კიბოს სკრინინგი

ადრეული გამოვლენის შემთხვევაში, პროსტატის კიბოს მკურნალობა გაცილებით უფრო მარტივად და ეფექტურად შეიძლება. დაავადების ადრეული სტადიიდან მართვა ხელს უწყობს ცხოვრების კარგი ხარისხის შენარჩუნებას. პროსტატის კიბოს სკრინინგული ტესტები მოიცავს:

• სწორი ნაწლავის ციფრული გამოკვლევა (DR.E) - ამ ტესტის დროს ექიმი ხელთათმანიან თითს სწორ ნაწლავში შეჰყავს პროსტატის შესამოწმებლად შეშუპების, ანთების ან სხვა დარღვევების, მაგალითად, გამაგრების ან კვანძის (პატარა, მომრგვალებული ამობურცულობის) აღმოსაჩენად.
• პროსტატის სპეციფიკური ანტიგენის (PSA) ტესტი - PSA არის ცილა, რომელსაც პროსტატის ჯირკვალში არსებული უჯრედები გამოიმუშავებენ. PSA ტესტი ზომავს პროსტატის სპეციფიკური ანტიგენის (PSA) დონეს სისხლში.

მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგს შეუძლია ადრეულ სტადიაზე აღმოაჩინოს როგორც კიბო, ასევე პოლიპები. რეგულარული სკრინინგი მკაცრად რეკომენდებულია იმ პირებისთვის, რომლებსაც მსხვილი ნაწლავის კიბოს მაღალი რისკი აქვთ ოჯახური ისტორიის ან სხვა ფაქტორების საფუძველზე.

პოლიპებისა და კიბოს დიაგნოსტიკის ტესტები:

• CT კოლონოგრაფია (ვირტუალური კოლონოსკოპია) ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ
• ორმაგი კონტრასტული ბარიუმის ოყნა ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ
• მოქნილი სიგმოიდოსკოპია ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ
• კოლონოსკოპია ყოველ 10 წელიწადში ერთხელ

ტესტები, რომლებიც ხელს შეუწყობს კიბოს დიაგნოზირებას:

• ყოველწლიური განავლის იმუნოქიმიური ტესტი (FIT)
• ყოველწლიური გუაიაკზე დაფუძნებული განავლის ფარული სისხლის ტესტი (gFOBT)
• განავლის დნმ-ის ტესტი (sDNA) ყოველ 3 წელიწადში ერთხელ

პაპ ნაცხი ან სითხეზე დაფუძნებული ციტოლოგიური ტესტი, როგორც წესი, გამოიყენება საშვილოსნოს ყელის დისპლაზიის (წინასწარი კიბოს სტადია) და საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგისთვის.

პაპ-ტესტის დროს ექიმი პაციენტის საშოში შეჰყავს შეზეთილი ინსტრუმენტი და საშვილოსნოს ყელის ნაზად გახეხვით იღებს ლორწოსა და უჯრედების ნიმუშს. ქსოვილის ნიმუშები ანალიზისთვის იგზავნება ლაბორატორიაში, რის შემდეგაც ნიმუშებში არსებული ნებისმიერი დარღვევა დამატებით გამოკვლეულია.

საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის დროს გასათვალისწინებელი რამდენიმე ზოგადი რეკომენდაციაა:

• საშვილოსნოს ყელის კიბოს ტესტირება უტარდებათ 21 წლის და უფროსი ასაკის ქალებს. 21 წლამდე ასაკის არცერთ ქალს არ უნდა ჩაუტარდეს ტესტირება.
• 3-დან 21 წლამდე ასაკის ქალებისთვის რეკომენდებულია პაპ ტესტის ყოველ 29 წელიწადში ერთხელ ჩატარება. ამ ასაკობრივ ჯგუფში HPV ტესტირება არ უნდა იქნას გამოყენებული, თუ ის არ არის საჭირო პაპ ტესტის პათოლოგიური შედეგის შემდეგ.
• 5-დან 30 წლამდე ასაკის ქალებისთვის რეკომენდებულია ერთობლივი ტესტირება (პაპ ტესტი + HPV ტესტი) ყოველ 65 წელიწადში ერთხელ.
• ქალებისთვის, რომლებსაც ბოლო 10 წლის განმავლობაში რეგულარულად ჩაუტარდათ საშვილოსნოს ყელის კიბოს ტესტირება ნორმალური შედეგებით, საშვილოსნოს ყელის ტესტირება არ უნდა გადაიდოს 65 წლის შემდეგ. ტესტირების შეწყვეტის შემდეგ ის აღარ უნდა დაიწყოს.
• ქალებმა, რომლებსაც ანამნეზში აღენიშნებათ საშვილოსნოს ყელის სერიოზული პრეკანციფრული სტადია, უნდა განაგრძონ გამოკვლევა დიაგნოზის დასმიდან სულ მცირე 20 წლის განმავლობაში, მაშინაც კი, თუ ტესტირება 65 წლის შემდეგაც კი ხდება.
• ქალებს, რომლებსაც საშვილოსნოს ყელის კიბოსთან დაუკავშირებელი მიზეზების გამო ჩაუტარდათ სრული ჰისტერექტომია (საშვილოსნოს და საშვილოსნოს ყელის ამოკვეთა) და რომლებსაც არ აქვთ საშვილოსნოს ყელის კიბოს ან სერიოზული პრეკანციული მდგომარეობის ისტორია, ტესტირება არ სჭირდებათ.
• ყველა ქალმა, ვინც აიცრა ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) წინააღმდეგ, მაინც უნდა დაიცვას სკრინინგის რეკომენდაციები მათი ასაკობრივი ჯგუფების შესაბამისად.

ადამიანები, რომლებიც რეგულარულად მოიხმარენ ალკოჰოლს, ამჟამად მოიხმარენ ან წარსულში მოიხმარდნენ თამბაქოს ნაწარმს, წელიწადში ერთხელ მაინც უნდა ჩაიტარონ ზოგადი ჯანმრთელობის სკრინინგის შემოწმება. ეს არის მარტივი, სწრაფი პროცედურა, რომლის დროსაც ექიმი ამოწმებს ცხვირს, პირის ღრუს და ყელს დარღვევების აღმოსაჩენად და კისერზე სიმსივნეების აღმოსაჩენად.

თავისა და კისრის კიბოს სკრინინგისთვის ასევე მნიშვნელოვანია რეგულარული სტომატოლოგიური შემოწმებები.