Dementia - Zvinokonzera, Zviratidzo, Njodzi, Kuongororwa, uye Kurapwa

tsananguro

Izwi rekuti 'dementia' rinotsanangura seti yezviratidzo zvinosanganisira kurasikirwa nendangariro uye kuomerwa nekufunga, kugadzirisa matambudziko kana mutauro. Kuchinja kwemafungiro nemaitiro kunobatanidzawo nedementia. Zviratidzo zvinowanikwa mudementia zvinoenderana nezvikamu zvehuropi zvakakuvadzwa uye nemamiriro ezvinhu ari kukonzera kuti munhu aite dementia.
Kune marudzi akasiyana edementia. Alzheimer's ndiyo yakajairika mhando, inoumba 50 - 70% yemakesi. Dzimwe mhando dzinosanganisira vascular dementia, Lewy body dementia, frontotemporal dementia, normal pressure hydrocephalus, Parkinson's disease, syphilis, chirwere cheCreutzfeldt–Jakob, nezvimwewo. Munhu anogona kusangana nemhando inopfuura imwe chete yedementia. Dementia inoitika kana uropi hwakuvadzwa nekuda kwekukuvadza kwakatevedzana.
Maererano neongororo, dementia inoitika munenge gumi muzana yevanhu pane imwe nguva muhupenyu hwavo. Sezvo zera rinofambira mberi, panogona kuva nekuwedzera kukuru mungozi yekuvandudza chirwere. Muvanhu vari pakati pemakore 10 - 65, dementia inoitika munenge 74% yavo, 3% vanhu vane makore ari pakati pe19 - 75 makore uye inenge hafu yevanhu vakwegura kupfuura makore makumi masere nemashanu vanoonekwa vachitambura neimwe nzira yedementia. Naizvozvo, dementia inoonekwa sechimwe chezvikonzero zvinowanzoitika zvekuremara pakati pevakuru. Huwandu hwenzufu dzakakonzerwa nedementia dzakawedzera zvakanyanya, zvakapetwa kaviri pakati pemakore 84 na85. Dementia yakaonekwa ichinyanya kuitika munyika dzepasi nepakati. Zvimwe zvidzidzo zvakare zvinoratidza kuti huwandu hwehuwandu hwakakwira zvishoma muvakadzi pane varume vane makore 1990 uye pamusoro. Kunyange zvazvo dementia ichiwanzobata vanhu vakwegura, hairangarirwi sechinhu chakajairika chekuchembera.
Kuoma kwedementia kunogona kuiswa muzvikamu zvichienderana nehuwandu hwekuremara hunokonzerwa nekuda kwehutano hwetsinga.

Matanho mana makuru edementia akaiswa maererano nekuoma kwawo ndeaya

• Kupfava kwekuziva Kusanzwisisika: Kunyange zvazvo danho iri risingarevi dementia, rine zviratidzo zvingangopinda muchirwere ichi. Izvi zvinoratidzwa nekukanganwa kwakawanda. Izvi zvinoitika nekufambira mberi kwezera uye hazvitariswe sedementia mune zvese zviitiko. Danho iri rinopinda mudementia mune zvimwe zviitiko chete.
• Mild Dementia: Iri idanho rekuti munhu anosangana nezviratidzo zvedementia uye kukanganiswa kwenjere zvinogona kukanganisa hupenyu hwezuva nezuva. Kurasika kurasika, kuvhiringika, kuchinja kwehunhu, kurasika, kuomerwa nekuronga nekuita mabasa ndezvimwe zvezviratidzo zvinoonekwa muvanhu vane dementia.
• Dementia ine mwero: Danho iri re dementia rinotonyanya kunetsa, zvichiita kuti munhu anenge abatwa ade rubatsiro rwakawanda. Zviratidzo zvedementia zviri pakati nepakati zvakafanana nezvedementia yakapfava asi yakasimba uye yakasimba. Murwere ane dementia iri pakati nepakati angangove nekuvhiringika kwekurara uye anogona kuratidza kushushikana uye kufungirana. Vanogona kuda rubatsiro mukuita zviitwa zvakapfava senge kupfeka, kukama bvudzi, nezvimwe.
• Dementia Yakanyanya: Zviratidzo zvedementia ndizvo zvakanyanya padanho rino. Munhu anenge abatwa nechirwere ichi anogona kunge aine dambudziko rekutaura, kutaura nezvimwe. Mabasa akaita sekugara, kusimudza musoro anogona kutadza kuitika. Munhu anogonawo kurasikirwa nekudzora dundira. Kutarisirwa kwenguva yakazara kunodiwa kune varwere vane dementia yakanyanya.

