Transaminitis: Ihe kpatara, mgbaàmà, nchọpụta, na nhọrọ ọgwụgwọ

Transaminitis na-ezo aka na mmụba nke enzymes imeju, kpọmkwem alanine aminotransferase (ALT) na aspartate aminotransferase (AST), bụ ndị a na-enyochakarị na akụkụ ọbara. A na-achọta enzymes ndị a n'ụzọ bụ isi na imeju ma na-ekere òkè dị mkpa n'ịmepụta protein. Mgbe imeju merụrụ ahụ, enzymes ndị a nwere ike ịbanye n'ọbara, na-eduga n'ọkwa dị elu. Ọ bụ ezie na transaminitis n'onwe ya abụghị ọrịa, ọ nwere ike ịbụ ihe na-egosi nsogbu imeju dị n'okpuru. N'isiokwu a, anyị ga-enyocha ihe kpatara, mgbaàmà, nchoputa, na nhọrọ ọgwụgwọ maka transaminitis.

Kedu ihe bụ Transaminitis?

Transaminitis bụ ọnọdụ a na-eji na-abawanye ọkwa nke enzymes imeju ALT na AST n'ime ọbara. Enzymes ndị a dị mkpa maka mmeghachi omume biochemical dị iche iche na imeju, na elu ha na-egosikarị mmebi imeju ma ọ bụ mbufụt. A na-achọpụtakarị ya na mberede n'oge a na-enyocha ọbara oge niile, ọ nwere ike ọ gaghị ebute mgbaàmà pụtara ìhè. Ogo nke elu enzyme nwere ike ịdịgasị iche, ọ dịkwa mkpa iji chọpụta ihe kpatara ya iji jikwaa ọnọdụ ahụ nke ọma.

Ihe na-akpata Transaminitis

Ọtụtụ ihe nwere ike ibute mmụba nke enzymes imeju, sitere na ọnọdụ imeju dị nro ruo nke siri ike:

• Ọrịa imeju na-adịghị egbu egbu (NAFLD): Otu n'ime ihe na-akpatakarị transaminitis, NAFLD na-eme mgbe oke abụba na-agbakọba na imeju na-enweghị mmanya. A na-ejikọta ya na oke ibu, ọrịa shuga, na cholesterol dị elu.
• Ọrịa imeju na-aba n'anya: Ịṅụ mmanya na-aba n'anya na-adịghị ala ala nwere ike imebi imeju, na-eduga n'ọkwa ALT na AST dị elu.
• Ọrịa ịba ọcha n'anya: Ịba ọcha n'anya B, C, na D nwere ike ịkpata mbufụt na imebi imeju, na-ebute mmụba nke enzymes imeju.
• Ọgwụ: Ụfọdụ ọgwụ, dị ka statins, acetaminophen (Tylenol), na ọgwụ mgbochi ọdịdọ, nwere ike ime ka imeju mebie ma welie ọkwa transaminase.
• Cirrhosis: Cirrhosis bụ ọnya anụ ahụ nke imeju, nke na-ebutekarị ọrịa imeju na-adịghị ala ala, dị ka ịba ọcha n'anya ma ọ bụ ịṅụbiga mmanya ókè. Nke a nwere ike ibute mmụba nke enzymes imeju na-adịghị ala ala.
• Hemochromatosis: Nke a bụ ọrịa mkpụrụ ndụ ihe nketa nke anụ ahụ na-amịkọrọ oke ígwè, na-eduga n'imebi imeju na ibuli elu enzyme.
• Ọrịa imeju ma ọ bụ kansa: Ọrịa imeju ma ọ bụ etuto ahụ na-adịghị mma nwekwara ike ime ka ọkwa enzyme dị elu ka ha na-emetụta ọrụ imeju.
• Nkume gallstone: Nkume gallstone na-egbochi bile ducts nwere ike ibute mmebi imeju na ibuli enzyme.
• Mmega: Mmega ahụ siri ike mgbe ụfọdụ nwere ike ibute elu nwa oge na enzymes imeju.
• Ike ọgwụgwụ na nchekasị: Nchegbu siri ike ma ọ bụ ike ọgwụgwụ anụ ahụ nwekwara ike itinye aka n'ịdị elu dị nro na enzymes imeju.

