FTP

Okwu Mmalite

A Pulmonary Function Test (PFT) bụ otu ule eji amata ka ngụgụ gị si arụ ọrụ nke ọma. Nnwale ndị a na-atụle oke ikuku ị nwere ike iku ume na iku ume, ọsọ nke ị nwere ike iku ume, yana otu esi ebufe oxygen nke ọma site na ngụgụ gị banye n'ọbara gị. Nsonaazụ nke ule ndị a nwere ike inye ozi bara uru gbasara ọnọdụ ngụgụ gị ma nwee ike inye aka chọpụta ụdị ọnọdụ iku ume, gụnyere ụkwara ume ọkụ, ọrịa na-adịghị ala ala obstructive pulmonary (COPD), na fibrosis pulmonary.

Kedu ihe bụ Nnwale Ọrụ Pulmonary (PFT)?

A Pulmonary Function Test (PFT) na-ezo aka n'ule ule na-atụle ka ngụgụ gị si arụ ọrụ nke ọma. Ebumnuche bụ isi nke ule ndị a bụ iji nyochaa oke ngụgụ, ikike, ike na-erugharị, na arụmọrụ nke a na-ebufe oxygen site na ngụgụ gaa n'ọbara. Nsonaazụ nke PFT nwere ike inye aka chọpụta ọrịa ngụgụ dị iche iche, chọpụta oke ọnọdụ ngụgụ, wee soro ọganihu nke ọgwụgwọ ma ọ bụ ọrịa ngụgụ na-aga n'ihu na oge.

Enwere ọtụtụ ụdị ule ọrụ akpa ume dị iche iche, gụnyere:

• Spirometry: Nnwale a na-atụle oke ikuku ị nwere ike ikuba na ikupu, yana otu ị ga-esi mee ya ngwa ngwa. A na-ejikarị ya enyocha ọnọdụ dị ka ụkwara ume ọkụ na COPD.
• Ule olu akpa ume: Nnwale a na-atụle mkpokọta ikuku nke ngụgụ gị nwere ike ijide, na-enyere aka ịchọpụta ọrịa ngụgụ na-egbochi ya dị ka fibrosis pulmonary.
• Nnwale ike mgbasa: Nnwale a na-enyocha ka ikuku oxygen si na akpa ume gị banye n'ọbara gị. Ọ dị mkpa maka ịlele ọnọdụ dị ka emphysema ma ọ bụ ọrịa ngụgụ interstitial.
• Plethysmography nke anụ ahụ: Nnwale a na-atụle ọnụọgụ ikuku dị na ngụgụ mgbe ị kupụrụ ume kpamkpam, na-enyere aka nyochaa oke ngụgụ na nkwụsị ikuku.
• Nnwale ịma aka Methacholine: A na-eji achọpụta ụkwara ume ọkụ, ule a gụnyere ikuru ọgwụ na-eme ka ikuku na-eku ume, na-enyere aka ịchọpụta hyperresponsiveness nke ikuku.

Kedu otu Nlele Ọrụ Pulmonary si arụ ọrụ?

A na-eme PFT n'ụlọ ọgwụ, dị ka ụlọ ọrụ pulmonologist ma ọ bụ ụlọ ọgwụ. Usoro a na-agụnyekarị usoro ndị a:

