FTP
PFT - Kumu, Kaʻina Hana, Wehewehena o nā Hopena, Nā Waiwai Maʻamau a me nā mea hou aku
Introduction
ʻO ka Hoʻāʻo Hana Pulmonary (PFT) he hui o nā hoʻāʻo i hoʻohana ʻia e loiloi i ka maikaʻi o ka hana ʻana o kou mau māmā. Ana kēia mau hoʻāʻo i ka nui o ka ea hiki iā ʻoe ke hanu a hoʻokuʻu i waho, ka wikiwiki o kou hanu ʻana, a me ka maikaʻi o ka hoʻoili ʻia ʻana o ka oxygen mai kou mau māmā i loko o kou koko. Hiki i nā hopena o kēia mau hoʻāʻo ke hāʻawi i ka ʻike waiwai e pili ana i ke kūlana o kou mau māmā a hiki ke kōkua i ka ʻike ʻana i nā ʻano maʻi hanu like ʻole, me ka hānō, ka maʻi pulmonary obstructive mau loa (COPD), a me ka fibrosis pulmonary.
He aha ka hoʻāʻo hana puʻuwai (PFT)?
ʻO ka Hoʻāʻo Hana Pulmonary (PFT) e pili ana i kahi hoʻonohonoho o nā hoʻāʻo e ana i ka maikaʻi o ka hana ʻana o kou mau māmā. ʻO ka pahuhopu nui o kēia mau hoʻāʻo, ʻo ia ke loiloi i ka nui o ka māmā, ka hiki, ke kahe, a me ka pono o ka hoʻoili ʻia ʻana o ka oxygen mai nā māmā i ke koko. Hiki i nā hopena o ka PFT ke kōkua i ka ʻike ʻana i nā maʻi māmā like ʻole, hoʻoholo i ke koʻikoʻi o kahi maʻi māmā, a hahai i ka holomua o ka lāʻau a i ʻole ka maʻi māmā i ka hala ʻana o ka manawa.
Aia kekahi mau ʻano like ʻole o nā hoʻokolohua hana pulmonary, e like me:
- Spirometry: Ana kēia hoʻāʻo i ka nui o ka ea hiki iā ʻoe ke hanu a hoʻokuʻu aku i waho, a me ka wikiwiki o kou hiki ke hana pēlā. Hoʻohana pinepine ʻia ia e loiloi i nā maʻi e like me ka hānō a me ka COPD.
- Hoʻāʻo Leo o ka Māmā: Ana kēia hoʻokolohua i ka nui o ka ea e hiki i kou mau māmā ke paʻa, e kōkua ana i ka ʻike ʻana i nā maʻi māmā e like me ka pulmonary fibrosis.
- Hoʻāʻo Mana Hoʻolaha: Loiloi kēia hoʻāʻo i ka neʻe ʻana o ka oxygen mai kou mau māmā i loko o kou koko. He mea nui ia no ka loiloi ʻana i nā kūlana e like me ka emphysema a i ʻole ka maʻi māmā interstitial.
- Ka Plethysmography Kino: Ana kēia hoʻokolohua i ka nui o ka ea i loko o nā māmā ma hope o kou hanu piha ʻana i ka hanu, e kōkua ana i ka loiloi ʻana i ka nui o ka māmā a me ke kū'ē ʻana o ke alaloa.
- Hoʻāʻo Hoʻokūkū Methacholine: Hoʻohana ʻia no ka ʻike ʻana i ka hānō, pili kēia hoʻāʻo i ka hanu ʻana i kahi lāʻau lapaʻau e hoʻopaʻa ai i nā alaloa ea, e kōkua ana i ka ʻike ʻana i ka hyperresponsiveness o ke alaloa.
Pehea e hana ai kahi hoʻāʻo hana Pulmonary?
