Fosfenen: oorzaken, symptomen en behandeling begrijpen

Fosfenen zijn het fenomeen waarbij licht wordt gezien zonder dat er daadwerkelijk licht in het oog komt. Het zijn de kleurrijke of witte vlekken die mensen kunnen zien wanneer ze in hun ogen wrijven of na plotselinge hoofdbewegingen. Hoewel ze vaak onschadelijk zijn, kunnen fosfenen soms wijzen op een onderliggende aandoening. Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van fosfenen, inclusief de oorzaken, bijbehorende symptomen, diagnose, behandelingsopties en wanneer u medische hulp moet zoeken.

Wat zijn fosfenen?

Fosfenen zijn visuele lichtsensaties die optreden zonder dat er daadwerkelijk licht in het oog komt. Ze worden vaak beschreven als vonken, flitsen of gekleurde patronen die zelfs in een donkere kamer kunnen verschijnen. Ze kunnen verschillende oorzaken hebben, waaronder mechanische druk op de ogen of als gevolg van neurologische aandoeningen.

Oorzaken van fosfenen

De oorzaken van fosfenen kunnen variëren van onschuldig tot ernstiger aandoeningen. Veelvoorkomende en minder vaak voorkomende oorzaken zijn:

• Mechanische druk: Wrijven in de ogen of druk uitoefenen kan het netvlies stimuleren, wat leidt tot de productie van fosfenen. Dit is een veelvoorkomende en onschuldige oorzaak.
• Migraine-aura's: Sommige mensen ervaren fosfenen als onderdeel van een migraine-aura, waarbij lichtflitsen of zigzagpatronen de hoofdpijn voorafgaan of vergezellen.
• Netvliesaandoeningen: Aandoeningen zoals netvliesloslating en netvliesmigraine kunnen abnormale visuele gewaarwordingen veroorzaken, waaronder fosfenen.
• Neurologische aandoeningen: Aandoeningen zoals epilepsie of hersenletsels kunnen fosfenen veroorzaken als gevolg van abnormale hersenactiviteit die het visuele systeem aantast.
• Lage bloeddruk: Een plotselinge daling van de bloeddruk kan leiden tot tijdelijke fosfenen, vaak vergezeld van duizeligheid of flauwvallen.
• medicijnen: Bepaalde medicijnen, vooral diegene die inwerken op het zenuwstelsel, kunnen visuele stoornissen veroorzaken. Fosfenen zijn bijvoorbeeld de bijwerking.

Geassocieerde symptomen van fosfenen

Fosfenen kunnen, afhankelijk van de oorzaak, samen met andere symptomen voorkomen. Enkele van de bijbehorende symptomen zijn:

• hoofdpijn: Fosfenen kunnen in verband worden gebracht met migraine. Vaak komen ze voor of tijdens de hoofdpijn voor.
• Wazig zicht: Sommige aandoeningen die fosfenen veroorzaken, zoals netvliesloslating en migraine, kunnen ook wazig zien veroorzaken.
• Duizeligheid: Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd kunnen gepaard gaan met fosfenen, vooral bij lage bloeddruk of neurologische aandoeningen.
• Visuele stoornissen: Er kunnen samen met fosfenen ook andere visuele stoornissen optreden, zoals het zien van halo's of lichtflitsen.
• Misselijkheid: Fosfenen die met migraine gepaard gaan, kunnen ook misselijkheid en overgevoeligheid voor licht of geluid veroorzaken.

Wanneer medische hulp inroepen?

Hoewel fosfenen in de meeste gevallen onschuldig zijn, vereisen bepaalde situaties medische hulp. U dient professionele hulp te zoeken als:

• De fosfenen blijven aanwezig of verergeren in de loop van de tijd.
• U ervaart andere verontrustende symptomen, zoals ernstige hoofdpijn, verlies van gezichtsvermogen of duizeligheid.
• U merkt dat er plotseling fosfenen vrijkomen na een hoofdtrauma of -letsel.
• U heeft in het verleden last gehad van netvliesaandoeningen of neurologische stoornissen.
• De fosfenen komen vaak voor zonder dat er een duidelijke oorzaak is.

Diagnose van fosfenen

Om fosfenen te diagnosticeren en de onderliggende oorzaak ervan te bepalen, kunnen zorgverleners de volgende stappen uitvoeren:

• Medische geschiedenis: Een grondige beoordeling van uw medische geschiedenis, inclusief eventuele voorgeschiedenis van hoofdpijn, oogaandoeningen of neurologische problemen.
• Oogonderzoek: Er kan een volledig oogonderzoek worden uitgevoerd, waarbij ook de pupillen met verwijde pupillen worden onderzocht, om te controleren op eventuele aandoeningen van het netvlies of de ogen.
• Neurologisch onderzoek: Als er een vermoeden is dat de oorzaak neurologisch is, kunnen er onderzoeken als een MRI- of CT-scan worden uitgevoerd om de hersenen en visuele paden te onderzoeken.
• Bloeddrukmeting: Als u vermoedt dat uw bloeddruk daalt, kan een zorgverlener uw bloeddruk controleren om eventuele afwijkingen vast te stellen.
• Electroencephalogram (EEG): Als er een vermoeden is van epilepsie, kan een EEG worden gebruikt om de elektrische activiteit in de hersenen vast te leggen.