1. Nkwadebe: Tupu ule amalite, a ga-agwa gị ka ị wepụ uwe, ọla, ma ọ bụ ihe ọ bụla siri ike nke nwere ike igbochi iku ume gị. Dabere n'ụdị ule ahụ, enwere ike ịgwa gị ka ị ghara iri nri, ịṅụ mmanya, ma ọ bụ iji ọgwụ ụfọdụ maka oge a kapịrị ọnụ tupu ule ahụ.
2. Nnwale Spirometry: Maka spirometry, a ga-agwa gị ka iku ume n'ime ọnụ ọnụ nke etinyere na spirometer, nke na-atụ oke ikuku ị na-ekuba na pụta. A ga-agwa gị ka ị kutuo ume wee kupụkwa ume ike na kpamkpam dịka o kwere mee. A na-emekarị nke a ọtụtụ ugboro iji hụ na izi ezi.
3. Ule olu akpa ume: Mgbe a na-enyocha olu ngụgụ, enwere ike ịgwa gị ka iku ume n'igwe na-atụ ike ngụgụ gị. Enwere ike ịgwa gị ka iku ume na ngwakọta gas iji nyere aka gbakọọ olu ngụgụ gị.
4. Nnwale ike mgbasa: Maka ule a, ị ga-ekuba obere gas (na-abụkarị carbon monoxide ma ọ bụ ihe yiri ya), igwe ga-atụle ole gas na-etinye n'akpa ume gị wee bufee ya n'ọbara gị.
5. Plethysmography nke anụ ahụ: Nnwale a gụnyere ịnọdụ ala n'ime obere ụlọ ikuku na iku ume n'ime ọnụ. Ngwaọrụ ahụ ga-atụle nrụgide ikuku n'ime ụlọ ahụ ka ị na-eku ume, na-enyere aka nyochaa oke ngụgụ na nkwụsị ikuku.
6. Nnwale ịma aka Methacholine: N'ime ule a, ị na-ekuku methacholine na-abawanye ụba, nke nwere ike ime ka ikuku ikuku na-egbochi ndị nwere ụkwara ume ọkụ. A na-atụle nzaghachi site na spirometry iji chọpụta ogo mgbochi ikuku.

Kedu ihe kpatara eji eme ule ọrụ akpa ume?

A na-eme PFT maka ọtụtụ ihe kpatara ya, gụnyere nyocha, nlekota na ijikwa ọnọdụ iku ume. Ụfọdụ n'ime ihe ndị a na-emekarị maka ịme ule ọrụ akpa ume gụnyere:

• Ịchọpụta Ọnọdụ iku ume: A na-ejikarị PFT achọpụta ọnọdụ ngụgụ dị ka ụkwara ume ọkụ, ọrịa na-adịghị ala ala obstructive pulmonary (COPD), fibrosis pulmonary, na emphysema. Ha na-enyere aka ikpebi ka ngụgụ gị si arụ ọrụ nke ọma yana ma ọ dị ihe na-adịghị mma ọ dị.
• Nleba anya Ọrịa akpa ume: Maka ndị mmadụ achọpụtala na ha nwere ọrịa ngụgụ, a na-eji PFT eme ihe mgbe niile iji nyochaa ọrụ ngụgụ ma chọpụta ịdị irè ọgwụgwọ. Mgbanwe na nsonaazụ ule nwere ike igosi ma ọnọdụ ọ na-akawanye njọ ma ọ bụ na-akawanye mma.
• Nyochaa Ọrụ Ngụgụ Tupu Ịwa Ahụ: A na-eme PFT mgbe ụfọdụ tupu ịwa ahụ, karịsịa ma ọ bụrụ na ịwa ahụ gụnyere ngụgụ ma ọ bụ usoro iku ume. Ha na-enyere aka ịchọpụta ma ọrụ ngụgụ onye ọrịa ezuola maka ịme usoro ahụ wee gbakee ma emechaa.
• Na-enyocha mkpụmkpụ nke ume: Ọ bụrụ na ị na-enwe mkpụmkpụ ume na-enweghị nkọwa, PFT nwere ike inye aka chọpụta ihe kpatara ya. Ọ nwere ike ịmata ọdịiche dị n'etiti ọrịa ngụgụ na-egbochi (dịka ọmụmaatụ, fibrosis pulmonary) na ọrịa mgbochi (dịka ọmụmaatụ, ụkwara ume ọkụ ma ọ bụ COPD).
• Ịtụle Mkpughe na Ihe ize ndụ Ọrụ: Ndị mmadụ n'otu n'otu rụworo ọrụ na gburugburu nwere ikpughe ihe ndị na-emerụ ahụ (dị ka asbestos, uzuzu uzuzu, ma ọ bụ ihe mmetọ ndị ọzọ) nwere ike inye PFT iji chọpụta mmetụta dị na ngụgụ ha.

