lagona
O le a le Widal Test?
Taua ole Su'ega Widal
Ole su'ega Widal e iai sona sao taua ile:
- Vave Su'esu'ega o le Taifoi ma le Fiva Paratyphoid: E taua tele mo le faʻailoaina o nei faʻamaʻi i totonu o itulagi e masani ai, faʻatagaina mo se taimi talafeagai.
- Fa'avasegaina o fa'ama'i gaogao mai le fa'aaliga ua tuana'i: I le fuaina o le maualuga o le antibody, e fesoasoani le su'ega e iloa ai le va o fa'ama'i pipisi o lo'o iai nei ma le fa'ama'i muamua ia Salmonella.
- Fa'atonuga o Togafitiga: O fa'ai'uga sa'o e fesoasoani i 'au'aunaga fa'alesoifua maloloina i le filifilia o togafitiga talafeagai, fa'aitiitia le lamatiaga o fa'alavelave ma puipuia le sosolo o le fa'ama'i.
O le a le mea e fa'aoga ai le Su'ega Widal?
O le su'ega Widal e fa'aaogaina mo le su'esu'eina o le fiva enteric, e mafua mai i Salmonella Typhi ma Salmonella Paratyphi. E iai sona sao taua i:
- Su'esu'eina o le fiva taifoi ma le fiva paratyphoid: O le su'ega Widal e fesoasoani e fa'amaonia ai fa'ama'i pipisi o le Typoid ma le Paratyphoid i tagata ta'ito'atasi o lo'o fa'aalia fa'ailoga, fa'amautinoa le vave fa'alavelave ma togafitiga.
- Mata'ituina o Ma'i: I nofoaga e le lelei le tumama, o le suʻega Widal e taua mo le siakiina o faʻamaʻi, fesoasoani i taumafaiga faʻalesoifua maloloina lautele.
- Iloiloina o mataupu ua masalomia: I nofoaga fa'atapula'a puna'oa e ono le maua ai ni su'esu'ega fa'apitoa, e taua tele le su'ega a le Widal mo le su'esu'eina o tulaga masalomia o le fiva enteric ma fesoasoani i le faia o fa'ai'uga a le falema'i.
Sauniuniga mo le Su'ega
Leai se sauniuniga faʻapitoa e manaʻomia mo le suʻega Widal. Peitai:
- Fa'ailoa i lau foma'i so'o se ma'i po'o vaila'au o lo'o fa'aauau pea, aua e ono a'afia ai i'uga.
- Ole fa'ata'ita'iga toto e tasi e masani lava ona lava mo le su'ega.
Taualumaga o Su'ega Widal
O le suʻega toto Widal e aofia ai laasaga nei:
- Aoina o Fa'ata'ita'iga o le Toto: O le a toso mai e se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina sina vaega o le toto mai se vein i le lima, e masani lava i se faiga vave ma faigofie.
- Su'esu'ega su'esu'e: Ona su'esu'e lea o le fa'ata'ita'iga o le toto i totonu o le falesu'esu'e e iloa ai le iai ma le maualuga o fa'ama'i e fa'asaga i le O ma le H antigens a Salmonella.
- Faamatalaina: O faʻaiʻuga o loʻo lipotia o ni antibody titers, lea e atagia mai ai le faʻaogaina o faʻamaʻi faʻapitoa i totonu o le toto, e fesoasoani e faʻamautinoa pe o loʻo galue se faʻamaʻi.
O lenei faiga e tuusaʻo, e le faʻafefe, ma e masani ona naʻo ni nai minute e faʻamaeʻa ai.
