Tali tuusao
O le suega cryptococcal antigen (CrAg) e iloa ai le capsular antigen ua fa'amatu'uina e Cryptococcus neoformans ma Cryptococcus gattii i le toto (serum po'o le plasma) po'o le cerebrospinal fluid. O le suega CrAg e taua tele i le su'esu'eina o le cryptococcal meningitis ma le su'esu'eina o tagata ua maua i le HIV ua alualu i luma. O le CrAg e le'i maua ai se fa'amaoniga e le aofia ai ituaiga uma o fa'ama'i cryptococcal, aemaise lava fa'ama'i pipisi o le mama.
Auala autu
- Fa'aoga autu: O le CrAg i le CSF ma le serum o le suega autū lea mo le cryptococcal meningitis, ma o le serum poʻo le plasma CrAg e faʻaaogaina e suʻe ai tagata ua maua i le faʻamaʻi pipisi o le HIV.
- Tapula'a autū: E le lelei le faatinoga a le CrAg mo le niumonia cryptococcal e na'o mama, ma o se taunuuga leaga o le toto e le faapea ai ua leai se faamai i se isi mea.
- E lē o le tali atoatoa le lelei: O se suega CrAg i le serum e lelei e masani ona mafua ai ona faia se lumbar puncture e siaki ai pe ua oo atu le siama i le faiʻai ma ona ufimata.
- E lē o se lipoti ia ulutala: E mafai ona tumau pea le antigen mo ni masina talu ona manuia togafitiga, o lea la e le lelei ai le fuaina o le tali atu i aso taitasi e iloa ai le maualuga o le CrAg titres.
- O le fa'auigaga e fa'apitoa i le falema'i: E tatau i le foma'i na talosagaina le suega ona faitauina fa'atasi ai ma le faitauga o le CD4, fa'ailoga, taunu'uga o le CSF, masini fa'akomepiuta ma le aganu'u.
I se tilotilo
| fōliga | Faamatalaga |
|---|---|
| O le a le mea e fuaina | Antigen o le Cryptococcal capsular polysaccharide (glucuronoxylomannan) |
| Fa'ata'ita'iga masani | Serum po'o le plasma; vai o le cerebrospinal (CSF) e ala i le lumbar puncture; o nisi taimi mimi (e le o fa'atulagaina lelei) |
| Auala masani | Su'ega o le tafega i autafa (LFA, point-of-care strip), latex agglutination, enzyme immunoassay |
| Fa'asologa o taunuuga | Tali vave (lelei) pe le tali vave (leaga); titre fa'afa'atatau i nisi metotia |
| Taimi e aoina ai faʻataʻitaʻiga | Su'ega toto: ni nai minute. Pu'e toto i le vaega pito i lalo o le lumbar: e masani lava 20-45 minute e aofia ai le tulaga ma le toe fa'aleleia |
| Taimi e taunu'u ai | E mafai e suʻega tafe faʻataʻamilomilo ona maua se iʻuga i totonu o le itula talu ona taunuu le faʻataʻitaʻiga i le fale suʻesuʻe; o metotia faʻaputu e faʻatinoina e le fale suʻesuʻe e umi se taimi. E faʻatatau le taimi lipoti ua taʻua e lau fale suʻesuʻe |
| Anapogi | E le manaʻomia |
| O ai e fa'atonuina | Foma'i fa'ama'i pipisi, foma'i o neula, foma'i, foma'i fa'apitoa, foma'i toto po'o le 'au hemato-oncology |
E lauiloa foi
- Su'ega CrAg
- Su'ega o le Cryptococcal antigen latex agglutination (CALAS)
- Su'ega o le tafega o le lateral o le CrAg LFA / cryptococcal antigen
- CSF CrAg, serum CrAg, plasma CrAg
- E masani ona fesiligia i Initia o le "crypto antigen test", "fungal meningitis test" po'o le "CSF fungal antigen"
O le ā le suega o le cryptococcal antigen
O le Cryptococcus o se mea fa'afefete e maua i le eleele, la'au pala ma otaota o manu. E amata le fa'ama'i pe a manavaina ni spores po'o ni sela fa'afefete. I le to'atele o tagata e lelei le puipuiga o le tino, e leai se isi mea e tupu. A fa'aletonu le puipuiga o le tino, e mafai e le siama ona fa'ateleina ma salalau atu i le toto i le fai'ai ma meninges.
O le Cryptococcus yeast o loʻo siʻomia e se capsule polysaccharide mafiafia. O vaega o lenei capsule e faʻasolo atu i le toto ma le CSF i le taimi o le faʻamaʻi. O le suega cryptococcal antigen e iloa saʻo na vaega, e le iloa ai antibodies a le maʻi, ma e le manaʻomia ai le ola o le meaola i totonu o se faʻatoʻaga. O le mafuaʻaga lea e mafai ai ona lelei le CrAg i ni nai aso i ni vaiaso aʻo leʻi oʻo i faʻailoga i tagata e maua i le HIV ua alualu i luma.
O le fa'atulagaga o le lateral flow assay o se suega strip e mafai ona faitauina i le va'ai, e le mana'omia ni meafaigaluega faigata, ma e aoga i le serum, plasma, toto atoa ma le CSF. O le fa'atulagaga lea na suia ai le su'esu'ega cryptococcal i tulaga e fa'atapula'aina ai punaoa.
Aiseā e faia ai le suega o le cryptococcal antigen
- Mo le suʻesuʻeina o le meningitis cryptococcal: i se tagata e ma'i ulu, fiva, pua'i, fenumia'i, suia le va'ai pe faigata fo'i le ua, aemaise lava pe afai e vaivai le puipuiga o le tino.
