Nnwale Ọrụ Akụrụ (KFT): Ihe Ọ Na-atụ, Ihe Ọ Na-efu, na Otu esi agụ Akụkọ Gị

Oge igodo

• KFT na-eme atụmatụ nzacha, ọ bụghị ihe kpatara ya. Mmụba creatinine na-egosi na nzacha ahụ ebelatala; ọ naghị agwa gị ma ihe kpatara ya bụ akpịrị ịkpọ nkụ, mgbochi, ọgwụ ma ọ bụ ọrịa na-adịghị ala ala.
• Naanị nnwale ọbara ezughi oke. Oke mmamịrị (ACR) na-achọpụta mmebi akụrụ nke creatinine na eGFR nwere ike ghara imezu kpamkpam.
• KFT nkịtị anaghị ewepụ ọrịa akụrụ. Enwere ike imebi akụrụ nke ukwuu ma ọ bụrụ na creatinine nkịtị, ọkachasị n'ime ndị nwere obere akwara.
• Otu ihe na-adịghị mma abụghị nchọpụta ọrịa. Ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala chọrọ nsogbu na-adịgide ruo opekata mpe ọnwa atọ, nke a kwadoro na nnwale ugboro ugboro.
• Nkọwa chọrọ ihe dị mkpa. Naanị dọkịta rịọrọ KFT ka ọ gụọ ya dabere na afọ gị, oke akwara gị, ọgwụ gị, ihe mgbaàmà gị na ụkpụrụ ndị ị na-agbaso.

Na ile anya

A makwaara dị ka

• KFT / RFT (nnwale ọrụ akụrụ)
• Profaịlụ akụrụ, profaịlụ akụrụ, panel akụrụ
• "Nnwale akụrụ", "nnwale creatinine", "nnwale creatinine urea"
• Ojiji Hindi/asụsụ obodo: gurde ki jaanch, akụrụ ki jaanch, "nnwale ọbara akụrụ"
• Nnwale mmamịrị ndị yiri ya a na-enyekarị iwu dịka: usoro mmamịrị na mikroskopu, ACR (nnwale albumin mmamịrị)

Kedu ihe bụ ule ọrụ akụrụ?

Akụ̀ na-enyocha ihe mkpofu na mmiri gabigara ókè site n'ọbara, na-eme ka nnu na acid dị n'otu, na-enyere aka ịchịkwa ọbara mgbali elu, na-eme ka vitamin D rụọ ọrụ ma na-emepụta erythropoietin, nke na-akwalite mmepụta mkpụrụ ndụ ọbara uhie. KFT bụ ụzọ na-apụtaghị ìhè isi lelee na nzacha ahụ na-arụ ọrụ site na iji ihe nrịbama dị n'ọbara na mmamịrị.

Ihe ndị a na-emekarị na ihe nke ọ bụla na-enye aka:

• Mkpụrụ creatinine: ihe mkpofu sitere na mgbanwe akwara nkịtị, nke akụrụ na-ewepụkarị. Ọ na-arị elu ka nzacha na-ebelata, mana ọkwa ahụ daberekwa n'oke akwara, nri na afọ ndụ.
• Atụmatụ GFR (eGFR): Ngụkọta site na creatinine gbakwunyere afọ na okike nke na-eme atụmatụ nzacha na mL/min/1.73m? Usoro creatinine CKD-EPI 2021 dị ugbu a anaghị eji mgbanwe agbụrụ. eGFR bụ atụmatụ, ọ bụghị nha.
• Urea/BUN dị n'ọbara: Ọ na-egosipụta mmebi protein na mwepụ akụrụ. Mmiri mmiri, protein nri, ọbara ọgbụgba afọ na steroid na-emetụta ya nke ukwuu, yabụ ọ bụ ihe nrịbama akụrụ na-adịghị ike nke na-anaghị adabere onwe ya.
• Electrolytes na mineral: sodium, potassium, calcium, phosphate na bicarbonate na-egosi ihe ndị na-esi na ọrụ akụrụ na-adịghị mma pụta kama nzacha n'onwe ha.
• Oke albumin na creatinine (ACR): na-achọpụta mmiri albumin na-agbapụta site na nzacha mebiri emebi. ACR nwere ike ịdị njọ ebe eGFR ka bụ ihe nkịtị, ọ bụ ya mere naanị nnwale ọbara ezughị.
• Usoro mmamịrị na mikroskopu: Na-achọ protein, ọbara, mkpụrụ ndụ ọcha, ihe nkedo, kristal na glucose, na-enye ihe ngosi maka ọrịa, mbufụt ma ọ bụ nkume.
• Cystatin C: ihe nrịbama nzacha ọzọ nke na-adịghị emetụta oke akwara, nke a na-eji mgbe eGFR nke dabeere na creatinine nwere ike iduhie. Ọdịdị na ọnụ ahịa dị iche iche n'etiti ụlọ nyocha.

