Ак тил: себептери, симптомдору, дарылоо жана медициналык жардамга качан кайрылуу керек

Ак тил - тилдин бети ак жабын менен капталган көрүнүш. Бул симптом көп учурда зыянсыз болсо да, ал кээде ден-соолукка байланыштуу көйгөйлөрдү көрсөтөт. Бул макалада биз мүмкүн болгон себептерди, ага байланышкан симптомдорду, диагностиканы, дарылоо жолдорун жана качан ак тил үчүн медициналык жардамга кайрылыш керектигин талкуулайбыз.

Ак тил деген эмне?

Ак тил тилде калың же тактар ​​​​көрүнүшү мүмкүн болгон ак жабын пайда болгон шартты билдирет. Бул каптоо тилдин бетиндеги кичинекей бүдүрчөлөрдөгү (папиллярларда) өлгөн клеткалардын, бактериялардын жана тамак-аш бөлүкчөлөрүнүн топтолушу менен шартталышы мүмкүн. Ак тил кээде инфекциянын же негизги ден соолук абалынын белгиси болушу мүмкүн, бирок көп учурларда ал убактылуу жана туура оозеки кам көрүү менен чечилет.

Ак тилдин пайда болуу себептери

Ак тилдин пайда болушунун көптөгөн себептери бар, алар жакшы шарттардан баштап ден-соолукка байланыштуу олуттуу көйгөйлөргө чейин:

• Ооз гигиенасы маселелери: Начар ооз гигиенасы - ак тилдин эң көп таралган себептеринин бири. Ал тилдин бетине бактериялар менен калдыктардын чогулуп, ак жабынды пайда кылат.
• Дегидратация: Суюктуктун жетишсиздиги ооздун кургап калышына жана шилекейдин азайышынан тилдин агарышына алып келет, бул бактерияларды жууп кетүүгө жардам берет.
• Инфекциялар: Грибоктук инфекциялар, мисалы, оозеки молочница (кандидоз) көбүнчө тилде ак жабын менен коштолот. Бул инфекция ачыткылардын ашыкча көбөйүшүнөн келип чыгат.
• Тамеки: Тамеки тартуу же тамеки буюмдарын колдонуу тилди дүүлүктүрүшү мүмкүн, бул токсиндердин жана бактериялардын топтолушуна байланыштуу ак жабынга алып келет.
• Антибиотиктер жана дарылар: Кээ бир дары-дармектер, өзгөчө антибиотиктер, ооздогу бактериялардын тең салмактуулугун бузуп, молочницага жана тилдин ак болушуна алып келиши мүмкүн.
• Кургак ооз (ксеростомия): Сёгрен синдрому же ооз менен дем алуу сыяктуу кургак оозду пайда кылган шарттар ак тилге алып келиши мүмкүн.
• Негизги ден соолук шарттары: Диабет, ракты дарылоо (химиотерапия же нурлануу) жана ВИЧ/СПИД сыяктуу шарттар иммундук системадагы же ооздун айланасындагы өзгөрүүлөрдөн улам ак тилди пайда кылышы мүмкүн.
• Диеталык жетишсиздиктер: Белгилүү бир азыктык заттардын, айрыкча В12 витамининин жана темирдин жетишсиздиги ак тилдин өнүгүшүнө салым кошот.

Ак тилдин байланышкан симптомдору

ак тил жалгыз пайда болушу мүмкүн, ал эми көп учурда негизги себебине жараша, башка белгилер менен коштолот. Жалпы байланышкан симптомдор төмөнкүлөрдү камтыйт:

• Жаман дем: Ак тил, айрыкча бактериялардын көбөйүшүнөн улам, галитозго (жаман жыт) алып келиши мүмкүн.
• Кургак ооз: Кургактан же дары-дармектен улам ак тили бар адамдар да оозу кургап калышы мүмкүн.
• Оору же сезгичтик: Ак тили бар кээ бир адамдар оозу ооруп же сезгичтик сезиши мүмкүн, айрыкча, оозеки молочница сыяктуу негизги инфекция бар болсо.
• Даамын өзгөртүү: Ак тил кээде даам сезүү сезимиңизге таасирин тийгизип, тамак-аштын жана суусундуктун даамын башкача же металлдык кылып коюшу мүмкүн.
• Жаралар же кызаруу: Эгерде ак тил инфекциядан пайда болсо, тилде же ооздун ичинде жаралар же кызаруулар пайда болушу мүмкүн.

