Te'i Fa'asoa: Malamalama i se Tulaga Fa'afoma'i Mata'utia
faʻatomuaga
O le te'i fa'asoa o se ma'i tuga e tupu pe a le maua e ala toto o le tino lo latou malosi e fa'apipi'i lelei, e o'o atu ai i le le lava o le tafe toto i totoga taua. E taua tele lenei tulaga ona e mafai ona i'u ai i ni fa'alavelave matuia, e aofia ai le faaletonu o totoga ma le oti, pe a le iloa ma togafitia vave. O le malamalama i le fa'ate'ia fa'asoa e taua tele mo foma'i fa'alesoifua maloloina ma tagata lautele, aua o le vave fa'alavelave e mafai ona fa'aolaina ai ola.
Faamatalaina
O le te'i fa'asoa o se ituaiga o fa'ate'ia e fa'aalia i le fa'alauteleina o alatoto, lea e o'o atu ai i le pa'u tele o le toto ma le le lava o le fa'auluina o a'a. E le pei o isi ituaiga o te'i, e pei o le hypovolemic te'i (e mafua mai i le maualalo o le toto) po'o le cardiogenic te'i (fa'apogai o le fatu), o le te'i tufatufa e mafua mai i le leiloa o le leo o le toto. O lenei tulaga e mafai ona mafua mai i mea eseese, e aofia ai faʻamaʻi pipisi, faʻamaʻi tuga, ma manuʻa neura.
Mafuaʻaga ma Faʻamatalaga Faʻatau
Mafua'aga Fa'ama'i/Si'osi'omaga
O se tasi o mafuaʻaga sili ona taatele o faʻalavelave faʻasalalau o le sepsis, o se tali e lamatia ai le ola i faʻamaʻi. O faʻamaʻi pipisi, viral, poʻo faʻamaʻi faʻamaʻi e mafai ona faʻaosoina ai le tele o le tali atu, e oʻo atu ai i le faʻalauteleina o le mumū ma le faʻalauteleina o le toto. O isi vaila'au fa'ama'i, e pei o mea e mafua ai le fiva fai'ai po'o le niumonia, e mafai fo'i ona ta'ita'iina atu i le fa'ate'ia fa'asoa.
O mea tau le siosiomaga, e pei o le faʻaalia i le vevela tele poʻo toxins, e mafai ona fesoasoani i le atinaʻeina o le faʻalavelave faʻasalalau. Mo se fa'ata'ita'iga, o le anaphylaxis, ose fa'a'a'i tuga, e mafai ona fa'atupu vave ai le fa'apalapala o va'a toto ma pa'u i le toto.
Fa'atupu Fa'aa'aga/Autoimmune
O nisi fa'alavelave fa'aletagata ma tulaga fa'a-autoimmune e mafai ona fa'atupula'ia ai le fa'atupuina o le te'i fa'asoa. Mo se faʻataʻitaʻiga, o tagata taʻitoʻatasi o loʻo iai faʻafitauli autoimmune e mafai ona oʻo i vaega o le vasodilation ona o le tali a le latou tino puipuia. O tulaga e pei o le systemic lupus erythematosus (SLE) e mafai ona o'o atu ai i le fa'aletonu o totoga, ma atili ai ona fa'ate'ia tagata ta'ito'atasi.
Tulaga Olaga ma Mea'ai
O filifiliga o le olaga, e pei o le le lelei o taumafa, le lava o faamalositino, ma le faʻaaogaina o vailaʻau, e mafai ona saofagā i le lamatiaga o le atiaʻe o tulaga e ono oʻo atu ai i le tufatufaina atu o le teʻi. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le tino puta ma le nofonofo e mafai ona faʻateleina ai le faʻamaʻi pipisi ma faʻamaʻi faʻamaʻi, lea e ono faʻalavelave ai tagata taʻitoʻatasi.