A na-akọwa ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala site na nsogbu nke nhazi akụrụ ma ọ bụ ọrụ ya ruo ihe karịrị ọnwa atọ, a na-ejikwa eGFR (nkebi G) na albuminuria (nkebi A), ọ bụghị naanị eGFR. [Kwenye mbipụta ntuziaka KDIGO CKD dị ugbu a, TO BE VERIFIED]

Ihe kpatara eji eme nnwale ọrụ akụrụ

• Iji nyochaa nzacha akụrụ mgbe ihe mgbaàmà ma ọ bụ ihe ịrịba ama ahụike na-egosi nsogbu
• Iji nyochaa ndị nọ n'ihe ize ndụ dị elu, dịka ndị nwere ọrịa shuga ma ọ bụ ọbara mgbali elu
• Iji nyochaa ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala a maara na ọnụego mgbanwe ya
• Iji lelee ọrụ akụrụ tupu onyonyo dị iche, ịwa ahụ ụfọdụ ma ọ bụ ọgwụ ụfọdụ
• Iji nyochaa ọgwụ ndị nwere ike imetụta akụrụ ma ọ bụ ndị chọrọ mgbanwe dose site na ọrụ akụrụ
• Iji chọpụta mmerụ ahụ akụrụ dị oke njọ n'oge ọrịa, akpịrị ịkpọ nkụ ma ọ bụ sepsis
• Iji nyochaa electrolytes na-adịghị mma, anaemia na-enweghị nkọwa ma ọ bụ ọbara mgbali elu na-eguzogide ọgwụ

Ònye kwesịrị ime ule a?

A na-atụkarị aro ka e jiri KFT mee ihe maka:

• Ndị nwere ọrịa shuga: eGFR kwa afọ na ACR mmamịrị, ma ọ bụ karịa ugboro ugboro ma ọ bụrụ na ọ dịlarị ihe na-adịghị mma
• Ndị nwere ọbara mgbali elukarịsịa ma ọ bụrụ na ọbara mgbali elu siri ike ịchịkwa
• Ndị nwere ọrịa obi ma ọ bụ nkụda obi
• Onye ọ bụla nwere akụkọ ihe mere eme nke ọrịa akụrụ, dialysis ma ọ bụ transplant ezinụlọ
• Ndị nwere okwute akụrụ ugboro ugboro ma ọ bụ ọrịa mmamịrị ugboro ugboro
• Ndị mmadụ na-aṅụ ọgwụ ogologo oge dịka ụfọdụ ọgwụ diuretics, ACE inhibitors ma ọ bụ ARBs, lithium, NSAIDs ogologo oge ma ọ bụ ngwakọta mgbu/ọgwụ mgbu, ma ọ bụ ọgwụgwọ mgbochi ụkwara nta
• Ndị nwere ọzịza na-enweghị nkọwa, mmamịrị na-afụ ụfụfụ, ọbara na mmamịrị ma ọ bụ mbelata mmepụta mmamịrị
• Ndị nwere ọrịa autoimmune, HIV, hepatitis B ma ọ bụ C, ma ọ bụ multiple myeloma
• Ndị okenye na ndị mmadụ a haziri maka ịwa ahụ dị mkpa ma ọ bụ onyonyo e ji ihe dị iche mee ka ọ dị mma

Ihe mgbaàmà ndị nwere ike ime ka a nwalee ha gụnyere ọzịza ihu, ụkwụ ma ọ bụ aka, mmamịrị na-afụ ụfụfụ ma ọ bụ nke na-afụ ụfụfụ, ọbara dị na mmamịrị, mbelata ma ọ bụ oke mmamịrị na-apụta, ọgbụgbọ na-aga n'ihu, agụụ na-adịghị mma, ọkọ, ike ọgwụgwụ na-enweghị nkọwa ma ọ bụ iku ume. Ọtụtụ ndị nwere ọrịa akụrụ na-amalite n'oge mbụ enweghị ihe mgbaàmà ọ bụla, ọ bụ ya mere nyocha ahụ n'ime ndị nọ n'ihe ize ndụ dị mkpa.

Ihe nnwale ọrụ akụrụ na-enweghị ike ịchọpụta ma ọ bụ wepụ

• Ọ nweghị ike inye ihe kpatara ya. KFT anaghị amata ọrịa akụrụ nke na-arịa ọrịa shuga na glomerulonephritis, ihe mgbochi, mmerụ ahụ ọgwụ ma ọ bụ ọrịa interstitial.
• Creatinine nkịtị anaghị ewepụ ọrịa akụrụ. Creatinine nwere ike ịnọ n'ime ụlọ nyocha ruo mgbe a ga-efunahụ nnukwu ihe nzacha, ọkachasị n'ime ndị nwere obere akwara, ndị agadi na ọtụtụ ụmụ nwanyị.
• Ọ nweghị ike ikewapụ ihe dị oke njọ na ihe na-adịghị ala ala n'otu ebe. Na-enweghị ụkpụrụ ndị gara aga, otu creatinine amụbaala nke ukwuu agaghị agwa gị ma mgbanwe ahụ ọ dị ụbọchị ole na ole ka ọ dị afọ ole na ole.
• Ọ naghị achọpụta ihe mgbochi, nkume, cysts, etuto ahụ ma ọ bụ ihe ndị na-adịghị mma n'usoro. Nke ahụ chọrọ onyonyo dị ka ultrasound (USG KUB) ma ọ bụ CT.
• Ọ gaghị achọpụta ọrịa nke ọkwa anụ ahụ. Naanị biopsy akụrụ nwere ike ịmata ọtụtụ ọrịa glomerular na interstitial.
• eGFR enweghị ntụkwasị obi na steeti ndị na-adịghị akwụsi ike. N'oge ọrụ akụrụ na-agbanwe ngwa ngwa, afọ ime, oke nha ahụ, bepụ ụkwụ, cirrhosis ma ọ bụ nri na-edozi ahụ siri ike, nha eGFR anaghị arụ ọrụ nke ọma.
• Mkpali mmamịrị na-adịghị mma maka protein anaghị ewepụ albuminuria. Mkpụrụ osisi ndị a anaghị enwe mmetụta maka obere mfu albumin; achọrọ ACR nke nwere ọnụọgụgụ dị elu.

