Tali tuusao
O le suega CD4 o se suega toto e faitauina ai le CD4 T-lymphocytes, o sela puipuia ia e taulaʻi i ai le HIV. O le faitauga CD4 e faʻaalia ai le malosi o le puipuiga o le tino i le taimi nei ma fesoasoani e vavalo le lamatiaga o faʻamaʻi pipisi. O le suega CD4 e le faʻamaonia ai le HIV ma e le fuaina ai le tele o siama i le toto.
Auala autu
- O le suega CD4 e fua ai le malosi o le puipuiga o le tino, ae le o le iai o le HIV.
- E manaʻomia le suʻeina o le antibody/antigen poʻo le nucleic acid mo le suʻesuʻeina o le HIV, ae le o le faitauga o le CD4.
- O le suega o le HIV viral load, ae le o le faitauga o le CD4, o le fua autū lea e iloa ai pe aoga le togafitiga fa'asaga i le retroviral (ART).
- E fesuisuia'i le aofa'i o CD4 e fa'alagolago i fa'ama'i pipisi, tui puipui, steroids, popolega, taimi o le aso ma metotia o su'esu'ega i le fale su'esu'e, o lea e fa'amatalaina ai se tau e tasi fa'atasi ai ma aga masani ma fa'ai'uga o togafitiga faafoma'i.
- O le maualalo o le numera o le CD4 e faʻailoa ai poʻo ai e ono manaʻomia le togafitiga puipuia mai faʻamaʻi pipisi e pei o le tuberculosis, pneumocystis pneumonia ma le cryptococcal disease.
I se tilotilo
| fōliga | Faamatalaga |
|---|---|
| faʻatusa | Toto mai alatoto, e masani lava mai le lima; o se paipa faapitoa e fa'aaoga e taofi ai le toto e mana'omia e le fale su'esu'e |
| faiga | O le flow cytometry; lipotia mai o sela CD4 atoatoa i le microlitre ma e masani ona avea ma pasene CD4 ma le fua faatatau o le CD4:CD8 |
| Anapogi | E le mana'omia i le tele o fale su'esu'e |
| Taimi e su'e ai le toto | E masani lava 5-10 minute e aofia ai le resitalaina o le faʻataʻitaʻiga |
| Taimi lipoti | E eseese e tusa ai ma le fale suʻesuʻe ma pe o iai le flow cytometer i le nofoaga; fesili i lau nofoaga e aoina ai mea |
| Fa'aoga autu | Fuaina o le HIV, filifili i le puipuiga mai faʻamaʻi pipisi, iloiloina o le toe faʻaleleia o le puipuiga o le tino, iloiloina o nisi faʻaletonu o le puipuiga o le tino |
| E le faia | Su'esu'e le HIV; fua le viral load; iloa le tete'e atu i vaila'au; su'esu'e so'o se fa'ama'i pipisi patino |
E lauiloa foi
- Faitauga o le CD4, faitauga o sela CD4, CD4 atoatoa
- Faitauga o sela T-fesoasoani, faitauga o le CD4 T-lymphocyte
- Panel CD4/CD8, su'esu'ega o le vaega o le lymphocyte, immunophenotyping (panel lautele e aofia ai le CD4)
- E masani ona fesiligia i Initia o le "CD4 count test", "immunity count test" pe faigofie foi o le "CD4"
O le ā le suega CD4
O sela CD4 o se vaega o T-lymphocytes e fa'amaopoopoina le tali atu o le puipuiga o le tino. E a'afia ma fa'aitiitia e le HIV sela CD4, o lea e pa'ū ai le aofa'i o CD4 pe a fa'agasolo le HIV e le'i togafitia ma e masani ona si'itia pe a amata le ART aoga. E fa'aogaina e le fale su'esu'e le flow cytometry, lea e fa'ailoga ai sela i fluorescent antibodies ma faitauina, e lipotia ai le aofa'i atoa i le microlitre ma e masani lava o le pasene CD4 o le aofa'i o lymphocytes.
E sili atu le mautu o le pasene o le CD4 nai lo le aofaʻi atoa, auā e faʻalagolago le aofaʻi atoa i le aofaʻi atoa o sela papaʻe, lea e fesuisuiaʻi lava. I tamaiti, e sili atu ona aoga le pasene o le CD4 nai lo le aofaʻi atoa, auā e masani ona maualuga atu le aofaʻi masani i pepe ma tamaiti laiti nai lo tagata matutua.
Aiseā e faia ai le suega CD4
- Fuafuaina o le HIV i le taimi na maua ai: O le faitauga muamua o le CD4 e faʻaalia ai le tulaga maualuga o le faʻaleagaina o le puipuiga o le tino, e aofia ai ma le iai o se faʻamaʻi pipisi o le HIV.
- Filifiliga o togafitiga puipuia: O le maualalo o le numera o le CD4 e taʻitaʻia ai le puipuiga mai le pneumocystis pneumonia, suʻesuʻega mo le cryptococcal antigen, ma le faʻateleina o le iloiloga mo le TB.
- Siakiina o le toe faʻaleleia o le puipuiga o le tino: O le faitauga toe fai e faʻaalia ai pe ua toe fausia le gaioiga o le puipuiga o le tino i le ART.
