faʻatusa
1066
faʻatusa gagana
faʻatusa

Su'ega o Galuega a le Ate (LFT): Fa'amoemoega, Fa'atulagaga, Fa'amatalaga o le Lipoti ma Tapula'a

Ianuari 17, 2025
Faasoa atu e ala i:
malamalama-suesuega.png

Tali tuusao

O le suega o le galuega a le ate (LFT), e ta'ua fo'i o le fa'amatalaga o le ate, o se vaega toto e fuaina ai le ALT (SGPT), AST (SGOT), ALP, GGT, bilirubin, albumin ma le porotini atoa, o nisi taimi e fa'atasi ai ma le taimi o le prothrombin. O le vaega LFT e fa'ailoa mai ai le manu'a o le ate, cholestasis ma le fa'aletonu o le galuega fa'atino. O taunu'uga o le LFT e le ta'ua ai se mafua'aga ma o se vaega masani e le fa'ailoa mai ai fa'ama'i ate.

Auala autu

  • O le LFT o se vaega e siaki ma mata'ituina, e le o se suega e tasi e fa'amaonia ai le ma'i.
  • E mafai ona tupu tulaga masani o le LFT i faʻamaʻi ate ogaoga, e aofia ai le cirrhosis ma le fibrosis ua fa'avaeina.
  • E sili atu le tāua o mamanu o enzyme nai lo numera ta'itasi: o le mamanu ALT-versus-ALP e taʻitaʻia ai le mea o le a sosoo ai.
  • E eseese vaega fa'asino i fale su'esu'e, o lea fa'atusatusa au tau i le vaega o lo'o lolomiina i lau lava lipoti.
  • O le fa'aliliuga e patino i le foma'i na fa'atonuina le LFT, fa'atasi ai ma lou talaaga, vaila'au, fa'aaogāina o le 'ava malosi ma su'esu'ega.

I se tilotilo

fōligaFaamatalaga
faʻatusaToto mai alatoto, e masani lava mai le lima
Taimi e toso ai le totoE masani lava 2-5 minute; o le tele o le asiasiga o le resitalaina ma le faʻatali
AnapogiE masani lava e le manaʻomia mo naʻo le LFT; e manaʻomia pe afai e tuʻufaʻatasia ma suʻega lipid poʻo le kulukose, mulimuli i faʻatonuga a lau iunite
Vaega autuALT/SGPT, AST/SGOT, ALP, GGT, bilirubin atoa ma le bilirubin tuusa'o, albumin, porotini atoa, fua faatatau A:G
O nisi taimi e faaopoopoTaimi o le Prothrombin/INR, LDH
Tapula'a autūE le fa'ailoa mai le mafua'aga, e le fuaina le fibrosis, e le aofia ai fa'ama'i ate
O ai e fa'amatalainaO le foma'i o lo'o talosaga, i le tulaga fa'aklinikal

E lauiloa foi

  • LFT, fa'amatalaga o le ate, vaega o le ate, vaega o galuega faatino a le ate
  • Su'ega SGPT/SGOT (o le fa'aoga masani a Initia mo le ALT/AST)
  • Su'ega bilirubin, su'ega toto jaundice
  • "Su'ega o le ate" i talanoaga i aso faisoo

O le ā le suega o le galuega a le ate

O le suega o le galuega a le ate o se vaega o fua o le toto e tu'uina atu ai se ata e le tuusa'o o le soifua maloloina o le ate. E fai si fa'asesēina le igoa: o le tele o fa'ailoga e le fuaina ai le "galuega".

  • Fa'ailoga o manu'a (hepatocellular): E tafe mai le ALT/SGPT ma le AST/SGOT mai sela o le ate ua faaleagaina. E patino lava le ALT i le ate; e sau fo'i le AST mai maso, fatu ma sela o le toto mumu.
  • Fa'ailoga o le Cholestatic: E si'itia le ALP ma le GGT pe a poloka le tafe o le bile pe mumū ala o le bile. E afua mai fo'i le ALP mai ponaivi, placenta ma le ga'au.
  • Fa'ailoga fa'amama: bilirubin, o le pigment mai le malepelepe o sela mumu. O le vaevaeina i ni vaega tuusa'o (fa'apipi'i) ma ni vaega lē tuusa'o (lē fa'apipi'i) e matuā fa'aitiitia ai avanoa.
  • Fa'ailoga o galuega moni: O le albumin ma le prothrombin time/INR e atagia mai ai le gafatia o le ate e fa'aputu ai porotini.

O le maualuga o le enzyme e faʻaalia ai o loʻo tafe mai sela o le ate, ae le o le lelei o le galue o le ate. O le cirrhosis ua alualu i luma e masani ona faʻaalia ai le toetoe lava a masani pe naʻo sina siʻitia itiiti o le ALT ma le AST.