Качан медициналык жардамга кайрылыш керек

Көпчүлүк учурларда, ак тил тынчсызданууга себеп эмес жана жакшыртылган ооз гигиенасы же үйдөгү жөнөкөй ыкмалар менен дарыласа болот. Бирок, сиз медициналык жардамга кайрылыъыз керек, эгерде:

• ак каптоо бир нече күндөн ашык сакталат: Эгерде сиздин ак тилиңиз жакшы ооз гигиенасына карабастан узак убакытка созулса, анда бул инфекциянын же ден-соолукка байланыштуу маселени көрсөтүп турат.
• Башка белгилери бар: Эгерде сизде оору, жутуунун кыйындашы, дене табынын көтөрүлүшү же түшүнүксүз салмак жоготуу сыяктуу башка белгилери байкалса, дароо медициналык жардамга кайрылыңыз.
• Бул оозеки молочница менен байланышкан: Эгерде ак жабын ооздун кызаруусу, оорушу же күйүү сезими менен коштолсо, бул дарылоону талап кылган грибоктук инфекциянын (оозеки молочница) белгиси болушу мүмкүн.
• Сизде иммундук система бузулган: Эгерде сиз химиотерапиядан өтүп жатсаңыз, кант диабети менен оорусаңыз же ВИЧ/СПИДге чалдыккан болсоңуз жана тилиңиз ак болсо, туура баа берүү жана дарылоо үчүн медициналык тейлөөчүгө кайрылыңыз.

Ак тилдин диагнозу

Ак тилдин себебин аныктоо үчүн, дарыгер оозуңузду физикалык текшерүүдөн өткөрүп, медициналык тарыхыңыз жөнүндө сурайт. Алар ошондой эле сиздин оозеки гигиеналык адаттарыңыз, дары-дармектериңиз жана сиз сезип жаткан башка симптомдор жөнүндө сурашы мүмкүн. Кошумча диагностикалык тесттер камтышы мүмкүн:

• Оозеки тампон же маданият: Эгерде оозеки молочница сыяктуу грибоктук инфекция шек туудурса, дарыгериңиз текшерүүгө жөнөтүү үчүн ак жабындын тампонун алышы мүмкүн.
• Blood Тесттер: Эгерде витаминдин жетишсиздиги же системалык оору сыяктуу негизги оору ак тилдин пайда болушуна шектенсе, кан анализи тапшырылышы мүмкүн.
• Шилекей тести: Шилекей тести кургак оозду (ксеростомия) же инфекцияны аныктоо үчүн жасалышы мүмкүн.

Ак тилди дарылоо жолдору

Ак тилди дарылоо негизги себепке жараша болот. Кээ бир жалпы дарылоо параметрлери кирет:

• Жакшыртылган ооз гигиенасы: Тилди щетка менен тазалоо, тил кыргычты колдонуу жана жипти үзгүлтүксүз колдонуу тилдин ак болушуна себеп болгон бактерияларды жана тамак-аш калдыктарын азайтууга жардам берет.
• СУУНУН: Сууну көп ичүү ак тилге салым кошо турган кургак оозду азайтууга жардам берет.
• Грибокко каршы дары: Эгерде ак тил оозеки молочница сыяктуу грибоктук инфекциядан улам келип чыкса, грибокко каршы дарыларды (активдүү же оозеки) дарыгериңиз жазып бериши мүмкүн.
• антибиотиктер: Бактериялык инфекциялар себеп болгон учурларда, дарыгер антибиотиктерди сунуш кылышы мүмкүн.
• Дарыларды алмаштыруу: Эгерде дары-дармектер кургак оозду же тилди пайда кылып жатса, сиздин дарыгериңиз дарылоо планыңызды тууралап же альтернатива сунушташы мүмкүн.
• Диетаны тууралоо: Эгерде тамак-аштын жетишсиздиги себеп болсо, дарыгериңиз жетишсиздикти жоюу үчүн диетаңызды өзгөртүүнү сунушташы мүмкүн.