- Filifili po'o afea e mafai ona fa'aitiitia ai le mata'ituina: O tagata e tumau le taofiofia o siama ma ua toe malosi le numera o le CD4 e masani ona seāseā ona manaʻomia le suʻeina o le CD4.
- Fa'ailoga e lē o se HIV: iloiloga o le masalomia o le le lava o le puipuiga o le tino muamua, lymphopenia e le o mautinoa le mafuaaga, mataituina o nisi o faiga e taofia ai le puipuiga o le tino po o le chemotherapy, ma a'o le'i faia pe a faia nisi togafitiga fa'apitoa.
O ai e tatau ona faia lenei suega
- Soo se tasi ua faatoa maua i le HIV, o se vaega o le iloiloga faavae.
- O tagata e maua i le HIV ma e maualalo pe pa'ū fo'i le numera o le CD4, e le'o taofia le siama, ua fa'alavelaveina le togafitiga, pe ua maua i se fa'ama'i pipisi fou.
- Fafine ma'itaga e maua i le HIV, o se vaega o le tausiga o le HIV a'o le'i fanau mai.
- Pepe ma tamaiti e maua i le HIV, lea e taiala ai e le pasene o le CD4 faaiuga e puipuia ai.
- Tagata e maualalo pea le aofaʻi o lymphocyte e le mafaamatalaina, o faʻamaʻi pipisi e toe tutupu mai pe e le masani ai, pe masalomia le le lava o le puipuiga o le tino, pe a talosagaina e se fomaʻi ni vaega o lymphocyte.
- O gasegase ua filifilia o lo'o fa'aaogaina vaila'au fa'asūsū mo se taimi umi, vaila'au e fa'aitiitia ai le puipuiga o le tino po'o nisi vaila'au fa'apitoa, pe a mana'o le foma'i o lo'o togafitia i se fua fa'atatau tonu o le taofiofia o le puipuiga o le tino.
O le suega CD4 e lē o se suega lautele o le su'ega o le soifua maloloina ma e lē aogā mo tagata e aunoa ma se mafua'aga faafoma'i. Afai o lou popolega o le ono a'afia i le HIV, o le suega sa'o o se suega HIV antigen/antibody po'o se suega HIV nucleic acid, ae lē o se faitauga CD4.
O mea e le mafai ona iloa pe aveese e le suega CD4
- E le mafai ona iloa pe taofia le maua o le HIV. E masani ona iai le aofa'i masani o le CD4 i le amataga o le fa'ama'i HIV. E masani ona iai le aofa'i maualalo o le CD4 i le tele o tulaga e lē o se HIV.
- E le fuaina ai le viral load. O le si'itia o le aofa'i o le CD4 e lē fa'amaonia ai le taofiofia o siama, ma o le aofa'i tumau o le CD4 e lē fa'amaonia ai le lē manuia o togafitiga.
- E le iloa ai le tete'e atu i vaila'au pe ta'u po'o le fea faiga fa'asaga i le retroviral e talafeagai.
- E le fa'amaonia ai so'o se fa'ama'i. O le TB, le cryptococcal disease, le pneumocystis pneumonia ma le cytomegalovirus disease e manaʻomia uma a latou lava suʻega faʻapitoa. O le maualuga o le CD4 i luga atu o le "risk threshold" e le faʻapea ai ua le aofia ai nei faʻamaʻi pipisi.
- E lē fuaina ai le malosi atoa o le puipuiga o le tino. E le iloiloina le galuega a le antibody, le galuega a le neutrophil, le complement ma le innate immunity e ala i le faitauga CD4.
- E le mafai ona fa'ate'aina le lymphoma, isi kanesa po'o fa'ama'i autoimmune, tusa lava pe e le masani ai pe masani le iʻuga.
O se taunuuga ua faamatalaina o le "e le'i faailoaina" pe "i totonu o le vaitaimi na lipotia" o lo'o faamatalaina ai le mea na fuaina e le fale suesue i lena faataitaiga, i lena taimi. E le o se faamaoniga lea e leai se faamai. Afai e faaauau pea faailoga e ui lava i se lipoti CD4 e faamautinoa ai, toe foi i lau fomai.
