Syndrom oszusta: definicja, objawy, przyczyny i leczenie

Przegląd

Starszy kierownik sprzedaży renomowanej firmy poradził sobie z trudnym spotkaniem z klientem. Uczestnicy i współpracownicy docenili wysiłki kierownika i pochwalili, jak pewnie odpowiadał na wszystkie pytania. Jednak kierownik jest głęboko zwątpiony w siebie i czuje się jak oszust. Takie uczucie nazywa się syndromem oszusta. 

Na blogu opisano syndrom oszusta, jego objawy, cechy, przyczyny i możliwości leczenia. 

Co to jest syndrom oszusta?

Osoby doświadczające syndromu oszusta często mają bezpodstawne poczucie, że nie zasługują na pochwały i wyróżnienia. Boją się, że inni wkrótce odkryją, że są niekompetentni i nieinteligentni. 

W 1978 roku psychologowie po raz pierwszy opisali ten syndrom. Syndrom oszusta to zaburzenie psychiczne, które może rozwinąć się u każdego, niezależnie od pracy lub statusu społecznego. Jednak syndrom oszusta występuje u osób osiągających wysokie wyniki. Wiele osób doświadcza objawów przez ograniczony czas, na przykład w pierwszym tygodniu nowej pracy. Niektórzy jednak mogą mieć go przez całe życie.

Osoba może zmniejszyć takie uczucia poprzez otwartą rozmowę z przyjaciółmi, rodziną i wspierającymi rówieśnikami. Ponadto pracownik służby zdrowia może pomóc zidentyfikować kilka mechanizmów radzenia sobie.

Jakie są rodzaje zespołu oszusta?

Syndrom oszusta dzieli się na pięć kategorii. Są to:

• Perfekcjonista: Tutaj jednostka wierzy, że praca lub inne aspekty życia muszą być idealne. Jeśli nie, zaczyna myśleć, że nie jest tak dobra, jak myślą inni i zaczyna czuć się jak oszust. Ponieważ perfekcjonizm nie jest realistycznym celem, spełnienie standardu jest niemożliwe. Starają się unikać robienia czegoś nowego, jeśli uważają, że nie mogą zrobić tego idealnie za pierwszym razem. 
• Naturalny geniusz: Osoba, która szybko uczy się nowych umiejętności i może osiągnąć sukcesy przy niewielkim wysiłku; myśli, że powinna natychmiast zrozumieć wszelkie nowe informacje i procesy. Niezrozumienie tego powoduje, że czuje się jak oszust. Jest zawstydzona i sfrustrowana swoimi niedociągnięciami. 
• Ekspert: Niewielu ludzi wierzy, że zanim jakakolwiek praca odniesie sukces, muszą zrozumieć i poznać cały proces lub temat. Tacy ludzie spędzają ogromną ilość czasu na zbieraniu informacji, tak że główne zadanie zajmuje więcej czasu. Czują się jak nieudacznicy, gdy nie mają wszystkich informacji. 
• Solista: W tym przypadku osoba czuje się niespełniona, gdy potrzebuje pomocy, ponieważ chce wszystko zrobić sama. Wierzy, że może poradzić sobie ze wszystkim sama; niepowodzenie w tym jedynie podnosi poczucie niegodności i zażenowania wobec siebie. Ale w rzeczywistości to nieprawda.
• Superbohater: W tym typie syndromu oszusta osoba wierzy, że musi wykonać każde zadanie w każdym aspekcie swojego życia – od bycia dobrym uczniem, przyjacielem, pracownikiem lub rodzicem. Jednak gdy nie spełnia oczekiwań, czuje się niekompetentna. 

Jakie są cechy osoby cierpiącej na syndrom oszusta?

Osoba cierpiąca na syndrom oszusta ma poczucie zwątpienia w siebie, że jej osiągnięcia i umiejętności nie spełniają ustalonych standardów. Stawia sobie wysokie standardy, które nie są łatwe do osiągnięcia. Niektóre z cech osoby cierpiącej na syndrom oszusta są następujące:

• Poczucie niekompetencji i oszustwa
• Strach przed wykryciem
• Nie potrafią wyznaczać sobie realistycznych celów
• Zawsze wątpiąc w swój sukces i umiejętności
• Przekroczenie oczekiwań
• Zwątpienie w siebie
• Niszcząc własny sukces 

Kiedy szukać pomocy medycznej?

Gdy syndrom oszusta wpływa na życie, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Oto aspekty życia, które mogą zostać dotknięte:

• Wydajność w pracy
• Strach przed wzięciem odpowiedzialności
• Zwątpienie w siebie
• Wpływ na zdrowie psychiczne 
• Nie można zaakceptować promocji

Poproś o umówienie wizyty w Apollo Hospitals

Jakie są przyczyny zespołu oszusta?