- Mo le suʻesuʻeina o le faʻamaʻi cryptococcal i le amataga: E mafai e le CrAg toto i tagata ua maua i le faʻamaʻi pipisi o le HIV ona iloa ai faʻamaʻi pipisi e leʻi faʻamaonia ma faʻataga ai togafitiga muamua e puipuia ai le faʻamaʻi pipisi aʻo leʻi tupu le meningitis.
- Ina ia suʻesuʻeina le fiva e leʻi faʻamatalaina pe faʻamaʻi pipisi i tagata e mauaina togafitiga e sui ai totoga, tagata o loʻo faʻaaogaina corticosteroids poʻo vailaʻau faʻapitoa mo se taimi umi, ma i latou e maua i le kanesa o le toto.
- Ina ia fesoasoani e iloa le eseesega o le meningitis cryptococcal mai isi mafuaaga o le meningitis subacute e pei o le maʻi pipisi o le tuberculous meningitis, lea e taatele i Initia ma e foliga tutusa lava i togafitiga faafomaʻi.
- Mo le lagolagoina o le iloiloga o le faʻamoemoega: O le maualuga tele o le CSF antigen titres i le taimi na maua ai e fesoʻotaʻi lautele ma le maualuga o le avega o fungal.
O ai e tatau ona faia lenei suega
- Tagata o loʻo nonofo ma le HIV ma ua alualu i luma le faʻamaʻiE fautuaina le siakiina o le toto e le CrAg i le maualalo o le aofaʻi o le CD4. O taʻiala a le polokalame faʻaleatunuu a Initia mo le HIV ma le taʻiala a le WHO e faʻatalanoaina uma lenei mea; o lau nofoaga autu mo togafitiga ART e faʻaaogaina le tulaga faʻatapulaʻa ma le algorithm o loʻo iai nei.
- So'o se tasi e masalomia e maua i le meningitis po'o le encephalitis ma ua vaivai le puipuiga o le tino, e aofia ai le fa'aaogaina o steroids, chemotherapy, biologics po'o le mae'a ai o le suiga o le totoga.
- Tagata e mauaina le suiga o totoga malosi fa'atasi ai ma le fiva, tiga ulu, ni pupuga i le pa'u, po'o ni ata o le mama e le mafai ona fa'amatalaina.
- Tagata e maua i le tiga ulu e le ogaoga tele e sili atu ma le vaiaso afai e maua i le fiva po'o le suia o amioga, lea e mafaufauina ai le ma'i pipisi o le TB, e masani ona auina atu le CrAg fa'atasi ma le su'ega TB.
- Tagata e iloa le faʻamaʻi cryptococcal pe a fa'ailoa mai i le falema'i le toe iloiloga o le CSF.
- E foliga mai o tagata e malolosi le puipuiga o le tino ma e iai ma'i e fetaui ma lea tulaga: C. gattii ma o nisi taimi C. neoformans e mafai ona aʻafia ai tagata e leai ni faʻaletonu ua faʻamaonia o le puipuiga o le tino, o lea e le faʻatapulaʻaina ai le HIV i le suega.
E lē aogā le su'ega masani o le CrAg e fai ma siaki lautele o le soifua maloloina i tagata e leai ni mea e lamatia ai ma e leai ni fa'ailoga.
O mea e le mafai ona iloa pe aveese e le suega cryptococcal antigen
- E le mafai ona fa'amautinoaina le leai o se niumonia cryptococcal. E masani ona lē tali atu le CrAg i le toto pe afai e na'o mama e a'afia ai le fa'ama'i e aunoa ma le sosolo atu i le toto. E mana'omia le faia o se ata o le fatafata, su'esu'ega o le sputum po'o le bronchoalveolar lavage culture ma o nisi taimi e mana'omia ai le biopsy o mama.
- E le mafai ona ta'u atu ia te oe pe o a'afia ai le fai'ai ma meninges. O se toto e tali mai le CrAg e faʻapea mai o loʻo tafe le antigen; naʻo le suʻesuʻega o le CSF, faʻatasi ai ma le ata pe a faʻaalia, e faʻaalia ai faʻamaʻi o le faiga tutotonu o neula.
- E le mafai ona fuaina le si'itia o le mamafa o le intracranial, o le mafuaʻaga autū lea o le maliu vave i le cryptococcal meningitis. O lena mea e manaʻomia ai le fuaina o le mamafa o le CSF i le taimi o le lumbar puncture.
- E le mafai ona iloa le ituaiga po'o le subtype (C. neoformans faʻalagolago i C. gattii), e faia lena mea e ala i le aganu'u ma metotia fa'amolekiula.
- E le mafai ona iloa le eseesega o meaola ola mai meaola ua oti. E tumau pea le antigen pe a uma ona fasiotia le mea fa'afefete, o lea e le mafai ai e le CrAg ona fa'amaonia le fa'amalologa ma e le mafai ona fa'aogaina na'o ia e filifili ai le umi o le togafitiga.
- E le mafai ona tuueseeseina isi mafuaaga o le meningitis. O le CrAg e lē tali atu e lē taofia ai le ma'i tuberculous, bacterial, viral po'o isi fa'ama'i fungal, ma e ono mafai fo'i ona fa'atasi ai le fa'ama'i.
- E le o tu'uina atu ai fa'amatalaga e uiga i le vaivai o siama.
O se i'uga e le tali atu e fa'amatala ai le mea na le'i maua i le su'ega i lena fa'ata'ita'iga, i lena taimi. Afai e tumau pea pe fa'ateteleina fa'ailoga e ui lava i se i'uga le lelei, toe fo'i i lau foma'i, toe fai pe mana'omia se isi su'ega.