Otu esi akwado maka ule ọrụ akwara akpa ume

Ọ bụ ezie na PFT adịghị emerụ ahụ yana n'ozuzu kwụ ọtọ, ọ dị mkpa ịgbaso ntuziaka nkwadebe kpọmkwem iji hụ na nsonaazụ ziri ezi. Nke a bụ ihe ị ga-eburu n'uche:

• Zere ịṅụ sịga: Ị kwesịrị izere ịṅụ sịga ma ọ dịkarịa ala awa 24 tupu ule ahụ, n'ihi na ise siga nwere ike igbochi ọrụ ngụgụ gị ma na-emetụta nsonaazụ ya.
• Zenarị mmega ahụ siri ike: Ịkwesịrị izere mmega ahụ siri ike ma ọ dịkarịa ala nkeji 30 tupu ule ahụ, n'ihi na ọ nwere ike gbanwee ọrụ ngụgụ gị nwa oge ma na-emetụta izi ezi nke nsonaazụ ya.
• Ọgwụ: Ụfọdụ ọgwụ, dị ka bronchodilators, steroid, ma ọ bụ ndị ọzọ na-eku ume, nwere ike imetụta nsonaazụ ule ahụ. Ịkwesịrị ịgwa onye na-ahụ maka ahụike gị ọgwụ ọ bụla ị na-aṅụ, na ha ga-enye ntụzịaka maka ịhazigharị ma ọ bụ gbochie ha tupu ule ahụ.
• Na-ebu ọnụ: Ọ bụ ezie na a naghị achọkarị ibu ọnụ, dọkịta gị nwere ike ịkwado ka ị zere iri nri dị arọ tupu ule ahụ, karịsịa ma ọ bụrụ na ọ na-agụnye nyocha olu ngụgụ ma ọ bụ plethysmography.
• Yiri Uwe dị mma: A na-atụ aro iyi uwe na-adịghị mma nke na-enye gị ohere iku ume nke ọma. Uwe siri ike nwere ike igbochi ike iku ume miri emi ma nwee ike imetụta nsonaazụ ule.
• Weta ndepụta nke mgbaàmà gị na akụkọ ahụike: Dị njikere ịnye nkọwa nke mgbaàmà gị (dị ka ụkwara, iku ume, ma ọ bụ mkpụmkpụ ume), akụkọ ihe mere eme nke ọnọdụ iku ume, yana ọgwụ ọ bụla ị na-eji ugbu a.

Ntụgharị asụsụ nsonaazụ ule

Onye na-ahụ maka ahụike na-enyocha nsonaazụ nke ule ọrụ akpa ume, na-abụkarị onye na-ahụ maka akwara, bụ onye ga-akọwa data dabere na nha dị iche iche:

• Mpempe akwụkwọ mmanye (FEV1): Nke a na-egosi oke ikuku ị nwere ike ikupụ n'ime otu sekọnd ka ị nwesịrị ume miri emi. Ọ bụ otu n'ime ihe kachasị mkpa na-egosi ọrụ ngụgụ, ọkachasị n'ịchọpụta ọrịa na-egbochi ngụgụ dịka ụkwara ume ọkụ na COPD.
• Ikike Dị Mkpa Amanye (FVC): Nke a na-atụ mkpokọta oke ikuku ị nwere ike ikupụ ike n'ike ka ị nwesịrị ume miri emi. FVC belatara nwere ike igosi ọrịa ngụgụ na-egbochi ya, dị ka fibrosis pulmonary ma ọ bụ ọrịa ngụgụ interstitial.
• Oke FEV1/FVC: A na-eji oke FEV1 ruo FVC iji mata ọdịiche dị n'etiti ọrịa ngụgụ na-egbochi mgbochi na mgbochi. Oke dị ala na-egosi ọrịa na-egbochi akpa ume, ebe oke nkịtị ma ọ bụ nke dị elu nwere ike igosi ọrịa na-egbochi ya.
• Ugo ngwụcha ngwụcha kacha elu (PEF): Nke a na-atụ ọsọ kachasị elu nke ị nwere ike ikupụ ume. A na-ejikarị ya iji chọpụta ogo ụkwara ume ọkụ yana otu onye ọrịa nwere ike isi jikwaa ikuku n'oge ọgụ ụkwara ume ọkụ.
• Mkpokọta ike akpa ume (TLC): Nke a na-atụ mkpokọta oke ikuku na ngụgụ mgbe ikuru ume miri emi. Ọ na-enyere aka ịchọpụta oke ikuku nke ngụgụ nwere ike ijide ma nwee ike igosi ụfọdụ ọnọdụ ngụgụ.
• Ike mgbasa ozi (DLCO): Nke a na-atụ ka gas dị ka ikuku oxygen si na ngụgụ na-esi na ngụgụ na-abanye n'ọbara nke ọma. Ọ bara uru karịsịa n'ịtụle ọrịa ndị dị ka emphysema, fibrosis pulmonary, na ọnọdụ ndị ọzọ na-emetụta alveoli (obere akpa ikuku na ngụgụ).

