Baş Ağrısı - Nedenleri, Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Baş ağrısı, herkesin hayatının bir noktasında etkilendiği en yaygın tıbbi rahatsızlıklardan biridir. Baş ağrısının ana belirtisi, zonklayan, sürekli, keskin veya donuk olabilen baş veya yüzdeki ağrıdır. Doktorlar baş ağrısı ağrısını ilaçlar, stres yönetimi ve biyolojik geri bildirimle tedavi eder.

Yetişkinlerde baş ağrısı ne kadar yaygındır?

Baş ağrısı, zonklayan ağrıya neden olan dünyadaki en yaygın rahatsızlıklardan biridir. Dünya çapında yetişkinlerin yaklaşık %75'i bir yılda baş ağrısı çeker. Baş ağrıları, iş ve okuldan devamsızlığın başlıca nedenlerinden biridir. Ayrıca hastanın sosyal ve aile hayatını da etkiler. Bazı kişilerde, sürekli baş ağrısıyla mücadele etmek kaygıya ve Depresyon.

Baş ağrısı türleri

• Baş ağrısı türleri 150'den fazla olup üç ana kategoriye ayrılır: Birincil baş ağrıları, ikincil baş ağrıları ve kranial nevraljiler.

1. Birincil Baş Ağrıları – Birincil baş ağrısı, altta yatan bir hastalığın belirtisi değil, baş ve boyun yapılarını ilgilendiren sorunların bir sonucudur. Stres ve uyku düzenindeki bozulmalar genellikle bu baş ağrılarının nedenidir.                                                     
2. İkincil Baş Ağrıları – İkincil baş ağrıları genellikle sinüslerdeki basınç veya enfeksiyon arttığında ortaya çıkan sinüs baş ağrıları gibi, bunlarla ilişkili altta yatan bir hastalığa sahiptir. migren zonklayıcı ağrıya sahip baş ağrısı türlerinden biridir ve genellikle başın bir tarafında görülür. Genellikle stres, hormonlar, ses, çevre ve diğer birçok faktör tarafından tetiklenir. Kadınlar erkeklerden daha sık etkilenir.

Baş ağrısı uzun süre devam ederse ve boyun tutulması gibi semptomlarla birlikteyse, ateş, kusma, görme değişiklikleri, vücudun bir tarafındaki duyularda değişiklikler. Bu durumda ciddi enfeksiyonların gelişmesinden kaynaklanıyor olabilir.

3Kranial Nevraljiler: Yüzde oluşan ağrı ve diğer baş ağrıları arasında rebound baş ağrıları bulunur. Bir kişi aşırı ilaç kullandığında hasta rebound baş ağrıları yaşar. Ağrı kesicilerin sık kullanımı kalıcı baş ağrılarına yol açtığında ortaya çıkar. 

Birincil ve ikincil baş ağrılarının çeşitleri:

MKS Yaygın birincil baş ağrısı tipleri şunlardır:

• Küme baş ağrıları - tBu baş ağrıları genellikle şu kadar sürer: 15 dakika ve 3 saat ve günde bir ila sekiz kez ortaya çıkabilir. Sıklıkla 4-12 hafta boyunca ortaya çıkabilir ve sonra kaybolabilirler. Küme baş ağrıları genellikle her gün aynı saatlerde ortaya çıkar.
• Migren – migren Genellikle başın bir tarafında şiddetli zonklayıcı ağrıya veya nabız atışı hissine neden olabilen bir baş ağrısıdır.
• Yeni günlük kalıcı baş ağrıları (NDPH) aniden başlar ve üç aydan uzun sürer. Genellikle NDPH başlangıcından önce seyrek baş ağrısı olan kişilerde görülür.
• Gerilim baş ağrısı -Hafif ila orta şiddette ağrıya neden olur ve sıklıkla zamanla ortaya çıkar.

Sekonder baş ağrılarının bazı türleri şunlardır:

• İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrıları – Rebound baş ağrısı olarak da bilinir, baş ağrılarını tedavi etmek için sık sık ilaç kullanan kişilerde görülür. 
• Sinüs baş ağrıları – Sinüs enfeksiyonu sonucu sinüslerde tıkanıklık ve iltihaplanma oluşması sonucu oluşur. 
• Omurga baş ağrıları – düşük beyin omurilik sıvısı basıncı veya hacmi nedeniyle oluşur. Spontan beyin omurilik sıvısı sızıntısı, spinal tap veya spinal anestezi nedeniyle oluşur.
• Gök gürültüsü baş ağrıları – dayanılmazdır ve aniden başlar. Thunderclap baş ağrıları 1 dakika içinde yoğun ağrıya neden olur ve en az 5 dakika sürer.

