O le Acetaminophen, e ta'ua fo'i o le Paracetamol, o se vaila'au e fa'aitiitia ai le tiga ma fa'aitiitia ai le fiva e mafai ona fa'atau fua (OTC) e fa'aaogaina lautele mo le puleaina o tiga ma le fiva e le ogaoga tele. E maua i le tele o fa'atulagaga - papamaa, vai fa'asusu, suppositories, ma tui - e talafeagai ai mo tagata matutua ma tamaiti. E le pei o vaila'au e le o ni steroidal anti-inflammatory (NSAIDs), e leai ni aafiaga o le acetaminophen e tete'e ai i le mumū ma e masani lava ona agamalu i le manava.
O le a le Acetaminophen?
O le Acetaminophen (Paracetamol) o se vailaʻau e faʻaitiitia ai le tiga ma faʻaitiitia ai le fiva. E le o malamalama atoatoa i lona faiga tonu, ae e talitonuina e taofia ai le faʻatupuina o prostaglandin i le ogatotonu o le tino ma faʻatonutonu ai auala serotonergic e aʻafia ai le iloa o le tiga ma le faʻatonutonuina o le vevela. Ona o lona gaioiga faʻatapulaʻaina, e leai ni aafiaga taua o le acetaminophen e teteʻe ai i le mumū. O se tasi lea o vailaʻau e sili ona faʻaaogaina ma sili ona saogalemu i le lalolagi atoa pe a faʻaaogaina i totonu o fua faʻatatau ua fautuaina.
Fa'aaogāga ole Acetaminophen
Acetaminophen e faʻaaogaina mo le tele o tulaga, e aofia ai:
- Faanofo tiga: Acetaminophen e aoga mo tiga vaivai ma feololo, e aofia ai le ulu ulu, tiga o nifo, tiga maso, ma le manava manava. E masani foi ona faʻaaogaina mo tiga pe a maeʻa manuʻa laiti poʻo taotoga.
- Fa'aitiitiga Fiva: I le avea ai o se antipyretic, o le acetaminophen e aoga mo le faʻaitiitia o le fiva i tagata matutua ma tamaiti, ma avea ma vailaʻau e alu i le puleaina o fiva e fesootaʻi ma le malulu masani, fulū, ma isi faʻamaʻi.
- Ma'i tiga ma le tiga o sooga: Mo tagata gasegase e le mafai ona faʻafeiloaʻi NSAIDs, o le acetaminophen e maua ai se isi filifiliga mo le puleaina o le tiga ma le maʻaʻa e aunoa ma aʻafiaga o le manava e masani ona fesoʻotaʻi ma NSAIDs.
- Togafitiga Fofo: Acetaminophen e masani ona tuʻufaʻatasia ma isi vailaʻau, e pei o opioids, i mea faʻatalatala mo le sili atu le lelei o le puleaina o tiga i tulaga faʻapitoa i tiga ogaoga, e aofia ai le tiga pe a uma le taotoga.
Tulaga ole Acetaminophen
Ole fua ole acetaminophen e eseese ile matua, mamafa, ma tulaga fa'alesoifua maloloina. O ta'iala masani e fa'apea:
- Tagata matutua ma tamaiti ua silia ma le 12 tausaga: Ole fua masani ole 325 mg i le 650 mg i le 4 i le 6 itula pe a manaʻomia poʻo le 1000 mg i le 6 i le 8 itula. Ole fua maualuga ole fa'atonuga mo tagata matutua e masani lava ole 3000 mg i le 4000 mg ile aso, fa'atatau ile fa'apalepale a le tagata lava ia ma isi mea.
- Tamaiti i lalo ole 12 Tausaga: E masani ona fa'atatau le fua fa'atatau i le mamafa ma e tatau ona mulimulita'i ma le fa'aeteete e tusa ai ma fa'atonuga o lo'o i luga o le fa'ailoga o le oloa po'o le ta'iala a se foma'i. E masani ona fa'aogaina fua fa'atatau mo tamaiti e fa'aaoga ai se vai fa'asusu po'o se papa lamu.
O le soona inuina o le tele o vailaʻau e sili atu nai lo le fua fautuaina e mafai ona oʻo atu ai i ni aʻafiaga matuia, aemaise lava le faʻaleagaina o le ate. E taua tele le mulimulitaʻi ma le faʻaeteete i faʻatonuga o le inuina ma ia ʻalofia le soona inuina o le tele o vailaʻau i le aso, aemaise lava pe a faʻaaogaina ni vailaʻau se tele o loʻo i ai le acetaminophen.
Auala e galue ai le Acetaminophen
Acetaminophen e galue muamua i le faiʻai e ala i le taofiofia o se enzyme e taʻua o le cyclooxygenase (COX), lea e iai sona sao i le gaosiga o prostaglandins e fesoasoani i le tiga ma le fiva. E ala i le polokaina o nei faailoilo, o le acetaminophen e fesoasoani e faʻaitiitia le lagona o le tiga ma faʻaititia ai le vevela o le tino i tagata fiva. E le pei o NSAIDs, o le acetaminophen e le faʻaitiitia ai le mumū i totonu o le tino, o le mea lea e le talafeagai ai mo ia lava tulaga tiga.