Su'ega e feso'ota'i ae eseese
| suʻega | Fesili e tali | Eseesega autū mai le faitauga CD4 |
|---|---|---|
| Su'ega o le antigen/antibody HIV (ELISA tupulaga lona 4), su'ega vave o le HIV | Ua maua ea lenei tagata i le siama o le HIV? | Su'ega fa'ama'i. E leai se matafaioi fa'ama'i a le CD4. |
| O le avega o siama o le HIV-1 RNA (PCR) | O le a le tele o le siama o loʻo feafeaʻi; o aoga ea le ART? | Su'ega autū e mata'ituina ai le tali atu i togafitiga; na'o le CD4 e fa'aalia ai le tulaga o le puipuiga o le tino. |
| Su'ega o le HIV DNA/RNA i pepe | Ua a'afia se pepe ua a'afia i le HIV? | E lē fa'atuatuaina su'ega antibody i pepe; e lē taliina e le CD4 lenei fesili. |
| Faitau atoa o le toto ma le eseesega | E masani ea le maualuga o sela papa'e, hemoglobin ma platelets? | E maua ai le aofa'i atoa o lymphocyte, ae le o le vaega CD4. O le aofa'i atoa o lymphocyte e le o se sui lelei mo le CD4. |
| Vaega o le Lymphocyte (CD3/CD4/CD8/CD19/CD56) | O a vaega o sela puipuia e le masani ai? | O se vaega lautele e fa'aaogaina i le masalomia o le le lava o le puipuiga o le tino; o le CD4 lava ia e sili atu ona vaapiapi. |
| Fa'ailoga o le tete'e atu i vaila'au HIV | O a vaila'au e tete'e i ai le siama? | Ta'ita'ia le suiga o le faasologa o togafitiga; e le mafai e le CD4. |
| Antigen Cryptococcal, TB-LAM, sputum Xpert MTB/RIF | O iai se fa'ama'i pipisi fa'apitoa? | E na'o le fa'ailoa mai e le CD4 po'o ai e fai le su'ega; e le iloa ai le siama. |
E eseese tali a nei suega. E leai se tasi e sili atu ona lelei i mea uma; o le mea e manaʻomia muamua e faʻalagolago atoa lava i le faʻafitauli faafomaʻi. Mo se ono aʻafia, e muamua le suega faʻamaʻi HIV. Mo se tasi ua uma ona maua ma o loʻo togafitia ma faʻailoga, o le viral load ma suega faʻapitoa mo faʻamaʻi e masani ona faʻamuamua nai lo le faitauga CD4.
Auala e sauni ai
E laʻititi lava sauniuniga, ae o faʻatonuga tonu e faʻatulaga e le fale suʻesuʻe o loʻo faia le flow cytometry, ma o na faʻatonuga e sili atu le taua nai lo se isi lava mea o loʻo tusia iinei.
- Anapogi: e le mana'omia i se tulaga lautele.
- Taimi: E fesuisuia'i le aofa'i o CD4 i le aso atoa. E fiafia le tele o iunite i fa'ata'ita'iga i se taimi tutusa o le aso ina ia tutusa ai taunu'uga fa'asolosolo. Fesili i lau iunite.
- Fa'ata'ita'iga taulima: E fa'atapula'aina le mautu o fa'ata'ita'iga o le tafe o le cytometry ma e tatau ona o'o atu i le masini su'esu'e i totonu o le taimi atofaina a le fale su'esu'e. O le mafua'aga lea e na'o ni itula patino e aoina ai e nisi nofoaga fa'ata'ita'iga CD4.
- Ta'u i le 'au e uiga i: so'o se fiva po'o se fa'ama'i pipisi o lo'o iai nei, tui puipui i nai vaiaso ua tuana'i, steroids po'o immunosuppressants, chemotherapy, taotoga talu ai nei, ma vaila'au uma e aofia ai le AYUSH ma oloa e fa'atau fua.
- Fomaʻi: Aua le taofia, amata pe sui so'o se vaila'au fa'atonuina, e aofia ai ma le ART, e sauniuni ai mo lenei suega. Talanoa i le foma'i e tu'uina atu le vaila'au.
- Hydration: O le inuina masani o le vai e faigofie ai ona faia le venepuncture.
Afai ua e to
O le faitauga o le CD4 o se vaega masani o le tausiga o le HIV a'o le'i fanau ma e na'o le su'eina o le toto e aofia ai. Talanoaina le taimi e toe fai ai le suega ma lau 'au o le foma'i ma le HIV.
Tamaiti ma pepe
O le pasene o le CD4 e masani lava o le fua sili ona taua i tamaiti laiti, aua o le aofaʻi masani o tamaiti laiti e maualuga atu nai lo tagata matutua. E faʻaaogaina ni vaega laiti o faʻataʻitaʻiga ma ni metotia e aoina ai tamaiti.
Tagata matutua matutua
E mafai ona faagesegese le toe faʻaleleia o le puipuiga o le tino i le ART pe a faʻateleina le matua ma e matua maualalo lava le aofaʻi o le CD4 e amata ai. O le faʻagesegese o le siʻitia e le otometi lava ona le manuia ai togafitiga.
Tagata e maua i le ma'isuka o lo'o fa'aaogaina togafitiga e fa'aitiitia ai le kulukose
Talu ai e le masani ona manaʻomia le anapogi, e leai se mafuaʻaga e misia ai taumafataga pe faʻatuai ai le inisalini poʻo papa mo lenei suega. Afai e talosagaina e lau iunite le anapogi mo isi suega i le taimi lava e tasi, fesili i le fomaʻi faʻatonu pe faʻapefea ona fetuʻunaʻi le taimi ma le saogalemu.
Tagata e maua i le CKD, faaletonu o le fatu po'o le fa'atapula'aina o le vai
Aua le fa'ateleina le inuina o le vai e sili atu i le tapula'a ua fa'atonuina mo le faigofie ai ona su'e le toto. Ta'u i le foma'i toto e uiga i se dialysis fistula po'o se graft ina ia fa'aaoga le isi lima.