Hana pinepine ʻia ka PFT ma kahi hoʻonohonoho lapaʻau, e like me ke keʻena o ke kauka pulmonologist a i ʻole kahi haukapila. ʻO ke kaʻina hana maʻamau e pili ana i kēia mau ʻanuʻu:
- e hoomakaukau ai: Ma mua o ka hoʻomaka ʻana o ka hoʻāʻo, e noi ʻia ʻoe e wehe i nā lole paʻa, nā mea hoʻonani, a i ʻole nā mea e hiki ke hoʻopaʻa i kou hanu ʻana. Ma muli o ke ʻano o ka hoʻāʻo, hiki ke aʻo ʻia ʻoe e hōʻole i ka ʻai ʻana, ka inu ʻana, a i ʻole ka hoʻohana ʻana i kekahi mau lāʻau lapaʻau no kekahi manawa i kuhikuhi ʻia ma mua o ka hoʻāʻo.
- Hoʻāʻo Spirometry: No ka spirometry, e noi ʻia ʻoe e hanu i loko o kahi waha i hoʻopili ʻia i kahi spirometer, kahi e ana ai i ka nui o ka ea āu e hanu ai i loko a i waho. E noi ʻia ʻoe e hanu hohonu a laila e hanu i waho me ka ikaika a me ka piha e like me ka hiki. Hana pinepine ʻia kēia i nā manawa he nui e hōʻoia i ka pololei.
- Hoʻāʻo Leo o ka Māmā: I ka wā o ka hoʻāʻo ʻana i ka nui o ka māmā, e noi ʻia paha ʻoe e hanu i loko o kahi mīkini e ana i ka hiki o kou māmā. Hiki ke noi ʻia paha ʻoe e hanu i loko o kahi hui kinoea e kōkua i ka helu ʻana i ka nui o kou māmā.
- Hoʻāʻo Mana Hoʻolaha: No kēia hoʻāʻo, e hanu ʻoe i kahi liʻiliʻi o ke kinoea (pinepine ka carbon monoxide a i ʻole kekahi mea like), a e ana ka mīkini i ka nui o ke kinoea i omo ʻia e kou mau māmā a hoʻoili ʻia i loko o kou koko.
- Ka Plethysmography Kino: ʻO kēia hoʻāʻo e pili ana i ka noho ʻana i loko o kahi keʻena liʻiliʻi ea paʻa a me ka hanu ʻana i loko o kahi waha. E ana ka hāmeʻa i ke kaomi ea i loko o ke keʻena i kou hanu ʻana, e kōkua ana i ka loiloi ʻana i ka nui o ka māmā a me ke kū'ē ʻana o ke ala ea.
- Hoʻāʻo Hoʻokūkū Methacholine: Ma kēia hoʻāʻo, hanu ʻoe i ka nui o ka methacholine, hiki ke hoʻopili i nā alaloa i nā poʻe me ka hānō. Ana ʻia ka pane e ka spirometry e hoʻoholo ai i ke kiʻekiʻe o ka ʻili ʻana o ke alaloa.
No ke aha e hana ʻia ai kahi hoʻāʻo hana Pulmonary?
Hana ʻia nā PFT no nā kumu like ʻole, me ka nānā ʻana, ka nānā ʻana, a me ka mālama ʻana i nā kūlana hanu. ʻO kekahi o nā kumu maʻamau no ka hana ʻana i kahi hoʻāʻo hana pulmonary:
- Ke ʻike ʻana i nā kūlana hanu: Hoʻohana pinepine ʻia nā PFT e ʻike i nā maʻi māmā e like me ka hānō, ka maʻi pulmonary obstructive chronic (COPD), pulmonary fibrosis, a me ka emphysema. Kōkua lākou i ka hoʻoholo ʻana i ka hana maikaʻi o kou mau māmā a inā paha he mau mea ʻē.
- Ka Nānā ʻana i ka Maʻi Mama: No nā poʻe i ʻike mua ʻia me ka maʻi māmā, hoʻohana mau ʻia nā PFT e nānā i ka hana o ka māmā a loiloi i ka pono o ka lāʻau. Hiki i nā loli i nā hopena hoʻāʻo ke hōʻike inā e ʻoi aku ka ʻino a i ʻole ka hoʻomaikaʻi ʻana o ke kūlana.
