Vertigo

mwachidule

Vertigo ndi chikhalidwe chomwe chimapangitsa munthu kumverera kuti iyeyo kapena chilengedwe chozungulira chikuyenda kapena kuzungulira. Zimasiyana ndi chizungulire mu vertigo imayimira chinyengo cha kuyenda. Pamene phunziro likumva kuti iwo eni akuyenda, amatchedwa subjective vertigo. Lingaliro lakuti zozungulira zikuyenda, zimatchedwa cholinga vutolo. Mosiyana ndi mutu wopepuka kapena chizungulire, vertigo imakhala ndi zifukwa zochepa.

Vertigo imatha chifukwa cha zovuta za ubongo kapena khutu lamkati. Izi zimaphatikizapo kutupa mkati mwa khutu lamkati chifukwa cha matenda a mavairasi / mabakiteriya, matenda a Meniere, zotupa, kuchepa kwa magazi kumunsi mwa ubongo, multiple sclerosis, mutu & kuvulala kwa khosi,migraine (mutu), kapena zovuta za matenda a shuga. Zizindikiro za vertigo zimaphatikizapo kumva kusokonezeka kapena kuyenda, komwe kumatha kutsagana ndi nseru kapena kusanza, kutuluka thukuta, kapena kusayenda bwino kwa maso. Zizindikiro zina za vertigo zingaphatikizepo kutayika kwa makutu, phokoso la phokoso m'makutu, kusintha kwa maso, kufooka, kuvutika kulankhula, kuchepa kwa chidziwitso, & kuyenda movutikira. Vertigo imatha kuzindikirika ndi mbiri yachipatala ndi kuyezetsa thupi. CT scans, kuyezetsa magazi, maginito a resonance imaging (MRI), & electrocardiogram (ECG) imathanso kuchitidwa kutengera zomwe akukayikira. Chithandizo cha vertigo chimaphatikizapo mankhwala ndi njira zolimbitsa thupi. Kuzindikira kwa vertigo kumadalira chifukwa chake. Matenda ena a vertigo amadziletsa okha, pomwe ena amafunikira mankhwala ndi chithandizo chamankhwala.