Su'ega e feso'ota'i ae eseese
| suʻega | Fesili e tali | Eseesega autū mai le CrAg |
|---|---|---|
| Serum/plasma CrAg | O fealualua'i ea le cryptococcal antigen i le toto? | Meafaigaluega e siaki ma iloa vave ai le maʻi; e le iloa ai le nofoaga o le maʻi |
| CSF CrAg | E iai ea se antigen i le vai o loʻo siomia ai le faiʻai ma le uaʻi tuasivi? | Mana'omia le tuiina o le lumbar; o le tele lava e lagolagoina sa'o le su'esu'eina o le meningitis |
| Lisi vaitusi Initia o le CSF | E mafai ona vaaia mea fa'afefete ua afifiina i totonu o le atigipusa i luga o le microscopy? | Vave ma taugofie ae e itiiti ifo le maaleale nai lo le CrAg; e faalagolago i le tagata faʻagaoioia |
| Fa'ato'aga fungal (CSF, toto, fa'ata'ita'iga o le manava) | E mafai ona fa'atupuina ma fa'ailoaina le meaola? | E maua ai ituaiga ma le vaivai; e tele ni aso, atonu e le lelei i vailaʻau faʻamaʻi |
| Faitauga o sela o le CSF, porotini, kulukose, su'ega e feso'ota'i ma le ADA ma su'ega TB (CSF AFB, CSF TB-PCR/NAAT) | O le ā le mamanu o le mumū o loʻo iai; o le TB ea lenei? | Eseese atoa sini; e masani ona auina atu ma le CrAg i Initia ona o le TB meningitis e tutusa ma togafitiga faafomaʻi |
| Su'ega o le antibody cryptococcal i le toto | Pe ua i ai se tali atu o le tino e puipuia ai le tino mai faamai? | E le fa'aaogaina mo le su'esu'eina o le ma'i o lo'o a'afia; E iloa e le CrAg le antigen, ae le o le antibody |
| Suau'u (1,3)-?D-glucan | E iai se fa'ailoga lautele o le fungus? | E masani ona le fesoasoani i le cryptococcosis ma e le patino; e le o se sui |
| MRI po'o le CT o le fai'ai | E i ai ni suiga i le fausaga, hydrocephalus, cryptococcomas po'o ni fa'ailoga o le si'itia o le mamafa? | E le mafai e le ata ona faʻamaonia le faʻamaʻi pipisi o le cryptococcal i siama |
O le fea suega e muamua sau e fa'alagolago i le fa'aaliga. I le masalomia o le meningitis ma ni fa'ailoga mumu o neura, e tatau ona faia se su'esu'ega fa'anatinati o le CSF e aofia ai ta'ita'i CrAg. I le HIV ua alualu i luma e leai ni fa'ailoga, ta'ita'i su'esu'e toto CrAg. I se ata e fa'atapula'aina ai le mama ma se nodule po'o se infiltrate, e tatau ona faia se ata ma se ta'ita'i fa'ata'ita'i o le manava, aua e masani ona le fa'aalia le CrAg.
Auala e sauni ai
E laʻititi lava sauniuniga. E le manaʻomia le anapogi ma e le afaina ai le iloa o siama i meaʻai poʻo le vai. O manaʻoga mo sauniuniga, koneteina o faʻataʻitaʻiga ma le faʻatulagaina o taimi atofaina o mataupu faʻatino ia e eseese i le va o falemaʻi ma fale suʻesuʻe, o faʻatonuga e tuʻuina atu e lau lava iunite e sili atu le taua nai lo soʻo se mea o loʻo tusia iinei.
- Ta'u i le 'au au vaila'au, aemaise lava vailaʻau e faʻamama toto (warfarin, acenocoumarol, clopidogrel, apixaban, rivaroxaban, heparin), pe afai o loʻo fuafuaina se tui o le lumbar. Aua le taofia pe sui soʻo se vailaʻau ua faʻatonuina e oe lava, e fai e le fomaʻi.
- Ta'u mai ua uma ona amata togafitiga fa'a-antifungal, aua e mafai ona faʻaitiitia ai le seleselega o faʻatoʻaga.
- Lipoti fa'amaoni fa'ailoga, e aofia ai le masani o le tiga o le ulu, suiga o le vaai, matapogia ma le pua’i, ona o nei mea e suia ai le faanatinati.
- Aumai lipoti ua mavaeAofa'i o le CD4, tulaga o le HIV, fa'amatalaga o le suiga o le toto, numera o le CrAg muamua.
- Faatulaga se tagata e fesoasoani pe afai o loʻo fuafuaina se tui o le lumbar, e pei ona fautuaina e nisi iunite e malolo pe a uma.
Afai ua e to
E le afaina le fa'ata'ita'iga o le toto i le maitaga. E mafai ona faia le tui o le lumbar i le maitaga pe a mana'omia, ma ia fa'aeteete i le tulaga o lo'o i ai. O le filifiliga o vaila'au e tete'e ai i siama i le maitaga e mana'omia ai le fesoasoani a se tagata tomai faapitoa, o nisi vaila'au e 'alofia, aemaise lava i le trimester muamua.
fanau
O le aofa'i o le toto e fa'atatau i le mamafa ma o le lumbar puncture i tamaiti e masani ona faia i le fa'agase fa'alotoifale, o nisi taimi e fa'amoe ai. E seasea ona tupu le fa'ama'i cryptococcal i tamaiti ma e tatau ona pulea e se 'au a tamaiti e togafitia fa'ama'i pipisi.