Aiseā e faia ai se suega o le galuega a le ate

  • Su'esu'eina o fa'ailoga e pei o le jaundice, mimi uliuli, otaota samasama, tiga o le manava pito i luga taumatau, fulafula o le manava, mageso faifai pea pe vaivai e leai se mafuaʻaga.
  • Su'esu'ega i vaega e maualuga le lamatiaga, e aofia ai tagata e maua i le ma'isuka ituaiga 2, mea e lamatia ai le metabolism, po'o le tele o le 'ava malosi.
  • Siakiina o faʻamaʻi ate ua iloa e pei o le hepatitis B, hepatitis C, autoimmune hepatitis po'o le fa'ama'i ate steatotic.
  • Mata'ituina o le saogalemu o fualaau faasaina, aemaise lava i le taimi o togafitiga e fa'asaga i le TB, methotrexate, nisi vaila'au e fa'asaga i le ma'i epilepsy, vaila'au e fa'asaga i le antifungal ma nisi vaila'au e fa'asaga i le retrovirus.
  • Iloiloga a'o le'i faia le taotoga ma togafitiga, ma a'o le'i amataina vaila'au ua fa'amamā e le ate.
  • Iloiloina o le manu'a o le ate e mafua mai i fualaau faasaina po'o fa'aopoopoga, e aofia ai nisi fa'aopoopoga la'au afu, AYUSH ma fa'aopoopoga faleta'alo po'o fa'aopoopoga mo le fa'aitiitia o le mamafa.

O ai e tatau ona faia lenei suega

  • Soo se tasi e maua i le jaundice, mageso e le mafua'aga, po'o otaota lanu samasama ma le mimi uliuli.
  • O tagata e maua i le maʻisuka ituaiga 2, toto maualuga, dyslipidaemia poʻo le faʻateleina o le mamafa tutotonu, o tagata Asia i Saute e maua i le faʻamaʻi o le ate metabolic i tulaga maualalo o le BMI nai lo le tele o isi faitau aofaʻi.
  • Tagata e inu soo pe inu tele i le ava malosi.
  • So'o se tasi ua amata pe o lo'o fa'aaogaina togafitiga e tete'e ai i le TB, e pei ona fa'atulagaina e le foma'i o lo'o togafitia.
  • Tagata e iloa le hepatitis B po'o le C, pe iai se tala'aga fa'aleaiga o fa'ama'i ate.
  • O i latou o loʻo faʻaaogaina ni faʻaopoopoga faʻa-laau afu, ayurvedic, faʻamalosi tino poʻo ni faʻaopoopoga mo le faʻaitiitia o le mamafa mo se taimi umi.
  • Na ta'u mai e le au foa'i toto po'o tagata talosaga inisiua le tulaga e le masani ai o le ate o se su'esu'ega.
  • O tagata e maua i le ate ga'o e vaaia faafuase'i i le USG o le manava.

O le LFT masani i se tagata soifua maloloina e leai ni mea e lamatia ai ma e leai ni fa'ailoga e itiiti sona aoga ma e masani ona maua ai ni taunuuga e le masani ai e mana'omia ai le toe faia o su'ega. Talanoa ma lau foma'i pe ua fa'atonuina le LFT mo oe.

O mea e le mafai ona iloa pe aveese e se suega o le galuega a le ate

  • E le mafai ona iloa tonu le pogai. O le si'itia o le ALT/SGPT e lē fa'ailoa ai le eseesega o le viral hepatitis mai le manu'a e mafua mai i le 'ava malosi, manu'a i fualaau fa'asaina po'o le metabolic steatotic ate ​​disease. E mana'omia le viral serology, tala'aga, ata ma o nisi taimi e mana'omia ai le autoimmune po'o le metabolic testing.
  • E le mafai ona fuaina le fibrosis po'o le cirrhosis. E le mafai e le LFT panel ona fa'atulaga se fa'ailoga o le ma'ila. O le iloiloga o le fibrosis e fa'aaoga ai meafaigaluega e siaki ai le tulaga, elastography po'o nisi taimi, o le biopsy.
  • E le mafai ona taofia ai fa'ama'i o le ate. E tupu le ALT ma le AST masani i le compensated cirrhosis, chronic hepatitis B, ma le ga'o ate.
  • E le mafai ona iloa ai le kanesa o le ate. O le LFT e lē o se suega e siaki ai le kanesa. O le siakiina o le hepatocellular carcinoma e faʻaaogaina ai le ultrasound, faʻatasi ai ma pe leai foʻi o le AFP, i vaega ua faʻamatalaina o loʻo lamatia.
  • E le mafai ona fa'aalia ai ma'a i le gallstone po'o ma'a i le bile duct. Atonu e ono fautua mai e enzymes cholestatic le poloka, ae e manaʻomia e maʻa le ultrasound, MRCP poʻo isi faiga e fai ai ata.
  • E le mafai ona fa'ailoa tonu le fa'afitauli. O le ALP ua si'itia atonu e mafua mai i le ponaivi ae le o le ate; o le AST ua si'itia atonu e mafua mai i maso ae le o le ate.
  • E le mafai ona fuaina le faʻaaogaina o le ava malosi. E lē maaleale pe patino fo'i le GGT i le taumafaina o le 'ava malosi.

Afai e faaauau pea faʻailoga e ui lava i le LFT masani, toe foʻi i lau fomaʻi. O se taunuuga masani e faʻamatalaina ai le mea na fuaina i le faʻataʻitaʻiga, ae le o le mea e leai.