- Ke loiloi ʻana i ka hana o ka māmā ma mua o ke ʻoki kino: Hana ʻia nā PFT i kekahi manawa ma mua o ke ʻoki ʻana, ʻoiai inā pili ke ʻoki ʻana i nā māmā a i ʻole ka ʻōnaehana hanu. Kōkua lākou i ka loiloi inā lawa ka hana māmā o ka mea maʻi no ke kaʻina hana a me ka hoʻōla ʻana ma hope.
- Ke loiloi ʻana i ka pōkole o ka hanu: Inā ʻoe e ʻike nei i ka pōkole o ka hanu i wehewehe ʻole ʻia, hiki i ka PFT ke kōkua i ka hoʻoholo ʻana i ke kumu kumu. Hiki iā ia ke hoʻokaʻawale ma waena o nā maʻi māmā restrictive (e like me, pulmonary fibrosis) a me nā maʻi obstructive (e like me, asthma a i ʻole COPD).
- Ke loiloi ʻana i ka hōʻike ʻana i nā pōʻino hana: Hiki ke hāʻawi ʻia i nā kānaka i hana ma nā wahi i ʻike ʻia ai nā mea ʻino (e like me ka asbestos, ka lepo lanahu, a i ʻole nā mea haumia ʻē aʻe) i kahi PFT e loiloi i ka hopena ma ko lākou mau māmā.
Pehea e hoʻomākaukau ai no kahi hoʻāʻo hana Pulmonary
ʻOiai ʻaʻole komo hewa nā PFT a maʻalahi hoʻi, he mea nui e hahai i nā alakaʻi hoʻomākaukau kikoʻī e hōʻoia i nā hopena pololei. Eia nā mea e hoʻomanaʻo ai:
- Hōʻalo i ka puhi paka: Pono ʻoe e pale i ka puhipaka no ka liʻiliʻi he 24 mau hola ma mua o ka hoʻāʻo ʻana, no ka mea hiki i ka puhipaka ke hoʻopilikia i ka hana o kou māmā a hoʻopilikia i nā hopena.
- E hōʻalo i ka hoʻoikaika kino kaumaha: Pono ʻoe e hōʻalo i ka hoʻoikaika kino no 30 mau minuke ma mua o ka hoʻāʻo ʻana, no ka mea hiki ke hoʻololi i ka hana o kou māmā no kekahi manawa a hoʻopilikia i ka pololei o nā hopena.
- Nā lāʻauʻaʻai: Hiki i kekahi mau lāʻau lapaʻau, e like me nā bronchodilators, steroids, a i ʻole nā mea hoʻoheheʻe ʻē aʻe, ke hoʻopilikia i nā hopena o ka hoʻāʻo. Pono ʻoe e hoʻomaopopo i kāu mea mālama ola i nā lāʻau lapaʻau āu e lawe nei, a na lākou e hāʻawi i ke alakaʻi no ka hoʻoponopono ʻana a i ʻole ka hoʻopaʻa ʻana iā lākou ma mua o ka hoʻāʻo.
- Kūʻai: ʻOiai ʻaʻole koi ʻia ka hoʻokē ʻai ʻana, hiki i kāu kauka ke ʻōlelo iā ʻoe e pale i ka ʻai ʻana i ka meaʻai kaumaha ma mua o ka hoʻāʻo ʻana, ʻoiai inā pili ia i ka hoʻāʻo ʻana i ka leo o ka māmā a i ʻole ka plethysmography kino.
- E ʻaʻahu i nā lole ʻoluʻolu: Paipai ʻia e ʻaʻahu i nā lole palupalu e hiki ai iā ʻoe ke hanu ʻoluʻolu. Hiki i nā lole paʻa ke kaupalena i kou hiki ke hanu hohonu a hiki ke hoʻopilikia i nā hopena o ka hoʻāʻo.
- E lawe mai i kahi papa inoa o kāu mau hōʻailona a me ka mōʻaukala olakino: E mākaukau e hāʻawi i nā kikoʻī o kāu mau hōʻailona (e like me ke kuʻi ʻana, ka hanu ʻana, a i ʻole ka pōkole o ka hanu), kekahi mōʻaukala o nā pilikia hanu, a me nā lāʻau lapaʻau āu e hoʻohana nei.