Tagata e iai fa'aletonu o le tafe toto pe o lo'o fa'aaogaina vaila'au e tete'e ai toto
E maualuga atu le lamatiaga o le toto i le tui o le lumbar i lenei vaega. O le a siaki e le 'au foma'i le aofa'i o platelet ma le totoga toto ma atonu e suia le taimi e fai ai le anticoagulation. O lenei fa'ai'uga e tatau ona faia i le foma'i o lo'o togafitia.
Tagata e maua i le CKD fa'asoloatoa, fa'aletonu o le fatu po'o le ma'isuka o lo'o fa'aaogaina togafitiga e fa'aitiitia ai le kulukose
E le manaʻomia le anapogi ma le faʻatumuina o vai mo lenei suega, o lea e le tulaʻi mai ai ni lamatiaga masani o le anapogi aʻo leʻi faia le suega poʻo le faʻamalosia o le inuina o le vai. Afai e manaʻomia e se isi suega i le asiasiga lava lea e tasi le anapogi poʻo se tele o le vai ua faʻatulagaina, faʻailoa atu i le aufaigaluega o le fale suʻesuʻe ou faʻamaʻi fatugaʻo, faʻaletonu o le fatu, faʻatapulaʻaina o vai poʻo vailaʻau mo le maʻisuka aʻo leʻi usitaʻia.
O le a le mea e tupu i le taimi o le suega
- Fa'ata'ita'iga toto: E tosoina sina toto mai se alatoto o le lima. E itiiti ifo i le minute le umi e fa'aaoga ai le nila; e masani lava ona 10-15 minute le umi o le asiasiga atoa.
- Tu'i o le lumbar mo le CSF: E te nofo pe taoto fa'ata'oto i lou itu. E fa'amamā le tua pito i lalo ma tuiina le vaila'au fa'agase. E tu'u se nila manifinifi i le va o ponaivi o le tuasivi, i lalo ifo o le uaea o le tuasivi, ma fa'ataga le vai e tafe i totonu o paipa mama. E mafai ona fuaina le mamafa e tatala ai. O le aoina lava ia e masani ona alu ai le 10-20 minute; fa'atasi ai ma le sauniuniga ma le mata'ituina pe a uma le faiga, e fa'amoemoe pe tusa ma le 30-60 minute, ma umi atu pe a mana'omia le fa'amamago o le vai fa'amalolo mo le mamafa ua si'itia.
- Fa'ata'ita'iga o le mimi: e aoina i nisi taimi, e ui o le mimi CrAg e le o fa'atulagaina lelei nai lo le serum po'o le CSF ma e le suitulaga ai.
E mafai ona faia vave le su'ega o le lateral flow strip pe a uma ona i ai le fa'ata'ita'iga i totonu o le fale su'esu'e; e mafai fo'i ona fa'aopoopo isi metotia. E fa'atatau le taimi e lipoti ai lau fale su'esu'e.
Malamalama i lau lipoti
O le tele o lipoti e tuʻuina atu ai se tali agavaa: tali vave/lelei pe lē tali vave/leaga . O nisi fale suʻesuʻe e faʻaopoopoina se titre faʻatusatusa e pei o le 1:8 poʻo le 1:1024. O titre mai suʻega eseese ma fale suʻesuʻe eseese e lē tutusa saʻo, o lea e sili ai pe a faʻatusatusa titre faʻasolosolo i totonu o le fale suʻesuʻe ma le metotia lava e tasi.
- Le toe gaoioi: leai se antigen cryptococcal na iloa i lena faʻataʻitaʻiga. O lenei mea e faʻaitiitia ai le ono maua o le cryptococcal meningitis pe a faia se suʻega i le CSF, ae e le aofia ai faʻamaʻi e faʻatapulaʻaina i le mama, faʻamaʻi vave poʻo isi mafuaʻaga o le maʻi.
- E tali atu i le toto, leai ni faʻailoga: e masani ona faʻaalia ai le faʻamaʻi pipisi o le cryptococcal i le HIV ua alualu i luma. O le faiga masani o le iloiloina lea o le meningitis, e masani lava i le lumbar puncture, aʻo leʻi faia se faaiuga e uiga i se togafitiga.
- Tali atu i le CSF: E lagolagoina malosi le meningitis cryptococcal ma e masani ona mafua ai le taofia faafuaseʻi ma togafitiga antifungal, faatasi ai ma le puleaina o le mamafa i totonu o le ulu.
- Tali vave ma se titre maualuga: e atagia lautele ai se avega tele o siama. O le igoa o se tasi lea o mea e aofia ai i le tele o isi ma e le o se fua tuto'atasi o le ogaoga.
E le tatau ona faauigaina e oe lava ia se taunuuga. E faitauina e le foma'i na talosagaina le suega e fa'atatau i le aofa'i o lau CD4, fa'ailoga, aofa'i ma le mamafa o sela CSF, aganu'u ma ata. E eseese taunuuga e fa'atatau i tulaga fa'afoma'i ta'ito'atasi.
Afai e mafai ona fa'asesēina taunuuga
Tali sese (lelei pe a leai se faʻamaʻi cryptococcal)
- Fegalegaleaiga ma isi meaola: lipotia mai ma Trichosporon, Capnocytophaga canimorsus ma isi vailaʻau, aemaise lava i metotia tuai o le latex.
- Rheumatoid factor ma nisi o porotini serum e fa'alavelaveina ai e mafai ona mafua ai le tali sese i le latex agglutination; o la'asaga a'o le'i togafitia e fa'aitiitia ai lenei mea.