Itu Aafiaga ole Acetaminophen
E ui o le acetaminophen e masani ona saogalemu pe a faʻaoga saʻo, e mafai ona mafua ai aʻafiaga i nisi tulaga, aemaise lava i tui maualuga. O a'afiaga masani e aofia ai:
- Fa'afitauli o le Gastrointestinal: E ono tupu le tiga o le manava, faufau, po'o le pua'i, e ui o nei a'afiaga e le masani ai nai lo NSAID.
- Fa'aa'i ile ma'i: O nisi tagata e ono o'o i le mageso o le pa'u, mageso, po'o le fula e fai ma fa'ama'i i le acetaminophen.
- Fa'aleagaina o le ate: O tui maualuga po'o le fa'a'umi'umi o le fa'aogaina o le acetaminophen, aemaise lava pe a tu'ufa'atasia ma le ava malosi po'o isi vaila'au, e mafai ona o'o atu ai i le fa'aleagaina tuga o le ate po'o le fa'aletonu ole ate.
- Fa'afitauli fatuga'o: E ui lava e seasea, o le faʻaaogaina umi o tui maualuga o le acetaminophen e mafai ona fesoasoani i faʻafitauli o fatugaʻo.
- Fa'aletonu o le toto: E seasea lava, o le acetaminophen e mafai ona mafua ai suiga i le aofaʻi o le toto, e mafua ai faʻafitauli e pei o le anemia poʻo le maualalo o platelet.
E taua le fa'afeso'ota'i se tausi soifua maloloina pe a tula'i mai ni a'afiaga tuga pe le masani ai. Acetaminophen overdose e mafai ona lamatia ai le ola, e manaʻomia vave togafitiga faafomaʻi.
Fegalegaleaiga ma Isi Vailaau
E masani ona fa'afefiloi le Acetaminophen ma isi vaila'au, ae e taua tele le fa'aeteete i fegalegaleaiga e ono tula'i mai. O fegalegaleaiga autū e aofia ai:
- Alu: O le tu'ufa'atasia o le acetaminophen ma le 'ava malosi e mafai ona fa'atupula'ia ai le lamatiaga o le fa'aleagaina o le ate, ona o mea uma e lua o lo'o fa'agasolo e le ate.
- Isi Acetaminophen-Oloa Oloa: O le tele o vaila'au malulu ma le fulū e fa'atau atu e maua ai le acetaminophen. O le tagofia o oloa e tele ma le acetaminophen e mafai ona o'o atu ai i se fa'alavelave fa'afuase'i.
- Fa'amama toto (Warfarin): Acetaminophen e mafai ona faʻaleleia ai aʻafiaga o warfarin, o se faʻamaʻi toto, e ono faʻateleina ai le lamatiaga o le tafe toto. O le mata'ituina e se tausi soifua maloloina e mana'omia mo tagata ta'ito'atasi e fa'amama toto.
- Anticonvulsants: O nisi vaila'au fa'ama'i e mafai ona fa'atupula'ia ai le fa'aleagaina o le ate pe a inu fa'atasi ma le acetaminophen, o lea e tatau ai i tagata mama'i ma'i faoa faamalosi ona fa'afeso'ota'i le latou tausi soifua maloloina.
- Antibiotic ma Vailaau HIV: O nisi vaila'au fa'ama'i ma vaila'au fa'ama'i e mafai fo'i ona a'afia ai enzymes o le ate, ma fa'ateleina ai le a'afiaga o le acetaminophen oona.
Fa'ailoa i taimi uma lau tausi soifua maloloina o vaila'au uma ma mea fa'aopoopo o lo'o e inuina e puipuia ai fegalegaleaiga e ono mafai ma fa'amautinoa le fa'aoga saogalemu.
Fa'amanuiaga ole Acetaminophen
Acetaminophen e ofoina atu le tele o faʻamanuiaga, aemaise lava mo i latou e manaʻomia le tiga poʻo le fiva:
- Malosi o le tiga ma le fiva: O le acetaminophen e maua ai le toomaga taua mo tiga ma le fiva vaivai, ma avea ai ma filifiliga mo tagata taʻitoʻatasi o vaitausaga uma.
- Saogalemu mo le tele o tagata ta'ito'atasi: E le pei o NSAIDs, o le acetaminophen e le mafua ai faʻafitauli o le manava i le tele o tagata faʻaoga ma e saogalemu mo tagata e iai tulaga faʻapitoa e pei o le maʻi maʻi peptic poʻo maʻi fatugaʻo pe a saʻo le tagofia.
- E fetaui mo le fa'aoga tu'ufa'atasi: Acetaminophen e masani ona tuʻufaʻatasia ma isi vailaʻau faʻamalolo tiga, faʻatagaina mo togafitiga sili atu ona aoga mo tiga ogaoga.