Su'ega Widal Va'aiga masani
O le su'ega Widal e masani ona fa'aalia ai fa'ama'i fa'ama'i masani mo Salmonella Typhi ma Salmonella Paratyphi antigens i totonu o laina nei: Mo le O (somatic) antigen, titers masani e masani lava i le va o le 1:40 ma le 1:80. E faapena foi, mo le H (flagellar) antigen, o le tulaga masani foi e 1:40 i le 1:80. O nei fua fa'atatau o lo'o fa'ailoa mai ai le leai o se fa'ama'i fa'ama'i lata mai pe fa'agaoioia. Titers i luga ole 1:160 mo so'o se antigen e ono fa'aalia ai se fa'ama'i malosi, ma o le fa'atupula'ia tele o tau fa'ailoga mai le fa'ata'ita'iga muamua i le fa'ata'ita'iga lona lua na aoina i le 1-2 vaiaso mulimuli ane e fa'ailoa mai ole fa'ama'i fa'aauau.
Widal Su'ega Fa'asologa masani Siata
| antigen | Tulaga masani | Siitia Titers e Fa'ailoa Mai Ai Fa'ama'i |
|---|---|---|
| O (somatic) antigen | 1: 40 i 1: 80 | > 1: 160 |
| H (flagellar) antigen | 1: 40 i 1: 80 | > 1: 160 |
Widal Su'ega I'uga Fa'amatala
O le fa'amatalaga o fa'ai'uga o su'ega a Widal e fa'alagolago i le maualuga o fa'ama'i fa'asaga i le Salmonella Typhi ma Salmonella Paratyphi antigens, fa'apea fo'i ma le iai o fa'ailoga. O lo'o i lalo le fa'amatalaga masani o fa'ai'uga:
- Matai maualalo (1:40 i le 1:80): E masani ona ta'u mai e leai se fa'ama'i lata mai po'o fa'ama'i. O nei fa'ai'uga e ono fa'ailoa mai ai le fa'aalia i le taimi ua te'a po'o le puipuiga fa'alenatura ae le o feso'ota'i ma se fa'ama'i malosi, aemaise lava i le leai o ni fa'ailoga.
- Siitia Titers (Lualuga 1:160): Fautua mai se fa'ama'i fa'ama'i e mafai ona maua i Salmonella Typhi po'o Salmonella Paratyphi, aemaise lava pe a si'itia uma le O ma le H antigen titers.
- Fa'ateleina Fa'aa'e i Fa'ata'ita'iga Fa'atasi: O le fa'a fa'atupuina o le antibody titers i le va o fa'ata'ita'iga se lua na ave i le va o le 1-2 vaiaso e fa'ailoa malosi ai se fa'ama'i pipisi.
- Mafaufauga i Fa'ailoga Fa'afoma'i: O le su'ega Widal e tatau ona fa'amatalaina fa'atasi ma fa'amaoniga o le falema'i, ona e mafai ona tupu ni fa'aletonu sese po'o ni fa'aletonu, aemaise lava i vaega fa'ama'i po'o le fa'ama'i muamua ia Salmonella.
Mea e A'afia ai I'uga o Su'ega Widal
E tele mea e mafai ona a'afia ai le sa'o ma le fa'auigaina o fa'ai'uga o su'ega a Widal:
- Tuuina muamua: O tagata ta'ito'atasi ua uma ona tuiina i le fiva taifoi e mafai ona fa'aalia le maualuga o le antibody titers, tusa lava pe leai se fa'ama'i pipisi.
- Fa'ama'i ua mavae: O se tala'aga o fa'ama'i pipisi o Salmonella talu ai e mafai ona o'o atu ai i fa'ama'i fa'aauau i totonu o le toto, e ono fa'atupu ai ni fa'aletonu sese.
- Koluse-Toe Toʻaga: O le su'ega Widal e mafai ona maua ai ni fa'ai'uga sese-lelei pe a fegalegaleai fa'ama'i ma isi siama e mafua ai fa'ailoga tutusa, e pei o nisi ituaiga o fa'ama'i pipisi.
- Taimi ole Su'ega: I le amataga o le fa'ama'i, atonu e maualalo tele le maualuga o le antibody e le iloa. O le toe faia o le su'ega pe a uma le 1-2 vaiaso e ono mana'omia mo se su'esu'ega sili atu ona sa'o, aemaise lava pe a fa'aauau pea fa'ailoga.