- A'afiaga o le Prozone (maualuga le fua o le matau) e mafai ona maua ai ni taunuuga lē mautinoa i le tele o le antigen; e faasa'oina e le dilution, e mafai ona mafua ai se mea sese e leaga pe leai foi se titre e lē faatuatuaina.
- Antigen tumau pe a uma ona faʻamalolo le faʻamaʻi: O se taunuuga tali atu i ni masina talu ona maeʻa le togafitiga e ono atagia mai ai le antigen o totoe nai lo le faʻamaʻi o loʻo ola.
- Fa'aletonu o le taulimaina o fa'ata'ita'iga po'o fasipepa, e aofia ai le taimi faitau sese i suʻega tafe i autafa.
E sese le tali atu (leai se tali atu e ui lava i le fa'ama'i)
- Cryptococcosis e fa'atapula'aina le mama e aunoa ma le faasalalauina, o le mafuaaga masani lea mo le leai o se CrAg i le serum i le ma'i moni.
- Fa'ama'i vave tele ma le antigen i lalo ifo o le tapulaa e iloa ai.
- Aafiaga o le Prozone i tulaga maualuga tele o le antigen i luga o faʻataʻitaʻiga e leʻi faʻavaivaia.
- O ituaiga e le lelei ona afifiina, lea e itiiti ai le antigen e fa'asa'olotoina.
- Su'eina o le vaega sese: le lelei le toto ae lelei le CSF, po'o le faafeagai.
Afai e feteenai le ata faafoma'i ma le taunuuga, e le teena le ata faafoma'i. O isi laasaga o le a sosoo ai o le toe faia o suega, suega o se isi vai, aganuu ma le pueina o ata.
Lamatiaga ma le saogalemu
Toto faʻataʻitaʻiga
E laiti ni tulaga lamatia: tiga puupuu, manu'a, sina totolia, tiga o le ulu, ma e seasea ona iai ni fa'ama'i pipisi i le lotoifale. Fa'aoga le oomi mo ni nai minute ma ta'u muamua se taimi e te ono matapogia ai.
Tui i le Lumbar
O se faiga e sili atu ona faigata nai lo le tosoina o le toto ma e ese le tulaga lamatia. O aafiaga ua iloa e aofia ai le tiga o le ulu pe a uma le faiga (e masani ona tu i le tulaga, e masani ona nofo i le tele o aso), tiga o le tua i le nofoaga na tuiina ai le tui, tiga puupuu o le a'a o neula po'o le gatete i le vae, ma ni lamatiaga laiti o le toto i le lotoifale po'o le fa'ama'i. E seasea ona iai ni fa'alavelave matuia. Atonu e tolopo le tuiina o le tui i le lumbar pe muamua atu i le faia o se ata o le fai'ai pe afai e iai le popolega e uiga i se manu'a o lo'o nofoia le avanoa po'o se suiga tele o le fai'ai, po'o le mea e maualuga ai le lamatiaga o le toto. O le fa'amamago fa'afoma'i o le CSF e fa'aitiitia ai le si'itia o le mamafa o le intracranial o se vaega o le tausiga o le meningitis cryptococcal ma e faia i lalo o le vaavaaiga a se foma'i.
Miaga faataʻitaʻi
Leai se lamatiaga faaletino.
Mumu fua
Fa'alavelave fa'afuase'i nei: alu i le matagaluega fa'afuase'i lata ane
- Fenumiai fou, matapogia, faigata ona ala, pe le tali mai
- Faoa faamalosi
- Leiloa faafuaseʻi pe faanenefu le vaai, vaai faalua
- O le tiga o le ulu e faateteleina ma le pua'i soo
- Ma'a'a le ua ma le fiva ma le suia o amioga
- Vaivai fou pe leai foi se lagona i le tasi itu, pe faigata foi ona tautala
- Le manava i le taimi e malolo ai, po'o le tata o le fatu ma le saoasaoa o le manava i le taimi e malolo ai lea e foliga manino mai e le masani ai
Aso lava lea: fa'afeso'ota'i lau 'au togafitiga po'o le nofoaga autu mo togafitiga fa'apitoa (ART) i le asō
- O le i'uga o le toto tali mai o le CrAg e maua a'o e maua i le tiga o le ulu po'o le fiva
- O le tiga ulu faifai pea mo ni nai aso i se tasi e vaivai le puipuiga o le tino, e tusa lava pe le ogaoga tele
- Fiva fa'atasi ai ma ni pupuga po'o ni mageso i le pa'u i se tagata e faia le totoga sui
- O le tiga tele o le ulu pe a uma se tui i le lumbar e le mapu pe a taoto fa'atafafā ma fa'aitiitia le tiga i se auala faigofie.
- Fiva, tiga o le tua po'o le tafe mai le vai i le nofoaga na tui ai le lumbar
Taimi atofaina masani
- Talanoaina o se taunuuga e le tali atu pe a uma ona foia faailoga
- Iloiloina o se titre maualalo faifai pea pe a maeʻa togafitiga
- Fuafuaina o le tausiga faifai pea o siama e tete'e i siama po'o le HIV ma le mata'ituina o fa'ama'i
Tulaga fa'apitoa
Tagata o loʻo nonofo ma le HIV
O le vaega aupito tele lea ua aʻafia. O le suʻesuʻeina o le toto e le CrAg aʻo leʻi amataina le togafitiga faʻasaga i siama poʻo le amataga foʻi o le amataga o togafitiga faʻasaga i siama i tagata ua faʻaitiitia le puipuiga o le tino e mafai ai ona faia togafitiga muamua. O le vave amata o togafitiga faʻasaga i siama pe a uma le meningitis cryptococcal e fesoʻotaʻi ma ni taunuuga leaga, o lea o le taimi e faia ai le ART o se faʻaiuga faʻapitoa e faia ma le 'au a le ID.