- E le o se Mausa Fausia: Acetaminophen e le o tauaveina se lamatiaga o le faʻalagolago, ma avea ai ma se filifiliga saogalemu mo le puleaina o tiga umi i tagata taʻitoʻatasi e manaʻomia.
- Avanoa tele i Fomu Eseese: E maua i papama'a, vai fa'agata, ma fa'asusu fa'asusu, acetaminophen e ofoina atu le fetuutuuna'i i le pulega mo tagata ta'ito'atasi o vaitausaga uma.
Fesili e Masani ona Fesiligia
- E tatau faapefea ona ou inuina le acetaminophen? A: Acetaminophen e inu tautala, a le o le laulau, vai, po'o le lamu. Mulimuli i faʻatonuga faʻapitoa o vailaʻau i luga o le igoa ma faʻafesoʻotaʻi lau tausi soifua maloloina pe a iai ni ou popolega.
- E mafai ona ou inuina le acetaminophen faatasi ma isi vaifofo tiga? A: Ioe, e mafai ona tu'ufa'atasia le acetaminophen ma isi fa'ama'i tiga, pei o le ibuprofen, ae 'alofia le tu'ufa'atasia ma isi oloa o lo'o iai acetaminophen. Fa'afeso'ota'i i taimi uma lau tausi soifua maloloina a'o le'i tu'ufa'atasia vaila'au.
- O le a le mea e tatau ona ou faia pe a ou misia se tui? A: Afai o loʻo e faʻaaogaina le acetaminophen pe a manaʻomia mo le tiga poʻo le fiva, e leai se taimi faʻatulagaina patino, o lea ia faʻaaoga pe a manaʻomia. Mo tui faʻatulagaina, ia vave ona faʻaaoga le tui na misia seʻi vagana ua latalata i le taimi mo le isi tui. Aua neʻi faaluaina le tui.
- O le a le umi e amata galue ai le acetaminophen? A: Acetaminophen e masani ona amata galue i totonu ole 30 minute i le 1 itula, ma le aafiaga atoatoa e masani ona vaaia i totonu ole 2 itula.
- E mafai ona ou inu ava malosi a'o ave le acetaminophen? A: E sili le 'alo 'ese mai le 'ava malosi a'o e fa'aaogaina le acetaminophen, auā o le tu'ufa'atasiga o le 'ava malosi e mafai ona fa'ateleina ai le lamatiaga o le fa'aleagaina o le ate.
- E saogalemu le acetaminophen mo tamaiti? A: Ioe, ole acetaminophen e saogalemu mo tamaiti pe a tuʻuina atu ile fua saʻo e faʻatatau ile mamafa. Fa'aaogā fa'ameamea mo tamaiti ma mulimuli ma le fa'aeteete fa'atonuga o tui.
- E faapefea ona ese le acetaminophen mai le ibuprofen? A: Acetaminophen o se vailaʻau faʻamaʻi ma antipyretic ae leai ni mea faʻamaʻi, ae o le ibuprofen o se NSAID e iai aʻafiaga faʻamaʻi. Acetaminophen e sili atu le malu ile manava ma fatugaʻo pe a faʻatusatusa ile ibuprofen.
- E mafai e le acetaminophen ona fa'atupu fa'a'ai? A: E ui lava e seasea, o nisi tagata e mafai ona oʻo i se faʻafitauli faʻafefe ile acetaminophen. O auga e mafai ona aofia ai le mageso o le paʻu, mageso, poʻo le fula. Saili fesoasoani faafoma'i pe a tutupu nei mea.
- O a igoa ole acetaminophen? A: E maua le Acetaminophen i lalo o le tele o igoa tau fefaʻatauaʻiga, e aofia ai Tylenol, Panadol, Calpol, ma Crocin.
iʻuga
O le Acetaminophen (Paracetamol) o se vailaʻau saogalemu, aoga, ma e lautele lona faʻaaogaina mo le puleaina o tiga ma le fiva e ui lava i le feololo. O lona tulaga lelei i le saogalemu o le gastrointestinal ma le cardiovascular e avea ai ma filifiliga sili ona lelei nai lo NSAID mo le tele o gasegase, e aofia ai i latou e maua i le maʻi papala poʻo le lamatiaga o le cardiovascular. Peitaʻi, ona o le soʻona tele o le acetaminophen e mafai ona mafua ai le faʻaleagaina tele o le ate, e taua tele le tausisi ma le faʻaeteete i fautuaga o le faʻaaogaina ma ʻaloʻese mai le tuʻufaʻatasia o le tele o oloa o loʻo iai le acetaminophen. A faʻaaogaina ma le faʻaeteete, o le acetaminophen o loʻo tumau pea o se tasi o vailaʻau sili ona faʻatuatuaina ma faigofie ona maua mo le faʻaitiitia o le tiga ma le fiva i le lalolagi atoa.
Falema'i Sili e Latalata ia te a'u Chennai