Ka wehewehe ʻana i nā hopena hoʻāʻo
Hoʻopili ʻia nā hopena o kahi hoʻāʻo hana pulmonary e kahi mea mālama ola, pinepine he pulmonologist, nāna e wehewehe i ka ʻikepili e pili ana i kekahi mau ana koʻikoʻi:
- Ka nui o ka hoʻopau ʻana i hoʻoikaika ʻia (FEV1): Ana kēia i ka nui o ka ea hiki iā ʻoe ke hoʻokuʻu i loko o hoʻokahi kekona ma hope o ka hanu hohonu ʻana. ʻO ia kekahi o nā hōʻailona koʻikoʻi o ka hana o ka māmā, ʻoi aku hoʻi i ka ʻike ʻana i nā maʻi obstructive lungs e like me ka hānō a me ka COPD.
- Ka Mana Ola i Hoʻoikaika ʻia (FVC): Ana kēia i ka nui o ka ea hiki iā ʻoe ke hoʻokuʻu ikaika i waho ma hope o ka hanu hohonu ʻana. Hiki i ka FVC i hoʻemi ʻia ke hōʻike i nā maʻi māmā palena, e like me ka pulmonary fibrosis a i ʻole ka maʻi māmā interstitial.
- Ka lakio FEV1/FVC: Hoʻohana ʻia ka lakio o FEV1 i FVC e hoʻokaʻawale ma waena o nā maʻi obstructive a me nā restrictive lungs. ʻO ka lakio haʻahaʻa e hōʻike ana i nā maʻi obstructive lungs, ʻoiai ʻo ka lakio maʻamau a kiʻekiʻe paha e hōʻike ana i nā maʻi restrictive.
- Kahe Holo Holo Kiʻekiʻe (PEF): Ana kēia i ka wikiwiki kiʻekiʻe loa e hiki ai iā ʻoe ke hanu i waho. Hoʻohana pinepine ʻia ia e loiloi i ke koʻikoʻi o ka hānō a pehea ka maikaʻi o ka hiki i ka mea maʻi ke hoʻokele i ke kahe ʻana o ke ea i ka wā o ka hoʻouka ʻana o ka hānō.
- Ka Mana Holoʻokoʻa o ka Mama (TLC): Ana kēia i ka nui o ka ea i loko o nā māmā ma hope o ka hanu hohonu ʻana. Kōkua ia i ka loiloi ʻana i ka nui o ka ea e hiki i nā māmā ke paʻa a hiki ke hōʻike i kekahi mau maʻi māmā.
- Ka Mana Hoʻolaha (DLCO): Ana kēia i ke ʻano o ka holo pono ʻana o nā kinoea e like me ka oxygen mai nā māmā a i loko o ke koko. He mea pono loa ia i ka loiloi ʻana i nā maʻi e like me ka emphysema, pulmonary fibrosis, a me nā kūlana ʻē aʻe e pili ana i nā alveoli (nā ʻeke ea liʻiliʻi i loko o nā māmā).
Ka Wehewehe ʻana o ka Pae Maʻamau a me nā Hopena Hoʻāʻo
ʻO ka wehewehe ʻana i nā hopena o kahi PFT e pili ana i ka hoʻohālikelike ʻana i nā ana i nā waiwai maʻamau i hoʻokumu ʻia. Hiki ke ʻokoʻa kēia mau waiwai ma muli o nā mea e like me ka makahiki, ke kāne, ke kiʻekiʻe, a me ka lāhui. Ma ke ʻano laulā, ua manaʻo ʻia nā pae maʻamau:
- FEV1: No ke kanaka olakino, pono ka FEV1 ma ka liʻiliʻi he 80% o ka waiwai i wānana ʻia ma muli o ka makahiki, ke kāne, a me ka nui.
- FVC: Pono hoʻi ka FVC ma kahi o 80% o ka waiwai i wānana ʻia no ke kanaka olakino. ʻO kahi waiwai haʻahaʻa e hōʻike paha i kahi maʻi māmā paʻa.