Zvinokonzera

Dementia inogona kukanganisa zera remunhu. Nekudaro, muzviitiko zvakawanda, mamiriro ehutano ari pasi anogona kuve chikonzero chekukura kwe dementia. Kukuvadzwa kwemasero europi nekuda kwezera kana kumwe kukanganiswa kwehuropi kunowanzo tungamira kudementia.

Zvikonzero zvinowanzokonzera dementia ndezvi:

Chirwere cheAlzheimer (AD) - Izvi zvinoonekwa sechinhu chinonyanya kukonzera dementia. Chirwere ichi chinokonzera kukanganisa kwemasero europi nemapuroteni asina kukwana. Zviratidzo zveAD matambudziko ekurangarira zuva nezuva. Izvi zvinosanganisira kuwana kuomerwa nekuwana mazwi akakodzera, kugadzirisa matambudziko, kuona zvinhu mumativi matatu, nezvimwe.
Vascular Dementia (VD) - Ichi ndicho chikonzero chechipiri chedementia. Izvi zvinokonzerwa nekukuvadzwa kana kufa kwemasero europi sezvo mweya weokisijeni kuuropi unodzikiswa nekuda kwekuvharika kana kutetepa kwetsinga dzeropa. Zviratidzo zveVD zvinogona kuitika kamwe kamwe, zvichitevera chikuru Kurohwa kana kuti inogona kukura nekufamba kwenguva nekuda kwekutevedzana kwekurohwa diki. Iyi dementia inogonawo kuitika nekuda kwechirwere chinonzi subcortical vascular dementia chinokanganisa tsinga diki dzeropa dzakadzika muuropi. Zviratidzo zveVD zvinogona kunge zvakafanana nezveAD.
Mixed Dementia – Zvinogoneka kuti munhu ane dementia ambosangana nemhando inopfuura imwe yedementia pane imwe nguva. Chirwere chakadaro chinodaidzwa semisanganiswa yedementia. Zviratidzo zvedementia zvakadaro zvinogonawo kuve musanganiswa wemhando dzezviratidzo zveumwe neumwe wedementia inosanganikwa nayo nemunhu. Varwere vane vascular dementia vanogona kusangana nechirwere cheAlzheimer zvakare.
Dementia neLewy Bodies - Mhando iyi inokonzerwa nekuumbwa kwezvimiro zvidiki zvisina kujairika, zvinodaidzwa kuti Lewy miviri, mukati memasero europi. Vanoshandura makemikari europi uye zvinogona kukonzera kufa kwemasero europi. Kufungidzira, kutonga zvinhambwe zvisina kufanira, kusvinura kwakasiyana-siyana mukati mezuva, nezvimwewo zvimwe zvezviratidzo zverudzi urwu rwedementia. Mhando yedementia iyi ine hukama nehosha yeParkinson saka inogona kuratidza zviratidzo zvakafanana.
Frontotemporal Dementia – Rudzi urwu rwedementia runokonzerwa nekuda kwekukuvadzwa kumberi nemativi ehuropi. Protein isina kujairika inoumba clumps mukati memasero europi, zvichiita kuti masero afe. Zvichienderana nechikamu cheuropi chakakuvadzwa, munhu anogona kuratidza zviratidzo zvakasiyana. Kuchinja kwehunhu uye hunhu kungave zviratidzo zviri pachena.
Kunze kweizvi zvinowanzoitika zvinokonzeresa dementia, kune zvimwe zvisingawanzo zvikonzero zvinotungamira mukukura kwechirwere ichi. Izvi zvisingawanzo zvikonzero zvinoumba zvingangoita 5% yezviitiko zvese zvedementia. Dementia inokonzerwa nezvikonzero zvisingawanzoitiki inowanikwa muvanhu vari pasi pemakore makumi matanhatu nemashanu. Zvikonzero zvakadaro zvinosanganisira:

• Corticobasal degeneration
• Progressive supranuclear palsy
• HIV chirwere
• Niemann-Pick chirwere cherudzi C
• Chirwere cheCreutzfeldt-Jakob (CJD)

Muzviitiko zvisingawanzoitiki, vanhu vane chirwere cheParkinson, chirwere cheHuntington uye Down's syndrome vanogona kurwara nedementia kana nyaya dzehutano dzekutanga dzikawedzera.

zviratidzo

Zviratidzo zvedementia zvinosiyana kubva padanho nedanho. Nzvimbo dzinowanzokanganiswa dzehuropi mudementia dzinosanganisira ndangariro, kuona-nzvimbo, mutauro, kutarisa uye kugadzirisa matambudziko. PaMini-Mental State Examination (MMSE), munhu anorova pakati pe27 kusvika 30 anoonekwa seakajairika. Izvi zvinowira kunhamba dzakadzikira sezvo chirwere chinokura. Munhu ane dementia anogona kusaratidza zviratidzo nezviratidzo nekukasika. Sezvo chirwere chacho pachacho chichienderera mberi nekufamba kwenguva, zviratidzo zvaro zvinouyawo pachena gare gare mushure mekunge maitiro atanga. Zviratidzo zvinooneka zvishoma nezvishoma uye zvinowedzera kuipa nekufamba kwenguva.

Zvimwe zvinozivikanwa zviratidzo zvehunhu uye zvepfungwa zvinowanikwa muvanhu vane dementia zvinosanganisira:

• Abnormal motor behaviour
• Kushungurudzika
• kufunganya
• Kusateerera
• Kuchinja kwehope uye kudya
• Kudengenyeka
• kusuruvara
• Disinhibition
• Elated mood
• kutadza kurara
• Kuita zvinhu zvisina kufanira
• Kusvibiswa

Matambudziko anobata vanhu vane dementia anosanganisira:

• Kutuka
• Dambudziko kuenzanisa
• Kuoma kwekutaura uye mutauro
• Zvinetso nemusoro
• Dambudziko rekudya kana kumedza
• Kusagadzikana
• Matambudziko ekuona
• Kamwe kamwe kuratidza kutsamwa
• Psychosis

Zvichienderana nedanho redementia, zviratidzo zvinoratidzwa nemunhu abatwa zvinogona kusiyana. Nepo zvimwe zviratidzo zvichikura sezvo matanho anofambira mberi, zvimwe zvacho zvinoonekwa panotanga danho idzva.

Zviratidzo zvedementia kune chimwe nechimwe chezvikamu ndezvinotevera

Mild cognitive impairment (MCI)
Sezvakakurukurwa pakutanga, havasi vese MCI inotungamira ku dementia. Nekudaro, ongororo dzinoratidza kuti inosvika makumi manomwe muzana ezviitiko zvese zveMCI zvinoshanduka kuita dementia pane imwe nguva. Kuongorora kwakadzama neuropsychological kunodiwa kuti uongorore MCI.
Munhu ane MCI zviitiko -

• Nyaya nendangariro
• Dambudziko rekutsvaga mazwi (anomia)
• Hapana chinoratidza dementia
• Hapana dambudziko kuita mabasa ezuva nezuva

Mild Dementia
Vanhu vane dementia yakapfava vanowanzo tora pakati pe20 ne25 paMMSE. Zviratidzo zvedementia zvishoma zvinoonekwa uye zvinogona kutadzisa munhu kuita mabasa ezuva nezuva. Zviratidzo zvinoenderana nerudzi rwedementia iri kubatwa nemunhu. Zviratidzo zvakajairika zvinosanganisira -