Mgbaàmà jikọtara

N'ọtụtụ ọnọdụ, transaminitis nwere ike ọ gaghị eme ka mgbaàmà ọ bụla pụta ìhè. Agbanyeghị, mgbe akara ngosi dị, ha nwere ike ịgụnye:

• Ike ọgwụgwụ: Mmetụta ike ọgwụgwụ na-adịghị ahụkebe ma ọ bụ adịghị ike na-adịkarị n'ọnọdụ metụtara imeju.
• Jaundice: Icha akpụkpọ ahụ ma ọ bụ anya na-acha odo odo, na-abụkarị n'ihi arụ ọrụ imeju.
• Ihe mgbu afọ: Mgbu ma ọ bụ ahụ erughị ala n'akụkụ aka nri elu nke afọ, ebe imeju dị.
• Mmamiri gbara ọchịchịrị: Mmamịrị gbara ọchịchịrị karịa ka ọ dị na mbụ, na-abụkarị ihe ịrịba ama nke mmụba bilirubin n'ọbara.
• Enweghị agụụ: Mbelata ọchịchọ iri nri, nke nwere ike ibute ibu ibu n'amaghị ama.
• Ọgbụgbọ na vomiting: Mgbaàmà nke eriri afọ na-enwekarị nsogbu imeju.

Mgbe ị ga-achọ nlekọta ahụike

Ọ bụrụ na ị nwere enzymes imeju dị elu ma ọ bụ na-enyo enyo gbasara imeju ọ bụla, ọ dị mkpa ịkpọtụrụ onye na-ahụ maka ahụike. Ị ga-achọ nlekọta ahụike ma ọ bụrụ:

• Ị na-enweta ike ọgwụgwụ na-adịgide adịgide, jaundice, ma ọ bụ mbelata ibu na-akọwaghị.
• Ị nwere akụkọ ihe mere eme nke ịṅụ mmanya na-aba n'anya ma ọ bụ ihe ize ndụ ịba ọcha n'anya.
• Ọkwa transaminase gị na-ebuli elu nke ukwuu ma ọ naghị adịwanye mma site na mgbanwe ndụ.
• Ị na-enweta mgbu afọ, karịsịa n'akụkụ aka nri elu nke afọ.

Nchọpụta nke Transaminitis

Nchọpụta nchọpụta na-agụnye ọtụtụ usoro iji chọpụta ihe kpatara enzymes imeju dị elu:

• Ọnwụ ọbara: E wezụga ALT na AST, enwere ike tụọ ule ọrụ imeju ndị ọzọ, dị ka alkaline phosphatase (ALP) na bilirubin.
• Ọmụmụ ihe onyonyo: Enwere ike iji ultrasound, CT scans, ma ọ bụ MRI iji chọpụta imeju maka ihe mgbaàmà nke mbufụt, nkwụnye abụba, etuto ahụ, ma ọ bụ ọnya.
• Biopsy imeju: N'ọnọdụ ụfọdụ, enwere ike ịchọ biopsy imeju iji nyochaa anụ ahụ imeju maka mmebi ma ọ bụ ọrịa.
• Nlele ịba ọcha n'anya nke viral: Ọ bụrụ na a na-enyo enyo nje ịba ọcha n'anya, nyocha ọbara nwere ike igosi ọnụnọ ịba ọcha n'anya B, C, ma ọ bụ D.
• Ọmụmụ ígwè: Iji chọpụta hemochromatosis, enwere ike ịme nyocha ọbara iji lelee ọkwa ígwè na nyocha mkpụrụ ndụ ihe nketa.

Nhọrọ ọgwụgwọ maka Transaminitis

Ọgwụgwọ maka transaminitis dabere na ihe kpatara ya. Ụzọ izugbe gụnyere:

• Mgbanwe ụdị ndụ: Maka ọnọdụ dị ka NAFLD, oke ibu, mmega ahụ mgbe niile, na nri ahụike dị oke mkpa maka ibelata abụba imeju na mbufụt.
• Ọgwụ: Ọ bụrụ na ọgwụ ma ọ bụ ihe mgbakwunye na-ebute mmụba nke enzyme imeju, ịkwụsị ma ọ bụ imezi usoro onunu ogwu nwere ike dozie nsogbu ahụ.
• Ijikwa ọnọdụ ndị dị n'okpuru: Ịgwọ ọnọdụ ndị dị ka ịba ọcha n'anya ma ọ bụ cirrhosis na ọgwụ mgbochi nje ma ọ bụ ọgwụ na-egbochi ọrịa ahụ nwere ike inye aka belata mmebi imeju.
• Ịkwụsị mmanya na-aba n'anya: Ịkwụsị ịṅụ mmanya na-aba n'anya nwere ike ime ka ahụike imeju dịkwuo mma, karịsịa n'ihe gbasara ọrịa imeju aṅụrụma.
• Ọgwụgwọ imeju dị abụba: Ịkwado oke ibu, ịchịkwa ọrịa shuga, na iwetulata cholesterol nwere ike inye aka gbanwee ma ọ bụ belata ọganihu nke ọrịa imeju nwere abụba.
• Usoro ọgwụgwọ Iron Chelation: Maka hemochromatosis, enwere ike ịnye ọgwụ ndị na-ewepụ oke ígwè n'ahụ.