Fa'atupu Tulaga Autu
Ole tele o fa'alavelave fa'alavelave e mafai ona fa'atuputeleina ai le ono o'o i le fa'ate'ia fa'asoa:
- tausaga: O tagata matutua matutua o loʻo i ai i se tulaga sili atu ona lamatia ona o suiga e fesoʻotaʻi ma tausaga i le tino puipuia ma le soifua maloloina o le fatu.
- Ituaiga: O nisi suʻesuʻega e faʻaalia ai e ono sili atu ona aʻafia tagata i nisi ituaiga o teʻi, e aofia ai septic shock.
- Nofoaga fa'afanua: O nofoaga e maualuga atu fua faatatau o fa'ama'i pipisi e ono maua ai le tele o fa'alavelave fa'ate'ia.
- Tulaga Fa'avae: O ma'i tumau e pei o le ma'i suka, ma'i fatu, ma le ma'i ate e mafai ona fa'atupula'ia ai le fa'alavelave e tupu ai le te'i.
O auga
O le iloaina o fa'ailoga o le fa'ate'ia fa'asoa e taua tele mo le fa'alavelave vave. O fa'ailoga masani e aofia ai:
- Toto maualalo: O se pa'u tele i le toto maualuga ose faailoga o le te'i tufatufa.
- Saosaoa o le fatu: E ono tātā le fatu i se taumafaiga e tauia le toto maualalo.
- Pa'u mafanafana, Fufulu: E le pei o isi ituaiga o te'i, o le pa'u e ono lagona le mafanafana ma foliga mai ua mu ona o le vasodilation.
- Le mautonu po'o Suia le Tulaga o le Mafaufau: O le fa'aitiitia o le tafe toto i le fai'ai e mafai ona o'o atu ai i le fenumia'i, fa'aletonu, po'o le leiloa o se mea.
- Vaivai po'o le vaivai: E ono lagona e tagata ta'ito'atasi le vaivai pe vaivai ona o le le lava o le tafe toto i maso ma totoga.
Faailoga lapataiga
O nisi fa'ailoga e fa'ailoa mai ai le mana'omia o le vave fa'afoma'i, e aofia ai:
- faigata tele ona manava
- Le iloa le mafaufau
- tiga faifai pea o le fatafata
- Faʻafuaseʻi le fenumiai poʻo le le mafai ona mataala
faʻautaga maʻi
Iloiloga Togafitiga
Ole su'esu'ega ole te'i fa'asoa e amata ile su'esu'ega mae'ae'a ole falema'i. O le a faia e le au tausi soifua maloloina se tala'aga au'ili'ili o tagata ma'i, e aofia ai so'o se fa'ama'i lata mai, allergies, po'o tulaga fa'alesoifua maloloina. O le su'ega fa'aletino o le a su'esu'eina ai fa'ailoga taua, tulaga o le pa'u, ma le tulaga o le mafaufau.
Suʻega Faʻamatalaga
E tele su'ega fa'ata'ita'iga e mafai ona fa'aaogaina e fa'amaonia ai le su'esu'ega ma iloa ai le mafua'aga autu:
- Su'ega su'esu'e: O su'esu'ega o le toto e mafai ona fa'aalia ai fa'ailoga o fa'ama'i, fa'aletonu o totoga, ma fa'aletonu eletise.
- su'esu'ega ata: X-ray, CT scans, poʻo ultrasounds e mafai ona faʻaoga e iloa ai punaʻoa o faʻamaʻi poʻo isi faʻalavelave.
- Faiga Fa'apitoa: I nisi tulaga, o faiga e pei o lumbar punctures atonu e manaʻomia e faʻamaonia ai tulaga e pei o le maningitis.
Eseesega Faʻamatalaga
E taua tele le fa'avasegaina o le fa'ate'i fa'asoa mai isi ituaiga fa'ate'ia, e pei o le hypovolemic po'o le cardiogenic te'i. Atonu e aofia ai le su'esu'eina o le tulaga o le vai, galuega o le fatu, ma le iai o so'o se faiga fa'alavelave.