• Kukanganwa zvinhu zvenguva dzose (kunwa mapiritsi, kuwacha)
• Kuoma kwendangariro
• anomie
• Dambudziko rekuita zvirongwa
• Kusakwanisa kubata mari wakazvimirira (chiratidzo chekutanga chinooneka muzviitiko zvakawanda)
• Kurasika munzvimbo itsva
• Unhu hunochinja
• Kusununguka kwevanhu
• Abnormal
• Matambudziko pabasa

Dementia ine mwero
Muchikamu chino chedementia, zviratidzo zvinoonekwa muchikamu chakapfava zvinotowedzera. Vanhu vane dementia vane mwero vanogona kukora pakati pe6 ne17 paMMSE. Kunze kwekuratidza zviratidzo zvedementia zvakanyanya, munhu ane dementia iri pakati nepakati anogona kuratidza zviratidzo zvinotevera zvakare:

• Kusagona kutonga kwevanhu
• Kutadza kugadzirisa dambudziko
• Kurasa ruzivo rutsva nekukurumidza
• Kusagona kushanda munzvimbo itsva
• Kusagona kuita mabasa ari nyore
• Vanoda rubatsiro nekuzvichengeta uye nehutsanana
• Inoda zviyeuchidzo zvemabasa ari nyore

Dementia Yakanyanya
Panguva ino, murwere ane dementia haakwanise kuita mabasa mazhinji pasina rubatsiro. Muchikamu chino, munhu akabatwa anoda kutarisirwa uye kutarisirwa nguva dzose. Kana pasina rubatsiro, murwere haakwanisi kuziva njodzi dzinowanzoitika uye anogona kuwira munjodzi. Zviratidzo zvekunonoka dementia kana dementia yakanyanya zvinosanganisira -

• Kusagadzikana kwedundira
• Kutadza kumedza
• Bundu rebongo
• Kufirwa kwechido
• Kusagona kuziva vanhu vaunozivana navo
• Maitiro ekurara akachinja
• kutadza kurara

Risk Factors

Zvikonzero zvedementia zvinogona kuiswa mumhando mbiri:
Modifiable Risk Factors: Izvi zvinokonzerwa nenjodzi zvinosanganisira izvo zvinogona kuchinjwa kana kuchinjwa nemunhu. Zvinhu zvakadai sekunwa zvinwiwa zvinodhaka, kudzora uremu, nezvimwewo zvinogona kutorwa sezvikonzero zvinochinjika.
Fixed Risk Factors: Zvinhu zvisina ruoko rwemunhu pamusoro pengozi yakatarwa zvinonzi zvakagadziriswa njodzi. Zvinosanganisira zera, gender, genetics, dzinza etc.
Kazhinji, zvinotevera ndizvo zvinokonzera njodzi yedementia:

Kukwegura

Izvi zvinoonekwa sechinhu chikuru chengozi yedementia. Sezvo zera rinowedzera, njodzi yedementia inowedzera zvakanyanya. Munhu mumwe chete pavanhu makumi maviri vanorwara nedementia angadai akaita chirwere ichi ari pasi pemakore makumi matanhatu nemashanu. Munhu ane makore anopfuura makumi matanhatu nemana ekuberekwa ane njodzi yakapetwa kaviri yekuva nechirwere cheAlzheimer kana kuti vascular dementia.
Zvinhu zvinokonzeresa njodzi dzinouya nezera ndezvi-

• High blood pressure
• Kuwedzera kwengozi yezvirwere zvemoyo
• Shanduko mumasero etsinga uye DNA cell zvimiro
• Kurasikirwa kwemahomoni epabonde
• Masimba ekudzivirira zvirwere akaneta

Gender

Vakadzi vaionekwa vaine njodzi yakati wandei yekuva nedementia zvichienzaniswa nevarume. Izvi zvinonyanya kuonekwa munyaya yechirwere cheAlzheimer. Nekudaro, kana zvasvika kune vascular dementia, varume vari panjodzi huru kupfuura vakadzi.