Baş ağrıları kalıtsal mıdır?

Baş ağrıları, özellikle migrenler ailelerde görülme eğilimindedir. Migrenden muzdarip çocukların en azından bir ebeveyni de migren hastasıdır. Ebeveynleri migrenden muzdarip olan çocukların da migren geliştirme olasılığı dört kat daha fazladır.

Baş ağrıları aynı evde yaşayan kişilerden kaynaklanan faktörlerden de kaynaklanabilir, örneğin:

• • Kafein, alkol, fermente gıdalar, çikolata ve peynir gibi belirli gıdaların veya bileşenlerin tüketimi
  • Pasif içicilik
  • Alerjenlere maruz kalma
• Parfümlerden veya ev kimyasallarından gelen güçlü kokular

Baş ağrısına aşağıdakiler gibi birçok faktör neden olabilir:

• Beyni çevreleyen sistem de dahil olmak üzere kafatası yapısında oluşan tahriş veya iltihaplanma beyin fonksiyonlarını etkileyebilir.
• Burun travması nedeniyle kan akışında veya kan dolaşımında meydana gelen değişiklikler 
• Kurutma ve enfeksiyonlar dahil sistemik hastalıklar
• İlaçlara tepki ve beyin aktivitesinin kimyasındaki değişiklikler
• Uyuşturucu yoksunluğu ve uyuşturucu bağımlılığı
• Ev kimyasalları veya parfümlerden kaynaklanan güçlü kokulara maruz kalma gibi çevresel faktörler
• Alerjenlere maruz kalma.
• Yorucu fiziksel aktivite.
• Hormonal değişiklikler.
• Uyku eksikliği veya uykunun bozulması.
• Stres, kadınların menopoz veya adet dönemi geçirmesi, beslenme alışkanlıkları da diğer faktörler arasında yer alıyor.

Üç ana baş ağrısı türünün nedenleri

1. Birincil baş ağrıları – Bunlar, baştaki ağrıya duyarlı yapıların aşırı aktivitesinden veya sorunlarından kaynaklanabilir, bunlar arasında şunlar yer alır:

• Beynin belirli bölgeleri
• Kan damarları
• Kaslar
• Sinirler
• Beyin kimyasalları

Birincil baş ağrısı tiplerinin nedenleri şu şekildedir:

• Gerilim baş ağrıları – birincil baş ağrılarının en yaygın türüdür ve nedeni bilinmemektedir. Baş ve boynun üst kısmında bulunan yapıların iltihaplanmasına veya tahrişine neden olan çeşitli faktörlerden kaynaklandığı varsayılmaktadır. Gerilim baş ağrılarının en yaygın bölgeleri alın, şakaklar (bu bölgede bulunan çeneyi hareket ettiren kaslar) ve boyun trapezius kasının kafatasının tabanında birleştiği bölgedir. Fiziksel stres (elle yapılan iş ve uzun süre bilgisayar veya masada oturma) ve duygusal stres de bu tür baş ağrısına neden olabilir. 
• Küme baş ağrıları – genellikle kimyasalların (serotonin ve histamin) ani salınımı sonucu oluşur. Sıklıkla uzun süreler boyunca ortaya çıkar veya günlük olarak (haftanın belirli dönemlerinde) ortaya çıkabilir.

• Migrenler – dengesiz sinir hücrelerinin farklı tetikleyicilere aşırı tepki vermesiyle oluşur. Sinir hücreleri kan damarlarına uyarılar gönderir ve beyinde kimyasal değişikliklere yol açarak çok fazla ağrıya neden olur.
• Yeni günlük kalıcı baş ağrılarının (NDPH) nedeni bilinmemektedir. Normalde daha önce veya önemli bir baş ağrısı öyküsü olmayan kişilerde gelişir.