Zimayambitsa

• Vertigo chifukwa cha mavuto mu ubongo kapena chapakati mantha dongosolo amatchedwa ngati chapakati vertigo. Zomwe zimayambitsa chifukwa cha zovuta zamkati mwa khutu zimatchedwa peripheral vertigo. Vertigo ingakhalenso chizindikiro cha zinthu zina.
• Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV) ndiye mtundu wodziwika bwino wa vertigo & amadziwika ndi kusuntha kwakanthawi kwa masekondi 15 mpaka mphindi zochepa. Zitha kuchitika chifukwa cha kusuntha kwadzidzidzi kapena kusuntha mutu kumalo enaake, monga kudzigudubuza pabedi. Mtundu uwu wa vertigo siwowopsa ndipo ungathe kuchiritsidwa mosavuta.
• Vertigo imathanso kuyambitsidwa ndi kutupa kwa khutu lamkati (labyrinthitis kapena vestibular neuritis). Mikhalidwe imeneyi imadziwika ndi kuyambika mwadzidzidzi kwa vertigo komwe kungagwirizane ndi vuto lakumva. Chomwe chimayambitsa labyrinthitis nthawi zambiri ndi matenda amkati mwa khutu la ma virus/bacteria. Zizindikiro zimatha masiku angapo mpaka kutupa kutha. Ma virus omwe angayambitse labyrinthitis kapena vestibular neuritis ndi ma virus a herpes, fuluwenza, chikuku, rubella, mumps, polio, hepatitis & Epstein-Barr virus (EBV).
• Matenda a Meniere amayambitsa vertigo limodzi ndi kulira m'makutu (tinnitus) ndi vuto lakumva. Anthu omwe ali ndi matendawa amayamba mwadzidzidzi kukhala ndi vuto lakumva komanso kumva kusinthasintha komanso nthawi yomwe amakhala opanda zizindikiro. Zomwe zimayambitsa matenda a Meniere sizimamveka bwino koma amakhulupirira kuti ndi matenda a mavairasi a khutu lamkati, kuvulala mutu, zobadwa nazo kapena chifuwa.
• Acoustic neuroma ndi mtundu wa chotupa cha minyewa yamkati ya khutu lomwe lingayambitse vertigo. Zizindikiro zimatha kukhala vertigo yokhala ndi kulira kwa mbali imodzi m'khutu ndi kumva kumva.
• Vertigo imatha chifukwa cha kuchepa kwa magazi kupita kumunsi kwa ubongo. Kutuluka magazi kumbuyo kwa ubongo (cerebellar hemorrhage) kumadziwika ndi vertigo, mutu, kuyenda movutikira, & kulumala kuyang'ana mbali ya magazi.
• Vertigo nthawi zambiri ndi chizindikiro cha matenda ofoola ziwalo. Nthawi zambiri zimayamba mwadzidzidzi. Kuwunika kwa maso kungasonyeze kulephera kwa maso kudutsa pakati pa mphuno.
• Kuvulala kwamutu & kuvulala kwa khosi kungayambitsenso vertigo, yomwe nthawi zambiri imachoka yokha. Cervical vertigo imathanso kuyambitsidwa ndi mavuto a khosi monga kupindika kwa mitsempha yamagazi kapena mitsempha yapakhosi.
• A migraine kungayambitsenso vertigo. The vertigo kawirikawiri limodzi ndi mutu, ngakhale osati nthawi zonse. Nthawi zambiri pamakhala mbiri yakale ya magawo ofanana koma palibe mavuto okhazikika.
• Zovuta kuchokera shuga kungayambitse arteriosclerosis (kuuma kwa mitsempha) zomwe zingayambitse kuchepa kwa magazi ku ubongo, zomwe zimayambitsa zizindikiro za vertigo.
• Kusintha kwa mahomoni pa nthawi yomwe ali ndi pakati komanso kuchepa kwa shuga m'magazi kumapangitsa kuti amayi apakati azikhala ndi chizungulire, makamaka mu trimester yoyamba. Mu trimester yachiwiri, chizungulire kapena vertigo ikhoza kukhala chifukwa cha kupanikizika kwa mitsempha ya magazi kuchokera ku chiberekero chomakula. Pambuyo pake pa mimba chizungulire & vertigo zingayambitsidwe pamene akupuma kumbuyo, zomwe zimalola kulemera kwa mwana kufinya pa mitsempha yaikulu (vena cava) yomwe imanyamula magazi kumtima.
• Kupsinjika maganizo kapena mantha kungayambitsenso anthu kumva kumverera kwa vertigo. Kupsinjika maganizo kumatha kukulitsa zizindikiro, ngakhale nthawi zambiri sikumayambitsa.
• Mal de Debarquement, kutanthauza "matenda otsika," ndilo liwu lachipatala la chizungulire & vertigo yomwe imamveka pambuyo paulendo wa ngalawa kapena bwato. Nthawi zambiri amawonedwa pambuyo paulendo wapamadzi. Nthaŵi zina, anthu amamva zimenezi akatuluka m’ndege, m’galimoto, kapena m’sitima.

zizindikiro

Vertigo ndi kumverera kozungulira mozungulira. Ndikosiyana ndi mutu wopepuka kapena kukomoka ndi matenda oyenda.

Ngati vertigo yeniyeni ilipo, zizindikiro zimaphatikizapo kusokonezeka maganizo kapena kuyenda. Komanso, munthuyo angakhalenso ndi zizindikiro zonsezi kapena zonsezi,

• Nsowa kapena kusanza
• Kukwapula
• Kusuntha kwamaso kwachilendo

Zizindikiro zimatha kukhala kuyambira mphindi mpaka maola ndipo zimatha kukhala zokhazikika (zosatha) kapena episodic. Kuukiraku kungakhale chifukwa cha kusuntha kwadzidzidzi kapena kusintha kwa malo. Ndikofunikira kuwuza dokotala za kuvulala kwamutu kwaposachedwa kapena kuvulala kwa chikwapu, komanso mankhwala atsopano omwe munthu wokhudzidwayo akumwa.

Munthuyo amatha kumva kumva komanso kumva kulira m'makutu. Munthuyo angakhalenso ndi vuto la kuona, kufooka, kulankhula movutikira, kukomoka, ndi kuyenda movutikira.