Ọ bụrụ na KFT bụ ihe nkịtị mana ihe mgbaàmà gị ka na-aga n'ihu, laghachi na dọkịta gị. Nsonaazụ nkịtị na-akọwa ihe a tụrụ n'ụbọchị ahụ; ọ pụtaghị na ọ dịghị ihe ọjọọ.

Ule ndị metụtara ya mana dị iche iche

Nnwale nke na-abịa na mbụ dabere na nsogbu ahụike. Maka nyocha ọrịa shuga, eGFR tinyere mmamịrị ACR na-abịa na mbụ. Maka mgbu azụ na-egosi nkume, onyonyo ndị na-eduga. Maka ahụ ọkụ na mmamịrị na-ere ọkụ, usoro mmamịrị na ọdịbendị lead. Maka mmamịrị na-afụ ụfụ nke nwere ọzịza, ọnụọgụ proteinuria. Ọ dịghị otu nnwale dị mma n'ụwa niile, ha na-aza ajụjụ dị iche iche.

Etu esi akwadebe

Ụlọ nyocha ma ọ bụ ụlọ ọgwụ na-eme ule ahụ na-ahazi nkwadebe, ọ na-agbanwekwa n'etiti nkeji dị iche iche. Ntuziaka ederede nke otu gị na-ebute ụzọ karịa ihe ọ bụla dị na peeji a.

• Na-ebu ọnụ: creatinine, urea na electrolytes anaghị achọ ibu ọnụ. A pụrụ ịrịọ ibu ọnụ ma ọ bụrụ na e jikọtara glucose, lipids ma ọ bụ ule ndị ọzọ na KFT.
• Hydration: Na-aṅụ mmiri mgbe niile ma ọ bụrụ na enyereghị gị iwu ka ị ghara ịṅụ mmiri. Mmiri anaghị akpọnwụ akpọnwụ ma ọ bụ mmiri buru ibu na mberede anaghị enye nsonaazụ ka mma.
• Ọgwụ na mgbakwunye: weta ndepụta zuru ezu, gụnyere ọgwụ mgbu, ọgwụ ayurvedic ma ọ bụ ọgwụ osisi, ihe mgbakwunye mgbatị ahụ ma ọ bụ protein na creatine. Akwụsịla ọgwụ ọ bụla edepụtara iji kwadebe maka KFT, jụọ onye na-ede ọgwụ ahụ tupu oge eruo.
• Protein na creatine: Nri nwere nnukwu protein, nnukwu anụ esi nri, ma ọ bụ ihe mgbakwunye creatine obere oge tupu ule ahụ nwere ike ịbawanye creatinine. Kwuo maka oriri e riri n'oge na-adịbeghị anya.
• Mmega ahụ dị arọ: Mmega ahụ siri ike n'ime awa 24-48 gara aga nwere ike ime ka creatinine dịkwuo elu ma mee ka proteinuria dị obere. Gwa ụlọ nyocha ma ọ bụrụ na nke a metụtara ya.
• Ihe nlele mmamịrị: Maka ebe ACR dị, a na-ahọrọkarị ihe nlele n'isi ụtụtụ. Hichaa ebe ahụ, tụfuo akụkụ mbụ nke iyi ahụ ma chịkọta etiti iyi ahụ n'ime akpa dị na ya.
• Nchịkọta oge: Maka ule mmamịrị nke awa iri abụọ na anọ, tụfuo oghere mbụ nke ụtụtụ, wee chịkọta mmiri ọ bụla maka awa iri abụọ na anọ sochirinụ, gụnyere oghere mbụ nke ụtụtụ na-esote, na-eme ka akpa ahụ dị jụụ dịka ntuziaka si dị.

Ọ bụrụ na ị dị ime

Creatinine na-adakarị n'oge afọ ime, a naghịkwa akwado nha nha eGFR nkịtị maka ụmụ nwanyị dị ime. A na-akọwa nyocha proteinuria n'oge afọ ime n'ụzọ dị iche iche n'ihi preeclampsia. Gwa ụlọ nyocha na dọkịta ime gị.