Ак тил жөнүндө уламыштар жана фактылар

Ак тилдин тегерегинде бир нече уламыштар бар. Келгиле, кээ бир жалпы туура эмес түшүнүктөрдү тактап көрөлү:

• Миф: Ак тил дайыма инфекцияны билдирет.
• чындык: Инфекциялар ак тилге алып келиши мүмкүн болсо да, начар ооз гигиенасы, суусуздануу жана башка факторлор да абалга алып келиши мүмкүн.
• Миф: Тилиңизди щеткаңыз ого бетер начарлатат.
• чындык: Тилиңизди үзгүлтүксүз тазалоо жана тил кыргычты колдонуу таштандыларды жана бактерияларды жок кылууга жардам берип, ак жабынды азайтат.

Дарыланбаган ак тилдин кыйынчылыктары

Дарыланбаса, ак тил бир нече кыйынчылыктарга алып келиши мүмкүн, анын ичинде:

• Өнөкөт жаман дем: Эгерде ак тилдин пайда болушунун негизги себеби, мисалы, бактериялардын көбөйүшүнө чара көрүлбөсө, анда ал дайыма ооздон жагымсыз жыт (галитоз) пайда болушу мүмкүн.
• Оозеки инфекциялар: Оозеки молочница сыяктуу тазаланбаган инфекциялар жайылып, оору жана тамактануу сыяктуу олуттуу ооруга алып келет.
• Тамактануу же жутуу кыйынчылыгы: Эгерде ак жабын ооруткан оорудан улам пайда болсо, тамактануу жана жутуу ыңгайсыз болушу мүмкүн.

Ак тил жөнүндө көп берилүүчү суроолор

1. Ак тил ден соолуктун белгисиби?

Сөзсүз эмес. Ак тил ден-соолукка байланыштуу маселенин белгиси болушу мүмкүн, бирок бул көбүнчө ооздун гигиенасы начар, суусуздануу же тамеки чегүү менен шартталган жакшы оору. Бирок, тынымсыз ак тил же башка белгилер ден-соолукка байланыштуу көйгөйдү көрсөтүшү мүмкүн.

2. Ак тилдин алдын алса болобу?

Ооба, оозеки гигиенаны сактоо, нымдуулукту сактоо, тамеки чегүүдөн баш тартуу жана ден-соолукка байланыштуу бардык шарттарды чечүү ак тилдин пайда болушунун алдын алууга жардам берет.

3. Ак тил өзүнөн өзү кете алабы?

Көпчүлүк учурларда, ак тил жакшыртылган оозеки кам көрүү, адекваттуу гидратация жана жашоо образын өзгөртүү менен өзүнөн өзү чечилет. Бирок, эгерде абалы улана берсе, анда кандайдыр бир негизги көйгөйлөрдү жокко чыгаруу үчүн медициналык тейлөөчүгө кайрылуу маанилүү.

4. Үй шартында ак тилди кантип дарыласам болот?

Тишти щетка же тил кыргыч менен үзгүлтүксүз жууп туруу, сууну көп ичүү жана тамеки заттарынан алыс болуу ак тилди дарылоого жана алдын алууга жардам берет. Эгер оору инфекциядан улам келип чыкса, анда сиз дарыгерге дары-дармек алуу үчүн кайрылууңуз керек болот.

5. Тили ак болсо доктурга көрүнүшүм керекпи?

Эгерде ак тил бир нече күнгө созулса, оору, жаралар же жутуу кыйынчылык менен коштолсо, же иммундук системаңыз алсыз болсо, анда дарыгерге кайрылуу зарыл. Медициналык камсыздоочу себепти аныктоого жана тийиштүү дарылоону сунуштай алат.

жыйынтыктоо

Ак тил көп учурда туура оозеки гигиенасы, гидратация жана жашоо образын өзгөртүү менен башкара турган жалпы шарт болуп саналат. Бирок, эгерде абал сакталып калса же башка тиешелүү симптомдор менен коштолсо, анда медициналык жардамга кайрылуу зарыл. Потенциалдуу себептерди жана дарылоо жолдорун түшүнүү менен, сиз ак тилди натыйжалуу чечип, жалпы оозеки ден соолугуңузду жакшыртсаңыз болот.