W niemowlęcym etapie badań naukowcy zauważyli, że syndrom oszusta jest powiązany z czynnikami takimi jak dynamika rodziny i stereotypy płciowe. Jednak w miarę przeprowadzania kolejnych badań uważano, że syndrom oszusta występuje u osób ze wszystkich środowisk, ras, w różnym wieku i płci. 

Wyszło również na jaw, że nie ma jednej wyraźnej przyczyny, która prowadzi do uczuć oszusta. Zamiast tego liczne czynniki łącznie mogą wywołać uczucia oszusta. Oto prawdopodobne przyczyny leżące u podstaw: 

• Wychowanie w dzieciństwie: Osoba wychowana w rodzinie, w której rodzice wywierali presję na dziecko, aby osiągało lepsze wyniki, porównywali rodzeństwo do siebie, podkreślali inteligencję i ostro krytykowali każdy błąd, może rozwinąć syndrom oszusta. Udowodniły to badania. Badania sugerują również, że osoby doświadczające wysokiego poziomu konfliktów przy niskim poziomie wsparcia mogą być bardziej narażone na syndrom oszusta.

Na przykład: osoba, która osiągała dobre wyniki w nauce w szkole podstawowej i średniej, ale po raz pierwszy na studiach odnotowała gorsze wyniki, może zacząć wątpić w swoje zdolności i inteligencję.  

• Nowe i niezbadane terytoria: Wejście w nową rolę lub eksploracja nieznanego otoczenia może wywołać uczucie oszusta. Uczucie oszusta jest częstsze podczas zmiany i próbowania nowych rzeczy — na przykład rozpoczęcie nowej pracy lub studiów może sprawić, że dana osoba stanie się niezdolna lub poczuje się nie należeć do tego miejsca. Jednak takie uczucia zanikają, gdy dana osoba oswoi się z rolą i odpowiedzialnością. Jednak uczucie to może się pogorszyć u niektórych osób bez potwierdzenia, wsparcia lub zachęty ze strony nauczycieli, przełożonych i rówieśników.
• Podstawowe objawy zaburzeń psychicznych: Strach przed brakiem przynależności lub porażką może również powodować, że ludzie doświadczają niepokój i depresja. Ale jeśli dana osoba już doświadcza problemów psychicznych, może również często cierpieć na brak pewności siebie, niską samoocenę i zmartwienia. Syndrom oszusta może pogorszyć objawy zdrowia psychicznego i stworzyć nieunikniony cykl. 
• Osobowość: Specjaliści opieki zdrowotnej uważają, że pewne cechy zwiększają ryzyko wystąpienia uczucia oszusta. Oto cechy osobowości:

• Zachowanie perfekcjonistyczne
• Pewność siebie w zarządzaniu i skutecznym radzeniu sobie z obowiązkami
• Neurotyczność wiąże się z wyższym poziomem lęku, niepewności, napięcia i poczucia winy. 
• Lęk społeczny:  Są chwile, kiedy lęk społeczny i syndrom oszusta mogą się na siebie nakładać. W takich przypadkach osoba może uważać, że nie należy do określonej sytuacji lub nie może działać wydajnie. Czasami osoba może czuć, że jej rówieśnicy mogą odkryć, że jest społecznie niekompetentna. Dlatego lęk społeczny może popchnąć osobę w stronę syndromu oszusta, ale nie oznacza to, że pacjenci z lękiem społecznym powinni doświadczać syndromu oszusta lub odwrotnie. Ogólnie rzecz biorąc, syndrom oszusta powoduje, że ludzie doświadczają lęku w pewnych nieznanych sytuacjach, w których osoba czuje się niekompetentna i nieodpowiednia.

Jak diagnozuje się syndrom oszusta?

W Podręczniku Diagnostyczno-Statystycznym Zaburzeń Psychicznych (DSM) zespół oszusta nie jest uznawany za oficjalną diagnozę psychiatryczną. Osoby z zespołem oszusta mogą jednak cierpieć również na inne zaburzenia psychiczne, takie jak lęk i depresja . Zazwyczaj jednak diagnoza zespołu oszusta jest trudna. Osoby z zespołem oszusta mogą uzyskać pomoc od pracowników służby zdrowia lub lekarzy w radzeniu sobie z nim, jeśli utrudnia on codzienne funkcjonowanie.

Kto jest narażony na wystąpienie zespołu oszusta?