1. İkincil baş ağrıları genellikle altta yatan yapısal hastalık veya enfeksiyonlardan kaynaklanır. Yaşamı tehdit edici olabilir ve teşhis edilmeli ve etkili bir şekilde tedavi edilmelidir. Altta yatan hastalıkların nedenlerini belirlemek için tanı testleri yapılabilir. Diğer nedenler şunlardır:

• Baş ve boyun travması. Bu travma şuna neden olabilir: ödem ve beyinde şişme (kanama olmaksızın), ağrı, beyin içindeki boşlukta (meninksler arasında) kanama, kafa travmasına bağlı kanama olmaksızın beyin sarsıntısı, beyin sarsıntısı sonrası baş ağrısı ve boyun yaralanması ve kırbaç darbesi yaralanmasına bağlı ağrı.
• Sistemik enfeksiyonlar şunları içerir: zatürree, etkilemek, ensefalit, menenjit. Bazı durumlarda, HIV/AIDS ikincil baş ağrılarına neden olabilir
• Kan dolaşımındaki sorunlar (arteriovenöz malformasyonlar) ve TIA'ya (Geçici iskemik atak) neden olan baş ve boyun yaralanmaları veya inme ikincil baş ağrılarına yol açabilir. Karotis ve temporal arterlerin iltihabı ve anevrizma (kanama yapan kan damarındaki zayıflamış bir alan) da baş ağrılarına neden olabilir.
• Nöbetler, beyin tümörleri (kanserler) ve hipertansiyon (yüksek tansiyon) da ciddi baş ağrılarına neden olabilir.
• Kalp rahatsızlıkları, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları tedavisinde kullanılan ilaçlar ve ilaçlar, Ereksiyon fonksiyon bozukluğuve oral kontraseptifler baş ağrısına yol açabilir. Ağrı kesiciler, narkotikler ve ibuprofen ve aspirin gibi bazı analjezikler de baş ağrısına yol açabilir. 
• Sinüzit, iritis gibi diş, burun ve göz enfeksiyonları, glakomve diş ağrısı da baş ağrısının sebebi olabilir.
• Hipotiroidizm ve yüksek tansiyon gibi altta yatan hastalıklar tansiyon (hipertansiyon) baş ağrısına neden olabilir. Dehidratasyon veya böbrek yetmezliği ikincil baş ağrıları da yaşanabilir.

1. Geri tepme baş ağrısı: Genellikle geri tepme baş ağrılarına neden olan baş ağrısı ilaçları ağrı kesiciler, ağrı kesicilerin kombinasyonu, migren ilaçları ve opiatlardır. Önerilen günlük dozlar aşılırsa, aspirin ve parasetamol geri tepme baş ağrılarına katkıda bulunabilir. Yaygın suçlular, aspirin, kafein ve parasetamol kombinasyonu olan ağrı kesicilerdir. Butalbital içeren bileşikte yüksek risk görülür. Migren tedavisinde kullanılan triptanlar (sumatriptan) ve ergotamin gibi bazı ergotlar genellikle bu tür baş ağrısına neden olur. Sentetik afyon bileşiklerinden türetilen ağrı kesiciler kodein ve parasetamol kombinasyonlarını içerir ve bunlar da bu tür baş ağrısına neden olabilir.

Baş ağrısı nasıl bir histir?

Baş ağrısı belirtileri, hastanın yaşadığı baş ağrısının türüne göre değişir:

1. Gerilim tipi baş ağrıları: Bu, baş ağrılarının en yaygın şekli olduğundan, ağrı genellikle şu şekildedir:

• Hafif ila orta
• Titremeden tutarlı
• Başın her iki tarafında (bilateral)
• Eğilme veya yukarı çıkma gibi rutin aktiviteler sırasında daha da kötüleşir
• Tezgah üstü tedaviye yanıt verir

2. Migren: Bu, en sık görülen ikinci baş ağrısıdır. Migrenden muzdarip olanlar şunları deneyimler:

• Mide bulantısı veya kusma
• Orta ila şiddetli ağrı ve bazı durumlarda vurucu veya zonklayıcı ağrı
• Dört saatten üç güne kadar süren baş ağrıları
• Işığa, gürültüye veya kokulara karşı hassasiyet
• Karın ağrısı

3. Küme baş ağrıları: Bunlar birincil baş ağrısının en şiddetli biçimidir ve adından da anlaşılacağı gibi gruplar veya kümeler halinde gelir. Günde bir ila sekiz kez meydana gelir ve iki haftadan üç aya kadar sürebilir. Bazen bu baş ağrıları aylarca veya yıllarca tamamen ortadan kaybolabilir ve daha sonra geri dönebilir. Küme baş ağrısının ağrısını yaşayan hasta şunları yaşayabilir:

• Yoğun, yanma veya bıçak saplanması hissi.
• Gözlerden birinin arkasında veya göz bölgesinde yer alır ve taraf değiştirmez.
• Zonklayıcı veya sürekli.