Akụkọ ifo na Eziokwu gbasara Transaminitis

Ọtụtụ akụkọ ifo banyere transaminitis nwere ike ịkpata ọgba aghara:

• Gha: A na-ebute transaminitis mgbe niile site na ịṅụbiga mmanya ókè.
• Eziokwu: Ọ bụ ezie na mmanya na-abụkarị ihe na-akpatakarị, ọtụtụ ihe ndị ọzọ, gụnyere oke ibu, ọrịa nje, na ọgwụ, nwekwara ike ime ka enzymes imeju dị elu.
• Gha: Transaminitis na-ebute mgbaàmà pụtara ìhè mgbe niile.
• Eziokwu: N'ọtụtụ ọnọdụ, enweghị mgbaàmà ọ bụla, a na-achọpụtakwa transaminitis na mberede site na nyocha ọbara oge niile.

Mgbagwoju anya nke Transaminitis

Ọ bụrụ na agwọghị ya, ọnọdụ ndị na-akpata transaminitis nwere ike ibute mmebi imeju ka njọ, gụnyere:

• Cirrhosis: Ọrịa imeju na-adịghị ala ala nwere ike ịkpata ọnya, nke na-emebi ọrụ imeju ma nwee ike ime ka imeju kwụsị.
• Ọrịa imeju: Mmebi imeju ogologo oge site na ọnọdụ ndị dị ka ịba ọcha n'anya ma ọ bụ cirrhosis na-adịghị ala ala nwere ike ịbawanye ohere nke ọrịa kansa imeju.
• Ọbara mgbali elu Portal: Ịbawanye nrụgide na veins nke na-enye imeju, nke nwere ike ịkpata nsogbu siri ike dị ka varices (banyere veins) na ascites (mmiri mmiri na-emepụta).

Ajụjụ gbasara Transaminitis

1. Kedu ka m ga-esi wedata ọkwa enzyme imeju m?

Ụzọ kachasị mma isi belata enzymes imeju bụ site n'ịkọba ihe kpatara ya. Nke a nwere ike ịgụnye mgbanwe ndụ dị ka ibelata ịṅụ mmanya na-aba n'anya, ifelata, iri nri kwesịrị ekwesị, na ijikwa ọnọdụ ahụike ọ bụla dị ka ọrịa shuga ma ọ bụ cholesterol dị elu.

2. Enwere ike ịgwọ ọrịa transaminitis?

Transaminitis n'onwe ya abụghị ọrịa kama ọ bụ ihe na-egosi mmebi imeju. Nsonaazụ dabere na ihe kpatara ya. Enwere ike ijikwa ma ọ bụ gwọọ ọtụtụ ọnọdụ imeju nke ọma ma ọ bụrụ na ejide ya n'oge, ebe ndị ọzọ nwere ike ịchọ nlekọta ogologo oge.

3. Transaminitis ọ na-emetụta ịba ọcha n'anya?

Ee, ịba ọcha n'anya nke nje, karịsịa ịba ọcha n'anya B na C, bụ ihe na-akpatakarị transaminitis. Nje virus ndị a nwere ike ịkpata mbufụt na mmebi imeju na-adịghị ala ala, na-eduga na enzymes imeju dị elu.

4. Gịnị bụ mmetụta ogologo oge nke transaminitis a na-agwọghị?

Ọ bụrụ na agwọghị ya, ọnọdụ ndị na-akpata transaminitis nwere ike ibute mmebi imeju siri ike, gụnyere cirrhosis, ọrịa cancer imeju, na imeju imeju. Nchọpụta mmalite na ọgwụgwọ bụ isi ihe na-egbochi nsogbu ndị na-adịte aka.

5. Mmega ahụ nwere ike imetụta ọkwa enzyme imeju?

Mmega ahụ siri ike nwere ike iwelite ọkwa enzyme imeju nwa oge n'ihi mmebi ahụ ma ọ bụ mgbakasị ahụ. Otú ọ dị, nke a na-abụkarị mmetụta dị mkpirikpi, na enzymes na-alaghachi na nkịtị ozugbo ahụ gbakere.

mmechi

Transaminitis bụ ọnọdụ a na-ahụkarị nke na-abụkarị akara ịdọ aka ná ntị mbụ nke imeju adịghị arụ ọrụ. Site n'ịghọta ihe kpatara ya, mgbaàmà ya, na nhọrọ ọgwụgwọ, ị nwere ike ịme ihe ngwa ngwa iji lebara ahụike imeju anya ma gbochie mmebi ọzọ. Ọ bụrụ na ị na-enyo enyo nsogbu imeju, ọ dị mkpa ịkpọtụrụ onye na-ahụ maka ahụike gị maka nyocha na njikwa kwesịrị ekwesị.