Jak wspomniano powyżej, u każdego może rozwinąć się syndrom oszusta. Jednak liczne czynniki przyczyniają się do rozwoju syndromu oszusta, takie jak:

• Nowe zmiany w życiu: Niedawna zmiana w życiu osobistym lub zawodowym może wywołać poczucie bycia oszustem. Jeśli dana osoba niedawno otrzymała awans lub dołączyła do wymarzonej organizacji, może czuć się niegodna nowego stanowiska i nie wykonywać go odpowiednio. 
• Relacje rodzinne: Jeśli ktoś spędził dzieciństwo wśród innych utalentowanych osób, może czuć się niekompetentny, a uczucia te mogą być nieuzasadnione. Inni byli najlepszymi wykonawcami w dzieciństwie i mogą doświadczać wyzwań w dorosłym życiu, co generuje poczucie bycia oszustem. 
• Pochodzenie ze zmarginalizowanej grupy społecznej: Badania pokazują, że osoby należące do niektórych grup etnicznych są bardziej narażone na wystąpienie syndromu oszusta, ponieważ mogą stale doświadczać dyskryminacji. 
• Zaburzenia psychiczne: Zazwyczaj osoby cierpiące na syndrom oszusta mogą mieć również zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i lęk.

Jak pokonać syndrom oszusta?

Jeśli ktoś doświadcza syndromu oszusta, praca dwa razy ciężej, aby osiągnąć lepsze wyniki, może nie zmienić uczucia bycia oszustem. Poniższe strategie mogą być trudne, ale mogą pomóc rozwiązać uczucia oszusta. 

• Rozmawiaj z ludźmi: Rozmowa z bliskimi przyjaciółmi i krewnymi o uczuciach oszusta może pomóc wyeliminować negatywne uczucie niekompetencji i nieadekwatności. Negatywne emocje mogą się nasilać, jeśli nie mówi się o nich otwarcie.  
• Pomagać innym: Może to nie wyglądać produktywnie, ale pomaganie innym w podobnej sytuacji może pomóc w budowaniu pewności siebie. Jeśli kolega wydaje się niezręczny lub cichy, usiądź z nim i porozmawiaj, aby zobaczyć, czy możesz udzielić mu wsparcia.
• Oceń umiejętności: Jeśli pacjent od dawna wierzy, że jest oszustem. Dobrym pomysłem może być cofnięcie się o krok i ocena jego umiejętności. Zapisanie osiągnięć i rzeczy, w których jest dobry, a następnie porównanie ich z realistyczną samooceną może dać jasny obraz umiejętności. 
• Krok po kroku: Zamiast patrzeć na perfekcję, wykonaj zadanie w miarę dobrze. Gdy praca zostanie ukończona w sposób zadowalający, dobrym pomysłem jest nagrodzenie samego siebie. 
• Zacznij kwestionować negatywne myśli: Gdy pacjent zaczyna mieć negatywne myśli, lepiej jest zadać sobie pytanie, czy są one racjonalne. Zadawanie pytań takich jak „czy ta myśl ma sens, biorąc pod uwagę wszystko, co wiem?” może pomóc złagodzić wszelkie negatywne myśli.
• Nie porównuj: Kiedy osoba unika porównywania się z innymi, uczucie bycia nie dobrym zmniejsza się. Podczas rozmów skup się na słuchaniu i uczeniu się czegoś nowego zamiast porównywania.
• Ogranicz media społecznościowe: Nie wszystko, co widzimy w mediach społecznościowych, jest prawdą. Porównywanie się w mediach społecznościowych może nasilać poczucie niższości. Próba przedstawienia tego, co jest w mediach społecznościowych, może być nieosiągalna, a zatem rozpoczyna cykl bycia niezdolnym lub nieodpowiednim. 
• Akceptuj uczucia: Nie walcz z uczuciem nieadekwatności; w zamian zaakceptuj te uczucia i ucz się z nich. Tylko wtedy, gdy pacjent zaakceptuje te uczucia, może zacząć lepiej rozumieć swoje podstawowe przekonania. 

Wniosek

Kiedykolwiek pojawi się uczucie bycia oszustem, nie unikaj tego uczucia, ale pracuj nad zrozumieniem go i nauką z niego. Ważne jest, aby skupić się na pomyślnym wykonaniu zadania, a nie na szukaniu perfekcji. Jednak jeśli zaburzenie utrudnia codzienne życie danej osoby, poproszenie o pomoc jest niezbędne.  

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jak powszechny jest syndrom oszusta?

Blisko 25-30% osób o wysokich osiągnięciach może doświadczyć tego zaburzenia. Badania sugerują, że prawie 70% dorosłych może rozwinąć poczucie oszustwa przynajmniej raz w życiu. 

Czy kobiety są bardziej narażone na syndrom oszusta?

W latach 1970. XX wieku syndrom oszusta został po raz pierwszy udokumentowany wśród kobiet odnoszących sukcesy. Chociaż występuje on wśród kobiet, szczególnie kobiet kolorowych, mężczyźni również są podatni na syndrom oszusta.