Su'ega e feso'ota'i ae eseese

suʻegaFesili e taliLe mea e le faia
LFT (fa'amatalaga o le ate)E i ai ni fa'amaoniga fa'akemikolo o le manu'a o le ate, cholestasis po'o le fa'aletonu o le gaosiga o le ate?E le tu'uina mai le mafua'aga, fausaga po'o le tulaga o le fibrosis
Fa'ailoga o le Hepatitis B ma le C / siamaO iai se siama faapitoa?E le fa'aalia le ogaoga o le manu'a o le ate
USG o le manava (sonography)Ua tele le ate, ma foliga mai e ga'o? Ua fa'alauteleina alavai, pe iai ni ascites pe o iai se manu'a e taula'i i le ate?E le mafai ona iloilo le galuega fa'akemikolo; e fa'alagolago i le tagata fa'agaoioia; e le lagona le ga'o vaivai ma manu'a laiti
Elastography o le ate (lē tumau pe shear-wave)E fa'apefea le ma'a'a o le ate, e fai ma sui mo le fibrosis?O metotia fa'asolosolo ma metotia fa'ase'e o ni tekinolosi eseese e eseese tapula'a ma e le mafai ona fesuia'i; o faitauga e a'afia e le fa'alavelave, mumū, mea'ai ma le puta tele.
CT / MRI / MRCPFa'atulagaga auiliili, tele, fausaga o le ala o le bileE le suia ai le biochemistry; E manaʻomia e le MRI se iloiloga o le saogalemu o le faʻapipiʻi
Biopsy ole ateSu'esu'ega ma le fa'avasegaina o le tulaga o a'ano i mataupu filifiliaE ono iai ni mea sese i le fa'ata'ita'iga, e ono tupu ai
Galuega e le masani ai-LFTAiseā ua fa'atupula'ia ai lenei tulaga fa'apitoa o le taua i lenei tagata?O se auala fa'afoma'i ese mai le vaega su'esu'e lava ia

O le fea suega e muamua faia e faalagolago i le tulaga ua aliali mai. I le jaundice e leai se tiga ma otaota lanu samasama, e masani ona manaʻomia le vave faia o le ata o le biliary tree faatasi ai ma le LFT. I se tagata e leai ni faailoga e iai ni faailoga ma ua siʻitia teisi le ALT ma mea e lamatia ai le metabolism, e masani ona muamua faia le viral serology ma le ultrasound aʻo leʻi faia se elastography. I le masalomia o le soona tele o le paracetamol, o le faamuamua o le iloiloga vave faafomaʻi ma le INR ma le maualuga o fualaau faasaina, ae le o se iloiloga masani.

Auala e sauni ai

O tulafono sauniuni e fa'atino ma fa'atulaga e fale su'esu'e ta'itasi. O fa'atonuga tusitusia a lau lava iunite e sili atu nai lo se isi lava mea o lo'o i luga o lenei itulau.

  • Anapogi: E masani lava e le manaʻomia e le LFT le anapogi. E masani ona fesiligia le anapogi pe a tuʻufaʻatasia le LFT i totonu o se siaki soifua maloloina ma le lipid profile poʻo le glucose.
  • Vailaau ma mea faaopoopo: lisi mea uma, vailaʻau faʻatonu, vailaʻau faʻamama tiga, vailaʻau faʻamaʻi, statins, oloa ayurvedic poʻo laʻau, porotini ma faʻaopoopoga faʻamalositino. Aua le taofia soʻo se vailaʻau faʻatonu e "maua ai se lipoti mama"; talanoa muamua i le fomaʻi na tuʻuina atu le vailaʻau.
  • Alu: ta'u i le foma'i o lo'o talosaga e uiga i le fa'aaogaina talu ai nei, aua e mafai ona suia ai le GGT ma le AST.
  • Fa'amalositino mamafa: O faamalositino mamafa i aso ua mavae e mafai ona siitia ai le AST ma le ALT mai maso. Ta'u mai.
  • Suavai: E masani ona fa'atagaina le vai mama se'i vagana ua fa'ailoa mai e lau iunite se isi itu.

Afai e maua oe i le ma'isuka o lo'o faia togafitiga e fa'aitiitia ai le kulukose

O le anapogi umi i le inisalini po'o le sulfonylureas e ono lamatia ai le hypoglycemia. Fesili mo se taimi e inu ai i le taeao po, ia 'ave se mea e maua ai le suka, ma fa'amaonia ma lau foma'i le auala e taulima ai le fua o le taeao.

Afai e te maua i le faaletonu o le fatu, CKD ua alualu i luma pe ua faʻatapulaʻaina foʻi le vai

Aua ne'i fa'ateleina le inuina o le vai e sili atu i le tapula'a ua fa'atonuina mo so'o se suega toto. Ta'u i le aufaigaluega o le phlebotomy e uiga i aso o le dialysis ma e uiga i fistula po'o graft arms, e le tatau ona fa'aaogaina mo le venepuncture.

tō

E si'itia le ALP i le tulaga fa'aletino i le taimi o le ma'itaga ona o le gaosiga o le placenta, ae pa'ū le albumin i le fa'alauteleina o le plasma. Ia ta'u i taimi uma o lo'o e ma'itaga ina ia faitauina lelei le lipoti. E masani ona 'alofia le anapogi umi i le taimi o le ma'itaga.

fanau

E eseese vaitaimi fa'asino mo tamaiti e tusa ai ma tausaga ma itupa, ma e masani ona maualuga le ALP i le taimi o le tuputupu a'e vave. E masani ona le fautuaina le anapogi umi mo tamaiti laiti; mulimuli i fa'atonuga a le iunite mo tamaiti.