Togafitiga Filifili
togafitiga faafomai
Ole pulega ole fa'ate'i fa'asoa e masani ona aofia ai le tele o fa'alavelave fa'afoma'i:
- Fa'aola Suavai: O le tu'uina atu o vai inu e taua tele e toe fa'aleleia ai le toto ma fa'aleleia le ta'amilo.
- Vailaʻau: E mafai ona fa'aoga Vasopressors e fa'aiti ai alatoto ma si'itia ai le toto. O vailaau fa'ama'i e mana'omia ile ma'i septic te'i e fa'afefe ai fa'ama'i.
- Ta'otoga fa'alavelave: I nisi tulaga, e ono mana'omia ni ta'otoga e fo'ia ai le mafua'aga, e pei o le fa'amamaina o se abscess po'o le aveeseina o aano o lo'o a'afia.
Togafitiga e le Fa'afoma'i
I le faʻaopoopoga i togafitiga faʻafomaʻi, o suiga o le olaga e mafai ona faia se sao i le puleaina ma le puipuia o le faʻalavelave faʻasalalau:
- Suiga o taumafa: O taumafa paleni e tele mea'ai e mafai ona lagolago ai le soifua maloloina atoa ma le puipuiga.
- faatinoina: O gaioiga fa'aletino faifaipea e mafai ona fa'aleleia atili ai le soifua maloloina o le fatu ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'ama'i tumau.
- Puleaina o Stress: O metotia e pei o le mafaufau ma fa'amalositino e mafai ona fesoasoani i le puleaina o le atuatuvale, e ono a'afia ai le soifua maloloina atoa.
Manatu Faapitoa
O tagata eseese e ono manaʻomia ni auala faʻapitoa mo togafitiga:
- Tagata ma'i Pediatric: E mafai e tamaiti ona tu'u ese'ese ma mana'omia ni tui fa'apitoa ma fa'asologa o togafitiga.
- Tagata ma'i Geriatric: O tagata matutua matutua atonu e tele ni a'afiaga e fa'alavelave ai togafitiga ma e mana'omia ai le mata'ituina lelei.
Faʻaiʻuga
Afai e le togafitia pe le lelei le puleaina, o le tuʻufaʻatasia o le teʻi e mafai ona oʻo atu ai i faʻalavelave matuia, e aofia ai:
- Fa'aletonu okeni: O le faaumiumi o le le lava o le tafe toto e mafai ona iu ai i le faaletonu o totoga taua, e pei o fatuga'o, ate, ma le fatu.
- Septic Te'i: O se tu'aiga tuga o le fa'ate'ia fa'asoa e mafua mai fa'ama'i e mafai ona o'o atu ai i le fa'aletonu tele o totoga ma fa'ateleina ai le oti.
- Fa'afitauli Fa'alesoifua Maloloina: O i latou e sao mai le fa'ate'ia fa'asoa e ono o'o i fa'alavelave umi, e aofia ai le fa'aletonu o le mafaufau ma le le atoatoa o le tino.
Fa'alavelave pupuu ma taimi umi
O fa'alavelave pupuu e ono aofia ai ma'i tigaina o le manava ma'i (ARDS) ma manu'a tuga o fatuga'o. O fa'alavelave fa'aumiumi e mafai ona a'afia ai le vaivai faifaipea, fa'aletonu o le mafaufau, ma le fa'atuputeleina o fa'ama'i pipisi.
puipuiga
O le puipuia o le fa'ate'ia fa'asoa e aofia ai le fa'atalanoaina o mafua'aga autu ma tulaga lamatia:
- Tui: O le tumau pea i le taimi nei i tui puipui e mafai ona fesoasoani e puipuia faʻamaʻi pipisi e ono mafua ai le teʻi.
- Tulaga tumama: O le tumama lelei, e aofia ai le fufuluina masani, e mafai ona faʻaitiitia ai le lamatiaga o faʻamaʻi pipisi.
- Suiga o taumafa: O se taumafataga maloloina e mafai ona lagolagoina le puipuiga ma le soifua maloloina atoa.
- Suiga o le olaga: O le aloese mai le ulaula tapaa, fa'atapula'a le taumafaina o le ava malosi, ma le tausia o se mamafa maloloina e mafai ona fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'ama'i tumau.
