سرطان های سیستم عصبی مرکزی - بررسی اجمالی

سرطان سیستم عصبی مرکزی نوعی سرطان است که مغز یا ستون فقرات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. گاهی اوقات می‌تواند هر دو ناحیه را به طور همزمان تحت تأثیر قرار دهد. این سرطان می‌تواند زمانی شروع شود که سلول‌های داخل مغز یا ستون فقرات شروع به رشد و تکثیر غیرقابل کنترل می‌کنند و توده‌ای را تشکیل می‌دهند. این توده همچنین به عنوان تومور شناخته می‌شود و می‌تواند سرطانی یا غیرسرطانی باشد.

انواع سرطان های عصبی

سرطان‌های سیستم عصبی مرکزی را می‌توان به طور کلی به دو دسته تقسیم کرد

• تومورهای مغزی اولیه - این تومورها معمولاً از مغز یا نخاع منشا می گیرند
• تومورهای ثانویه مغزی - این تومورها به عنوان تومورهای متاستاتیک مغز نیز شناخته می شوند. این تومورها در سایر قسمت های بدن شروع می شوند و سپس به تدریج به مغز گسترش می یابند.
• گلیوما - طبق انجمن سرطان آمریکا، از هر 3 تومور مغزی 10 مورد گلیوما هستند. این موارد را می توان بیشتر به گلیوبلاستوما، الیگودندروگلیوما و اپاندیموم طبقه بندی کرد.
• مننژیوم ها - طبق انجمن سرطان آمریکا، این ها عامل 1 از 3 تومور اولیه مغزی هستند. این تومورها در مننژها، پوشش قسمت خارجی مغز و نخاع ایجاد می شوند.
• مدولوبلاستوماها - اینها تومورهای مغزی با رشد سریع و درجه IV هستند که از سلول های عصبی اکتودرمی در مخچه ایجاد می شوند. این موارد در کودکان بیشتر از بزرگسالان است.
• شوانوما - اینها 8 درصد از تومورهای سیستم عصبی مرکزی را تشکیل می دهند و از سلول های شوان که اعصاب جمجمه و دیگر اعصاب را عایق می کنند، ایجاد می شوند.

کوردوما، لنفوم های غیر هوچکین، تومورهای هیپوفیز، کرانیوفارنژیوم و گانگلیوگلیوما برخی از انواع دیگر سرطان های عصبی هستند.

علائم و نشانه های سرطان سیستم عصبی مرکزی

آناتومی مغز بسیار پیچیده است زیرا کل بدن را کنترل می کند. قسمت های مختلف بدن توسط عملکردهای پیچیده سیستم عصبی موجود در مغز اداره می شود. بنابراین، اطمینان از تشخیص زودهنگام سرطان و درمان آن ضروری است.

از آنجایی که قسمت‌های مختلف مغز عملکردهای مختلفی را کنترل می‌کنند، علائم ممکن است متفاوت باشند. به عنوان مثال، فردی که توموری در نزدیکی مسیر بینایی دارد، ممکن است با مشکل بینایی مواجه شود. شایع‌ترین علائم سرطان سیستم عصبی مرکزی عبارتند از:

• سردردهای مکرر
• مشکل در صحبت کردن یا فکر کردن
• تغییر در شخصیت یا رفتار
• ضعف یا بی حسی در یک طرف بدن
• تغییر در بینایی یا شنوایی
• احساس سرگیجه یا بی ثباتی
• گیجی، گیجی یا حتی از دست دادن حافظه

علل و عوامل خطر سرطان سیستم عصبی مرکزی

علل و عوامل خطر رایج برای سرطان های عصبی می تواند شامل موارد زیر باشد:

• تغییرات ژنتیکی ارثی
• تغییرات ژنتیکی اکتسابی
• قرار گرفتن در معرض تشعشعات ناخواسته
• سابقه خانوادگی
• سیستم ایمنی ضعیف

پیشگیری، تشخیص و درمان سرطان سیستم عصبی مرکزی

هیچ راه مستقیمی وجود ندارد که کسی بتواند از این سرطان ها جلوگیری کند. دلایل سرطان می تواند قرار گرفتن در معرض ناشناخته اشعه، اختلال ژنتیکی یا هر چیز دیگری باشد. اگرچه نمی توان از سرطان پیشگیری کرد، اما با دوری از موارد زیر می توان خطر ابتلا به آن را کاهش داد:

• حشره کش ها و آفت کش ها
• تنباکو و سیگار کشیدن
• قرار گرفتن ناخواسته در معرض تشعشع
• مواد شیمیایی مضر

معاینات بالینی کامل، تصویربرداری تشخیصی مانند MRI، سی تی اسکن، PET/CT اسکن، مطالعات هیستوپاتولوژیک، ایمونوهیستوشیمی و معاینات نوروفیزیولوژیک، از جمله روش‌های تشخیصی توصیه‌شده برای تشخیص سرطان سیستم عصبی مرکزی هستند.