Ọ bụrụ na ị nwere ọrịa shuga, a na-agwọ gị nke na-ebelata glucose

Ọ bụrụ na a rịọ maka ibu ọnụ, jụọ onye na-enye gị ọgwụ otu esi ejikwa insulin ma ọ bụ mbadamba dịka sulfonylureas n'ụtụtụ ule ahụ, ma were ihe na-enye shuga. Ebula ọnụ ruo ogologo oge na-enweghị ndụmọdụ.

Ọ bụrụ na obi gị adaala, CKD dị elu ma ọ bụ ihe mgbochi mmiri mmiri

Etinyela mmiri ka ọ ghara ịcha akụrụ nke ọma tupu e mee nnwale. Debe oke mmiri ị chọrọ ma gwa ndị ọrụ na-anakọta ya gbasara ya.

Children

Oke creatinine ụmụaka na nha nha eGFR dị iche na nke ndị toro eto, dọkịta ụmụaka ma ọ bụ ọkachamara n'ọrịa akwara ụmụaka ga-akọwakwa nsonaazụ ya. Ọ ka mma ka e jiri obere ihe nlele na phlebotomy a zụrụ azụ na ụmụaka.

Okenye okenye

EGFR na-ada nwayọ nwayọ ka afọ na-aga, oke akwara dị ala nwekwara ike ime ka creatinine dị ka ihe na-eme ka obi sie ike. ACR mmamịrị na ihe ndị gara aga dị mkpa karịsịa n'ìgwè a.

Ihe na-eme n'oge ule ahụ

• Ndebanye aha na nlele: A kwadoro nkọwa gị, ule achọrọ na ntuziaka ibu ọnụ ọ bụla.
• Ihe nlele ọbara: A na-etinye tourniquet n'elu ogwe aka, a na-ehicha akpụkpọ ahụ, a na-ejikwa agịga dọpụta ọbara site na akwara dị n'ime ikpere aka n'ime otu ma ọ bụ karịa tubes. Nrụgide na obere ihe mkpuchi na-esochi ya.
• Ihe nlele mmamịrị: anakọtara n'ime akpa dị ọcha n'ime ụlọ ịsa ahụ, ma ọ bụ wetara ya site na nchịkọta oge n'ụlọ.
• Mmetụta: obere ihe mgbu n'oge a na-agba agịga, mgbe ụfọdụ obere mmerụ ahụ mgbe e mesịrị.

Ogologo oge ole ka usoro ahụ na-ewe

• Ihe osise ọbara: ọ na-abụkarị nkeji ise ruo iri site na tourniquet ruo mgbe ị ga-eji ihe eji eme nri.
• Nleta niile: na-abụkarị nkeji iri na ise ruo iri atọ gụnyere ndebanye aha na ichere.
• Mmamịrị ntụpọ: nkeji ole na ole.
• Nchịkọta mmamịrị nke awa 24: awa iri abụọ na anọ zuru oke n'ụlọ, tinyere nleta iji denye ihe nlele ahụ.
• Nnweta akụkọ: Ọ na-agbanwe site na ụlọ nyocha na ma KFT ọ bụ arịrịọ a na-emekarị ma ọ bụ nke dị ngwa ngwa. Jụọ ebe a na-anakọta ihe mgbe akụkọ gị ga-adị njikere.

Ịghọta akụkọ KFT gị

Gụọ akụkọ ahụ megide oke ntụaka nke ụlọ nyocha ahụ bipụtara. Oke dị iche n'etiti ụlọ nyocha n'ihi ụdị nyocha na usoro dị iche iche, yabụ atụnyerela ọnụọgụgụ gị na oke dị na ụlọ nyocha ọzọ ma ọ bụ site na ịntanetị.

• Mkpụrụ creatinine: Ọnụọgụ dị elu na-egosi mbelata nzacha, mana oke akwara, mmekọahụ, afọ, nri na mmiri mmiri niile na-agbanwe ọnụọgụ ahụ. Enwere ike ịtụ anya uru "dị elu" n'ime nwoke nwere ahụ ike; uru "dị nkịtị" n'ime nwanyị meworo agadi nwere ike izochi ezigbo nsogbu.
• eGFR: A kọrọ na mL/min/1.73m? Ọnụọgụ dị ala na-egosi mbelata nzacha. Otu obere eGFR abụghị ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala, ọ ga-adịgide karịa ọnwa atọ. eGFR anaghịkwa adabere na ya mgbe ọrụ akụrụ na-agbanwe ngwa ngwa.
• Mmiri ara ehi / BUN: Ọ na-ebili mgbe e belatara nzacha, mana ọ na-emekwa ka mmiri ghara ịgwụ ya, protein dị elu, ọbara ọgbụgba afọ, steroid na ọrịa catabolic. Urea dị elu nke nwere creatinine nkịtị na-egosikarị otu n'ime ihe ndị a kama ọrịa akụrụ.
• ACR mmamịrị: Ọnụọgụ dị elu na-egosi mmụba nke albumin. A na-eji ụdị dị iche iche eme ihe iji gosipụta albuminuria, nkwenye na nlele ugboro ugboro n'isi ụtụtụ bụkwa ihe a na-ahụkarị tupu e dee albuminuria na-adịgide adịgide.
• Potassium: ma uru dị elu ma nke dị ala dị mkpa, ọ pụkwara ịdị ngwa ngwa n'ọgwụgwọ. Haemolysis n'oge nchịkọta nwere ike ime ka potassium baa ụba n'ụzọ na-ezighị ezi.
• Usoro a emeriela otu uru. Ụzọ mgbanwe si aga n'ọtụtụ akụkọ na-abụkarị ihe ọmụma karịa otu nọmba ọ bụla.