Tagata e maua i le anemia pe maualalo le aofaʻi o le toto
E taatele le anemia ona o le le lava o le u'amea i Initia. E le fa'aleaogaina ai le aofa'i o le CD4, ae o suiga tetele i le aofa'i o sela pa'epa'e e mafai ona suia ai le aofa'i atoa o le CD4, o se tasi lea o mafua'aga e lipotia mai ai fo'i le pasene o le CD4.
O le a le mea e tupu i le taimi o le suega
- E fa'apipi'i se tourniquet ma fa'amamā le pa'u.
- E tosoina le toto i totonu o le paipa faapitoa e manaʻomia e le fale suʻesuʻe.
- E fa'aoga le mamafa ma ufiufi le nofoaga.
- E ave le faʻataʻitaʻiga i le fale suʻesuʻe o le flow cytometry mo le valivali ma le auʻiliʻiliga.
Le umi e alu ai: o le aoina o le toto lava ia e tusa ma le 2-5 minute, ma o le asiasiga atoa e aofia ai le resitalaina ma le mamafa pe a uma le aoina e masani lava ona 10-20 minute. O le taimi e faia ai le su'esu'ega i le fale su'esu'e ma le lipoti e fa'alagolago i le nofoaga autu; fesili i lau nofoaga e aoina ai le toto po'o afea e maua ai le lipoti. E mafai ona e toe fo'i loa i lau masaniga masani.
Malamalama i lau lipoti CD4
O lau lipoti e masani ona faʻaalia ai le aofaʻi atoa o le CD4 i sela i le microlitre, le pasene o lymphocytes CD4, e masani lava o le aofaʻi o le CD8 ma le fua faatatau o le CD4:CD8, ma le va o faʻasinomaga a le fale suʻesuʻe. E eseese va o faʻasinomaga i le va o fale suʻesuʻe ma le va o masini suʻesuʻe, o lea faʻatusatusa lau tau ma le va o loʻo lolomiina i lau lipoti, ae le o se fuainumera mai le initaneti pe mai se isi fale suʻesuʻe.
I se tulaga lautele, ma na o se taʻiala o le a faʻaleleia atili e lau fomaʻi:
- Maualuga atu le aofa'i i totonu o le vaitaimi fa'asino a le fale su'esu'e e masani ona fa'aalia ai le fa'aauauina o le galuega a le puipuiga o le tino.
- Fa'aitiitia lelei le aofa'i fautua mai ai nisi fa'aletonu o le puipuiga o le tino ma e masani ona vave ai ona faia se su'esu'ega fa'apitoa.
- Ua matuā fa'aitiitia le aofa'i ua faʻaalia ai le tele o le taofiofia o le puipuiga o le tino ma le maualuga o le lamatiaga o faʻamaʻi pipisi; faavaomalo, o le numera CD4 i lalo ifo o le 200 sela/lela i se tagata e maua i le HIV o loʻo faʻamatalaina ai le maualuga o le taofiofia o le puipuiga o le tino ma e mafua ai togafitiga faʻapitoa e puipuia ai ma suʻesuʻega.
E sili atu le tāua o aga masani nai lo na o ni fuainumera taʻitasi. O le pa'ū mai le tasi asiasiga i le isi e ono atagia mai ai se faʻamaʻi poʻo se tui puipui talu ai nei nai lo le faʻaitiitia moni o le puipuiga o le tino, o le mafuaʻaga lea e masani ona toe faia ai e fomaʻi le suega aʻo leʻi faia se gaioiga. E leai se tau CD4 e na o ia e faʻamaonia ai se faʻamaʻi pe faʻamatalaina ai se vaʻaiga; o le faʻamatalaga e patino lava i le fomaʻi na talosagaina le suega, i le tulaga o lou talafaasolopito, suʻesuʻega ma le viral load. E eseese taunuuga e faʻatatau i tulaga faʻapitoa taʻitasi.
O se tasi o faasa'oga taua i se talitonuga masani: o se tulaga e fa'ailoa ai le AIDS e le tutusa ma se tulaga e le mafai ona togafitia pe fa'amutaina. O le to'atele o tagata ua maua i le maualalo tele o le CD4 e toe malosi le puipuiga o le tino i le ART aoga.
Afai e mafai ona fa'asesēina taunuuga o le CD4
Mafua'aga o le maualalo sese pe fa'aitiitia fa'afuase'i le aofa'i o le CD4
- So'o se ituaiga fa'ama'i pipisi, e aofia ai fiva viral, dengue, tuberculosis ma le sepsis.
- Corticosteroids, chemotherapy, nisi o immunosuppressants ma biologics.
- Ta'otoga tele talu ai nei, manu'a po'o mu.
- O fa'ata'ita'iga na faia i le taeao po i nisi tagata, ona o eseesega i le ao ma le po.
- Tuai ona feavea'i pe le lelei ona teuina o le fa'ata'ita'iga a'o le'i faia le flow cytometry.
- O le faʻamaʻi pipisi o le HTLV-1, taotoga o le splenectomy ma le le lava o meaʻai e mafai ona faʻaleagaina ai vaega laiti o lymphocyte.