درمان سرطان مغز به عوامل زیادی مانند تشخیص، مرحله فعلی تومور، میزان گسترش و وضعیت کلی سلامت بیمار و غیره بستگی دارد. برخی از روش‌های درمانی رایج برای سرطان‌های عصبی عبارتند از پروتون درمانی، جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، درمان با سلول‌های بنیادی اتولوگ، ایمونوتراپی سرطان و توانبخشی درمانی. در میان تمام درمان‌ها، پروتون درمانی ایمن‌ترین و مؤثرترین راه برای درمان طیف وسیعی از تومورهای مغزی محسوب می‌شود. پروتون درمانی برای سرطان مغز معمولاً به دلیل دقت و صحت آن توصیه می‌شود.

قبل از پروتون درمانی برای سرطان مغز، محل دقیق تومور، سن و سلامت بیمار باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. درمان شامل از بین بردن سلول‌های سرطانی است. و با پیشرفت‌های سریع فناوری، میزان بقا به طرز چشمگیری افزایش یافته است. روش‌هایی مانند پروتون درمانی برای تومورهای مغزی به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک کرده است.

هنگام آماده شدن برای درمان پروتون درمانی برای سرطان عصبی چه چیزهایی را باید به خاطر بسپارید؟

قبل از انجام پروتون درمانی برای سرطان عصبی، پزشک بیمار را از طریق یک تمرین شبیه سازی و آزمایش های تصویربرداری می برد تا اطمینان حاصل شود که پرتو پروتون به مکان مناسب حمله می کند. جدای از این، هنگام آماده شدن برای پروتون درمانی برای سرطان عصبی، می توانید چند نکته را در نظر داشته باشید.

• تا حد امکان در مورد روند درمان سوال بپرسید. فرآیند را با جزئیات درک کنید، از جمله تعداد جلسات مورد نیاز و انتظارات.
• سوال در مورد عوارض جانبی بالقوه درمان پروتون درمانی و راه های مدیریت آنها.
• در حین مصرف داروهای تجویز شده و پیروی از قرار ملاقات های برنامه ریزی شده، از برنامه درمانی پیروی کنید.
• سلامت خود را حفظ کنید، در حالی که بر رژیم غذایی خود تمرکز می کنید و برنامه تمرینی را دنبال می کنید تا بدن را در حین انجام درمان قوی نگه دارید. تیم مراقبت از سرطان در APCC به برنامه های تغذیه ای و ورزشی شخصی بیماران کمک می کند.
• هر زمان که لازم باشد، از جمله مراقبت از کودک، حمل و نقل یا سایر فعالیت‌ها در طول درمان، کمک بخواهید. تیم APCC منابع بسیار خوبی برای کمک به بیماران و خانواده های آنها در طول درمان در اختیار دارد.

کدام بیماران سرطانی سیستم عصبی مرکزی از پروتون درمانی سود می برند؟

پروتون درمانی از ذرات باردار برای هدف قرار دادن تومورهای سیستم عصبی مرکزی به طور خاص استفاده می‌کند. این روش به پزشکان این امکان را می‌دهد که به تومور حمله کنند و در عین حال اثر تابش را بر سایر اندام‌ها، بافت‌ها یا ساختارهای حساس مغز به حداقل برسانند. ماهیت دقیق این درمان به کاهش هرگونه آسیب احتمالی ناشی از درمان کمک می‌کند. علاوه بر این، به کاهش خطر ابتلا به سرطان جدید پس از تابش نیز کمک می‌کند. بنابراین، پروتون درمانی برای تومورهای مغزی یا نخاعی که سایر روش‌های درمانی مانند جراحی دشوار یا بی‌اثر هستند، بسیار مؤثر است.

مزایای پرتو درمانی پروتون در درمان سرطان مغز چیست؟

پرتودرمانی پروتون برای تومورهای مغزی بسیار کنترل‌شده و دقیق است و همین امر آن را بسیار مؤثر می‌کند. علاوه بر این، به متخصص انکولوژی امکان کنترل بهتر تابش را می‌دهد. متخصص انکولوژی همچنین می‌تواند شدت پرتو را بر اساس نیاز افزایش دهد. مزیت قابل توجه پروتون درمانی، تأثیر ناچیز آن بر بافت‌های سالم اطراف است.

با آسیب کمتر به سلول‌های سالم، خطر ابتلا به هرگونه نقص عصبی در آینده کمتر می‌شود. علاوه بر این، خطر کمبودهای هورمونی را نیز به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. برخلاف روش‌های درمانی مرسوم، پروتون درمانی برای تومورهای مغزی فقط در حین برخورد، تابش می‌کند. به دلیل عدم وجود تابش پس از درمان یا پیش از آن، سلامت کلی بیمار با حداقل خطر به طور قابل توجهی بهبود می‌یابد.