʻomia.
- Afai e te lagonaina le tiga o le fatafata, pu'upu'u le mānava, po'o isi fa'ailoga e feso'ota'i ma le fatu - saili loa se fesoasoani fa'afoma'i.
aotelega
E masani ona maualuga le triglycerides, ae o se tasi fo'i lea o tulaga tau soifua maloloina e sili ona fesuisuia'i. E le pei o nisi fa'afitauli tau soifua maloloina e mana'omia ai ni togafitiga fa'afoma'i faigata, o le maualuga o le triglycerides e tali lelei tele i filifiliga e te faia i aso ta'itasi—mea e te 'ai, auala e te gaoioi ai, auala e te moe ai, ma le auala e te pulea ai le atuatuvale.
E te lē manaʻomia ona e atoatoa. E manaʻomia lou tumau. Amata i ni suiga se tasi pe lua e te lagona e mafai ona fai. Fausia ia mea e fai ma masaniga. Ona faʻaopoopo lea i ai. I totonu o ni nai masina o taumafaiga faifai pea, e foliga mai o le a e vaʻaia le faʻaleleia atili o au numera triglyceride - ma atonu o le a e matauina foʻi le lagona lelei: sili atu le malosi, mafaufau manino, moe lelei, ma faʻaleleia atili le lagona.
O lou tagata i le lumanai—o le tagata e maloloina ona triglycerides, sili atu le soifua maloloina o le fatu, ma sili atu le malosi—e na o le tasi lava le filifiliga tumau e te maua. Amata i le asō. Filifili se tasi suiga ma tautino atu i ai mo le lua vaiaso. Ona fa'atupula'ia lea mai iina. O le a manuia lou fatu ma lou soifua maloloina.
Fesili e masani ona fesiligia (FAQs)
1. O le a le vave e pa'ū ifo ai o'u triglycerides pe afai ou te faia nei suiga?
E eseese lea tulaga i tagata taʻitoʻatasi, ae e toʻatele tagata e vaʻaia ni faʻaleleia atili i totonu o le 2-4 vaiaso i o latou lagona (sili atu le malosi, sili atu le moe). O le maualuga o le Triglyceride e fuaina i suʻega toto e masani ona faʻaleleia atili i totonu o le 6-12 vaiaso o suiga faifai pea o le olaga. O triglycerides e matua maualuga lava e ono umi se taimi. Ia onosaʻi—e tusa lava pe le suia tele fuainumera i le taimi muamua, ae o loʻo manuia lou tino mai nei suiga.
2. E manaʻomia ea ni vailaʻau pe afai e maualuga oʻu triglycerides?
E le o taimi uma, aemaise lava pe afai e maualuga tele i le feololo (150-400 mg/dL) ma e leai ni isi mea e lamatia ai oe i faʻamaʻi fatu. Taumafai e sui le olaga mo le 3 masina. Afai e le faʻaleleia, pe afai e maualuga tele ou triglycerides (500+) poʻo isi mea e lamatia ai, e ono fautuaina e lau fomaʻi ni vailaʻau. E toʻatele tagata e manuia mai le tuʻufaʻatasia o suiga o le olaga ma vailaʻau.
3. E mafai ona ou fa'aaogāina ni fa'aopoopoga o le suāu'u i'a nai lo le 'aiina o i'a?
E sili atu le i'a atoa nai lo fa'aopoopoga auā e aofia ai mea'ai uma ma e leai se fua fa'atatau e pei o fa'aopoopoga. Peita'i, afai e te lē mafai moni ona 'ai i'a, talanoa fa'aopoopoga ma lau foma'i. E fefiloi fa'amaoniga mo fa'aopoopoga o le suāu'u i'a i le fa'aitiitia o triglycerides, ma e te mana'omia le fua sa'o.