Fua'iga & Va'aiga umi
Ole fa'asologa mo tagata ta'ito'atasi e fa'ate'ia fa'asoasoaina e tele lava ina fa'alagolago ile mafua'aga autu, ole saoasaoa ole su'esu'ega, ma le aoga o togafitiga. O le vave iloa ma le fa'alavelave e mafai ona fa'aleleia atili ai taunu'uga. O le tele o gasegase e mafai ona toe malosi atoatoa, ae o nisi e ono oʻo i faʻafitauli faʻalesoifua maloloina mo se taimi umi, aemaise lava pe a iai se faʻaleagaina tele o totoga.
O aʻafiaga e aʻafia ai faʻamaʻi e aofia ai:
- Taimi o Togafitiga: O le vave fa'afoma'i fa'afoma'i e taua tele mo le fa'aleleia o fua faatatau o le ola.
- Tulaga o le Soifua Maloloina: O tagata mama'i o lo'o iai fa'afitauli fa'alesoifua maloloina e ono iai se faiga e sili atu ona lavelave le toe fa'aleleia.
- Tausi i Togafitiga: O le mulimuli i fautuaga fa'afoma'i ma fuafuaga mo togafitiga e mafai ona fa'aleleia atili ai le fa'amoemoe e toe fa'aleleia.
Fesili e masani ona fesiligia (FAQs)
- O a fa'ailoga autu o le te'i fa'asoa?
O fa'ailoga fa'ate'ia fa'asalalau e aofia ai le maualalo o le toto toto, vave le fatu, mafanafana ma mulumulu le pa'u, fenumiai, ma le vaivai. Afai e te feagai ma le faigata tele o le manava pe leiloa se mea, saili vave togafitiga faafomaʻi.
- E fa'afefea ona iloa le te'i fa'asoa?
O su'esu'ega e aofia ai se su'esu'ega fa'afoma'i, e aofia ai le tala fa'asolopito o ma'i ma su'esu'ega fa'aletino, fa'atasi ai ma su'ega su'esu'e ma su'esu'ega ata e iloa ai le mafua'aga autu.
- O a ni togafitiga mo le distributive shock?
Togafitiga masani e aofia ai le faʻaolaina o le vai, vailaʻau e pei o vasopressors ma vailaʻau faʻamaʻi, ma, i nisi tulaga, faʻalavelave faʻapitoa e foia ai le mafuaʻaga autu.
- E mafai ona puipuia le te'i fa'asoa?
O faiga puipuia e aofia ai tui, faiga tumama lelei, taumafa maloloina, ma suiga o le olaga e faʻaitiitia ai le lamatiaga o faʻamaʻi ma faʻamaʻi tumau.
- O a ni fa'alavelave e ono tula'i mai i le fa'ate'ia fa'asoasoa e le'i togafitia?
O le te'i fa'asoasoaina e le togafitia e mafai ona o'o atu ai i le faaletonu o le okeni, te'i septic, ma fa'afitauli tau soifua maloloina e pei o le faaletonu o le mafaufau ma le vaivai tumau.
- O ai e lamatia i le atia'e o le te'i fa'asoa?
O a'afiaga fa'alavelave e aofia ai tausaga, itupa, nofoaga fa'afanua, ma tulaga fa'alesoifua maloloina e pei o le ma'i suka ma le ma'i fatu.
- E fa'afefea ona 'ese'ese le te'i fa'asoa mai isi ituaiga fa'ate'ia?
O le te'i fa'asoa e mafua ona o le leiloa o le leo o le toto, e mafua ai le maualalo o le toto ma le le lava o le tafe toto, e le pei o le hypovolemic te'i (maualalo le toto) po'o le cardiogenic te'i (fa'aletonu le fatu).
- O a suiga o le olaga e mafai ona fesoasoani e pulea pe puipuia ai le te'i fa'asoa?