Akụkọ KFT abụghị nchọpụta ọrịa. Were ya gaa na dọkịta rịọrọ ya, tinyere akụkọ ndị ị nwetara na ndepụta ọgwụ gị gara aga. Nsonaazụ ya dịgasị iche dabere na ọnọdụ ahụike nke onye ọ bụla.

Mgbe nsonaazụ KFT nwere ike iduhie

Creatinine etoola n'ụzọ na-ezighị ezi (akụrụ na-arụ ọrụ nke ọma karịa ka ọ dị)

• Nnukwu akwara, nhazi ahụ, mgbakwunye creatine ma ọ bụ protein dị elu
• Nri anụ buru ibu ma ọ bụ mmega ahụ siri ike obere oge tupu ihe nlele ahụ
• Ọgwụ ndị na-egbochi mmepụta creatinine n'enweghị ibelata nzacha, dịka trimethoprim na cimetidine
• Mmiri ịkpọ nkụ na-eme ka ọbara gbapụta nke ọma tupu a mụọ nwa, nke na-agbanwe site na mmiri rehydration.
• Ụfọdụ ihe mgbochi nnwale, gụnyere nnukwu hyperbilirubinemia ma ọ bụ ụfọdụ ketones

Creatinine na-eme ka akụrụ ghara ịdị mma (ọrụ akụrụ dị njọ karịa ka ọ dị)

• Akwara dị ala, adịghị ike, sarcopenia, erighị nri na-edozi ahụ, ọrịa na-adịghị ala ala
• Mbepụ aka ma ọ bụ mkpọnwụ
• Ọrịa imeju dị elu
• Nri ndị anaghị eri anụ nke nwere obere protein
• Afọ ime, ebe creatinine na-ada n'ụzọ anụ ahụ

Urea/BUN na-eduhie eduhie n'akụkụ abụọ ahụ

• Oke dị elu: mmiri mmiri kpọrọ nkụ, nnukwu protein, ọbara ọgbụgba n'ime afọ, corticosteroids, ọnọdụ catabolic
• Enweghị protein dị ala: obere oriri protein, ọrịa imeju, afọ ime, mmiri mmiri gabiga ókè

ACR nke mmamịrị na-ebuli elu n'ụzọ na-ezighị ezi

• Ọrịa mmamịrị, ahụ ọkụ, ọbara nsọ ma ọ bụ ihe ndị na-eme ka mmadụ na-apụ n'ime mmamịrị
• Mmega ahụ siri ike n'ime awa 24 gara aga
• Oke ọbara mgbali elu, nkụchi obi nke na-ebelata ụgwọ ọrụ, ọbara mgbali elu nke ukwuu
• Ịdị n'otu kwụ ọtọ ruo ogologo oge (orthostatic proteinuria, nke a na-ahụkarị n'ime ndị ntorobịa)

ACR nke mmamịrị gbazere ma ọ bụ gbazee nke ọma

• Mmamịrị dị oke mmiri mmiri mgbe a ṅụsịrị ya mmiri buru ibu
• Nchịkọta ezughi oke ma ọ bụ nke e mejọrọ n'ime awa 24, nke bụ isi iyi njehie na ọmụmụ ihe mkpofu a na-ahụkarị.

Ihe ndị dị na electrolyte

• Potassium na-amụba site na haemolysis, ogologo oge tourniquet, ịpị aka ma ọ bụ igbu oge nhazi ihe nlele
• O yiri ka sodium dị ala ma ọ bụrụ na ọ nwere nnukwu hyperlipidemia ma ọ bụ paraproteinemia n'ụzọ ụfọdụ.

Ihe egwu na nchekwa

Ihe nlele ọbara (venepuncture)

Ihe ize ndụ dị ala. Mmetụta ndị nwere ike ịkpata ya gụnyere obere mgbu, mmerụ ahụ, obere ọbara ọgbụgba, isi ọwụwa ma ọ bụ ịda mba, yana ọrịa mpaghara ma ọ bụ mgbakasị akwara. Gwa ndị ọrụ ma ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ ndị na-ebelata ọbara, ọ bụrụ na ị na-emerụ ahụ ngwa ngwa ma ọ bụ na ị tụfuru n'oge nnwale ọbara mbụ.

Urine sample

Enweghị ihe egwu anụ ahụ. Isi ihe na-akpata ya bụ mmejọ ihe nlele, mmetọ ma ọ bụ nchịkọta oge ezughị ezu nke na-eduga na nsonaazụ na-eduhie eduhie na nnwale ugboro ugboro na-enweghị isi.