- Ka lakio FEV1/FVC: ʻO ka lakio olakino maʻamau ma luna o 70-80%. ʻO ka lakio ma lalo o 70% e hōʻike paha i nā maʻi māmā obstructive e like me COPD a i ʻole ka hānō.
- DLCO: ʻOi aku ka maʻamau o ka DLCO ma mua o 80% o ka waiwai i wānana ʻia, ʻoiai hiki ke loli kēia ma muli o nā kūlana pilikino. Hōʻike ka DLCO haʻahaʻa i ka hoʻololi kinoea i loko o nā māmā, i ʻike pinepine ʻia ma ka emphysema a i ʻole ka pulmonary fibrosis.
- Hoʻomaikaʻi: Pono ka nui o ka māmā e hāʻule i loko o ka pae maʻamau e pili ana i ka nui o kou kino. ʻO ka TLC haʻahaʻa e hōʻike paha i nā maʻi māmā kaupalena, ʻoiai ʻo ka TLC kiʻekiʻe e hōʻike paha i ka emphysema a i ʻole nā kūlana obstructive ʻē aʻe.
Nā Pōʻino a me nā Pilikia o ka PFT
ʻOiai he palekana nā hoʻokolohua hana pulmonary, aia kekahi mau pilikia a me nā manaʻo e pono e makaʻala:
- ʻOluʻolu ʻole o ka hanu ʻana: Hiki i kekahi mau maʻi ke loaʻa i kahi ʻoluʻolu iki i ka wā o ka spirometry a i ʻole nā ʻāpana ʻē aʻe o ka hoʻāʻo, ʻoiai inā he maʻi māmā ko lākou. He mea nui e hoʻomaopopo i ke loea inā manaʻo ʻoe he poʻo māmā, poniuniu, a pōkole paha ka hanu.
- Ka hanu nui ʻana: I ka wā o ka hoʻāʻo ʻana, e noi ʻia paha ʻoe e hoʻokuʻu ikaika i waho a i ʻole e hanu i loko, kahi e alakaʻi ai i ka hyperventilation (hanu wikiwiki). He pōkole kēia maʻamau akā hiki ke hoʻoulu i kahi ʻoluʻolu ʻole a i ʻole ka poniuniu.
- Hoʻomaʻi: Inā hoʻohana ʻia kahi bronchodilator i ka wā o ka hoʻāʻo a inā ʻaʻole i hoʻomaʻemaʻe pono ʻia nā lako, aia kahi pilikia liʻiliʻi o ka maʻi. Eia nō naʻe, he haʻahaʻa loa kēia pilikia.
- Ka wehewehe hewa ʻana i nā hopena: I kekahi mau hihia, pono paha e hana hou ʻia ka hoʻāʻo inā kūlike ʻole a maopopo ʻole paha nā hopena. He mea nui e hahai pono i nā ʻōlelo aʻoaʻo a pau e hōʻoia i nā hopena maikaʻi loa.
Nā nīnau pinepine a ka mea maʻi e pili ana i nā hoʻokolohua hana pulmonary
- He aha ka hoʻāʻo hana puʻuwai (PFT)?
He hui hoʻāʻo ka PFT i hoʻohana ʻia e loiloi i ka maikaʻi o ka hana ʻana o kou mau māmā. Ana ia i ke kahe ʻana o ke ea, ka nui o ka māmā, a me ka maikaʻi o ka hoʻoili ʻana o kou mau māmā i ka oxygen i ke kahe koko, e kōkua ana i ka ʻike ʻana a me ka nānā ʻana i nā kūlana o ka māmā.
- Pehea e hoʻomākaukau ai no kahi PFT?
E hoʻomākaukau ma ka pale ʻana i ka puhipaka no 24 mau hola ma mua o ka hoʻāʻo ʻana, e pale ana i ka hoʻoikaika kino, a e hoʻomaopopo i kāu kauka e pili ana i nā lāʻau lapaʻau āu e lawe ai. E ʻaʻahu i nā lole palupalu a pale i nā meaʻai kaumaha ma mua o ka hoʻāʻo ʻana.
- He ʻeha anei ka PFT?