Nkowa nso nso a na nsonazụ ule

Ịkọwapụta nsonaazụ PFT dabere n'ịtụle nha n'ụkpụrụ nkịtị. Ụkpụrụ ndị a nwere ike ịdịgasị iche dabere n'ihe ndị dị ka afọ, mmekọahụ, ịdị elu, na agbụrụ. N'ozuzu, a na-ewere oke ndị a dị ka ihe dị ka ndị nkịtị:

• FEV1: Maka onye nwere ahụike, FEV1 kwesịrị ịbụ opekata mpe 80% nke uru e buru n'amụma dabere na afọ, mmekọahụ, na nha.
• FVC: FVC kwesịkwara ịdị ihe dịka 80% nke uru e buru n'amụma maka onye ahụike. Ọnụ ala dị ala nwere ike na-atụ aro ọnọdụ ngụgụ amachibidoro.
• Oke FEV1/FVC: Oke ahụike na-adịkarị karịa 70-80%. Oke dị n'okpuru 70% nwere ike igosi ọrịa na-egbochi ngụgụ dịka COPD ma ọ bụ ụkwara ume ọkụ.
• DLCO: DLCO nkịtị na-adịkarị karịa 80% nke uru amụma, ọ bụ ezie na nke a nwere ike ịdịgasị iche dabere na ọnọdụ onye ọ bụla. DLCO dị ala na-atụ aro mgbanwe gas na-adịghị mma na ngụgụ, nke a na-ahụkarị na emphysema ma ọ bụ fibrosis pulmonary.
• FTA: Ngụkọta ike ngụgụ kwesịrị ịda n'ime oke nkịtị dabere na nha ahụ gị. TLC dị ala nwere ike na-atụ aro ọrịa ngụgụ na-egbochi, ebe TLC dị elu nwere ike igosi emphysema ma ọ bụ ọnọdụ mgbochi ndị ọzọ.

Ihe ize ndụ na nsogbu nke PFT

Ọ bụ ezie na ule ọrụ pulmonary na-adịkarị mma, enwere ihe egwu ole na ole nwere ike ị mara:

• Ahụhụ iku ume: Ụfọdụ ndị ọrịa nwere ike ịnweta ahụ erughị ala n'oge spirometry ma ọ bụ akụkụ ndị ọzọ nke ule ahụ, karịsịa ma ọ bụrụ na ha nwere ọnọdụ ngụgụ dị adị. Ọ dị mkpa ịgwa onye ọrụ nka ma ọ bụrụ na ọ na-adị gị ka isi ọwụwa, isi ọwụwa, ma ọ bụ mkpụmkpụ ume.
• Igwe ikuku ikuku: N'oge ule a, enwere ike ịgwa gị ka ikuku ume ma ọ bụ iku ume, nke nwere ike ibute hyperventilation (ikuku ngwa ngwa). Nke a na-adịkarị mkpụmkpụ mana ọ nwere ike ịkpata ahụ erughị ala ma ọ bụ dizziness.
• Ofufe ọrịa: Ọ bụrụ na a na-eji bronchodilator eme ihe n'oge ule ma ọ bụ ọ bụrụ na emeghị ka akụrụngwa dị ọcha nke ọma, enwere obere ihe ize ndụ nke ibute ọrịa. Agbanyeghị, ihe egwu a dị oke ala.
• Nkọwahie nke nsonaazụ ya: N'ọnọdụ ụfọdụ, enwere ike ịmegharị ule ahụ ma ọ bụrụ na nsonaazụ ya adabaghị ma ọ bụ edoghị anya. Ọ dị mkpa ịgbaso ntuziaka niile nke ọma iji hụ na nsonaazụ kacha mma enwere ike.

Ajụjụ ndị onye ọrịa gbasara Nnwale Ọrụ Pulmonary

• Kedu ihe bụ Nnwale Ọrụ Pulmonary (PFT)?

  PFT bụ otu ule ejiri chọpụta etu ngụgụ gị si arụ ọrụ. Ọ na-atụkwa oke ikuku, oke ngụgụ, yana ka ngụgụ gị si arụ ọrụ nke ọma na-ebufe oxygen n'ọbara, na-enyere aka ịchọpụta na nyochaa ọnọdụ ngụgụ.