4. Sinüs baş ağrıları: sinüslerdeki tıkanıklık ve iltihaptan kaynaklanan bir sinüs enfeksiyonunun sonucudur – yanakların ve alnın arkasındaki açık geçitlerdir. Çoğu zaman, sağlık hizmeti sağlayıcıları ve bireyler migreni sinüs baş ağrılarıyla karıştırırlar. Semptomlar şunları içerebilir:

• Elmacık kemikleri ve alında derin ve sürekli ağrı
• Ağızda kötü tat
• Yüz şişmesi
• Kulakta dolgunluk hissi
• Ani baş hareketi veya ıkınma ile kötüleşen ağrı
• Ateş
• Mukus akıntısı

5. İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrıları: Bunlara ayrıca geri tepme baş ağrıları da denir. Baş ağrıları için sık sık ağrı kesici kullanan kişilerin yaklaşık %5'ini etkiler. Ağrı kesicilerin sürekli alınması sonunda baş ağrısı sayısının artmasına yol açabilir. İlaç aşırı kullanımı baş ağrılarının belirtileri şunlardır:

• Baş ağrıları daha sık hale gelebilir
• Baş ağrısını, baş ağrısı olmadan olduğundan daha fazla yaşayın
• Sabahları daha kötü olan ağrı

6. Çocuklarda baş ağrısı: Çoğu çocuk liseye geldiğinde baş ağrısı yaşar. Çocukların yaklaşık %20'si gerilim tipi baş ağrısı yaşar ve migren tekrarlayan bir sorundur. Tetikleyiciler şunlardır:

• Bazı gıdalar
• Uyku döngüsünde değişiklik
• Çevresel faktörler
• stres

7. Yeni Günlük Kalıcı Baş Ağrıları: Bunlar aniden ortaya çıkar ve üç aydan uzun sürer. Bunlar genellikle daha önce sık sık baş ağrısı yaşamamış kişilerde görülür. Ağrı:

• Sürekli ve ısrarcı, ama hiç azalmıyor
• Başın her iki tarafında bulunur
• İlaçlara yanıt vermeyen

baş ağrısı belirtileri

Baş ağrısının belirtileri baş ağrısının türüne göre farklılık gösterir.

1. Birincil baş ağrıları

a. Gerilim Baş Ağrıları

Yaygın belirtiler ve semptomlar şunlardır:

• Ağrı bant benzeri bir gerginlik veya basınçla ilişkilidir ve başı çevreleyebilir. Basınç şakaklarda ve alnın her yerinde hissedilir. İki taraflı ağrı (her iki tarafta ağrı) görülür. 
• Mide bulantısı ve kusma Bu tipte görülmez. Baş ağrısı ses ve ışıkla şiddetlenmez. 
• Yaşam kalitesi fazla etkilenmez, hasta günlük rutinini sürdürebilir.

b. Küme Baş Ağrıları

• Ağrı, ağrısız dönemlerle ayrılmış gruplar (kümeler) halinde gelir. Ağrı aylarca veya yıllarca sürebilir ve kişi birkaç ay veya yıl boyunca baş ağrısı yaşamayabilir. Bu baş ağrıları genellikle hastayı gecenin ortasında uyandırır.
• Ağrının her atağı 30-90 saniye sürebilir. Dayanılmaz bir ağrıdır ve genellikle gözlerin arkasında veya çevresinde oluşur. Etkilenen taraftaki burun akabilir veya tıkanabilir ve gözler sulu, şiş veya iltihaplı olabilir.
• Kalıtsal olabilir. Uyku düzenindeki değişiklikler, nitrogliserin gibi ilaçlar, alkol tüketimi, sigara içimi ve tütsülenmiş etler ve çikolata gibi bazı yiyecekler bu baş ağrılarını tetikleyebilir.
• Küme tipi baş ağrısı yaşayan hastalara yapılan beyin taramalarında, hipotalamusta anormal aktivite gözlemlendi. 
• Bu tür baş ağrıları olan hastaların intihar eğilimleri (dayanılmaz ve zonklayıcı ağrı nedeniyle) gelişebileceğinden düzenli olarak danışmanlık almaları gerekmektedir.   