Nthawi Yofuna Chithandizo Chachipatala cha Vertigo

Zizindikiro zonse ndi zizindikiro za vertigo ziyenera kuyesedwa ndi dokotala. Milandu yayikulu ya vertigo ilibe vuto. Ngakhale vertigo ikhoza kufooketsa, zifukwa zambiri zimachiritsidwa mosavuta ndi mankhwala omwe apatsidwa. Funsani dokotala kuti ayang'ane zizindikiro zilizonse zatsopano za vertigo kuti awonetsetse kuti ndizovuta, zomwe zingakhale zoopsa, kapena zoika moyo pachiswe. Zizindikiro zina ndi zizindikiro za vertigo zingafunike kuunika ku dipatimenti yodzidzimutsa kuchipatala, monga:

• Kuyamba mwadzidzidzi zizindikiro
• Masomphenya awiri
• Mutu
• Kufooka
• Kuvuta kuyankhula
• malungo
• Kusuntha kwamaso kwachilendo
• Kusintha kwachidziwitso, kusachita moyenera, kapena kuvuta kudzutsa
• Kuvuta kuyenda, kusowa kwa mgwirizano, kapena kufooka kwa mikono &/kapena miyendo

Zowopsa

Kuvulala kumutu kumawonjezera chiopsezo chokhala ndi vertigo

Mankhwala ena monga antiseizure mankhwala, kuthamanga kwa magazi mankhwala, antidepressants, ndi aspirin amawonjezera chiopsezo

• Kuthamanga kwa magazi
• Matenda a mtima
• shuga
• kusuta
• mowa

Maphunziro a pafupipafupi a vertigo amapeza kuti pakati pa 2% - 3% ya anthu ali pachiwopsezo chokhala ndi BPPV. Azimayi okalamba akuwoneka kuti ali ndi chiopsezo chokwera pang'ono chokhala ndi vutoli.

Matendawa

Vertigo si matenda palokha. Matenda a vertigo akapezeka ndikuchiritsidwa, munthuyo akhoza kubwerera kumoyo wathanzi. Pali mayeso osiyanasiyana ozindikira vertigo ndi zomwe zimayambitsa. Dokotala adzayang'ana mayendedwe achilendo aliwonse ndikuwonetsetsa kuti kutha kutsatira zinthu ndikwabwinobwino. Dokotala amawunika kayendedwe ka maso (nystagmus) mwa wodwalayo. Kusunthika kwamaso kofulumira komwe kumachitika chifukwa cha kuwongolera mutu kwa dokotala kunganene kuti vuto lagona khutu liti.

Zida zodziwira matenda monga Videonystagmography (VNG), Electronystagmography (ENG), craniocorpography (CCG), Subjective Visual Vertical (SVV), ndi makompyuta a Dynamic Visual Acuity (DVA) amagwiritsidwa ntchito kuti adziwe chomwe chimayambitsa kusamvana kwa wodwalayo.

Mafupipafupi ndi kuuma pamodzi ndi zizindikiro zomwe zimagwirizanitsidwa ziyenera kudziwika kuti chithandizo choyenera cha wodwala aliyense.

Mayesero ena kuti adziwe mtundu wa vertigo umaphatikizapo

Kuyesa kwamutu: Mumayang'ana mphuno ya woyesa ndipo woyesa amasuntha mutu wanu kumbali ndikuyang'ana kayendedwe kabwino ka maso.

Romberg mayeso: Imani ndi mapazi pamodzi ndi maso otseguka. Yesetsani kukhalabe bwino mutatha kutseka maso.

Fukuda-Unterberger test: Gwirani malo amodzi maso otseka osatsamira.

Mayeso a Dix-Hallpike: Mukakhala patebulo loyeserera, mumatsitsidwa mwachangu kuchokera pamalo okhala kupita pamunsi pomwe mutu wanu ukulozera kumanja pang'ono kapena kumanzere pang'ono. Dokotala adzayang'ana kayendedwe ka diso lanu kuti adziwe zambiri za vertigo yanu.

Mayesero oyerekeza a vertigo akuphatikizapo

• CT scan
• MRI

chithandizo

Pali mitundu yosiyanasiyana ya chithandizo cha vertigo kuphatikiza zochizira, mankhwala ndi njira zolimbitsa thupi.