Mafua'aga o le si'itia sese pe fa'amalieina fa'asesēina o le aofa'i o le CD4
- O le maualuga o le aofaʻi o sela papaʻe i le taimi o faʻamaʻi poʻo le mumū e mafai ona siʻitia ai le CD4 atoa ae tumau pea le maualalo o le pasene o le CD4.
- E mafai e le splenectomy ona faʻateleina le aofaʻi o lymphocyte, e aofia ai le CD4.
- O nisi fa'aletonu o le lymphoproliferative e fa'ateleina ai le tafe o sela T.
- E faia fa'ata'ita'iga i se taimi mulimuli ane o le aso, pe a masani ona maualuga atu le aofa'i.
- E lē mafai ona fesuia'i atoatoa eseesega i le masini su'esu'e, fuafuaga o le fa'aogaina o le masini su'esu'e ma le averesi o metotia o le fale su'esu'e i le va o fale su'esu'e.
Ona o nei aafiaga, e masani ona toe faia se tasi taunuuga e leʻi mafaufauina, e sili ai i le fale suʻesuʻe lava e tasi ma se taimi faapena o le aso, aʻo leʻi suia faʻaiuga mo togafitiga.
Lamatiaga ma le saogalemu
Fa'ata'ita'iga masani o le venepuncture mo le su'ega o le CD4
E maualalo tulaga lamatia ma e tele lava i le lotoifale: tiga puupuu, manu'a, sina toto itiiti, ma o nisi taimi e lagona ai le niniva po'o le matapogia. E seasea ona maua le fa'ama'i pipisi i le nofoaga na tui ai le tui i le metotia masani e fa'amamaina ai le tino.
Tagata e iai fa'aletonu o le tafe toto pe o lo'o fa'aaogaina vaila'au e tete'e ai toto
E sili atu ona ono tupu ni manu'a ma le tafe umi o le toto. Ta'u i le foma'i toto (phlebotomist) ina ia fa'amalosi ma umi atu le fa'aogaina o le mamafa. Aua le suia le fua o le vaila'au e tete'e ai i le toto mo se suega toto e aunoa ma le talanoa i le foma'i e fa'atonuina le vaila'au.
Su'ega faifai pea ma alatoto faigata
O tagata e manaʻomia le faia soo o suʻega toto, ma i latou e vaivai alatoto, e mafai ona faia le dialysis pe faigata muamua ona faia se suʻega toto, atonu e manaʻomia se fomaʻi sinia o le toto poʻo se isi nofoaga e sui ai le suʻega. Taʻu muamua aʻo leʻi faia le suʻega toto.
Mumu fua
Fa'alavelave fa'afuase'i nei
- Sese le mānava pe a malolo, tiga le fatafata, pe lanumoana laugutu.
- O le ulu tiga ma faifai pea e fa'atasi ai ma le fiva, ma'a'a le ua, pua'i, fenumia'i, matapogia, fou ma'i oso po'o se vaivai fou.
- Le mafai ona taofiofi le itiiti o le vai, matua itiiti lava le mimi e alu ese, pa'ū pe matapogia.
- Vave ona sosolo fa'ama'i o le pa'u fa'atasi ai ma le fiva tele.
Aso lava e tasi
- O le fiva e tumau pea i ni nai aso, susu i le afu i le po, pe pa'ū le mamafa e aunoa ma se mafua'aga.
- Tale mo le sili atu ma le lua vaiaso, toto i le sputum, pe ua iloa le fesoota'i ma le TB.
- Tiga le foloina, ni ila pa'epa'e i le gutu, po'o le manava tata faifai pea.
- Fou le faanenefu o le vaai, o le vaaia o ni mea e felelei solo pe leiloa fo'i le vaai fa'atasi ai ma le maualalo o le numera o le CD4.
- Ua misia ni tui o le ART pe le mafai ona maua ni vailaʻau.
Taimi atofaina masani
- O se i'uga o le CD4 e te lē malamalama i ai, pe o se tau e te le'i oo i le taimi atofaina a le fale su'esu'e.
- O se pa'ū la'ititi i le CD4 a'o tumau pea le soifua maloloina ma taofiofia siama.
- Vaivai, fa'afitauli māmā o le pa'u, fesili e uiga i le taimi e fai ai tui puipui, fuafuaga fa'aleaiga po'o le su'ega a pa'aga.
- Manu'a i le nofoaga na pu ai ma ua amata ona fa'aleleia.
O le maualalo o le numera o le CD4 e le o se faʻalavelave faʻafuaseʻi. O se mafuaʻaga lea e manaʻomia ai se iloiloga vave ma fuafuaina lelei o le falemaʻi ma ia iloa ai poʻo a faʻailoga e manaʻomia le vave vaʻaia.