4. Afai ou te pa'ū lo'u mamafa, o le a mautinoa ea e fa'aleleia atili ai o'u triglycerides?
E le o taimi uma—o nisi tagata e mamafa masani e maualuga a latou triglycerides ona o tupuaga po'o fa'afitauli o le metabolism. Peita'i, afai e te mamafa tele, o le pa'u o le mamafa o se tasi lea o auala sili ona aoga e fa'aitiitia ai triglycerides. E tusa lava pe masani lou mamafa, o suiga i mea'ai ma fa'amalositino e fa'aleleia ai le pa'u o le mamafa e fa'aitiitia ai fo'i triglycerides.
5. Fa'apefea pe afai ua ou faia nei suiga ae e le'i fa'aleleia lava la'u triglycerides?
O lenei mea e faʻaalia ai o ni mea tau kenera (o nisi tino o tagata e masani ona gaosia le tele o triglycerides) pe o se faʻafitauli o loʻo iai. Vaʻai lau fomaʻi. Atonu latou te siakiina faʻafitauli o le thyroid, maʻisuka, faʻamaʻi fatugaʻo, poʻo isi faʻafitauli e aʻafia ai le maualuga o le triglyceride. Atonu e te manuia moni mai vailaʻau.
6. E saogalemu le faamalositino pe a maualuga tele le triglycerides?
Ioe, ae siaki muamua ma lau foma'i, aemaise lava pe afai e sili atu le triglycerides i le 500 mg/dL pe sili atu fo'i i le 1000 mg/dL. Atonu e mana'o lau foma'i e mata'ituina oe pe fautuaina e amata i ni gaioiga mālū. A fa'aleleia le tulaga i le olaga po'o vaila'au, e mafai ona e fa'ateleina malie le malosi.
7. E mafai e tamaiti po'o talavou ona maua ni triglycerides maualuga?
Ioe, ua faʻateleina pea. O le maualuga o le triglycerides i tagata talavou e masani ona mafua mai i meaʻai le lelei, mamafa tele, poʻo le le lava o gaioiga. O suiga tutusa o le olaga e aoga lelei i tagata talavou ma e mafai ona puipuia ai faʻafitauli mo se taimi umi. Afai e maualuga le triglycerides o lau tama, vaʻai se fomaʻi tamaiti mo se taʻiala.
8. Na pa'ū ifo o'u triglycerides ae ua toe si'itia nei. O le ā le mea na tupu?
E masani lava lenei mea. Atonu ua e toe foʻi i masaniga tuai—tele meaʻai ua uma ona gaosia, itiiti le faamalositino, tele le popole. O le tala fiafia? O le a toe foʻi mai lava. Ua uma ona e faʻamaonia e mafai ona e faia lenei mea. Toe tautino atu i suiga na aoga muamua, foʻia mea na faʻalavelaveina ai oe, ma ia e alofa mutimutivale. O se mamanu lea e tumau i le olaga atoa, ae le o se fofo e faia faatasi.
Mafaufauga Mulimuli
O le maualuga o le triglycerides o se fe'au mai lou tino e fa'apea mai o lo'o i ai se mea i lou olaga i le taimi nei e le o aoga mo lou soifua maloloina. Ae e le pei o nisi o tulaga tau soifua maloloina, o se tulaga e te mana'omia tele e suia.
O savaliga uma e te faia, o meainu suamalie uma e te misia, o itula uma e te moe lelei ai, o taumafataga uma e te kuka i le fale—e le na o ni gaioiga laiti nei. O ni tupe teufaafaigaluega i lou soifua maloloina i le lumanaʻi. O loʻo e suia moni lava le kemisi o lou toto ma faʻaitiitia ai lou lamatiaga o faʻamaʻi fatu i au filifiliga i aso taʻitasi.
E mafai ona e faia lenei mea. Amata nei lava. Amata i mea laiti. Amata i mea e te mafaia. Ma ia talitonu o taumafaiga faifai pea e aumaia ai ni taunuuga moni.
Falema'i Sili e Latalata ia te a'u Chennai