ʻAʻole, he hana komo ʻole ka PFT. Hiki iā ʻoe ke manaʻo i ka ʻoluʻolu ʻole i ka wā e puhi ana i loko o ka waha a i ʻole e paʻa ana i kou hanu, akā ʻaʻole ia e hōʻeha.
- ʻEhia ka lōʻihi o ka hana ʻana o kahi PFT?
ʻO ka hoʻāʻo hana pulmonary maʻamau e lawe ma kahi o 30 a 60 mau minuke, ma muli o ke ʻano o nā hoʻāʻo e pono ai a me ka paʻakikī o ka loiloi.
- He aha nā kūlana e hiki ai i kahi PFT ke ʻike?
Hiki i ka PFT ke ʻike a loiloi i nā kūlana e like me ka hānō, COPD, fibrosis pulmonary, emphysema, nā maʻi māmā, a me nā pilikia hanu ʻē aʻe. Hoʻohana ʻia nō hoʻi ia e nānā i ka holomua o kēia mau maʻi.
- He aha nā pilikia o kahi PFT?
He liʻiliʻi nā pilikia akā hiki ke komo pū me ka ʻoluʻolu ʻole a i ʻole ka poniuniu, ʻoiai ke noi ʻia e paʻa i kou hanu a hanu ikaika paha. Aia kekahi pilikia liʻiliʻi o ka maʻi inā ʻaʻole i hoʻomaʻemaʻe pono ʻia nā lako.
- Pehea ka pololei o kahi PFT?
He pololei loa nā PFT ke hana pololei ʻia a wehewehe ʻia e kahi loea i aʻo ʻia. Hāʻawi lākou i nā ʻike waiwai nui i ka hana o ka māmā a kōkua i ka ʻike ʻana i nā maʻi hanu.
- He aha ka mea e hana ai inā ʻano ʻē nā hopena o ka hoʻāʻo?
Inā hōʻike nā hopena i kahi pilikia o ka māmā, hiki i kāu mea mālama ola ke ʻōlelo aku i nā hoʻokolohua hou a i ʻole nā lāʻau lapaʻau, e like me ka hoʻoponopono ʻana i nā lāʻau lapaʻau a i ʻole nā haʻawina kiʻi hou aʻe, e loiloi pono i ke kūlana.
- Hiki iaʻu ke ʻai ma mua o ka hoʻokolohua?
Pono ʻoe e pale i ka ʻai ʻana i nā meaʻai nui ma mua o ka hoʻāʻo ʻana, akā maikaʻi nā meaʻai māmā. He mea nui e pale i ka puhipaka a i ʻole ka hoʻoikaika kino ma mua o ka hoʻāʻo ʻana.
- E ʻike anei ka PFT i ka hānō?
ʻAe, hiki i ka PFT ke ʻike i ka hānō ma ke ana ʻana i ke kahe ʻana o ke ea i loko a i waho o nā māmā. I nā poʻe maʻi me ka hānō, hiki ke hoʻemi ʻia ke kahe ʻana o ke ea, ʻoiai i ka wā o ka hoʻouka ʻana o ka hānō.
Panina
ʻO ka Pulmonary Function Test (PFT) kahi mea hana diagnostic koʻikoʻi no ka loiloi ʻana i ke olakino o ka māmā a me ka ʻike ʻana i nā ʻano maʻi hanu like ʻole. Inā ʻoe e hoʻāʻo ʻia nei no ka hānō, COPD, a i ʻole kekahi maʻi māmā ʻē aʻe, he mea waiwai nui ka ʻike i loaʻa mai kahi PFT no ka nānā ʻana a me ka hoʻokele ʻana i ke olakino o kou māmā. Me ka hoʻomākaukau liʻiliʻi e pono ai a me nā pilikia haʻahaʻa e pili ana, ʻo ka PFT kahi mea hana palekana, pono, a koʻikoʻi hoʻi no ka ʻike ʻana a me ka mālama ʻana i nā maʻi māmā i ka wā mua. Inā he mau hopohopo a nīnau paha kāu e pili ana i ka hoʻāʻo, e nīnau mau i kāu mea mālama ola no ka ʻike hou aku.
ʻO ka Halemai Maikaʻi Loa Kokoke iaʻu ma Chennai