Nnyocha ndị metụtara ya nwere profaịlụ ihe egwu dị iche iche

Ihe egwu adịghị otu ebe n'ime nnyocha akụrụ. Nyocha ultrasound KUB anaghị agụnye radieshon. CT KUB gụnyere radieshon ionizing. Ọmụmụ ihe ndị e mere ka ọdịiche dị na ya nwere ihe ndị metụtara ọdịiche dị na ya nke dabere na ọrụ akụrụ. Nnyocha akụrụ na-awakpo ma na-ebu nnukwu ihe egwu nke ọbara ọgbụgba nke chọrọ nlekota. Dọkịta na-akwado ha na-atụle ihe ndị a iche iche.

Ọnọdụ pụrụ iche

Pregnancy

Nzacha akụrụ na-abawanye ma creatinine na-ada. A naghị akwado nha nha eGFR nkịtị n'oge afọ ime. Proteinuria ọhụrụ ma ọ bụ ọbara mgbali elu mgbe izu iri abụọ gachara chọrọ nyocha ngwa ngwa nke ime ime.

Children

Usoro ntụaka maka ụmụaka na nha nha eGFR dị iche na nke ndị toro eto. Uto, nri na nsogbu urinary tract dị mkpa, nkọwa ya kwesịkwara ịbụ nke dabere na ụmụaka.

Okenye okenye

Mbelata obere eGFR na-abụkarị ihe a na-ahụkarị n'oge afọ, ọ pụtaghịkwa na ọrịa na-aga n'ihu na-apụta ozugbo. Albuminuria na usoro ahụ ka oge na-aga na-ebu ibu karịa. Ọgwụ ndị a na-achọkarị mgbanwe maka ọrụ akụrụ.

Ọrịa shuga na ọgwụgwọ mbelata glucose

EGFR kwa afọ na ACR mmamịrị bụ ihe a na-ahụkarị. Ụfọdụ ọgwụ ndị na-ebelata glucose chọrọ nyocha dose ka eGFR na-agbanwe. Mgbanwe ọ bụla ga-esi n'aka onye na-ede ọgwụ bịa, ọ bụghị site n'akụkọ ahụ naanị.

-Adịghị ala ala ọrịa akụrụ

Ugboro ole a na-enyocha ihe na-adabere na ọkwa, albuminuria na ọnụego mgbanwe. Zere ọgwụ NSAID ndị a na-ere n'ụlọ ahịa, ọgwụ ahịhịa ma ọ bụ ọgwụ "na-asacha akụrụ" a na-anaghị enyocha, na ọgwụ mgbakwunye dị elu n'agwaghị dọkịta gị okwu gbasara ha.

Heart ọdịda

Creatinine na urea na-agbanwekarị ka dose diuretic na ọnọdụ mmiri mmiri si agbanwe. Mmụba n'oge ọgwụgwọ diuretic apụtaghị na akụrụ mebiri emebi ozugbo, ọ dịkwa mkpa ka a kọwaa ya yana ihe mgbaàmà na ibu ya.

Ọrịa dị oke njọ, ahụ ọkụ ma ọ bụ mmiri ịkpọ nkụ

Ọnụọgụ KFT e were n'oge ọrịa siri ike nwere ike ọ gaghị egosi ọrụ akụrụ mbụ. A na-achọkarị nnwale ugboro ugboro mgbe ọ gbakechara tupu e denye aha ọrịa na-adịghị ala ala.

Nnwale ọrụ akụrụ na ọnọdụ India

• Okwu okwu: A na-eji KFT na RFT eme ihe n'ụlọ nyocha ndị India, ihe dị n'ime panel ahụ dịkwa iche n'etiti ụlọ nyocha. Lelee akụkụ ndị akụkọ gị gụnyere n'ezie, ọtụtụ panel "KFT" anaghị etinye ACR mmamịrị, nke a ga-arịọrịrị iche.
• Ọrịa shuga na ọbara mgbali elu bụ ndị kacha enye aka na ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala na India, na-eme ka nyocha eGFR na mmamịrị kwa afọ dị mkpa karịsịa n'ìgwè ndị a.
• Nchịkọta ahụ nke ndị South Asia: Ọrịa metabolic na-eme na obere BMI na ndị South Asia, ebe obere oke akwara dị n'ọtụtụ ndị toro eto pụtara na creatinine enweghị ike ịnọchite anya nsogbu akụrụ. E kwesịrị iji eGFR, ọ bụghị creatinine naanị ya.
• Ọgwụ na mgbakwunye: Ngwa ngwa ịnweta NSAIDs na ngwakọta ihe mgbu n'ụlọ ahịa, ụfọdụ nkwadebe Ayurvedic, herbal na heavy-metal, yana protein mgbatị ahụ ma ọ bụ creatine niile metụtara nsonaazụ akụrụ. Ọgwụgwọ mgbochi ụkwara nta na ụfọdụ ọgwụ nje na-achọkwa ọgwụ dabere na ọrụ akụrụ.
• Ọrịa na nkume: nnukwu ibu nke ọrịa nkume urinary n'akụkụ ugwu na ọdịda anyanwụ India, tinyere ọrịa okpomọkụ nke nwere ike imetụta akụrụ, pụtara na a na-achọkarị nyocha mmamịrị na onyonyo yana KFT ọbara.
• Ọrịa ọbara na nsogbu nke hematopoiesis: A na-ahụkarị nsogbu nke thalassaemia na ụkọ ígwè n'ihi enweghị ọbara, ha na-emetụtakwa nkọwa nke ule ndị metụtara ya dịka HbA1c, nke akọpụtara na % (NGSP) na mmol/mol (IFCC), mgbe a na-enyocha ọrịa shuga na ọrịa akụrụ ọnụ.
• Nchedo data: Akụkọ ụlọ nyocha na ndebanye aha ọnụ ụzọ ntanetị gụnyere data ahụike nkeonwe ejiri mee ihe n'okpuru Iwu Nchedo Data Nkeonwe Dijitalụ, 2023. Jụọ otu esi echekwa ma kesaa data akụkọ gị.
• Iwu onyonyo: ebe a na-etinye ultrasound na nyocha akụrụ n'ime nwanyị dị afọ ọmụmụ, ebe ndị India na-arụ ọrụ n'okpuru Iwu PC-PNDT, 1994, a machibidokwara mkpebi mmekọahụ.