• Kedu ka m ga-esi kwado maka PFT?

  Kwadebe site n'izere ise siga maka awa 24 tupu ule ahụ, na-ezere mmega ahụ siri ike, na ịgwa dọkịta gị gbasara ọgwụ ọ bụla ị na-aṅụ. Yiri uwe na-adịghị mma ma zere nri siri ike obere oge tupu ule ahụ.

• PFT ọ na-egbu mgbu?

  Mba, PFT bụ usoro na-adịghị emerụ ahụ. Ị nwere ike ịnwe ahụ erughị ala mgbe ị na-afụ n'ime ọnụ ma ọ bụ na-ejide ume gị, mana o kwesịghị ịkpata mgbu.

• Ogologo oge ole ka PFT na-ewe?

  Nnwale ọrụ akpa ume na-ewekarị ihe dị ka nkeji 30 ruo 60, dabere n'ụdị ule achọrọ yana mgbagwoju anya nyocha ahụ.

• Kedu ọnọdụ PFT nwere ike ịchọpụta?

  PFT nwere ike ịchọpụta ma chọpụta ọnọdụ dị ka ụkwara ume ọkụ, COPD, fibrosis pulmonary, emphysema, ọrịa ngụgụ, na nsogbu iku ume ndị ọzọ. A na-ejikwa ya iji nyochaa ọganihu nke ọrịa ndị a.

• Kedu ihe egwu dị na PFT?

  Ihe ize ndụ ndị dị ntakịrị mana ọ nwere ike ịgụnye ahụ erughị ala ma ọ bụ dizziness, ọkachasị mgbe a gwara gị ka ijide ume gị ma ọ bụ kupụ ume ike. Enwekwara obere ihe ize ndụ nke ibute ọrịa ma ọ bụrụ na edochaghị akụrụngwa nke ọma.

• Kedu ka PFT si zie ezi?

  PFT dị ezigbo mma ma a na-arụ ya nke ọma yana onye ọkachamara zụrụ azụ tụgharịrị ya. Ha na-enye nghọta bara uru banyere ọrụ akpa ume ma nyere aka n'ịchọpụta ọnọdụ iku ume.

• Kedu ihe ga - eme ma ọ bụrụ na nsonaazụ ule adịchaghị mma?

  Ọ bụrụ na nsonaazụ ya na-egosi nsogbu ngụgụ, onye na-ahụ maka ahụike gị nwere ike ịkwado nyocha ma ọ bụ ọgwụgwọ ọzọ, dị ka mgbanwe ọgwụ ma ọ bụ ọmụmụ ihe onyonyo ndị ọzọ, iji nyochaa ọnọdụ ahụ nke ọma.

• Enwere m ike iri nri tupu ule ahụ?

  Ị kwesịrị izere iri nnukwu nri tupu ule ahụ, mana nri dị mfe na-adịkarị mma. Ọ dị mkpa ka ị ghara ịṅụ sịga ma ọ bụ mgbatị ahụ tupu ule ahụ.

• PFT ọ ga-achọpụta ụkwara ume ọkụ?

  Ee, PFT nwere ike ịchọpụta ụkwara ume ọkụ site n'ịtụgharị ikuku n'ime na nke ngụgụ. N'ime ndị ọrịa nwere ụkwara ume ọkụ, ikuku ikuku nwere ike ibelata, ọkachasị n'oge ọgụ ụkwara ume ọkụ.

mmechi

Nnwale Ọrụ Pulmonary (PFT) bụ ngwa nyocha dị mkpa maka ịlele ahụike ngụgụ yana ịchọpụta ọnọdụ iku ume dị iche iche. Ma a na-anwale gị maka ụkwara ume ọkụ, COPD, ma ọ bụ ọrịa ngụgụ ọ bụla ọzọ, ozi enwetara na PFT bara uru maka nlekota na ijikwa ahụike ngụgụ gị. N'iji obere nkwadebe achọrọ yana obere ihe egwu dị na ya, PFT bụ ngwa dị mma, dị irè na nke dị oke egwu maka ịchọpụta na ịgwọ ọnọdụ ngụgụ n'oge. Ọ bụrụ na ị nwere nchegbu ọ bụla ma ọ bụ ajụjụ gbasara ule ahụ, gakwuru onye na-ahụ maka ahụike gị maka ozi ndị ọzọ.