O le a le mea e tupu i le taimi o le suega

  • Resitalaina ma le maliega: ua fa'amaonia au fa'amatalaga ma suega na talosagaina.
  • Fa'aputuga o le toto: E fa'amamā le pa'u, fa'apipi'i se tourniquet, ona aveese lea o le toto mai se alatoto o le lima, e masani lava i totonu o le tasi pe lua paipa.
  • Umi: E tusa ma le 2-5 minute le umi o le fa'ata'ita'iga. E fa'amoemoe o le a umi atu le asiasiga atoa e fuafua i le laina ma le resitalaina.
  • Mulimuli ane: E fa'aoga le mamafa mo le minute e tasi pe lua. E mafai ona e 'ai ma toe amata loa lau gaioiga masani se'i vagana ua fa'atali isi su'ega.
  • Fa'agasologa o le fale su'esu'e: E fa'asolo le fa'ata'ita'iga i totonu o se fa'avae otometi ma au'ili'iliina. O le taimi e lipotia ai e fa'alagolago i le fale su'esu'e ta'itasi; fesili i le laulau e aoina ai mea.

Malamalama i lau lipoti LFT

Faitau tau taʻitasi e faʻatusatusa i le va o faʻasinomaga o loʻo lolomiina i tafatafa o lau lava lipoti. E eseese tulaga e faʻatatau i le masini suʻesuʻe, metotia, ma le faitau aofaʻi o tagata o loʻo iai i le fale suʻesuʻe, ma e eseese foʻi tulaga o tagata matutua e faʻatatau i itupa. E le tatau ona faʻaaogaina tau o loʻo lolomiina i isi upega tafaʻilagi e fai ma au faʻatusatusaga.

Faitauina o le mamanu

  • Ua si'itia tele le ALT/SGPT ma le AST/SGOT i se tulaga lē tutusa: o se mamanu o le hepatocellular, e faʻailoa mai ai le manuʻa o le sela o le ate, faʻamaʻi metabolic steatotic o le ate, viral hepatitis (e aofia ai le hepatitis A ma le E, e taatele uma i Initia), manuʻa e mafua mai i le ava malosi, poʻo le manuʻa i fualaau faasaina/faaopoopoga.
  • Ua si'itia le ALP ma le GGT i se tulaga lē tutusa: o se mamanu o le cholestatic, e faasino i le poloka o le ala o le bile, gallstone disease, drug cholestasis po'o le intrahepatic bile duct disease.
  • Si'itia le ALP fa'atasi ai ma le GGT masani: ua fa'ailoa mai ai le avanoa e maua ai le ponaivi nai lo le ate.
  • O le bilirubin ua si'itia tu'ufua, e masani lava i le le tuusa'o, fa'atasi ai ma tulaga masani e ese mai ai: e masani lava o le Gilbert's syndrome, o se ituaiga e le afaina i le tofi tuufaasolo mai; o le hemolysis o le isi lea manatu autu, ma i Initia o le thalassemia trait ma isi haemoglobinopathies e talafeagai.
  • Albumin maualalo: e ono atagia mai ai fa'ama'i tumau o le ate, ae fa'apea fo'i ma ma'i tuga, mumū, leiloa o porotini e ala i fatuga'o po'o le manava, po'o le le lava o mea'ai.
  • PT/INR umi: e mafai ona fa'ailoa mai ai le fa'aitiitia o le gafatia gaosia i fa'ama'i ogaoga o le ate; e a'afia fo'i i le le lava o le vaitamini K ma vaila'au e tetee i le toto.

E tāua le maualuga o le tulaga. O se tau e sili atu teisi i luga atu o le vaega e masani ona ese lona uiga mai le tasi e tele taimi i le tapula'a pito i luga. O le aga'i i luma i fa'ata'ita'iga toe fai e masani ona sili atu ona aoga nai lo le faitauga e tasi. E leai se mamanu i luga o lenei itulau e avea ma fa'amaoniga; e tatau i le foma'i na talosagaina le LFT ona fa'amatalaina fa'atasi ma lau tala'aga ma le su'esu'ega. E eseese taunu'uga e fa'atatau i tulaga fa'apitoa ta'ito'atasi.

Afai e mafai ona fa'asesēina taunuuga o le LFT

Si'itia sese pe le si'itia fo'i le ate

  • AST: faamalositino mamafa, tui i totonu o le maso, manu'a o maso, myopathy, ma'i oso fa'afuase'i, hemolysis o le fa'ata'ita'iga i le taimi e aoina ai pe felauaiga ai.
  • ALP: maʻitaga (placental), tuputupu aʻe o le tamaitiiti ma le talavou, faʻamaʻi o ponaivi, faʻamalologa o gaugā o ponaivi, ma le maeʻa ai o se taumafataga gaʻo i nisi o vaega o le toto.
  • GGT: O le tele o vailaʻau ma le puta tele e faʻateleina ai le GGT e aunoa ma se faʻamaʻi ate taua, o lea e le tatau ai ona faitauina se GGT e siʻitia e tasi o se faʻamaoniga o le faʻaaogaina o le ava malosi.
  • Bilirubin: O le anapogi faaumiumi e mafai ona siitia ai le bilirubin e le’i fesootai i le Gilbert’s syndrome; o le haemolysis e siitia ai e aunoa ma se faamai o le ate.
  • Fomu o le Macro-enzyme ma le fa'alavelave i le su'ega e mafai i nisi taimi ona maua ai ni tulaga maualuga faifai pea e aunoa ma se faʻamaʻi.