Ọnụ ego na mkpuchi na India

Ọnụ ego dị iche iche n'etiti obodo ukwu, n'etiti ụlọ nyocha ọha na nkeonwe, nakwa dịka ọnụọgụ ndị nyocha nke ndị otu ahụ gụnyere si dị. A ga-ewere ọnụọgụgụ ndị e hotara ebe ọ bụla dị ka ihe na-egosi naanị; kwado ọnụahịa dị ugbu a na ụlọ nyocha tupu a nwalee ha.

Ihe ndị na-emetụta ihe ị na-akwụ:

• Nha ogwe: otu urea-creatinine-electrolyte panel dị mfe anaghị efu ihe karịrị profaịlụ akụrụ agbatịkwuru.
• Ule ndị ọzọ: A na-anakarị ego nyocha mmamịrị ACR, cystatin C na nke awa 24 iche iche; cystatin C dị oke ọnụ ma dị obere.
• Ụdị ụlọ nyocha: ụlọ ọrụ gọọmentị, ebe a na-anakọta ihe n'onwe ya, ụlọ nyocha ụlọ ọgwụ ma ọ bụ ụlọ nyocha ntụaka
• Nkwenye na mgbanwe: ụlọ nyocha ndị a kwadoro na nhazi ngwa ngwa ma ọ bụ nhazi STAT na-erikarị ihe karịa
• Nchịkọta ụlọ na ụgwọ nlele mgbe awa ọrụ gasịrị
• Ngwugwu ahụike ejikọtara ọnụ, nke na-agụnyekarị creatinine na urea mana anaghị ewepụ ACR mmamịrị
• Obodo na ọnọdụ ahụike, gụnyere ịkwụ ụgwọ ndị ọrịa nọ n'ụlọ ọgwụ na ndị ọrịa nọ n'èzí

N'ihe gbasara mkpuchi ahụike: a naghị ekpuchi ule nchọpụta ọrịa ndị na-anaghị aga ụlọ ọgwụ site na mkpuchi ahụike ụgwọ ọnwa nkịtị ma ọ gwụla ma amụma ahụ gụnyere OPD ma ọ bụ uru nchọpụta ọrịa. A na-ejikarị KFT eme ihe dịka akụkụ nke usoro nnabata ma ọ bụ nlekọta ụmụaka n'ime nkwupụta ụlọ ọgwụ. Atụmatụ gọọmentị na atụmatụ ahụike ndị were n'ọrụ nwere ndepụta ọnụego nke ha. Lelee onye na-ahụ maka mkpuchi gị ma ọ bụ tebụl ịkwụ ụgwọ ụlọ ọgwụ tupu ị nwalee ya.

Akụkọ ifo na eziokwu

Ọtụtụ mgbe Ẹbụp Ajụjụ

Ọ dị m mkpa ibu ọnụ maka KFT?

Creatinine, urea na electrolytes anaghị achọ ibu ọnụ. A na-achọkarị ibu ọnụ mgbe a na-ejikọta glucose ma ọ bụ lipids n'otu nleta. Ebe ọ bụ na ihe achọrọ dị iche n'etiti ụlọ nyocha, soro ntuziaka ederede sitere na nkeji na-eme nnwale gị kama ịgbaso iwu izugbe.

KFT ọ bụ otu ihe nyocha mmamịrị?

Mba. KFT ọbara na-eme atụmatụ nzacha site na creatinine, eGFR, urea na electrolytes. Nnwale mmamịrị, mikroskopu nkịtị ma ọ bụ oke albumin-to-creatinine, na-achọpụta mmebi, ntapu protein, ọbara na ọrịa. Ha abụọ na-aza ajụjụ dị iche iche, naanị nnwale ọbara nwere ike ịhapụ mmebi akụrụ n'oge.

Creatinine m ọ ga-adị elu ma ọ bụrụ na ọ nweghị ọrịa akụrụ?