Vertigo Home Zothandizira

Umboni wa sayansi wochirikiza njira zina zochiritsira nthawi zambiri ulibe. Njira zochiritsira zowerengeka ndizo zotsatirazi

Mayendedwe osinthidwa a Epley ndi mtundu wamankhwala olimbitsa thupi omwe nthawi zambiri amaperekedwa omwe amakhudza mayendedwe amutu ndi thupi atakhala pabedi. Mwachizoloŵezi, zimachitikira kwa dokotala kapena ofesi ya othandizira thupi, koma zikhoza kulamulidwa kuti zichitidwe kunyumba. Wodwala akalandira malangizo oyenera, izi zimatha kuthetsa zizindikiro za vertigo pa sabata.

Vitamini D supplementation ikhoza kukhala yopindulitsa kwa odwala omwe ali ndi benign paroxysmal positional vertigo.

Mankhwala azitsamba monga mizu ya ginger, ginkgo biloba, ndi coriander angathandize kuchepetsa zizindikiro za vertigo mwa anthu ochepa. Funsani dokotala musanagwiritse ntchito mankhwala aliwonse achilengedwe.

Kutema mphini kungapereke mpumulo kwa zizindikiro za mitundu yochepa ya vertigo.

Pewani zinthu zomwe zingasokoneze kayendedwe ka magazi, monga caffeine, fodya, kapena mowa.

Imwani zamadzimadzi zambiri.

Mafuta ofunikira, kuphatikizapo peppermint, ginger, lavender & lubani, angathandize kuthetsa zizindikiro za vertigo. Werengani malangizo onse oti mugwiritse ntchito & funsani dokotala musanagwiritse ntchito mankhwalawa, chifukwa ena amatha kukhala ndi zotsatira zoyipa, makamaka ngati munthu ali ndi matenda opuma.

Vertigo Medical Chithandizo

Kusankhidwa kwa mankhwala kudzadalira matenda. Mankhwala a vertigo amatha kutengedwa pakamwa, kudzera pa chigamba, suppository, kapena mankhwala amaperekedwa kudzera mu IV. Mitundu ina ya vertigo ingafune chithandizo chowonjezera & kutumiza.

- Matenda a bakiteriya apakati pa khutu amafunika maantibayotiki. Bowo lomwe lili mkati mwa khutu lomwe limayambitsa matenda obwerezabwereza lingafunike kutumizidwa kwa katswiri wa khutu, mphuno, ndi pakhosi (ENT) kuti achite opaleshoni.

- Pa matenda a Meniere, kuwonjezera pa mankhwala, odwala ayenera kukhala ndi zakudya zochepa zamchere ndipo angafunike mankhwala kuti awonjezere kutuluka kwa mkodzo.

- Kuphatikiza pa izi, mankhwala omwe amagwiritsidwa ntchito pa benign paroxysmal positional vertigo angagwiritsidwe ntchito pochiza matendawa.

Mankhwala a Vertigo

Mankhwala omwe amaperekedwa kawirikawiri kwa vertigo ndi awa:

• Meclizine hydrochloride
• Scopolamine transdermal chigamba
• Promethazine hydrochloride
• Metoclopramide
• Ondansetron
• diazepam
• MulembeFM
• clonazepam
• Prednisone

Ma antihistamines ena a Over-The-Counter (OTC) atha kuperekedwanso ndi dokotala chifukwa cha vertigo, kuphatikiza:

• Diphenhydramine
• Kuchepetsa

Mankhwalawa ayenera kumwedwa moyang'aniridwa ndi dokotala. Ambiri mwa mankhwalawa angayambitse kugona & sayenera kumwa musanayendetse galimoto kapena kugwira ntchito.

Thandizo la Thupi

- Zochita zolimbitsa thupi za Vestibular, zomwe zimatchulidwanso ngati zochitika za Epley zimaphatikizapo kukhala ndi wodwalayo pakona ya tebulo & kugona pansi mpaka vertigo itatha pamodzi ndi kukhala pansi & kugona mbali inayo, kachiwiri mpaka vertigo itatha. Izi zimabwerezedwa mpaka vertigo sichitikanso.