Fa'amautinoaga sese pe fa'aitiitia sese tulaga fa'atauaina

  • E mafai ona masani pe maualalo le ALT e ui lava i le ma'i moni, aemaise lava i le cirrhosis ua leva ona iai, i le CKD ua ma'i tigaina ma o lo'o faia le dialysis, ma o nisi taimi i le hepatitis B tumau.
  • Vitamin B6 le lava fa'aitiitia ai le ALT ma le AST ua fuaina.
  • Atonu e maualalo le ALP i le le lava o le zinc po'o le magnesium, hypothyroidism ma le Wilson's disease, e ufiufi ai le cholestasis.
  • Atonu e foliga masani le Albumin pe a mago le tino e tusa lava pe fa'aitiitia le gaosiga.
  • Taimi: I le fa'alavelave fa'afuase'i o le biliary po'o se manu'a fa'afuase'i i vaila'au, atonu e le'i oso a'e ni enzymes pe a vave ona 'ave le toto. E masani ona mana'omia le toe faia o le panel.

Lamatiaga ma le saogalemu

Venepuncture masani mo le LFT

E laiti ni lamatiaga ae e lē o se mea e leai: o se tui puupuu, manu'a, tiga, se tama'i toto, ma o nisi taimi e lagona ai le niniva po'o le matapogia. E seasea ona mana'omia ni taumafaiga faifai pea, pe tupu fo'i se fa'aita o neula po'o se fa'ama'i pipisi i le lotoifale. Ta'u muamua i le aufaigaluega pe afai na e matapogia i le taimi o su'ega toto muamua, ina ia mafai ona tosoina oe ua taoto.

Afai o lo'o e inuina ni vaila'au e fa'amama ai le toto pe iai fo'i se fa'aletonu o le tafe toto

E sili atu ona ono tupu ni manu'a ma le tafe umi o le vai. Fa'ailoa i le foma'i fa'apitoa i le toto, ia tumau le mamafa i le vaega na tui mo se taimi umi, ma aua le suia le fua o le vaila'au e tete'e ai le toto e aunoa ma se fa'atonuga a lau foma'i.

Fa'ata'ita'iga o le kapila po'o tamaiti

O le tui i mulivae po'o le fa'aputuina o tamatamailima i pepe ma tamaiti laiti e ese lona tulaga, e tele lava ina iai ni manu'a i le lotoifale ma e maualuga atu le avanoa e a'afia ai le fa'ata'ita'iga i le hemolysis, o nisi taimi e mana'omia ai le toe faia o le toe tosoina.

Mumu fua

Fa'alavelave fa'afuase'i nei

  • Fenumiai, matapogia, le mautonu, le manino o le tautala pe suia le mamanu o le moe i se tasi ua iloa pe masalomia ua maua i le faamai o le ate.
  • Puai toto, po'o otaota uliuli e pei o le kesi.
  • Vave ona fa'ateteleina le jaundice fa'atasi ai ma le fiva ma le malosi tele, pe tiga tele i le manava pito i luga taumatau fa'atasi ai ma le fiva tele.
  • Afai e masalomia le soona fa'aaogāina o le paracetamol po'o se isi so'ona tele o le vaila'au, pe afai fo'i e te inuina se vaila'au e afaina ai le atopa'u, alu loa i le falema'i, tusa lava pe e te lagona lelei.
  • O le salalau o manu'a po'o le tafe toto fa'afuase'i.

Aso lava e tasi

  • Ma'i fou o le jaundice, mimi uliuli ma otaota samasama.
  • O le si'itia tele o le enzyme na lipotia mai e le fale su'esu'e fa'atasi ai ma le pua'i, tiga i le pito i luga o le manava taumatau, po'o le lagona le matua'i le malosi.
  • Fa'ateleina vave o le fula o le manava po'o le fula o vae fou.
  • O le mageso fou, fiva, po'o le samasama pe a uma ona amata se vaila'au fou, aemaise lava togafitiga e fa'asaga i le TB, fa'afeso'ota'i le 'au e togafitia a'o le'i toe fa'aaogaina le isi inumaga.

Taimi atofaina masani

  • O fuainumera e fai si le masani ai pe a siaki le soifua maloloina e aunoa ma ni fa'ailoga.
  • O le bilirubin ua si'itia ua tu'ueseeseina ma se vaega e masani ai.
  • Na lipotia mai le ate ga'o i le USG o le manava ma le si'itia māmā o le ALT.
  • Vaivai faifai pea ona o se LFT masani.

Tulaga fa'apitoa

tō

E faʻamoemoeina o le a siʻitia le ALP ma faʻaitiitia le albumin i le taimi o le maitaga. O le siʻitia o transaminases, le mageso o alofilima ma tapuvae, poʻo le siʻitia o bile acids i laʻasaga mulimuli ane e manaʻomia ai le vave iloiloga a le fomaʻi o le maitaga, aua o tulaga e pei o le intrahepatic cholestasis o le maitaga ma le aʻafia o le ate e fesoʻotaʻi ma le pre-eclampsia e faʻapitoa lava i le maitaga.

fanau

E fa'atatau lava le tulaga o tamaiti i tausaga ta'itasi ma o le maualuga o le ALP e masani lava o se tuputupu a'e masani. O le si'itia pea o le transaminase i se tamaititi e mana'omia ai se iloiloga a tamaiti nai lo le toe faia o le siakiina e le tagata lava ia.

Tagata matutua matutua

E mafai e le tele o vailaʻau, fegalegaleaiga o vailaʻau eseese ma le iai faʻatasi o le faʻaletonu o le fatu ona suia uma le tulaga. O le faʻaitiitia o maso e ono faʻaitiitia ai le siʻitia o le AST.