O i latou e mauaina ni totoga fa'apipi'i ma tagata o lo'o fa'aaogaina ni vaila'au e taofia ai le puipuiga o le tino
Atonu e lē masani ai le fa'aaliga, fa'atasi ai ma manu'a o le pa'u, a'afia o mama po'o le fiva e lē mafua'aga nai lo le meningitis masani. E mafai ona tupu le fa'aleagaina e pei o le toe fa'aleleia o le puipuiga o le tino pe a fa'aitiitia le fa'aitiitia o le puipuiga o le tino, ma e mana'omia ai se pulega fa'apitoa nai lo le manatu ua lē manuia le togafitiga.
Tagata e le o vaivai le puipuiga o le tino
E a'afia e le C. gattii ma o nisi taimi e a'afia ai e le C. neoformans tagata e leai ni fa'aletonu o le puipuiga o le tino ua iloa. E tumau pea le aoga o le su'ega, ae e seasea ona maua ni fa'ama'i, o lea o se i'uga e tasi e tali atu ai i se tagata e maualalo le lamatiaga e tatau ona fa'amaonia a'o le'i faia ni fa'ai'uga tetele e uiga i togafitiga.
tō
E mulimulita'i fo'i le su'esu'ega i le ala lava lea e tasi. O le filifiliga o vaila'au fa'ama'i ma le umi o le maitaga e mana'omia ai le sao mai fa'ato'aga ma fa'ama'i pipisi.
fanau
E seasea tupu; o le tele o mataupu lipotia o tamaiti e tutupu faatasi ma le HIV po o isi faaletonu o le puipuiga o le tino. O le faia o faataitaiga ma togafitiga e faavae i luga o le mamafa ma e taitaia e se tagata tomai faapitoa.
Tagata matutua ma tagata e maua i le CKD poʻo le faʻaletonu o le fatu
E le afaina le suega lava ia. Peita'i, e taua le togafitiga: e mafai e vaila'au amphotericin B ona a'afia ai le galuega a fatuga'o, potassium ma le magnesium, ma e mana'omia le mata'ituina, ma e mana'omia le fa'aeteete i le fa'atumuina o vai i le taimi o le togafitiga amphotericin i le fa'aletonu o le fatu ma le CKD ua alualu i luma. E tatau ona fetu'una'i le fua o le Flucytosine i le fa'aletonu o fatuga'o. O fa'ai'uga ia a le foma'i.
Su'ega o le antigen Cryptococcal i le tulaga Initia
- O le fefiloi o le ma'i pipisi o le fatafata ua pulea ai faiga masani. E masani ona a'afia le meningitis subacute i Initia i le TB. Talu ai ona e tele ina tutusa foliga o le falema'i, e masani ona auina atu fa'atasi le CSF CrAg ma le CSF AFB smear, mycobacterial culture ma le TB nucleic acid amplification testing nai lo le suitulaga i ai. E mafai ona o fa'atasi uma ia fa'ama'i.
- Auala e tausia ai le HIV: O le su'esu'ega o le CrAg i le HIV ua ma'i tigaina o se vaega o ta'iala o polokalame i lalo o le polokalame fa'aleatunuu a Initia e pulea ai le AIDS, e tu'uina atu e ala i nofoaga tutotonu o le ART fa'atasi ai ma fautuaga a le WHO. [Lomiga o le taiala a le NACO ma le tulaga fa'atapula'a o le CD4, E FA'AMASINOINA]
- Ua fa'alauteleina le avanoa i su'ega o le tafega i autafa, e aofia ai ma fale suʻesuʻe i le tulaga o itumalo, auā e le manaʻomia se masini iloilo e faʻalagolago i le faʻamālūlūina ma e mafai ona faitauina i le vaai.
- Fa'aaogāina o steroid ma vaila'au e taofia ai le puipuiga o le tino a aunoa ma le vaavaaiga, e aofia ai kosi fa'atau steroid e leai se fa'atonuga ma sauniuniga e le fa'atulafonoina, o se tasi lea o mafua'aga ua iloa lelei i le lamatiaga o fa'ama'i pipisi fungal i Initia.
- Gagana e fa'aaogā e gasegase: "su'ega o le meningitis fungal", "crypto antigen", "su'ega o le fungal CSF", "su'ega o le vai o le ivi tuasivi" ma le "su'ega LP" o lo'o fa'asino uma i vaega o lenei auala.
- E eseese fua fa'atatau o avega a le atunu'u mo fa'ama'i cryptococcal i Initia e tusa ai ma su'esu'ega ma metotia o le mata'ituina. [Fuainumera o le a'afiaga i Initia ma le aso na sii mai ai, E FA'AMASINOINA]
Tau ma inisiua, ma mea e mafua ai le tau i Initia
E lē tutusa tau i Initia atoa ma e suia i le aluga o taimi, o lea ia manatu i soʻo se fuainumera e te vaʻaia i luga ole laiga e naʻo se faʻailoga ma faʻamaonia i le fale suʻesuʻe aʻo leʻi faia le suʻega. O mea e suia ai le tau e aofia ai:
- Metotia fa'aaogaina: su'ega o le tafega i autafa e fa'atusatusa i le latex agglutination e fa'atusatusa i le enzyme immunoassay.
- Lipotiga agavaa e fa'atusatusa i le fa'ailoga: o le fa'asolosolo o le fa'aitiitia o le mamafa e fa'aopoopo ai le tau.