c. Migrenler

Belirtileri migren aşağıdakileri içerir:

• Orta ila şiddetli ağrı ve bazı durumlarda vurucu veya zonklayıcı ağrı
• Dört saatten üç güne kadar süren ağrı
• Mide bulantısı veya kusma
• Işığa, gürültüye veya kokulara karşı hassasiyet
• Mide rahatsızlığı veya karın ağrısı

1. İkincil baş ağrıları

a. Sinüs baş ağrıları

Sinüs baş ağrısının belirtileri şunlardır:

• Ateş 
• Ağızda kötü tat
• Yüz şişmesi
• Elmacık kemiklerinde ve alında derin, sürekli ağrı
• Kulaklarda dolgunluk hissi
• Ani baş hareketi veya ıkınma ile kötüleşen ağrı

b. İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrıları

İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısının belirtileri şunlardır:

• Bulantı
• Huzursuzluk
• Konsantrasyon zorluğu
• Bellek sorunları 
• Baş ağrısı sıklığında artış
• Sabahları daha kötü olan ağrı

c. Gök gürültüsü baş ağrıları

Gök gürültüsü baş ağrısının belirtileri şunlardır:

• Uyuşma
• Zayıflık
• Konuşma problemleri
• Mide bulantısı veya kusma
• Nöbetler
• Görme değişikliği
• Karışıklık
• Duygu değişimi

3. Tekrarlayan Baş Ağrıları

Hastayı erken saatlerde uyku sırasında uyandırırlar. Bu nedenle baş ağrıları neredeyse her gün meydana gelir. Ağrı kesicilerle giderilebilirler ancak ilacın etkisi geçince baş ağrısı tekrarlar. Görülen yaygın belirtiler ve semptomlar şunlardır:

• Bulantı
• Huzursuzluk
• Sinirlilik
• Konsantrasyon zorluğu
• Bellek sorunları

Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde mutlaka hekime başvurulmalıdır:

• Baş ağrısı öksürme, eğilme, efor veya cinsel aktivite ile şiddetleniyorsa.
• Ateş ve ense sertliği, kusma veya mide bulantısı, nöbetler, konuşma ve davranış değişiklikleri ile birlikte görülüyorsa.
• Yakın zamanda yaşanan herhangi bir travma veya yaralanmayla ilgiliyse
• Eğer kalıcıysa ve yaşam kalitesini etkiliyorsa
• Baş ağrısı ilaç kullanımına rağmen kötüleşiyorsa

Baş ağrısının teşhisi

Baş ağrısı ancak ayrıntılı bir hasta öyküsü alındıktan sonra teşhis edilir. Bir doktor baş ağrısıyla ilgili sorular sorabilir.

• Ağrının süresi ve kalitesi
• Mide bulantısı veya kusma eşlik ediyorsa ve
• Ağrının yeri ve diğer ilişkili semptomlar

Birincil baş ağrılarının tanısı

1. Gerilim baş ağrısı: Gerilim tipi baş ağrısının tanısı, hastanın hafif ila orta şiddette, aktiviteyle kötüleşen ve başın her iki tarafında bulunan ağrı şikayetleri olduğunda yapılır. Tipik olarak, ağrı zonklayıcı olmayan bir ağrıdır ve ışığa, sese, kokuya, kusmaya veya mide bulantısına karşı hassasiyet gibi semptomlarla ilişkili olmayabilir. Nörolojik muayene genellikle yapılır ve sonuçlar genellikle normaldir. Saçlı deriye veya boyun kaslarına basınç uygulandığında, biraz hassasiyet görülebilir.
2. Küme baş ağrıları: Tanı, hastanın öyküsü ve ağrı ataklarının tanımı alındıktan sonra yapılır. Bu baş ağrısının atağı sırasında, etkilenen taraftaki bir gözde kızarıklık ve şişlik görülebilir. Etkilenen taraftaki burun akabilir veya tıkanabilir.