- Kuchita masewera olimbitsa thupi ndi mankhwala ozikidwa pa lingaliro lakuti matendawa amayamba chifukwa cha kusuntha kwa miyala ing'onoing'ono pakatikati (vestibular system) ya khutu lamkati. Mutu umayikidwanso kuti asamutsire miyalayo pamalo ake abwino. Ntchitoyi imabwerezedwa mpaka kusuntha kwa maso kosawoneka bwino sikukuwonekeranso.

Kodi Vertigo Imakhala Nthawi Yaitali Bwanji?

Kusiyanasiyana kwa zizindikiro za vertigo kumadalira chifukwa chake.

Kwa vertigo yoyambitsidwa ndi Mal de Debarquement, monga kutsika sitima yapamadzi, vertigo nthawi zambiri imatha yokha mkati mwa maola 24.

Kwa odwala omwe ali ndi benign paroxysmal positional vertigo, masewera olimbitsa thupi a Epley amatha kuyimitsa zizindikiro mkati mwa sabata.

Vertigo yoyambitsidwa ndi kutupa kwa khutu lamkati (labyrinthitis kapena vestibular neuritis) imatha masiku angapo mpaka kutupa kutha.

Kuukira kwa vertigo chifukwa cha matenda a Meniere kumatha kukhala mphindi 20 mpaka maola 24.

Vertigo mu acoustic neuroma, vertigo imachepa kapena kutha pamene chotupacho chikukula.

Vertigo kuchokera ku A Chilonda, mwina chifukwa cha kutsekeka kwa mitsempha ya magazi kapena kutaya magazi, kungayambitse kuwonongeka kosatha ku ubongo & kuyambitsa zizindikiro zosalekeza za vertigo.

Ngati vertigo ikuwoneka chifukwa cha kuvulala kwa mutu kapena khosi (kugwedezeka, kukwapulidwa, kapena kupwetekedwa mtima kwina), zizindikiro zikhoza kukhalapo kwa zaka zambiri kapena kukhala kosatha.

Prevention

Kuwongolera ziwopsezo za stroke kungachepetse chiopsezo chokhala ndi vertigo yapakati. Izi zikuphatikizanso kuwonetsetsa kuti kuthamanga kwa magazi, cholesterol, kulemera ndi glucose m'magazi zili m'magulu oyenera. Kuchepetsa zizindikiro za vertigo pazochitika za matenda a Meniere, kuyang'anira kudya kwa mchere kungakhale kothandiza. Ngati peripheral vertigo yapezeka, ndiye kuti kuchita masewera olimbitsa thupi pafupipafupi kungathandize kupewa zochitika zobwerezabwereza.

Monga nthawi zambiri za vertigo zimachitika nthawi yomweyo, n'zovuta kufotokozera kuti ndani ali pachiopsezo; motero, kupewa kwathunthu kapena kupewa sikungatheke. Koma, kukhala ndi moyo wathanzi kumachepetsa mwayi wokumana ndi vutoli.

Milandu yambiri ya vertigo imathetsa zokha m'masiku ochepa. Zochita zolimbitsa thupi za vestibular (zolimbitsa thupi za Cawthorne) kapena masewera olimbitsa thupi osinthidwa a Epley amachititsa kusintha kwakukulu mu vertigo.

Ibibazo

Kodi vertigo ndi chiyani?

Vertigo ndikumverera kwa malingaliro akuti munthu kapena chilengedwe chozungulira chikuyenda kapena kupota.

Ndi chiwalo chiti cha thupi chomwe chimakhudzidwa kwambiri ndi vertigo?

Yankho: Chiwalo chomwe chimakhudzidwa kwambiri ndi vertigo ndi khutu lamkati.

Kodi zizindikiro za vertigo ndi chiyani?

A: Zizindikiro zake ndi monga kusokonezeka maganizo kapena kuyenda, nseru kapena kusanza, kutuluka thukuta komanso kusayenda bwino kwa maso.

Zipatala za Apollo zili ndi madotolo apamwamba kwambiri a Vertigo ku India. Kuti mupeze madotolo abwino kwambiri a vertigo mumzinda wapafupi, pitani maulalo omwe ali pansipa:

• Madokotala a Vertigo ku Bangalore
• Madokotala a Vertigo ku Chennai
• Madokotala a Vertigo ku Hyderabad
• Madokotala a Vertigo ku Delhi
• Madokotala a Vertigo ku Mumbai
• Madokotala a Vertigo ku Kolkata