Ethnicity

Dzimwe nharaunda dzemadzinza dziri panjodzi huru yedementia zvichienzaniswa nevekuEurope. Vanhu vekuSouth Asia kana avo vanobva kuIndia nePakistan vari panjodzi yekurwara nedementia. Saizvozvo, vanhu vemuAfrica vanobva vanyanya kurwara nedementia.

Genetics

Kunyangwe zvisingaratidzike kuti majini ane mhosva yakananga yekukonzeresa dementia mumunhu, zvinonzwisiswa kuti vanogona kuve nemhosva yenjodzi yakakura yechirwere ichi. Mune zvimwe zviitiko apo munhu anenge ari panjodzi yekugara nhaka yeAlzheimer kubva kumajini emhuri, njodzi yekuva nedementia inogona kuwedzera zvakanyanya.

Medical Conditions

Mamiriro ezvinhu akaita sehosha yemwoyo inokuvadza mwoyo, tsinga kana kutenderera kweropa zvakanyanya zvinowedzera mukana wemunhu wekuita dementia. Mamwe mamiriro senge Type-2 chirwere cheshuga, high blood pressure, high blood cholesterol mazinga uye kufutisa mukati mehupenyu hwepakati kana kuti hupenyu hwepashure zvinhu zvinowedzera mukana wekuita dementia. Mazhinji emamiriro ekurapa anodzivirirwa kuburikidza nekuchinja mararamiro. Zvirwere zvakadai seParkinson, multiple sclerosis uye utachiona hweHIV hwakaonekwawo sezvinhu zvinogona kukonzera dementia.

Psychological Conditions

Dementia inoonekwa seyakapararira kune vanhu vakambosangana nenguva dze kusuruvara pakati pehupenyu kana hupenyu hwepashure. Kutanga kwekuora mwoyo mumunhu kekutanga paanenge ava nemakore anenge 60 ekuberekwa kunogona kuva chiratidzo chekutanga chekushaya pfungwa.

Mararamiro Zvinhu

Kuva nemararamiro ane hutano ndiwo musimboti wekuva neutano hwakanaka. Ongororo dzinoverengeka dzakaratidza kuti njodzi yedementia ndiyo yakaderera muvanhu vane hutano maitiro mukati mehupenyu.
Kusvuta, kunwa doro rakawandisa, kudya kusina kunaka, kuneta uye kusaita basa kwemuviri kwakabatanidzwa nengozi yakawedzera yedementia.
Kugara uchirovedza muviri, kuchengeta uremu hwomuviri hwakakodzera, kuderedza kunwa doro zvakanyanyisa, kurega kusvuta, kuchengeta kudya kunovaka muviri zvimwe zvinhu zvinogona kuderedza zvikuru ngozi yokuva nekurasika pfungwa.

kuongorora chirwere

Kuongororwa kwedementia hakugone kuitwa nechero bvunzo imwe chete. Kazhinji, kusimbisa dementia, chirongwa chakakura chekuongorora chinodiwa kuti unyatsonzwisisa maitiro uye zviratidzo zvemurwere, tichifunga nezvehutano uye nhoroondo yekurapa kwemurwere. Zviratidzo zvedementia zviri padyo nemamwe mamiriro ehuropi zvekuti kuongorora dementia kunova kwakaoma zvakanyanya.
Kuti utange chirongwa chekuongorora dementia, zvinodikanwa kuti zviratidzo zvirambe zviripo kwemwedzi mitanhatu. Kazhinji, delirium inovhiringika nedementia sezvo zviratidzo zvichiratidzika zvakafanana. Asi delirium inogumira kune ipfupi nguva / episodhi, kusiyana nedementia iyo inogara iripo. Nekuda kwemusiyano uyu, munhu anogona kunzwisisa kana zviratidzo zvinoratidza dementia kana delirium. Dementia ine nguva zhinji uye inononoka kutanga kwezviratidzo, kusiyana nedelirium.
Kuongorora dementia, bvunzo dzekuziva, bvunzo dzekufungidzira uye bvunzo dzemurabhoritari dzaizoitwa.