İkincil baş ağrılarının tanısı

 Tanı, hastanın geçmişine ve ardından fiziksel muayeneye dayanarak yapılır. Laboratuvar ve radyoloji testleri de yapılabilir. Baş ağrısının altta yatan enfeksiyonlardan veya hastalıklardan kaynaklanması durumunda, doktor tanı doğrulanmadan önce bile tedaviye başlamaya karar verebilir.

Laboratuvar Araştırmaları Şunları İçerir:

• Tam Kan Sayımı (CBC) (Kan Testleri): Vücutta enfeksiyon veya iltihap görüldüğünde beyaz kan hücresi sayısında, eritrosit sedimantasyon hızında (ESH) veya C-reaktif proteinde (CRP) artış görülür.

• Toksikoloji Testleri: Alkol, uyuşturucu madde veya reçeteli ilaç kullanımından şüphelenilen hastalarda faydalı olabilir.

• BT Taraması (Bilgisayarlı Tomografi): Kafatası ve beyin içindeki şişliklerin, kanamaların ve bazı tümörlerin, anevrizmaların tespitinde kullanılır.

• MRG Başın (manyetik rezonans görüntüleme) incelenmesi beynin anatomisini ve beyni ve omuriliği kaplayan katmanları gösterir.

• Lomber Delinme Menenjit şüphesi olan vakalarda omurgadan sıvı alınması işlemi yapılır.
• EEG Sadece hasta baş ağrısı sırasında bayılırsa faydalıdır.

Baş ağrısı risk faktörleri

Baş ağrısının yaygın risk faktörleri şunlardır:

• Depresyon
• Kaygı
• Kadın cinsiyet
• Uyku bozuklukları
• Horlama
• Liposuction
• Kafein aşırı kullanımı
• Baş ağrısı için ağrı kesicilerin aşırı kullanımıKronik ağrı koşulları

• Gerilim baş ağrısı: Bu risk faktörleri, diş sıkma ve gıcırdatma, anksiyete, depresyon, çocuklarda sakız çiğneme, spondiloz veya boyundaki kasların gerilmesi gibi nedenlerle oluşur. artrit boyun ve aşırı kilo. Duygusal stres, öfke, yorgunluk, sigara, az fiziksel aktivite ve uyku bozukluğu diğer risk faktörleridir.

• Migren: Yüksek veya ani sesler, uyku bozukluğu, duygusal olaylar, öğün atlama, aşırı alkol kullanımı ve akşamdan kalmalık. Eskitilmiş peynirler, fermente edilmiş veya salamura edilmiş yiyecekler, çikolata ve işlenmiş yiyecekler gibi gıda ürünleri. Diğer risk faktörleri arasında doğum kontrol hapları gibi ilaçlar, adet dönemindeki değişiklikler, göz kamaştırıcı ışıklar, parfümler ve kokular bulunur.

• Küme Baş Ağrıları: En büyük risk faktörü sigaradır çünkü bu tip genellikle sigara içenlerde görülür. Bir diğer risk faktörü ise kafa travmasıdır.

• Sinüs baş ağrısı: Bu baş ağrılarında başlıca risk faktörleri arasında alerjiler, kalıcı kulak ve burun enfeksiyonları, burun deformasyonları yer alır. nazal polipler, burun eğriliği, daha önce geçirilmiş sinüs ameliyatları ve zayıflamış bağışıklık sistemi.

 

Migren ile baş ağrısı arasındaki fark nedir?

Her iki rahatsızlık da vücudun baş ve boyun kısımlarını etkiler; her rahatsızlığın kendine özgü belirtileri vardır:

	Migren	Baş ağrısı
Konum	Genellikle başın bir bölümünü etkiler	Baş çevresi, göz arkası, omuzlar ve boyun etkilenir
Birincil semptomlar	Zonklayan ağrı Işığa, yüksek seslere ve güçlü kokulara karşı hassasiyet Ağrı fiziksel eforla artar	Omuzlarda, boyunda ve başta hissedilen baskı
yaygınlık	Baş ağrılarından nispeten daha az	Çok yaygın

 

Sonuç

Baş ağrıları neredeyse herkesi etkiler ve baş ağrılarının birçok nedeni vardır. Baş ağrılarının çoğu vakası kendiliğinden, ev ilaçları veya reçetesiz satılan ilaçlarla geçme eğilimindeyken. Ancak inatçı baş ağrıları, başka bir altta yatan rahatsızlığın varlığını gösterebileceğinden bir doktor tarafından kontrol edilmelidir. 