Tagata e maua i le ma'isuka ma mea e lamatia ai le metabolism

O le faaupuga i le taimi nei o le metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD), e sui ai le NAFLD, faatasi ai ma le MASH e sui ai le NASH, i lalo o le faamalu o le steatotic liver disease (SLD); O le MetALD e faamatalaina ai le lamatiaga o le metabolism ma le tele o le inuina o le ava malosi (multi-society Delphi consensus, 2023). O le ALT masani e le aveesea ai le MASLD po o le fibrosis, o lea e faalagolago ai le iloiloga o lamatiaga i le sili atu nai lo le LFT.

Fa'ama'i tumau o fatuga'o ma le dialysis

E maualalo ifo le transaminase i le CKD ua tuana'i, o lea e ono fa'aitiitia ai e tulaga masani le manu'a o le ate. 'Alo'ese mai le fistula ma le fa'apipi'iina o lima mo le tosoina o le toto.

Tagata o lo'o faia togafitiga e tete'e ai i le TB

O le manu'a o le ate e mafua mai i fualaau faasaina o se lamatiaga ua iloa muamua i le isoniazid, rifampicin ma le pyrazinamide. Mulimuli i le faasologa o le mataituina o lau polokalame TB po o le foma'i ua faatulaga, ma lipoti atu le niniva, pua'i, tiga o le manava po o le jaundice i le aso lava lea. Aua le taofia pe toe amata na o oe le faasologa.

Su'ega o le galuega a le ate i le tulaga Initia

  • Fa'amatalaga: O le SGPT ma le SGOT o igoa masani ia i lipoti a Initia; e tutusa lava ia suega ma le ALT ma le AST.
  • Hepatitis viral fa'afuase'i e aofia ai le hepatitis A ma le hepatitis E o se tasi lea o mafuaʻaga masani o le siʻitia tele o transaminase, e masani ona fesoʻotaʻi ma le vai poʻo meaʻai ua pisia. O le Hepatitis E e iai sona popolega faapitoa i le maʻitaga.
  • Togafitiga e tete'e ai i le TB ma le a'afiaga o le hepatotoxicity o se tasi lea o mafuaʻaga masani mo le mataʻituina o LFT i Initia, ona o le avega mamafa o le TB i le atunuʻu.
  • Manu'a o le ate e feso'ota'i ma la'au fa'a-la'au, AYUSH ma fa'aopoopoga ua fa'ateleina ona iloa. Fa'ailoa atu oloa uma e le fa'atonuina e se foma'i, e aofia ai churnas, kadhas, pauta porotini ma mea e fa'amumu ai ga'o.
  • Haemoglobinopathies: O le thalassemia trait, sickle cell trait ma le G6PD deficiency e taatele i vaega o Initia ma e mafai ona faʻateleina ai le bilirubin e ala i le hemolysis nai lo faʻamaʻi ate.
  • Fa'ama'i o le ate metabolic i le BMI maualalo: E atiaʻe e tagata Asia i Saute le faʻaletonu o le metabolism ma le faʻamaʻi o le ate pe a maualalo le mamafa o le tino ma le tulaga maualalo o le sulugatiti, o lea la, o se tino e "foliga masani" e le faapea ai ua le aofia ai lea tulaga.
  • Fa'amatalaga patino: O lipoti o fale suʻesuʻe o faʻamatalaga tau soifua maloloina patino ia o loʻo taulimaina i lalo o le Digital Personal Data Protection Act, 2023.
  • Tulaga fa'apolofesa: O lipoti a le fale suʻesuʻe ma fautuaga a fomaʻi e paʻu i lalo o tulaga faʻapolofesa o amioga faʻapolofesa a le National Medical Commission, ma e leai se oloa tau soifua maloloina e mafai ona faʻasalalauina o se vailaʻau e faʻamalolo ai faʻamaʻi ate i lalo o le Drugs and Magic Remedies (Projectionable Advertisements) Act, 1954.

Tau ma inisiua, ma mea e aʻafia ai le tau i Initia

E matuā eseese lava tau o se LFT i Initia i le va o aai, vaega o fale suʻesuʻe ma fausaga o afifi. Fesili mo le tau faʻapitoa aʻo leʻi aoina mai nai lo le faʻalagolago i fuainumera o loʻo faʻasalalauina.

  • Fa'atulagaga o le laupapa: O le fa'atulagaga faigofie o le ate e taugofie atu nai lo le fa'atulagaina o se laupapa fa'alautele e fa'aopoopo i ai le GGT, LDH, PT/INR po'o bile acids.
  • Tuufaatasiga: O le LFT i totonu o se siaki atoa o le soifua maloloina e masani lava ona taugofie i le suega taʻitasi nai lo se poloaiga tutoʻatasi.
  • Fa'amaoniga ma le nofoaga: E masani ona eseese tau o fale su'esu'e ua fa'amaonia e le NABL ma fale su'esu'e i falema'i mai nofoaga e aoina ai mea'ai tuto'atasi; o tau o fale su'esu'e i metro e masani ona sili atu nai lo tau o taulaga laiti.
  • Aoina o le fale e ono i ai se totogi faaopoopo.
  • Faanatinati o le toe faaleleia: e mafai ona sili atu le taugata o fuainumera po'o lipoti i le aso lava e tasi.
  • Inisiua: E masani ona lē toe totogiina togafitiga fa'apitoa mo gasegase e lē o nofo i fafo se'i vagana ua aofia i le inisiua se fa'amanuiaga mo le OPD po'o le siakiina o le soifua maloloina. I le taimi e nofo ai i le falema'i, o le LFT e masani lava o se vaega o le pili e aofia ai, e tusa ai ma tuutuuga o le inisiua. E mafai e fuafuaga a le malo ma falema'i a le malo ona tu'uina atu suega e aunoa ma se totogi pe i ni tau fa'aopoopo.