Tulaga fa'apitoa
tō
O le su'ega CD4 o se vaega o le tausiga o le HIV i le taimi o le ma'itaga ma e leai se isi lamatiaga e ese mai le su'eina o le toto. E mafai ona suia le aofa'i o Lymphocyte i le taimi o le ma'itaga, o lea e faitauina ai taunuuga fa'atasi ma le viral load, lea e ta'ita'ia ai fa'ai'uga e uiga i le ART ma le puipuia o le pipisi atu i le pepe.
fanau
E sili atu ona fa'atuatuaina le taiala o fa'ai'uga i le pasene o le CD4 nai lo le aofa'i atoatoa i tausaga muamua o le olaga. O le tausiga o tamaiti e uiga i le HIV e tu'ufa'atasia ai le pasene o le CD4, le viral load, le tuputupu a'e ma le fa'atulagaina o tulaga fa'aklinikal.
Tagata matutua matutua
Atonu e lē atoatoa le toe faʻaleleia o le puipuiga o le tino e tusa lava pe ua matuā taofia atoatoa le siama. Ona taulaʻi lea o fomaʻi i le taofia o siama, tui puipui ma le suʻesuʻeina o isi tulaga e fesoʻotaʻi ma le matua nai lo le tuliloaina o se numera CD4 faʻamoemoeina.
Tagata e maua i le ma'i pipisi
E mafai e le TB malosi ona fa'aitiitia le aofa'i o CD4, lea e masani ona si'itia pe a uma ona amata togafitiga o le TB. O le taimi e fa'aoga ai le ART e fa'atatau i le togafitiga o le TB o se fa'ai'uga fa'apitoa.
Tagata o loʻo faʻaaogaina steroids, chemotherapy poʻo immunosuppressants
E fa'aitiitia e nei vaila'au le aofa'i o CD4 e tusa lava pe a fa'alagolago i le HIV. O le i'uga e fa'amatalaina e tusa ai ma le vaila'au ma lona fua, ae le o se fa'amaoniga o le alualu i luma o le HIV.
CKD ma le faaletonu o le fatu
E leai se tasi o nei tulaga e taofia ai le su'ega o le CD4. O mataupu taua o le ulufale atu i alatoto, 'alo'ese mai se lima e ulufale ai i le dialysis, ma le 'aua ne'i sili atu i so'o se fa'atapula'aina o le vai a'o le'i faia le su'ega.
O le suega CD4 i le tulaga Initia
- Fa'atonu polokalame: O su'ega CD4 ma su'ega viral load mo tagata o lo'o nonofo ma le HIV e tu'uina atu e ala i le feso'ota'iga a le National AIDS Control Programme o nofoaga autu mo le ART ma fale su'esu'e ua atofaina, fa'atasi ai ma fale su'esu'e tumaoti. O le maua o le flow cytometry i le aso lava e tasi e eseese i lea a'ai ma lea taulaga.
- Fatafata vaivai: O Initia e tele sona popolega i le TB, ma o le TB o se tasi lea o faʻamaʻi pipisi e sili ona taatele i le HIV. O le maualalo o le aofaʻi o le CD4 e avea ai le iloiloga o le TB o se mea e faamuamua, ma o le aofaʻi masani e le taofia ai le TB.
- Isi fa'ama'i pipisi e a'afia ai le lotoifale: O le fa'ama'i cryptococcal, disseminated histoplasmosis, cytomegalovirus retinitis, toxoplasmosis ma le ma'i manava tata tumau e sili atu ona ono tupu pe a maualalo le aofa'i o CD4 ma e mana'omia a latou lava su'ega fa'apitoa.
- Fa'ama'i pipisi o le Hepatitis: O le faʻamaʻi pipisi o le hepatitis B ma le C, ma le hepatitis E faʻafuaseʻi, e tāua tele i faiga faʻapisinisi a Initia ma e aʻafia ai filifiliga o vailaʻau ma le mataʻituina o le ate nai lo le iʻuga o le CD4 lava ia.
- Fa'ama'i pipisi i le fatu ma le fa'ama'i o la'au: O vailaau e tete'e atu ai i le TB, ma nisi o AYUSH, o oloa fa'a-la'au ma oloa fa'aopoopo i le faleta'alo, e mafai ona fa'aleagaina ai le ate i le taimi o togafitiga mo le HIV. Ta'u i lau foma'i mea uma e te inuina.
- Anemia ma meaʻai: O le salalau o le anemia ona o le le lava o meaʻai paleni e mafai ona suia ai le aofaʻi o le toto ma fenumiai ai le aofaʻi atoa o le CD4, o le isi lea mafuaʻaga ua lipotia mai ai le pasene o le CD4.
- Tulaga faalilolilo: O taunuuga o suega e fesoʻotaʻi ma le HIV o faʻamaumauga tau soifua maloloina patino e maaleale. O le taulimaina o ia faʻamaumauga i Initia e pulea e le Tulafono Puipuiga o Faʻamatalaga Patino Faʻatekinolosi 2023 ma le Tulafono o le HIV ma le AIDS (Puipuiga ma le Pulea) 2017, lea e faʻatatau i le maliega faʻamalamalamaina, le faʻalilolilo ma le puipuiga mai le faʻailoga tagata. E mafai ona e fesili i se fale suʻesuʻe pe faʻapefea ona teuina ma faʻasoa atu lau lipoti.