Ee. Nnukwu oke akwara, ihe mgbakwunye creatine ma ọ bụ protein, nri anụ dị arọ, mmega ahụ siri ike, mmiri mmiri na-akpọ nkụ, na ọgwụ dịka trimethoprim ma ọ bụ cimetidine nwere ike ime ka creatinine dịkwuo elu na-enweghị mbelata nzacha. Dọkịta gị ga-emeghachi ule ahụ n'ọnọdụ siri ike tupu ọ ruo nkwubi okwu.

Kedu ihe obere eGFR dị na otu akụkọ pụtara?

Otu obere eGFR na-egosi mbelata atụmatụ nzacha n'ụbọchị ahụ naanị. O nwere ike igosipụta ọrịa dị oke njọ, akpịrị ịkpọ nkụ ma ọ bụ mmetụta ọgwụ. Ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala chọrọ nsogbu na-adịgide ruo ihe karịrị ọnwa atọ, yabụ ọ dị mkpa ịnwale ugboro ugboro na ntụnyere ya na akụkọ ndị gara aga.

Kedu nke ka mma, creatinine ma ọ bụ cystatin C?

Ọ dịghị nke ka mma n'ụwa niile. EGFR nke dabeere na Creatinine dị ọnụ ala ma dịkwa ebe niile. Cystatin C anaghị emetụta oke akwara ma ọ bara uru mgbe creatinine nwere ike iduhie mmadụ, dịka n'adịghị ike, nbipụ ụkwụ ma ọ bụ oke akwara dị elu. Ọdịdị na ọnụ ahịa ya dị iche iche n'etiti ụlọ nyocha.

Ugboro ole ka m kwesịrị imegharị KFT?

Ugboro ole a na-eme nyocha ahụ dabere na ihe kpatara ya. A na-enyocha ọrịa shuga ma ọ bụ ọbara mgbali elu kwa afọ site na ACR mmamịrị. Ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala, mgbanwe ọgwụ ọhụrụ ma ọ bụ ọrịa siri ike nwere ike ịchọ nnwale ugboro ugboro. Dọkịta gị na-agwọ gị na-ekpebi oge a ga-eme nyocha ahụ dabere na ọkwa na usoro ị na-eme.

Ọ bụrụ na m kwesịrị ịkwụsị ọgwụ ọbara mgbali elu ma ọ bụ ọrịa shuga m, ọ bụrụ na KFT m adịghị mma?

Mba. Akwụsịla ma ọ bụ gbanwee ọgwụ ọ bụla e nyere gị dabere na akụkọ. Ụfọdụ ọgwụ ndị na-echebe akụrụ na-akpata ntakịrị mmụba creatinine a tụrụ anya ya. Buru akụkọ ahụ gaa na onye na-ede ọgwụ, onye ga-ekpebi ma mgbanwe dose, nkwụsịtụ nwa oge n'oge ọrịa, ma ọ bụ na ọ dịghị mgbanwe ọ bụla kwesịrị ekwesị.

KFT ọ nwere ike ịchọpụta okwute akụrụ?

Ọ bụghị nke a pụrụ ịtụkwasị obi. KFT nwere ike igosi nsogbu nzacha ma ọ bụrụ na nkume na-egbochi ya, mana nkume n'onwe ha bụ ihe a na-ahụ n'usoro. Ultrasound KUB na-egosi hydronephrosis na ọtụtụ nkume; CT KUB na-adịghị mma na-enwe mmetụta dị ukwuu na ihe a na-enyo enyo na ọ bụ renal colic n'ọtụtụ ndị toro eto na-adịghị ime.

KFT m dị mma mana m ka na-enwe ọzịza na mmamịrị na-afụ ụfụfụ. Gịnị na-esote?

Laghachi na dọkịta gị. Ọbara nkịtị nke KFT anaghị ewepụ ọrịa akụrụ, albuminuria nwekwara ike ịnọ na eGFR nkịtị. Protein mmamịrị ma ọ bụ ACR, microscopy mmamịrị, nyocha ọbara mgbali elu, na mgbe ụfọdụ onyonyo ma ọ bụ ntụnye aka ọkachamara bụ usoro ndị a na-emekarị.

isi mmalite

• Ntuziaka Omume KDIGO maka Nyocha na Njikwa nke Ọrịa Akụrụ Na-adịghị Ala Ala [Kwenye mbipụta dị ugbu a, A GA-EKWUO]
• Inker LA, Eneanya ND, Coresh J, na ndị ọzọ. Nha nhata C dabere na Creatinine na Cystatin ọhụrụ iji tụọ GFR na-enweghị agbụrụ. New England Journal of Medicine, 2021.
• National Kidney Foundation na American Society of Nephrology Task Force on Reclassifying the Ojiji nke Agbụrụ na eGFR, ndụmọdụ ndị a na-enye, 2021.
• Òtù Nnyocha Ahụike nke India, ntuziaka maka ọgwụgwọ na nchọpụta ọrịa na ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala [Kwenye mbipụta dị ugbu a, A GA-EKWUO]
• Iwu nke 1994, Gọọmentị India, Usoro Nchọpụta Tupu Atụrụ Ime na Tupu Amụ Nwatakịrị (Mmachibido Ịhọrọ Mmekọahụ).
• Iwu Nchedo Data nkeonwe Dijitalụ, 2023, Gọọmentị India.