O faʻamatalaga uma o tau o loʻo iinei e naʻo ni faʻailoga; faʻamaonia totogifuapauina o loʻo iai nei saʻo ma le nofoaga e fai ai suʻega ma lau kamupani inisiua.

Talafatu ma mea moni

tala faʻafāgogoMea moni
O le LFT masani o lona uiga e maloloina le ateE masani ona tutupu tulaga masani i le ate ga'o, le hepatitis B tumau ma e o'o lava i le compensated cirrhosis. E le mafai e le LFT ona fa'ate'aina fa'ama'i ate.
O le si'itia o le SGPT o lona uiga ua le atoatoa le galue o le ateO le si'itia o le ALT/SGPT e fa'ailoa mai ai le tafe o le sela, ae le o le fa'aletonu. O le gaioiga fa'apitoa e atagia mai e le albumin ma le INR.
O le maualuga o le GGT e faʻamaonia ai o loʻo inuina e se tasi le ava malosiE si'itia le GGT pe a fa'aaogaina ni vaila'au eseese, fa'afitauli o le metabolism ma fa'ama'i o le biliary. E le o se suega lea o le inuina o le 'ava malosi.
E mafai e le LFT ona iloa vave le kanesa o le ateE lē o se suega kanesa le LFT. O le mata'ituina o tagata lamatia e fa'aogaina ai le ata, o nisi taimi e fa'aaoga ai le AFP.
O meainu fa'amamā, vaila'au fa'amalosi ate po'o vaila'au fa'afuala'au o le a fa'asa'o ai se LFT e le masani aiE le tatau ona fa'alauiloaina se oloa e fa'amalolo ai fa'ama'i ate, ma o nisi oloa fa'a-la'au ma fa'aopoopoga e mafua ai ona manu'a le ate. Saili muamua le mafua'aga.
E tatau ona e anapogi i taimi uma mo le 12 itula a'o le'i faia se LFTO tulafono o le anapogi e patino lava i le fale su'esu'e ma e masani ona le mana'omia mo na'o le LFT. Mulimuli i fa'atonuga a lau iunite.
O se lipoti e fai si le masani ai e manaʻomia ai le vave taofia i le falemaʻiO le tele o fa'aletonu e le ogaoga tele e mana'omia ona toe faia su'esu'ega ma se iloiloga i fafo atu o le falema'i. O le fa'anatinati e fa'alagolago i fa'ailoga ma le tele o le fa'aletonu.

Soo fesili

O a mea e aofia ai i le LFT?

O se fa'amaumauga masani o le ate e aofia ai le ALT/SGPT, AST/SGOT, ALP, GGT, bilirubin atoa ma le bilirubin tu'usa'o, porotini atoa, albumin ma le fua fa'atatau o le albumin-i-globulin. O nisi fale su'esu'e e fa'aopoopo le LDH po'o le prothrombin time/INR. E eseese le fa'atulagaga o le paneli i fale su'esu'e ta'itasi, o lea siaki le lisi o parakalafa i luga o le talosaga po'o le lipoti.

E mafai e le LFT ona ta'u mai le mea o lo'o fa'aleagaina ai lo'u ate?

Leai. O le LFT e faʻaalia ai le mamanu ma le tulaga o le faʻaletonu ae le o le mafuaʻaga. O le faʻailoaina o le mafuaʻaga e manaʻomia ai le talafaasolopito o vailaʻau, faʻaopoopoga ma le ava malosi, serology o le hepatitis, suʻega o le metabolism, ata e pei o le USG o le manava, ma o nisi taimi suʻega autoimmune poʻo le biopsy.

E fai si maualuga o la'u SGPT ae ou te lagona lelei. E moni ea lena mea?

O le si'itia o le mamafa i ni vaega to'atasi e masani ona tupu ma e le tumau, e feso'ota'i ma fa'amalositino talu ai nei, se vaila'au fou, se fa'aopoopoga po'o se ga'o fa'asolosolo i le ate. O le la'asaga masani o le toe faia lea o su'ega pe a uma se malologa fa'atasi ai ma le iloiloga o mea e ono a'afia ai. Va'ai lau foma'i mo se taimi atofaina masani, ae le o se asiasiga fa'afuase'i.

O le a le umi o le faagasologa atoa?

O le aoina o le toto lava ia e tusa ma le 2-5 minute. O le resitalaina ma le fa'atali e masani ona fa'aopoopoina ai le taimi. O le taimi e lipotia ai le toto i le fale su'esu'e e fa'alagolago i le fale ta'itasi ma pe o lo'o fa'agasoloina le fa'ata'ita'iga i totonu o le fale pe auina atu, o lea ia fa'amaonia le taimi e fa'amoemoeina e lipoti ai i le laulau e aoina ai le toto.

E tatau ona ou anapogi a o lei faia se LFT?