Su'ega Widal Lelei
O se su'ega Widal lelei e fa'ailoa mai ai le iai o mea fa'ama'i e fa'asaga ia Salmonella Typhi po'o Salmonella Paratyphi, e fa'ailoa mai ai se fa'ama'i malosi, e pei o le taifoi po'o le fiva paratyphoid. O le su'ega e fuaina ai le maualuga o antibodies e faasaga i le O (somatic) ma le H (flagellar) antigens o nei siama i totonu o le toto.
- Widal Test Lipoti Lelei: A lelei se lipoti ole su'ega a Widal, e fa'aalia ai le maualuga ole antibody titers, masani ile 1:160 pe sili atu. E ta'u mai ai o lo'o fa'agaoioi le tino i le fa'ama'i. I nisi tulaga, e fa'ata'ita'iina fa'ata'ita'iga o le toto fa'atasi e iloa ai le fa'a fa'atupuina o titers o le antibody, lea e mafai ona fa'amaonia atili ai le iai o se fa'ama'i pipisi.
- Widal Su'ega Tulaga Taua: O fa'ailoga o le antibody o lo'o ta'ua i lalo e masani lava ona fa'ailoa mai ai se i'uga lelei:
- O titers antigen ≥ 1:160
- H antigen titers ≥ 1:160
O nei fa'ailoga maualuga o lo'o fa'ailoa mai ai na maua le tagata ia Salmonella pe o lo'o tauivi nei ma se fa'ama'i, e pei o le taifoi po'o le fiva paratyphoid.
- Togafitiga Lelei Su'ega Widal: I luga o le faʻamaoniga o se faʻamaʻi malosi e ala i se suʻega Widal lelei, e manaʻomia togafitiga faʻamaʻi taimi talafeagai. O togafitiga masani e aofia ai:
- O le cofofloxacin: Mo mataupu e le lavelave.
- Ceftriaxone: Mo fa'ama'i tuga po'o tulaga e mana'omia ai togafitiga fa'atoto.
- Azithromycin: Mo fa'ama'i mama'i po'o isi vaila'au e ono le talafeagai.
I le faaopoopo atu i vailaau faʻamaʻi, tausiga lagolago, e pei o le faatumauina o le faʻamamaina ma le puleaina o le fiva, e taua tele mo le toe faʻaleleia o maʻi.
E taua tele le fa'amatalaina o se fa'ai'uga lelei o le su'ega a Widal fa'atasi ma fa'ailoga fa'ama'i, ona e mafai ona i ai ni fa'ailoga sese, aemaise lava i tagata ta'ito'atasi na faia muamua tui po'o fa'ama'i pipisi o Salmonella.
Fa'amanuiaga ole Su'ega Widal
- Tau-Tagata ma Faigofie: O le su'ega Widal ose meafaigaluega fa'apitoa fa'apitoa e fa'ataugofie ma taugofie, e mafai ai ona maua mo le su'esu'eina o le fiva taifoi, ae maise lava i nofoaga fa'atapula'a puna'oa.
- Fa'aoga i Nofoaga Mamao: O le suʻega e sili ona aoga i itulagi e faʻatapulaʻaina le avanoa i meafaigaluega faʻapitoa faʻataʻitaʻi, faʻatagaina le au tausi soifua maloloina e vave iloa faʻamaʻi.
- Ta'ita'i Togafitiga ma le Puleaina o Fa'ama'i: E ala i le fa'ailoaina o fa'ama'i pipisi po'o fa'ama'i paratyphoid, o le su'ega a Widal e fesoasoani i le faia o fa'ai'uga fa'apitoa mo togafitiga ma fesoasoani i le puleaina o fa'ama'i, fa'aitiitia le sosolo o le fa'ama'i.
Fesili e masani ona fesiligia (FAQs)
1. Aisea e taua ai le suega Widal?
O le su'ega Widal e taua tele mo le su'esu'eina o le fiva taifoi ma le fiva paratyphoid, aemaise lava i itulagi e fa'atapula'aina le avanoa i mea faigaluega fa'apitoa. E iloa ai le i ai o faʻamaʻi e faasaga i siama Salmonella, e mafai ai ona togafitia vave ma puipuia ai faʻafitauli.