Baş ağrısının teşhisi

Baş ağrısı ancak ayrıntılı bir hasta öyküsü alındıktan sonra teşhis edilir. Bir doktor baş ağrısıyla ilgili sorular sorabilir.

• Ağrının süresi ve kalitesi
• Mide bulantısı veya kusma eşlik ediyorsa ve
• Ağrının yeri ve diğer ilişkili semptomlar

Birincil baş ağrılarının tanısı

• Gerilim baş ağrısı: Gerilim tipi baş ağrısının tanısı, hastanın hafif ila orta şiddette, aktiviteyle kötüleşen ve başın her iki tarafında bulunan ağrı şikayetleri olduğunda yapılır. Tipik olarak, ağrı zonklayıcı olmayan bir ağrıdır ve ışığa, sese, kokuya, kusmaya veya mide bulantısına karşı hassasiyet gibi semptomlarla ilişkili olmayabilir. Nörolojik muayene genellikle yapılır ve sonuçlar genellikle normaldir. Saçlı deriye veya boyun kaslarına basınç uygulandığında, biraz hassasiyet görülebilir.
• Küme baş ağrıları: Tanı, hastanın öyküsü ve ağrı ataklarının tanımı alındıktan sonra yapılır. Bu baş ağrısının atağı sırasında, etkilenen taraftaki bir gözde kızarıklık ve şişlik görülebilir. Etkilenen taraftaki burun akabilir veya tıkanabilir.

İkincil baş ağrılarının tanısı

 Tanı, hastanın geçmişine ve ardından fiziksel muayeneye dayanarak yapılır. Laboratuvar ve radyoloji testleri de yapılabilir. Baş ağrısının altta yatan enfeksiyonlardan veya hastalıklardan kaynaklanması durumunda, doktor tanı doğrulanmadan önce bile tedaviye başlamaya karar verebilir.

Laboratuvar Araştırmaları Şunları İçerir:

• Tam Kan Sayımı (CBC) (Kan Testleri): Vücutta enfeksiyon veya iltihap görüldüğünde beyaz kan hücresi sayısında, eritrosit sedimantasyon hızında (ESH) veya C-reaktif proteinde (CRP) artış görülür.

• Toksikoloji Testleri: Alkol, uyuşturucu madde veya reçeteli ilaç kullanımından şüphelenilen hastalarda faydalı olabilir.

• BT Taraması (Bilgisayarlı Tomografi): Kafatası ve beyin içindeki şişliklerin, kanamaların ve bazı tümörlerin, anevrizmaların tespitinde kullanılır.

• MRG Başın (manyetik rezonans görüntüleme) incelenmesi beynin anatomisini ve beyni ve omuriliği kaplayan katmanları gösterir.

• Lomber Delinme Menenjit şüphesi olan vakalarda omurgadan sıvı alınması işlemi yapılır.

• EEG Sadece hasta baş ağrısı sırasında bayılırsa faydalıdır.

 

Baş ağrısı tedavisis

Fizik Tedavi

Gerginlik baş ağrısı

Stres yönetimi gerilim tipi baş ağrılarının tedavisinde de kullanılabilir.

Reçetesiz satılan ilaçlar dikkatli kullanılmalıdır ve yalnızca doktorunuz reçete ettiğinde alınması önerilir. Bazı reçetesiz satılan ilaçların yan etkileri vardır. Aspirin, Reye sendromu riskini artırır ve ergenlerde ve çocuklarda kullanılmamalıdır. Böbrek hasarı, aspirin, ibuprofen ve naproksenin aşırı kullanımından kaynaklanabilir. Asetaminofen yüksek dozlarda alınırsa karaciğer hasarına veya yetmezliğine neden olabilir.

Ağrı kesiciler uzun süre kullanıldığında, ilacın etkisi geçince baş ağrısı tekrarlayabilir. Bu tür baş ağrısına "geri tepme baş ağrısı" denir ve ikincil baş ağrısı olarak sınıflandırılır.

Küme baş ağrıları

Küme baş ağrısının tedavisi, baş ağrısının ağrısını kontrol altına almayı ve bunu izleyen baş ağrısı ataklarını önlemeyi amaçlar. Tedavi için kesin bir protokolleri yoktur ve doktorunuz belirli bir tedavi onaylanmadan önce birçok tedavi seçeneği önerebilir.