- Ituaiga fa'ata'ita'iga: O le suega o le CSF e iai le tau faaopoopo o le faiga o le lumbar puncture, totogi o le tausiga i le ao po o le moega, ma le taimi e fai ai le taotoga.
- Paneli ua fa'apipi'iina: E masani ona fa'atonuina le CrAg i totonu o le meningitis po'o le CSF panel fa'atasi ai ma le TB ma su'ega siama.
- Fa'anatinati: o galuega i tua atu o itula faigaluega po'o le fa'agasologa o fuainumera e ono iai se totogi fa'aopoopo.
- Faatulaga: E eseese tau o nofoaga autu mo ART e lagolagoina e le malo ma polokalame, fale suʻesuʻe tutoʻatasi ma falemaʻi faʻapisinisi.
Inisiua: o suʻesuʻega e faia o se vaega o le taliaina o se gasegase i totonu o le falemaʻi e masani ona aofia i lalo o le tele o faiga faʻavae taui e noatia i tuutuuga o le faiga faʻavae; o suʻega i fale suʻesuʻe i fafo e masani ona leai, seʻi vagana ua faʻaoga se faʻamanuiaga a le OPD poʻo se afifi soifua maloloina. O polokalame a Ayushman Bharat PM-JAY ma le setete e aofia ai le tausiga i totonu o afifi ua lisiina i falemaʻi ua faʻatulagaina. O suʻega e fesoʻotaʻi ma le HIV ma le suʻesuʻega cryptococcal e ono maua fua e ala i nofoaga o polokalame a le atunuʻu. Faʻamaonia le inisiua ma lau kamupani inisiua poʻo le kesi inisiua a le falemaʻi aʻo leʻi faia le suʻega.
Talafatu ma mea moni
| tala faʻafāgogo | Mea moni |
|---|---|
| O le CrAg i le toto e leai se taunuuga o lona uiga e leai so'u fa'ama'i pipisi cryptococcal i soo se mea. | E masani ona lē tali atu le Blood CrAg i le cryptococcosis e fa'atapula'aina e le mama. E mana'omia le pueina o ata ma le fa'ata'ita'iga o le manava mo lena fesili. |
| O le pa'ū o le mataitusi o lo'u igoa ua fa'amaonia ai ua ou malolo. | E mafai e le antigen ona tumau mo se taimi umi pe a uma ona fasiotia meaola, ma e le mafai ona vavaloina le pa'ū o le titres. E iloiloina le fa'amalologa i togafitiga faafoma'i, fa'atasi ai ma fa'ai'uga o le CSF ma le aganu'u. |
| E na'o tagata e maua i le HIV e maua i le cryptococcosis. | E aʻafia ai foʻi i latou e maua i ai le totoga sui, tagata o loʻo faʻaaogaina ni steroids poʻo ni biologics, i latou e maua i le kanesa o le toto, ma o nisi taimi e leai se faʻaletonu o le puipuiga o le tino ua iloa. |
| O le CrAg lelei o lona uiga o le meningitis. | O le i'uga o le toto e tali mai o lona uiga o le toto e tafe i le toto. Pe o a'afia ai le meninges e mafai ona taliina e le su'esu'ega o le CSF. |
| E mafua ai le gase o le tino ona o le lumbar puncture. | E ulu atu le nila i lalo ifo o le pito o le ua'i tuasivi. O le pipili ona o se tui lumbar na faia sa'o e le o se fa'alavelave e fa'amoemoeina; o le tiga o le ulu ma le tiga o le tua o aafiaga masani ia. |
| E afaina i taimi uma le faia soo o tui i le vaega o le lumbar. | I le cryptococcal meningitis, o le fa'aauau pea ona fa'amamago o le CSF o se vaega fa'amoemoeina o togafitiga e fa'aitiitia ai le si'itia o le mamafa i totonu o le ulu ma e feso'ota'i ma ni taunuuga lelei. |
| Ua lava lea fa'ata'ita'iga o le microscopy o le vaitusi Initia. | E vave ma taugofie le vaitusi Initia ae e tele ni pusa e misia. E sili atu ona maaleale le CrAg. |
Soo fesili
E faapefea ona ese le suega o le cryptococcal antigen mai le totoina o se fungal culture?
O le suega a le CrAg e iloa ai le antigen ua pa'ū ma e mafai ona maua se tali i totonu o ni nai itula. O le totoina o siama e fa'atupuina ai le meaola, lea e tele ni aso ae fa'ailoa ai le ituaiga ma fa'atagaina ai le faia o suega e ono a'afia ai. Atonu e le lelei le totoina pe afai ua uma ona amata vaila'au e puipuia ai siama, ae o le antigen e masani ona mafai ona iloa. O suega e lua e fesoasoani, e le mafai ona fesuia'i.
E mafai e le suega CrAg ona iloa le meningitis cryptococcal mai le meningitis tuberculous?
O le CSF CrAg e tali atu e lagolagoina malosi le meningitis cryptococcal, ma e fesoasoani lea e iloa ai le eseesega mai le meningitis tuberculous. Peita'i, o le CrAg e lē tali atu e lē fa'amaonia ai le tuberculosis, ma e mafai ona tutupu fa'atasi fa'ama'i uma e lua. E mana'omia fa'atasi su'ega eseese fa'apitoa mo le TB i le CSF, smear, culture ma le nucleic acid amplification.
Aiseā e manaʻomia ai ona ou faia se tui o le lumbar pe afai ua uma ona maua mai le iʻuga lelei o laʻu suega toto?