2. E fa'apefea ona faia le su'ega Widal?
O se fa'ata'ita'iga o le toto e aoina mai i se vein ma fa'ata'ita'i mo fa'ama'i e fa'asaga i le O ma le H antigens o Salmonella Typhi ma Salmonella Paratyphi. O fa'ai'uga o su'ega e fa'aalia ai le maualuga o le fa'ama'i po'o le fa'aalia.
3. Pe sa'o le su'ega a Widal?
E ui ina aoga, o le suʻega Widal e iai tapulaʻa. E mafai ona tupu ni fa'ailoga sese ona o le fe'avea'i ma isi siama. O aganu'u toto e sili atu ona sa'o ae atonu e le o taimi uma e maua ai i nofoaga fa'atapula'a puna'oa.
4. O le a le uiga o i'uga masani po'o le leaga ole su'ega Widal?
Ole su'ega masani pe le lelei ole Widal e masani ona fa'ailoa mai e leai se fa'ama'i fa'ama'i po'o le a'afia talu ai nei ile Salmonella Typhi po'o le Salmonella Paratyphi. Peita'i, o se fa'ai'uga leaga e le'o fa'asa'olotoina uma le fa'ama'i, ae maise lava pe a fai le su'ega e fai i le amataga o le ma'i pe a matua maualalo le maualuga o le antibody e le iloa. E ono mana'omia nisi su'esu'ega pe a tumau pe fa'ateteleina fa'ailoga.
5. E mafai e le su'ega Widal ona iloa fa'ama'i pipisi?
Ioe, o le su'ega Widal e mafai ona iloa ai le taimi ua tuana'i ia Salmonella, ae le mafai ona iloa le va o fa'ama'i ua tuana'i ma fa'ama'i o lo'o iai nei e aunoa ma se fa'amatalaga fa'apitoa fa'apitoa.
6. O a ni tapula'a o le su'ega Widal?
O le su'ega a le Widal e ono maua ai ni fa'ailoga sese ona o fa'ama'i pipisi po'o tui puipui talu ai a Salmonella. E ono tula'i mai ni fa'aletonu sese pe a fai vave le su'ega i le fa'ama'i pe a maualalo pea le maualuga ole antibody.
7. O afea e tatau ai ona toe faia le suʻega Widal?
Atonu e mana'omia le toe faia o se su'ega pe afai e le o manino le fa'ai'uga muamua, po'o le mata'ituina fo'i o suiga ile titers ole antibody ile taimi. E masani ona faia lea fa'atasi ma fa'ata'ita'iga fa'atasi e ave ile va ole 1-2 vaiaso.
8. E fa'afefea ona togafitia le taifoi pe afai e lelei le su'ega Widal?
Afai e lelei le su'ega Widal, o togafitiga e masani lava ona aofia ai vaila'au e pei o le ciprofloxacin, ceftriaxone, po'o le azithromycin, e fa'atatau i mamanu fa'alotoifale. Tausiga lagolago, e aofia ai le faʻamamaina ma le puleaina o fiva, e manaʻomia foi.
9. Pe saogalemu le su'ega Widal mo tamaiti?
Ioe, o le su'ega Widal e saogalemu mo tamaiti ma e masani ona fa'aoga e su'esu'e ai ma'i masalomia o le fiva taifoi. O le fa'agasologa e le fa'alavelave ma vave.
iʻuga
O le su'ega Widal o lo'o tumau pea ose meafaigaluega fa'apitoa mo le taifoid ma le fiva paratyphoid i itulagi e utiuti alagaoa. E ui lava e iai ona tapula'a, ae o lona gafatia ma le fa'aogaina e matua taua tele ai i nofoaga fa'ama'i. Fa'amatalaga sa'o o taunu'uga, tu'ufa'atasia ma su'esu'ega a le falema'i, fa'amautinoa le sa'o o su'esu'ega ma togafitiga lelei, fa'aitiitia le mamafa o le fiva enteric i tagata vaivai.
Falema'i Sili e Latalata ia te a'u Chennai