Baş Ağrısını Tedavi Etmek İçin Diğer Tedavi Seçenekleri

• Yüksek konsantrasyonlarda oksijen solunmaktadır,
• Burun deliğine lokal anestezik (lidokain) sıkılması,
• Dihidroergotamin (kan damarlarının daralmasına neden olan ilaç) gibi ilaçların kullanımı
• Migrende yaygın olarak kullanılan sumatriptan ve rizatriptanın (triptan ilaçları) enjeksiyonu ve,
• Kafein içeren ilaçlar,
• Kalsiyum kanal blokörleri, prednizon, lityum ve anti-nöbet ilaçları (valproik asit ve topiramat) gibi ilaçlar küme baş ağrılarını önleyebilir.

Evde yapılan ilaçlar

Baş ağrısının tedavisinde de kullanılabilirler.

Gerilim tipi baş ağrılarında bol sıvı tüketimi ve kaliteli uyku faydalıdır.

Sırt ve şakak kaslarını ovmak veya masaj yapmak baş ağrısını hafifletebilir.

Havayı nemlendirmek faydalı olabilir (sinüs sorunlarında).

Eğitim

Baş ağrınızın tetikleyici faktörlerini ve süresini belirlemeyi içerir. Belirli yiyecekleri yemek, kafein almak, düzenli zamanlarda uygun öğünler yememek ve stres kalıpları gibi ek nedenler baş ağrısını tedavi etmek için belirlenmelidir.

Stres Yönetimi

Baş ağrısını tetikleyen stresin nedeni belirlenmeli ve buna göre tedavi edilmelidir. Derin nefes egzersizleri, kademeli kas gevşemesi ve müzik eşliğinde gevşeme stresi ve baş ağrısını hafifletebilir.

Danışmanlık

Baş ağrısına neden olan risk faktörlerinin belirlenmesinde grup terapisi, birebir görüşmeler ve danışmanlık gibi başa çıkma tekniklerinden yararlanılabilir.

Biofeedback

Vücudunuza bağlı sensörleri içeren ekipmandır. Ekipman, baş ağrısına karşı istemsiz fiziksel tepkiyi (baş ağrısını tetikleyen stresli durumlarda vücudun fiziksel tepkisi) inceler; nefes alma, kalp hızı, nabız, beyin aktivitesi ve kas gerginliği gibi.

Ücretsiz Muayene Randevusu Al

Baş ağrılarının önlenmesi

Baş ağrısı, aşağıdaki gibi bazı önlemler alınarak önlenebilir:

• Aşırı fiziksel aktivite, stres ve bazı yiyecekler (tütsülenmiş et) gibi tetikleyici faktörlerden uzak durun.
• Reçeteli ilaçları doğru zamanda alın (İlaçları aşırı kullanmayın ve reçete edilen dozajdan daha az almayın)
• Küme baş ağrıları önlenemez ancak alkol ve sigaradan uzak durmak gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle en aza indirilebilir.
• Düzenli egzersiz yapın (stresi ve ağrıyı azaltabilir)
• İyi uyku alışkanlıkları edinin (düzenli uyku düzeni baş ağrısı riskini azaltmak için önemlidir).
• Baş ağrısı riskini azaltmak için sigarayı bırakın ve kilo verin.
• Baş ağrısının şeklinde bir değişiklik varsa hekime danışın.

Baş Ağrısının Nedenleri Nelerdir?

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• COVID baş ağrısı nasıl bir duygu? 

COVID baş ağrıları, diğer rahatsızlıkların neden olduğu baş ağrılarından biraz farklıdır. Genellikle daha nabız gibi atan bir yoğunluktadır, başın her iki tarafında görülür ve ağrı kesicilere dirençli olabilir. 

• Baş ağrısını durdurmak için ne yiyebilirsiniz? 

Yapraklı sebzelerin ve kuruyemişlerin tüketilmesinin baş ağrısını azalttığı ve durdurduğu bilinmektedir.

• Ne tür baş ağrıları ciddidir? 

Şiddetli ve ateşle seyreden baş ağrıları ciddi olup, en kısa sürede bir hekime başvurulması gerekir. 

 

• En şiddetli baş ağrısı hangisidir?

Küme baş ağrıları, dünyada bilinen en ağrılı baş ağrılarıdır.