O le fa'atumauina o taumafa paleni, fa'amalositino masani, puleaina o le atuatuvale, ma le 'alofia o le ulaula tapaa ma le inu tele o le 'ava malosi e mafai ona fesoasoani e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le atia'e o tulaga e ono o'o atu ai i le fa'ate'ia fa'asoa.
- O afea e tatau ai ona ou su'e se fesoasoani faafoma'i mo auga o le te'i fa'asoa?
Saili vave togafitiga faafomai pe afai e te oo i le faigata tele ona manava, leiloa se mea, tiga faifai pea o le fatafata, po o le le mautonu faafuasei.
- O le a le va'aiga umi mo se tasi ua o'o i le fa'ate'ia fa'asoa?
O le va'aiga umi e eseese e fa'atatau i le mafua'aga autu ma le aoga o togafitiga. E to'atele tagata e mafai ona toe malosi atoatoa, ae o nisi e ono a'afia i fa'afitauli tau soifua maloloina.
O afea e vaʻai ai i se fomaʻi
E tatau ona sailia vave togafitiga faafomaʻi pe afai e te maua se tasi o faʻaʻailoga tuga nei:
- faigata tele ona manava
- Ua le iloa pe matapogia
- Le tiga faifai pea o le fatafata po'o le mamafa
- Faʻafuaseʻi le fenumiai poʻo le le mafai ona mataala
- Fa'ailoga o fa'ama'i tuga, e pei o le fula o foliga po'o le fa'a'i
Fa'ai'uga & Fa'asalaina
O le te'i fa'asoa ose ma'i tu'ia e mana'omia ai le vave fa'ailoa ma togafitiga. O le malamalama i mafuaʻaga, faʻamaoniga, ma togafitiga e mafai ona faʻamalosia ai tagata taʻitoʻatasi e saili fesoasoani pe a manaʻomia. E ala i le faʻaaogaina o faiga puipuia ma le tausia o se olaga soifua maloloina, e mafai ona faʻaitiitia le lamatiaga o le atinaʻeina o le faʻateʻia faʻasalalau.
O lenei tusiga e mo na'o fa'amatalaga ma e le suitulaga i fautuaga fa'afoma'i fa'apolofesa. Fa'afeso'ota'i i taimi uma se tausi soifua maloloina mo ni atugaluga fa'afoma'i po'o ni fesili e uiga i lou soifua maloloina.
Talu ai nei ua faaopoopo
teena o meatotino:
O faʻamatalaga o loʻo tuʻuina atu i luga o lenei itulau ua faʻamoemoe mo naʻo faʻamatalaga lautele ma faʻamoemoega faʻaleaʻoaʻoga. E ui matou te faia taumafaiga talafeagai e faʻamautinoa ai o faʻamatalaga e saʻo, faʻatuatuaina, ma toe iloiloina i taimi uma, ae e le tatau ona manatu o se mea e suitulaga i fautuaga faʻafomaʻi faʻapolofesa, suʻesuʻega, poʻo togafitiga.
E ono eseese fa'ailoga, māfua'aga, ogaoga, alualu i luma, ma auala e togafitia ai se fa'ama'i po'o se tulaga mai lea tagata i lea tagata. Atonu e le aofia i fa'amatalaga o lo'o tu'uina atu vaega uma o le tulaga po'o auala uma e togafitia ai.
Aua ne'i fa'aaogaina lenei fa'amatalaga mo le su'esu'eina o oe lava ia pe mo togafitiga fo'i. Fa'amolemole fa'afeso'ota'i se tagata tomai fa'apitoa i le soifua maloloina mo se su'esu'ega sa'o ma fautuaga e fa'atatau i lou tulaga fa'alesoifua maloloina.
Afai e te lagonaina ni fa'ailoga ogaoga, fa'afuase'i, pe fa'ateteleina, ia vave saili se fesoasoani fa'afoma'i.
Mo nisi fa'amatalaga e uiga i le auala e fatuina ai, toe iloiloina, fa'afouina, ma tausia ai a matou anotusi fa'afoma'i, fa'amolemole faitau la matou [Faiga Fa'atonu].