Tau ma inisiua i Initia
O le suega CD4 e ofoina fua i tagata ua resitalaina o loʻo nonofo ma le HIV e ala i nofoaga ART a le malo i lalo o le polokalame a le atunuʻu. I le vaega tumaoti, o le faitauga CD4 o se suega cytometry e taugofie pe feololo le tau, ae o paneli lautele o le lymphocyte e sili atu le taugata. E matua eseese lava tau i le va o aai ma fale suʻesuʻe, o lea fesili i le nofoaga faapitoa mo lana tau o loʻo iai nei.
Mea e suia ai le tau:
- Pe na'o le faitauga atoa o le CD4 ua fa'atonuina, pe o se vaega atoa o le CD4/CD8 po'o le tele-marker lymphocyte subset panel.
- Pe faia le flow cytometry i totonu o le fale pe auina atu le faataitaiga i se fale suesue e faasino i ai.
- Fa'agasologa fa'anatinati pe fa'agasolo i tua atu o itula faigaluega.
- Totogifuapauina o le aoina o faʻataʻitaʻiga i le fale ma le tulaga i le taulaga.
- Pe o le suega e tu'ufa'atasia ma le viral load, CBC po'o suega o le galuega o le ate ma fatuga'o.
E eseese fo'i amioga a le inisiua. E masani ona lē toe totogiina suega fa'amaonia o gasegase i fafo se'i vagana ua aofia i le inisiua se penefiti mo gasegase i fafo po'o se fa'amanuiaga fa'amaonia; o suega i le taimi o le taliaina e masani ona aofia ai o se vaega o le pili a le falema'i, e tusa ai ma tuutuuga o le inisiua. Siaki ma lau kamupani inisiua po'o le ofisa inisiua a'o le'i faia le suega.
Talafatu ma mea moni
| tala faʻafāgogo | Mea moni |
|---|---|
| E mafai e le suega CD4 ona taʻu mai ia te aʻu pe ua iai soʻu HIV. | E le mafai. E maua le HIV i su'ega antigen/antibody po'o le nucleic acid. E na'o le CD4 e fuaina ai le tulaga o le puipuiga o le tino. |
| O le maualalo o le numera o le CD4 o lona uiga o le HIV. | E fa'aitiitia fo'i le CD4 e ala i vaila'au fa'asaina o le kanesa (chemotherapy), fa'ama'i pipisi fa'afuase'i, le le lava o mea'ai ma nisi o fa'ama'i pipisi autū o le puipuiga o le tino. |
| O le aofaʻi o CD4 i lalo ifo o le 200 o lona uiga ua leai se faʻamoemoega o le tulaga. | E masani ona maua e le ART aogā le malosi tele e toe faʻaleleia ai le puipuiga o le tino, e ui e eseese le tele i le va o tagata taʻitoʻatasi. |
| O le si'itia o le numera o CD4 ua fa'amaonia ai le aoga o togafitiga. | O le tele o siama (viral load) o le fua autū lea o le tali atu i togafitiga. E mafai ona tuai pe minoi le CD4 ona o ni mafuaaga e le feso'ota'i. |
| E mafai e mea'ai po'o fa'aopoopoga mea'ai ona si'itia sa'o le aofa'i o CD4. | E leai se fa'aopoopoga e mafai ona suitulaga i le ART. O mea'ai lelei e lagolago ai le soifua maloloina lautele; e le suitulaga i togafitiga. |
| O le su'ega CD4 i masina ta'itasi e maua ai le pulea lelei. | O le soona fai o su'ega e masani ona pu'eina ai suiga masani. E tatau ona fa'atulaga e le foma'i o lo'o togafitia le vaitaimi o su'ega. |
| E fa'aleleia e le anapogi le sa'o. | E masani lava e lē manaʻomia le anapogi. O le taimi tutusa o le faʻataʻitaʻiga e sili atu ona tāua. |
Soo fesili
E mafai e le suega CD4 ona iloa le HIV?
Leai. O le suega CD4 e fuaina ai le aofaʻi o sela puipuia, ae le o le siama. O le toʻatele o tagata e vave ona maua i le HIV e masani a latou aofaʻiga o CD4, ma e maualalo le aofaʻiga e tutupu e aunoa ma le HIV. O le suʻesuʻeina o le siama e manaʻomia ai se suega o le antigen/antibody HIV poʻo se suega o le nucleic acid, e faʻamatalaina ma le totoʻa i le vaitaimi faʻavata pe a uma ona aʻafia.
O le fea e sili atu ona taua, le aofaʻi o CD4 poʻo le viral load?
Latou te taliina fesili eseese. O le viral load e faʻaalia ai pe o taofia e le togafitiga faʻasaga i le siama le siama ma o le suʻega autū lea e mataʻituina ai. O le aofaʻi o le CD4 e faʻaalia ai le malosi o le puipuiga o le tino ma taʻitaʻia ai togafitiga puipuia faʻasaga i faʻamaʻi pipisi. E faʻaaogaina e fomaʻi uma e lua, e faʻatatau i le tulaga faʻapitoa.
E fa'afia ona tatau ona toe faia le suega CD4?