O le toto tali mai o le CrAg e faʻaalia ai o loʻo tafe le antigen ae e le mafai ona fai mai pe o aʻafia le faiʻai ma le meninges, pe fuaina le mamafa o le intracranial. O le malosi o togafitiga, le filifiliga o vailaʻau ma le umi e matua eseese lava i le va o faʻamaʻi pipisi ma le meningitis. O le lumbar puncture e taliina fesili uma e lua, o lea e masani ai pe a uma se suʻega tali mai.
O le a le umi o le faagasologa atoa?
E na'o ni nai minute e alu ai le su'eina o le toto, ma e masani ona mae'a le asiasiga i le 10-15 minute. E masani ona mana'omia e le su'ega o le lumbar puncture le 30-60 minute e aofia ai le maliega, tulaga ma le mata'ituina. E mafai ona lipotia le su'ega o le tafe toto i totonu o le itula e tasi talu ona taunuu le fa'ata'ita'iga i le fale su'esu'e; e umi se taimi e fa'aaogaina ai metotia fa'aputu, ma e fa'atatau le taimi e lipoti atu ai lau fale su'esu'e.
E tatau ona ou anapogi pe taofi a'u vaila'au?
E lē manaʻomia le anapogi mo le suʻega o le cryptococcal antigen, ma e lē afaina ai foʻi le iʻuga i meaʻai poʻo vai. Aua neʻi taofia na o oe soʻo se vailaʻau ua faʻatonuina. Afai e fuafuaina se lumbar puncture, taʻu i le 'au e uiga i vailaʻau e faʻamama ai le toto ma vailaʻau e teteʻe ai i le platelet ina ia mafai e le fomaʻi ona filifili i le taimi e tatau ai.
E mafai ona fa'aaoga le suega CrAg e mata'ituina ai la'u togafitiga?
E na'o se auala fa'atapula'aina. E tumau pea le antigen pe a uma ona fa'amamāina le yeast, o lea e le mafai ai e titres ona siaki ma le fa'atuatuaina le toe fa'aleleia ma e le mafai ona fa'amaonia le fa'amalologa. O le tali atu i togafitiga e fa'amasinoina i luga o fa'ailoga, toe faia le su'esu'ega o le CSF e aofia ai le aganu'u, ma le mamafa o le intracranial. E sili ona taua le fa'asologa o titres pe a faia i le fale su'esu'e e tasi e fa'aaoga ai le auala lava e tasi.
E mafai ona maua se taunuuga lelei ae ou te le'i a'afia moni?
Ioe, e ui e seasea tupu. Ua faʻamatalaina le tali sese i meaola e pei o le Trichosporon , faʻatasi ai ma le rheumatoid factor ma nisi faʻalavelave i le serum i metotia latex, ma mai mea sese faʻapitoa e aofia ai le faitauina sese o fasipepa. O le antigen tumau mai se faʻamaʻi pipisi na togafitia muamua e mafai foi ona faitauina o se tali. O le faʻamaoniga i le suʻega ma le aganuʻu o le CSF e foia ai le tele o masalosaloga.
Pe tatau ona ou faia lenei suega o se vaega o se afifi masani o le soifua maloloina?
Leai. O le su'ega o le Cryptococcal antigen e fa'atatau tonu i le tagata, ae le o se su'esu'ega lautele. E talafeagai pe a iai ni mea e lamatia ai e pei o le HIV ua alualu i luma, suiga o le toto po'o le fa'aitiitia o le puipuiga o le tino, pe a fa'ailoa mai e fa'ailoga o le fa'ama'i cryptococcal. I tagata e leai ni mea e lamatia ai ma e leai ni fa'ailoga, o le su'ega e fa'aopoopoina ai le tau ma le avanoa e maua ai se taunuuga fenumiai e aunoa ma ni fa'amatalaga aoga.
O le ā e tupu pe a uma ona fa'amaonia se ma'i?
E masani ona togafitia le meningitis cryptococcal i le falema'i i le tu'ufa'atasiga o togafitiga antifungal i le vaega fa'aosofia, sosoo ai ma vaega fa'amautu ma tausiga, fa'atasi ai ma le toe fa'aauauina o le fa'amamago o le CSF pe a maualuga le mamafa o le intracranial. I le HIV, o le taimi o togafitiga antiretroviral e fa'atulagaina ma le fa'aeteete. O faiga ma le umi e filifilia e le 'au e togafitia fa'ama'i pipisi. E eseese taunu'uga e fa'atatau i tulaga fa'apitoa ta'ito'atasi.
punaoa
- Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi, Ta'iala mo le su'esu'eina, puipuia ma le puleaina o fa'ama'i cryptococcal i tagata matutua, talavou ma tamaiti o lo'o nonofo fa'atasi ma le HIV. [Fa'amaonia le lomiga o lo'o iai nei, E FA'AMASINOINA]
- Sosaiete o Faʻamaʻi Pipisi a Amerika, Taiala mo faiga faafomaʻi mo le puleaina o faʻamaʻi cryptococcal. [Fa'amaonia le lomiga o lo'o iai nei, E FA'AMASINOINA]
- Fa'alapotopotoga Fa'aleatunuu e Pulea le AIDS (NACO), Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le Manuia o Aiga, Initia, ta'iala fa'aleatunuu i togafitiga fa'asaga i le retroviral ma le puleaina o fa'ama'i pipisi o le HIV. [Fa'amaonia le lomiga o lo'o iai nei, E FA'AMASINOINA]
- WHO, Fautuaga vave ma taiala faatekinolosi i le faaaogaina o le cryptococcal antigen lateral flow assay i algorithms o suesuega. [Fa'amaonia le lomiga o lo'o iai nei, E FA'AMASINOINA]