E masani ona lē manaʻomia le anapogi mo na o le LFT ae e masani ona talosagaina pe a faʻatonuina suega lipid poʻo le glucose i le asiasiga lava e tasi. Mulimuli i faʻatonuga e tuʻuina atu e lau fale suʻesuʻe. Afai e te faʻaaogaina le insulin poʻo le sulfonylureas, talanoa muamua i le saogalemu o le anapogi ma lau fomaʻi.

O le ā le eseesega o le LFT mai le ultrasound o le ate?

O le LFT o le biochemistry, e faʻaalia ai pe ua faʻalavelaveina sela o le ate poʻo le tafe o le bile. O le USG o le manava o loʻo faia ai se ata, e faʻaalia ai le tele, le foliga, le faʻalauteleina o alavai, ascites ma manuʻa taulaʻi. E le suitulaga uma le tasi i le isi; o faʻamaoniga o le ultrasound e faʻalagolago foʻi i le tagata faʻafoe ma e le lagona le gaʻo vaivai.

E mafai e vailaʻau ma faʻaopoopoga ona suia laʻu LFT?

Ioe. O vailaʻau faʻamaʻi, vailaʻau faʻamaʻi siama, vailaʻau faʻamaʻi pipisi, methotrexate, nisi vailaʻau faʻamaʻi epilepsy, paracetamol maualuga, ma le tele o laʻau faʻapitoa, ayurvedic poʻo faʻaopoopoga i faletaʻalo e mafai ona suia ai enzymes o le ate. Lisi mea uma e te inuina. Aua le taofia se vailaʻau ua faʻatonuina e faʻaleleia ai se lipoti, faʻafesoʻotaʻi le fomaʻi mo se fautuaga.

E fa'afia ona tatau ona toe faia le LFT?

E fa'alagolago le tele o taimi i le mafua'aga. O tagata o lo'o fa'aaogaina vaila'au e ono afaina ai le ate i se faasologa ua fa'atulaga e le foma'i o lo'o togafitia. O i latou e maua i fa'ama'i tumau o le ate e masani ona mata'ituina i taimi e filifilia e le foma'i fa'apitoa i le ate. Mo tagata e leai ni fa'ailoga e aunoa ma ni tulaga lamatia, e itiiti le aoga o le toe faia soo.

O le a se mea e tatau ona ou faia pe afai e le masani ai la'u LFT?

Ave le lipoti ma lau lisi atoa o vailaʻau ma mea faaopoopo i le fomaʻi na talosagaina le suega. Afai e te maua i le jaundice, tiga tele o le manava, puaʻi, fenumiai pe tafe toto, saili se fesoasoani i le aso lava lea pe vave foi. A leai, faatulaga se iloiloga masani nai lo le togafitia oe lava.

punaoa

  • Rinella ME, ma isi. O se fa'amatalaga autasi a le tele o sosaiete Delphi i luga o le fa'aigoa fou o fa'ama'i ate ga'o. Hepatology / Journal of Hepatology, 2023.
  • Inisetiute Fa'aleatunuu mo le Soifua Maloloina ma le Tausiga Sili (NICE). Taiala i fa'ama'i ga'o o le ate e le o se 'ava malosi ma auala e le masani ai mo su'ega toto o le ate.
  • Ta'iala Fa'afoma'i a le Asosi a Europa mo le Su'esu'eina o le Ate (EASL) i manu'a o le ate e mafua mai i vaila'au ma fa'ama'i o le ate cholestatic.
  • Kolisi Amerika o Gastroenterology. Taiala Faafoma'i: Iloiloga o Kemisi o le Ate e Le Masani.
  • Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi. Pepa o fa'amatalaga e uiga i le Hepatitis A, B, C ma le E.
  • Vaega Tutotonu o le TB, Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le Manuia o Aiga, Malo o Initia. Taiala fa'apitoa a le Polokalame Fa'aleatunuu mo le Fa'aumatiaina o le TB i le mata'ituina o le fa'ama'i o le ate.
  • Tulafono o le Puipuiga o Fa'amatalaga Patino Fa'atekinolosi, 2023; Tulafono o Fualaau Fa'asaina ma Togafitiga Fa'ataulāitu (Fa'asalalauga Tete'e), 1954, Malo o Initia.
×
faʻatusa faʻatusa faʻatusa
Talosagaina se Returnback
Talosaga Se Valaau Toe Foi
Talosaga Ituaiga
faʻatusa
fōmaʻi
Tofiga Tusi
Tofiga
Va'ai Tusi Tofiga
faʻatusa
falemai
Saili Falemai
falemai
Va'ai Su'e Falema'i
tālatala
faʻatusa
siaki-soifua maloloina
Tusi Su'ega Soifua Maloloina
Siaki ole Soifua Maloloina
Va'ai Tusi Su'ega Soifua Maloloina
faʻatusa
telefoni
valaau i Tatou
valaau i Tatou
Va'ai Valaau Mai
faʻatusa
fōmaʻi
Tofiga Tusi
Tofiga
Va'ai Tusi Tofiga
faʻatusa
falemai
Saili Falemai
falemai
Va'ai Su'e Falema'i
faʻatusa
siaki-soifua maloloina
Tusi Su'ega Soifua Maloloina
Siaki ole Soifua Maloloina
Va'ai Tusi Su'ega Soifua Maloloina
faʻatusa
telefoni
valaau i Tatou
valaau i Tatou
Va'ai Valaau Mai