E fa'alagolago le tele o taimi i le tulaga o le CD4, le taofiofia o siama, le umi o togafitiga ma fa'ailoga. O tagata ua fa'ato'ā maua i siama pe maualalo le aofa'i o siama e faia su'ega i taimi uma; o i latou ua mautu i togafitiga ma ua toe malosi lelei le puipuiga o le tino atonu e seasea ona mana'omia. E fa'atulaga ta'itasi e lau foma'i HIV le taimi e faia ai su'ega.
E manaʻomia ea le anapogi aʻo leʻi faia le suega CD4?
E masani lava e lē manaʻomia le anapogi. O le mea e sili ona tāua, ia taunuu le faʻataʻitaʻiga i le fale suʻesuʻe o le tafe o le toto i totonu o lona taimi e mautu ai, ma ia faia faʻasologa o faʻataʻitaʻiga i se taimi tutusa o le aso, auā e eseese le aofaʻi o CD4 i le aso atoa. Mulimuli i faʻatonuga a lau fale suʻesuʻe.
Aiseā na pa'ū ai la'u numera CD4 e ui lava ina ou inuina a'u vaila'au?
E masani ona pa'ū ifo le mamafa i se taimi pu'upu'u pe a uma ona maua i fa'ama'i pipisi, fiva, tui puipui, fa'aaogaina o steroids po'o le tele o le atuatuvale, ma e iai fo'i le eseesega o su'esu'ega i le fale su'esu'e. O le pa'ū tasi a'o e malosi pea ma taofia le siama e masani ona mafua ai ona toe faia se su'ega nai lo le suia o togafitiga. Talanoaina le i'uga ma lau foma'i.
E mafai e le tui puipui ona a'afia ai le taunuuga o le CD4?
E mafai e le tui puipui ona suia le aofaʻi o lymphocyte i itu uma e lua mo sina taimi, o lea la, o taunuuga e faia i se taimi vave talu ona uma le tui puipui atonu e le o atagia ai lou tulaga masani. Taʻu i le fale suʻesuʻe ma lau fomaʻi e uiga i tui puipui talu ai nei, ma fesili pe tatau ona tolopo le suega mo ni nai vaiaso.
E saogalemu le suega CD4 i le taimi o le maitaga?
E na'o le fa'ata'ita'iga o le toto e mana'omia i le suega, o lea e le fa'aopoopoina ai se lamatiaga fa'apitoa i le ma'itaga. O se vaega masani lea o le tausiga o le HIV a'o le'i fanau ma e fa'amatalaina fa'atasi ma le viral load, lea e ta'ita'ia ai togafitiga ma fuafuaga e fa'aitiitia ai le avanoa e pipisi ai i le pepe.
Pe afai e masani le faitauga o le CD4, o lona uiga ea e le mafai ona ou maua i le TB po'o isi fa'ama'i pipisi?
Leai. O le aofaʻi faʻamautinoa o le CD4 e faʻaitiitia ai le lamatiaga faʻamaumauga ae e le tuʻua ai le maʻi pipisi, niumonia poʻo isi faʻamaʻi pipisi, ia e manaʻomia a latou lava suʻega faʻapitoa. Afai e te tale i tua atu o le lua vaiaso, fiva, afu i le pō poʻo le paʻu o le mamafa, saili se iloiloga faʻafomaʻi e tusa lava poʻo le a lau numera CD4.
Aiseā ua maualalo ai la'u pasene CD4 ae foliga mai e talafeagai le aofa'i atoa?
O le aofaʻi atoatoa o le CD4 e faʻalagolago i le aofaʻi atoa o sela paʻepaʻe ma lymphocyte, lea e siʻitia ma faʻaitiitia pe a iai faʻamaʻi pipisi, mumū ma isi mea. O le pasene o le CD4 e sili atu ona mautu. O le eseesega i le va o mea e lua e masani ona faʻaalia ai o le a toe faia e le fomaʻi le suʻega ma mafaufau po o le a le mea o loʻo suia ai le aofaʻi o le toto.
punaoa
- Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi, ta'iala tu'ufa'atasia i le puipuiga o le HIV, su'ega, togafitiga, tu'uina atu o auaunaga ma le mata'ituina; ta'iala i le puleaina o fa'ama'i pipisi o le HIV.
- Fa'alapotopotoga Fa'aleatunuu e Pulea le AIDS (NACO), Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le Manuia o Aiga, Malo o Initia, ta'iala fa'apitoa a le atunu'u i togafitiga fa'asaga i le retroviral ma auaunaga i le fale su'esu'e o le HIV.
- Matagaluega o le Soifua Maloloina ma Auaunaga a Tagata o le Iunaite Setete, Taiala Faafoma'i mo le Faaaogaina o Vailaau Faasaina i Tagata Matutua, Talavou, Tamaiti ma le HIV i le taimi o le maitaga.
- Nofoaga Autu mo le Pulea ma le Puipuiga o Fa'ama'i, fa'amatalaga o mataupu o le mata'ituina o le HIV ma le fa'avasegaina e fa'avae i le CD4.
- Tulafono o le HIV ma le AIDS (Puipuiga ma le Puleaina), 2017, Malo o Initia.
- Tulafono o le Puipuiga o Fa'amatalaga Patino Fa'atekinolosi, 2023, Malo o Initia.