Kuongorora kwekuziva

Kunyangwe paine bvunzo dzakawanda pfupi dzine nguva yemaminitsi mashanu kusvika gumi nemashanu ayo anoshandiswa kuongorora dementia, iyo mini mental state examination (MMSE) inoonekwa seyakanyanya kunaka. Iyo MMSE chishandiso chinobatsira chekubatsira kuongorora dementia. Mimwe bvunzo inoshandiswa mukuyedzwa kwekuziva inosanganisira yakapfupikiswa bvunzo yepfungwa (AMTS), yakagadziridzwa mini-mental state bvunzo (5MS), cognitive kugona kuongorora chiridzwa (CASI), Montreal cognitive assessment (MOCA), trail-marking bvunzo uye wachi yekudhirowa bvunzo. Kuonekwa kwekuremara kwekunzwisisa kuri nani neMOCA pane neMMSE.
Dzimwe nguva, mibvunzo yakapfava inogonawo kushandiswa kuongorora kushanda kwekuziva kwemunhu. Informant Questionnaire pamusoro peCognitive Decline muVakuru (IQCODE) ndiyo inonyanya kuzivikanwa mibvunzo inoshandiswa mukuongororwa kwakadaro. Zvimwe zvinosanganisira The cheAlzheimer's Chirwere Chekuchengeta Mibvunzo Yemibvunzo, General Practitioner Ongororo yeCognition, nezvimwe.

Kuongororwa kwerabhoritari

Ongororo dzemuLabhoreti dzinowanzoitwa kuti dzibvise dzimwe nyaya dzehutano dzinogona kunge dziri chikonzero chekukanganiswa. Mimwe miedzo yenguva dzose inogona kuodha inosanganisira kuzadza huwandu hweropa, vhitamini b12, folic acid, thyroid stimulating hormone (TSH), c-reactive protein, electrolyte, calcium, ma enzymes echiropa uye renal function tests. Dzimwe nguva, hutachiona hwepasi kana kushomeka kwevhitamini kunogona kunge kuri chikonzero chekuvhiringidzika uye kusagadzikana muvarwere vakura.

kuri

Kana munhu ari kurwara nedementia asingaratidzi matambudziko ari pachena etsinga (sekuoma mitezo), CT scan kana MRI scan haizokwanisa kutora diffuse metabolic shanduko dzine chekuita nedementia. Nekudaro, ma scans aya anogona kubatsira mukuona kudzvanywa kwakajairwa hydrocephalus, chinova chikonzero chinogona kudzoka shure chedementia. SPECT uye PET- inoshanda sematurusi anonyanya kubatsira mukuongorora kwakareba-yakamira cognitive dysfunction.

mabatiro

Dzimwe nguva, kurapa dementia inyaya yekurapa honzeri. Izvi zvinokonzeresa zvinogona kuve chikafu, mahomoni, kuvepo kwebundu uye dementia inoenderana nemishonga. Muzviitiko zvakawanda, zvikonzero izvi zvinogadziriswa. Dementia-yakafanana neAlzheimer's inogona kudzorwa nekuvandudzwa kwekuziva uye maitiro zviratidzo zvakasanganiswa nemishonga uye/kana. psychotherapy.

Anotevera maitiro mashoma ekurapa anoteverwa kugadzirisa dementia:

• Psychotherapy -Izvi zvinosanganisira kugadzirisa hunhu hunonetsa sehukasha kana hunhu husina kufanira. Izvi zvinosanganisirawo kugadzira nzira dzekuti murwere apedze zviri nyore uye zvemazuva ese zviitiko senge kupfeka, kuita matanho akareruka ekubatsira kudzivirira kuvhiringidzika uye kusagadzikana.
• Magadzirirwo Ezvakatipoteredza -Izvi zvinosanganisira kugadziridzwa kwenharaunda yemurwere kusimudzira nekunyaradza uye kuderedza kusagadzikana. Kugadziridza kwakadaro kunosanganisira kubviswa kwezvinhu zvine ngozi pedyo nemurwere (mapanga, mapanga, makemikari, maturusi, nezvimwewo), kushandisa tambo dzinodzivirira vana, kushandisa njanji dzemubhedha, njanji dzekuchengetedza imba yekugezera, kuderedza tembiricha yemvura inopisa, kudzima chitofu, uye vamwe kudzivirira tsaona.
• Mishonga - Kuti ugadzirise matambudziko ekuzvibata mukuora mwoyo, kushandiswa kwemishonga inorwisa antipsychotic yakaratidza kuti inoshanda, kunyanya mukuderedza kurwisana kunopfuurira nengozi yekuzvikuvadza. Kurapa uku, zvisinei, kunofanirwa kuve kwenguva pfupi. Kurapa kusagadzikana uye kusagadzikana, mishonga inorwisa-kufunganya inogona kushandiswa. Mishonga inopiwa kumurwere ane dementia inofanira kupiwa zvine hungwaru uye nemwero yakaderera inoshanda, kuitira kuderedza mhedzisiro.

Kazhinji, dementia haizorapike zvachose. Kurapa kwedementia, mune izvi zviitiko, kunoitwa kugadzirisa zviratidzo uye kuwedzera kushanda kwakagadzikana kwemurwere.

dziviriro

Kudzivirirwa kwedementia chinhu chakakosha chehutano hwepasi rose uye nekudaro chinoda mhinduro yepasi rose. Dementia inonzi inodzivirirwa zvine mutsindo nekudzikisa njodzi dzakadai seshuga, BP, kufutisa, kuputa fodya, kusaita zvemuviri pamwe nekuora mwoyo. Maererano neongororo, inopfuura chikamu chetatu chedementia nyaya inodzivirirwa.

Aya anotevera maitiro mashoma anoshanda ekudzivirira dementia:

• Basa Repfungwa -Zvakakosha kuita mabasa ehungwaru kuchengetedza pfungwa dziri muchimiro mumakore anotevera. Mabasa akaita sekuverenga, kudzidza mitauro mitsva, kutamba mitambo yebhodhi, kuridza chiridzwa chinogona kunonoka kutanga kana kunonoka kufambira mberi kwechirwere muAlzheimer's uye vascular dementia.
• Basa Romuviri -Kuchengetedza mazinga eropa-cholesterol, huremu hwemuviri hune hutano uye BP, kunoderedza njodzi yekuva nedementia. Upenyu hunoshingaira hunogona kuderedza ngozi kusvika hafu. Izvi zvinodaro nekuti kuita kwemuviri kunogona kuunza ma neuron matsva muuropi. Kuita maekisesaizi kunogona kuwedzera uropi-inotorwa neurotropic factor (BDNF) mazinga ne2 - 3 nguva.
• dhayeti -Kudya kusina hutano kunogona kukonzera kufutisa, kunonzi kunowedzera njodzi yedementia, kunyanya, Alzheimer's. Nzungu nemiriwo zvinoratidzwa kuve zvinobatsira mukudzivirira dementia nekuda kwekuwanda kwazvo kwemafuta e polyunsaturated. Kusiyana neizvi, nyama isiri yehove inogona kuwedzera njodzi nekuda kwekuvapo kwemafuta akazara muhuwandu. Vitamin B3 inoratidzawo kudzivirira dementia sezvo vanhu vaive nehuwandu hwevhitamini B3 vakaonekwa vaine njodzi yakaderera yechirwere. Nekudaro, varwere vedementia vanopihwawo 100 kusvika 300 mg yevhitamini B3 pazuva. Kunwa doro kunowedzera njodzi yedementia.
• kusuruvara -Kudzivirira kuora mwoyo kunogona kudzivirira dementia sezvo kuratidzwa kwekiriniki kwezvinetso zvose zvakaenzana. Hapana humbowo hunoratidza kuti kuora mwoyo ndicho chikonzero kana kuti chiratidzo chekuora mwoyo kana kuti kwete, asi zvidzidzo zvishomanana zvinoratidza kuti kuora mwoyo kunowedzera dambudziko rekushaya pfungwa. Kuora mwoyo, kana kuripo mumunhu, kunonyatsorapwa pakati pehupenyu kuitira kudzivirira dementia munguva dzinotevera.
• Kurara Muenzaniso -Kudzivisa kurara kwenguva refu kupfuura maawa mapfumbamwe pazuva kunogona kudzivirira kukura kwedementia. Nekudaro, kushaikwa kwekurara kunobatanidzawo nenjodzi yakawedzera yedementia. Nokudaro, kurara kwakadzikama kunobatsira mukudzivirira kwechirwere.
• Mishonga -Mishonga yakaita seantihypertensive, anti-diabetics, steroid hormones, NSAIDs zvakaratidzwa kudzivirira dementia nekuda kwemaitiro avo ekuita.