Behandelingsopties voor fosfenen

De behandeling van fosfenen is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Mogelijke opties zijn:

• medicatie: Als fosfenen gepaard gaan met migraine of epilepsie, kunnen medicijnen zoals pijnstillers of middelen tegen epilepsie worden voorgeschreven om de aandoening te behandelen.
• Visuele Therapie: Bij problemen met het netvlies of visuele verwerking kan visuele therapie worden ingezet om de hersenen te helpen zich aan te passen aan visuele stoornissen.
• Wijzigingen in levensstijl: Stressmanagement, betere slaaphygiëne en het vermijden van bekende migrainetriggers kunnen helpen de frequentie van fosfenen te verminderen.
• Oogbescherming: Bij gevallen waarbij sprake is van fysieke druk op de ogen, kan het dragen van een beschermende bril worden aanbevolen om verdere irritatie te voorkomen.
• Bloeddrukbeheer: Voor mensen bij wie fosfenen verband houden met een lage bloeddruk, kunnen veranderingen in de levensstijl, zoals het verhogen van de vochtinname of het aanpassen van de medicatie, helpen.
• Retinale chirurgie: Als fosfenen het gevolg zijn van een netvliesaandoening, zoals netvliesloslating, kan een operatie nodig zijn om het probleem te verhelpen.

Mythen en feiten over fosfenen

Er bestaan ​​verschillende mythes over fosfenen. Hier zijn enkele veelvoorkomende mythes, gevolgd door de feiten:

• Mythe: Fosfenen zijn altijd een teken van een ernstige aandoening.
• Feit: De meeste gevallen van fosfenen zijn onschuldig en worden veroorzaakt door onschadelijke factoren, zoals oogdruk of migraine.
• Mythe: Er is geen behandeling voor fosfenen.
• Feit: Behandeling is mogelijk, vooral als de onderliggende oorzaak bekend is, zoals bij migraine of oogaandoeningen.

Complicaties van onbehandelde fosfenen

Onbehandeld kunnen fosfenen soms tot complicaties leiden, vooral als ze verband houden met een onderliggende medische aandoening. Mogelijke risico's zijn onder andere:

• Progressief gezichtsverlies: Aandoeningen zoals netvliesloslating kunnen, indien onbehandeld, leiden tot permanent verlies van het gezichtsvermogen.
• Toenemende frequentie van episodes: Als fosfenen gepaard gaan met migraine of neurologische aandoeningen, kunnen ze na verloop van tijd frequenter of ernstiger worden als ze niet worden behandeld.
• Psychologische effecten: Chronische fosfenen kunnen angst, stress of depressie veroorzaken als ze het dagelijks leven aanzienlijk verstoren.

Veelgestelde vragen over fosfenen

1. Zijn fosfenen gevaarlijk?

Fosfenen zijn over het algemeen niet gevaarlijk en worden vaak veroorzaakt door onschuldige factoren zoals druk op de ogen of migraine. Als ze echter vaak voorkomen of gepaard gaan met andere zorgwekkende symptomen, is het belangrijk om een ​​arts te raadplegen voor onderzoek.

2. Kunnen fosfenen een teken zijn van iets ernstigs?

In sommige gevallen kunnen fosfenen verband houden met ernstige aandoeningen zoals netvliesloslating, hersenletsel of neurologische aandoeningen. Het is belangrijk om de symptomen in de gaten te houden en medische hulp in te schakelen als ze aanhouden of verergeren.

3. Hoe kan ik voorkomen dat er fosfenen ontstaan?

Het beheersen van migraine, het vermijden van oogvermoeidheid en het beschermen van je ogen tegen fysieke druk kunnen fosfenen helpen voorkomen. Daarnaast kunnen het verminderen van stress en het reguleren van je bloeddruk de frequentie van fosfenen ook verminderen.

4. Kunnen fosfenen door stress ontstaan?

Ja, stress kan fosfenen veroorzaken, vooral bij mensen die last hebben van migraine of andere visuele stoornissen. Stressbeheersing door middel van ontspanningstechnieken kan het optreden van fosfenen helpen verminderen.

5. Kunnen fosfenen behandeld worden?

Ja, de behandeling van fosfenen is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Medicijnen, veranderingen in levensstijl en soms een operatie kunnen effectief zijn om de aandoening te behandelen en de frequentie van de aanvallen te verminderen.

Conclusie

Fosfenen kunnen, hoewel vaak onschadelijk, soms een teken zijn van een onderliggende medische aandoening. Inzicht in de oorzaken, bijbehorende symptomen en behandelingsopties kan u helpen deze visuele stoornis te beheersen. Als u regelmatig of aanhoudend last heeft van fosfenen, is het essentieel om medisch advies in te winnen om de beste handelwijze te bepalen en uw algehele gezondheid te waarborgen.