FAQs

Ndezvipi zvirwere zvinowedzera mukana wekuita dementia?

Zvirwere zvinotevera zvinogona kuwedzera njodzi yedementia -

• Chirwere chePalinson
• Brain Mapping
• Down's syndrome
• Mild cognitive impairment (MCI)
• High blood pressure
• kusuruvara
• Tora 2 chirwere cheshuga
• Kurohwa

Kukuvara mumusoro kunogona kuwedzera njodzi yedementia here?

Zvidzidzo zvishoma zvinoratidza kuti kukuvara kwemusoro kwakakomba kana kukuvara kunogona kuwedzera njodzi yekuva neAlzheimer's kana mamwe marudzi edementia.

Ndeupi musiyano uripo pakati peAlzheimer's uye dementia?

Alzheimer's inoreva imwe nzira yedementia. Dementia ishoko reamburera rinobata zvirwere zvakasiyana siyana zvine chekuita nekurasikirwa nendangariro. Kuvhiringidzika, mafungiro uye kuchinja kwemaitiro.

Kukanganwa kunogara kuchiratidzira dementia here?

Pazvikonzero zvakajairika, vanhu vakajairwa uye vane hutano vanowanzokanganwa zvinhu zviri nyore. Izvi zvinogona kusanganisira kukanganwa kwavakachengeta makiyi, kukanganwa kuita rimwe basa riitwe, nezvimwewo. Izvi hazvirevi nguva dzose kupererwa nezano. Dementia kana dambudziko rendangariro inyaya yakakomba apo munhu anokanganwa zvinhu apo neapo. Kana kukanganwa kuchikanganisa hupenyu hwezuva nezuva uye kukatanga kuita sekunetsa, zvinogona kunge zviri chiratidzo cheimwe mhando yedementia.

Ndiri panjodzi yedementia here kana mumwe wevabereki vangu anahwo?

Haisi nguva dzose dementia inogarwa nhaka. Majini anogarwa nhaka kubva kuvabereki achave nemhedzisiro diki panjodzi yedementia. Nekudaro, izvi zvinogona kuchinjika nekugadzirisa mararamiro ari nyore uye nekuvandudza mararamiro ane hutano. Kutora matanho anotevera ekudzivirira kunogona kuderedza zvakanyanya njodzi yako yekuva nedementia -

• Rega kusvuta
• Dzidzira nguva dzose
• Chengetedza huremu hwemuviri hwakanaka
• Deredza kunwa doro
• Chengetedza hutano hwakanaka hwecholesterol
• Dzora BP
• Idya kudya kwakaringana
• Shingairira

Ndezvipi zvekudya zvinobatsira mukudzikisa njodzi yedementia?

Zvokudya zvine zvakakwirira omega-3 mafuta acids, sehove dzine mafuta, anoderedza njodzi yedementia. Turmeric uye superfoods semabheri, waini tsvuku inotendwawo kuderedza njodzi.
Apollo Hospitals ine Best Neurologist muIndia. Kuti uwane akanakisa Neurologist vanachiremba muguta rako riri padyo, shanyira zvinongedzo pazasi: